Maandelijkse archieven: december 2024

Staredown op de arbeidsmarkt

Geplaatst 10 december 2024 door Jurriën Koops

Dit weekend vocht Rico Verhoeven om de wereldtitel in het kickboksen. Zo’n wedstrijd begint traditioneel altijd met een staredown: twee sterke mannen of vrouwen die tegenover elkaar staan. Wie knippert als eerste met de ogen?

In de aanloop naar het opheffen van het handhavingsmoratorium voor de wet DBA per 1 januari 2025 lijkt de situatie op de arbeidsmarkt voor zzp’ers op zo’n staredown. Aan de ene kant staan opdrachtgevers die het podium betreden met de boodschap: “Wij stoppen met zzp.” Aan de andere kant staan zzp’ers met de boodschap: “Wij willen niet in loondienst.” Ze kennen elkaar en staan tegenover elkaar om te zien wie er als eerste toegeeft.

Het is eigenlijk te gek voor woorden dat we het zover hebben laten komen. Werkenden en opdrachtgevers staan tegenover elkaar in plaats van naast elkaar. Jarenlange afwezigheid van overheids­handhaving heeft zijn sporen op de arbeidsmarkt nagelaten. Nu gaan we handhaven op een moment dat opdrachtgevers vanwege de krapte niemand kunnen missen, terwijl veel zzp’ers weten dat de krappe arbeidsmarkt in hun voordeel werkt. De markt en de regels sluiten totaal niet meer op elkaar aan, en nieuwe robuuste zzp-regelgeving laat voorlopig nog op zich wachten.

Ik ben benieuwd wie na de staredown de confrontatie zal winnen. Of eigenlijk hoop ik dat het helemaal niet zover komt. Wat ik vooral hoop, is dat de kinderen in de opvang, de mensen die wachten op een nieuw gebouwd huis of de patiënten in de zorg niet de verliezers zijn. U en ik dus. Want cruciale onderdelen van onze samenleving kunnen en mogen niet stilvallen. Er zijn al genoeg problemen door de tekorten op de arbeidsmarkt.

Ik hoop dus vooral dat opdrachtgevers en zelfstandigen samen tot redelijke en verstandige oplossingen komen. Oplossingen die recht doen aan wat de huidige wet vraagt én die ruimte bieden voor beider belangen. Intermediairs kunnen daarbij behulpzaam zijn. Ik verwacht ook dat opdrachtgevers hun ingehuurde, risicovolle zelfstandigen niet zomaar laten vallen. Net zo min reken ik erop dat intermediairs deze zelfstandigen gretig oppakken, met alle gevolgen van dien. Daar is niemand bij gebaat.

Na de staredown volgt in het kickboksen steevast de confrontatie in de ring. Zover mag het op de arbeidsmarkt niet komen.

Geplaatst in ZP en Politiek | Tags , , , , | 10s Reacties

Finance professionals onvoldoende voorbereid op nieuwe wetgeving

Geplaatst 10 december 2024 door ZiPredactie

Finance professionals ervaren onvoldoende tijd en ondersteuning om kennis bij te spijkeren over de nieuwe wetgeving per 1 januari 2025. Dat blijkt uit onderzoek van NIRPA, het Nederlands Instituut van Register Payroll Accounting (NIRPA), onder ruim 300 finance professionals.

Ruim een kwart (27 procent) van de finance professionals ervaart stress door de invoering van nieuwe wetgeving, omdat zij zich hier nog onvoldoende op voorbereid voelen. Ook geeft bijna de helft (43 procent) aan te weinig tijd te hebben om kennis te vergaren voordat nieuwe wet- en regelgeving ingaat.

Zeventig procent niet op de hoogte

Het merendeel van de finance professionals is nog onvoldoende op de hoogte van de nieuwe wetgeving. Zo weet maar liefst zeventig procent niet dat het lage-inkomensvoordeel wordt afgeschaft. Bovendien is meer dan de helft (59 procent) onbekend met de hoge WW-premie bij meer dan dertig procent extra verloonde uren boven de contracturen.

Er zijn ook wijzigingen per 1 januari waar de finance professionals wél van op de hoogte zijn. Bijna driekwart (72 procent) is bekend met de verhoging van de bijtelling voor elektrische auto’s en hetzelfde percentage (72 procent) met de komst van een derde belastingschijf in de inkomstenbelasting. Ook de volledige handhaving op schijnzelfstandigheid staat op de radar (71 procent).

Gebrek aan bijscholing een oorzaak

Hoe komt het dat finance professionals niet op tijd alle relevante kennis opdoen van nieuwe wet- en regelgeving? Een derde (34 procent) geeft aan dat zijn organisatie geen trainingen of bijscholing over relevante wet- en regelgeving aanbiedt. 29 procent van de finance professionals geeft aan zich onvoldoende ondersteund te voelen door de HR-afdeling om zich verder te ontwikkelen.

Naast meer ondersteuning van de HR-afdeling zou het gebruik van AI ook kunnen helpen om het kennisniveau op peil te brengen. Dit idee wordt door meer dan de helft (54 procent) van de finance professionals toegejuicht.

Ruud van Leeuwen, Directeur bij NIRPA: “Dat veel finance professionals zich onvoldoende voorbereid voelen op de nieuwe wetgeving is zorgwekkend.Om de risico’s te beperken kunnen HR-afdelingen bijvoorbeeld investeren in trainingen om de vakkennis en vaardigheden van de finance professionals op peil te houden en hen goed voor te bereiden op de veranderingen die komen.”

Geplaatst in Professioneel inhuren | Tags , , , | Laat een reactie achter

Verbazing, irritatie, maar ook begrip. Reacties op inzet schijn-zzp’ers bij ministerie van Financiën.

Geplaatst 9 december 2024 door Hugo-Jan Ruts

“Meten met twee maten”, “slecht voorbeeldgedrag” en “duidelijk voorbeeld van kwaadwillendheid”. Het nieuws dat het ministerie van Financiën (schijn)zzp’ers blijft inzetten bij de Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (UHT), roept veel reacties op.

Op social media heerst verbazing. VVD-Kamerlid Thierry Aartsen kondigt Kamervragen aan. Het ministerie van Financiën laat in een reactie aan ZiPconomy weten ‘zo transparant mogelijk’ te willen zijn over de situatie.

Verbazing

Op social media reageren zelfstandigen en bureaus massaal op het feit dat de UHT contracten met zzp’ers verlengt, terwijl dit waarschijnlijk als schijnzelfstandigen zijn. Dat het ministerie van Financiën eventuele boetes van bureaus betaalt (‘een sigaar uit eigen doos’), leidt tot nog meer onbegrip. Waarom geldt deze uitzondering wel voor de Belastingdienst zelf, maar niet voor bijvoorbeeld zorginstellingen? En waarom mogen bureaus hun boetes wel doorsturen, maar individuele zzp’ers niet? Velen vinden het ongeloofwaardig dat de overheid zijn eigen regels niet naleeft.

Irritatie

Dat UHT ook na 1 januari zzp’ers blijft inzetten, is geen grote verrassing. Voormalig staatssecretaris van Financiën Folkert Idsinga zei eerder in een overleg met de Tweede Kamer dat stoppen met zzp’ers zou leiden tot te grote vertraging van de afhandeling van de dossiers.

Het ministerie betaalt weliswaar de boetes, maar zet bemiddelingsbureaus wel flink voor het blok door openlijk te erkennen dat het gaat om schijnzelfstandigen. “Wie willens en wetens met schijnzelfstandigen werkt, is ‘kwaadwillend’. Voor hen geldt het handhavingsmoratorium niet.”

Begrip

ZiPconomy ontving ook begripvolle reacties per mail en LinkedIn. Die gaan vooral over de situatie van de slachtoffers van de toeslagenaffaire. “Ik hoop niet dat ouders ook hier weer onder gaan lijden. Die hebben al genoeg ellende van een niet goed functionerende overheid over zich heen gehad.”

Kamervragen

Ook VVD-Kamerlid Thierry Aartsen noemt het “logisch” dat het kabinet geen vertraging wil bij de afhandeling van het toeslagenschandaal. “Maar eerlijk is eerlijk: geldt dat argument niet ook voor huisartsenpraktijken, kinderopvangorganisaties en andere bedrijven, organisaties en ondernemers die mogelijk in de problemen dreigen te komen per 1 januari 2025?” zegt hij.

Aartsen vindt het “onrechtvaardig en ongeloofwaardig” om “wél de handhaving volledig door te zetten terwijl je zelf moet concluderen dat je niet aan de wet kunt voldoen. En dan vervolgens de boetes te betalen met belastinggeld.”

Aartsen heeft naar aanleiding van het ZiPconomy artikel Kamervragen gesteld. Daarin zal hij ook voorstellen om de handhaving in 2025 alleen te richten op inhuur met een uurtarief van minder dan €34,-. Een bedrag dat in lijn ligt met het ‘rechtsvermoeden van schijnzelfstandigheid onder een bepaald uurtarief’ uit het conceptwetsvoorstel VBAR.

Verder wil de VVD weten wat het ministerie eraan doet om de schijnzelfstandigen bij de afdeling UHT te vervangen door werknemers. Aartsen wil tenslotte weten of er ook op andere plekken binnen de Rijksoverheid na 1 januari nog schijnzelfstandigen werken.

Ministerie: we blijven ons inspannen

In een reactie laat een woordvoerder van het ministerie van Financiën weten dat het aantal zzp’ers bij de UHT de afgelopen jaren al forse is afgebouwd. Maar dat proces is nog niet afgerond.

“Er is voor gekozen om de financiële risico’s voor de staffingbedrijven over te dragen aan UHT, om ervoor te zorgen dat de hersteloperatie geen vertraging oploopt”, zegt de woordvoerder. “Dienst Toeslagen blijft zich inspannen om ook binnen UHT het aantal schijnzelfstandigen verder terug te brengen en zoveel mogelijk te werken met medewerkers met een vast contract.”

‘Onafhankelijke rol’

De fiscus speelt hierin een onafhankelijke rol, aldus de woordvoerder: “De Belastingdienst maakt binnen de handhaving geen onderscheid tussen sectoren, organisaties en bedrijven. Dit geldt ook voor de Rijksoverheid. Een gevolg kan dus zijn dat de staffingbedrijven naheffingsaanslagen en boetes opgelegd krijgen tijdens een controle van de belastinginspecteur, omdat zij als opdrachtgever verantwoordelijk zijn voor de zelfstandigen die zij inhuren voor UHT.”

Het ministerie zal “de transparantie tussen én met UHT en de staffingbedrijven borgen en open kaart spelen over eventuele naheffingen of boetes.”

Alleen Belastingboetes en -naheffingen vergoed

ZiPconomy berichtte op 8 december over de eerste brief van de Dienst Toeslagen. Inmiddels heeft ZiPconomy nog een aanvullende brief ingezien. Daarin wijst de Dienst Toeslagen er nogmaals op dat de staffingbedrijven ‘als feitelijke opdrachtgever van de zzp’ers, zelf de verantwoordelijkheid dragen voor de gevolgen van het niet naleven van wet- en regelgeving’.

Wat betekent dat? De woordvoerder: “Een gevolg kan dus zijn dat de staffingbedrijven naheffingsaanslagen en boetes opgelegd krijgen tijdens een controle van de belastinginspecteur, omdat zij als opdrachtgever verantwoordelijk zijn voor de zelfstandigen die zij inhuren voor UHT.”

Het ministerie zal alleen naheffingen en boetes van de Belastingdienst vergoeden, maar geen boetes van andere instanties zoals de Arbeidsinspectie. Ook claims op pensioen of andere arbeidsrechtelijke kosten worden niet vergoed. De Dienst adviseert bureaus om zelf contact op te nemen met de Belastingdienst om de toezeggingen van het ministerie te bespreken. Daarin zal de organisatie geen rol spelen, omdat de Dienst ‘feitelijk geen rechtstreekse partij is in de fiscale relatie tussen het bureau en de werkenden’.

Geplaatst in Professioneel inhuren | Tags , | 13s Reacties

Vrije vervanging: zo regel je een vervanger als zzp’er

Geplaatst 9 december 2024 door Freelance.nl

Wat houdt vrije vervanging voor zzp’ers in?

Vrije vervanging houdt in dat een zzp’er zelf verantwoordelijk is voor het regelen van vervanging bij ziekte, vakantie of andere afwezigheden. Dit betekent dat je als zelfstandig ondernemer de vrijheid hebt om iemand anders in te schakelen voor de uitvoering van jouw opdracht, zolang deze vervanger de opdracht goed uitvoert. Op deze manier is de opdrachtgever verzekerd van de voortgang van het werk.

Ook helpt het om schijnzelfstandigheid te voorkomen als je aangeeft dat er van vrije vervanging sprake is. Zo heeft de Belastingdienst de modelovereenkomst vrije vervanging in het leven geroepen waarmee je dit gemakkelijk met opdrachtgevers overeenstemt. Maar sinds 1 januari 2024 is de modelovereenkomst vrije vervanging door de Belastingdienst ingetrokken.

Modelovereenkomst vrije vervanging vervalt. En nu?

De modelovereenkomsten vrije vervanging zijn ingetrokken omdat er in de praktijk te veel onduidelijkheid en juridische onzekerheid is over de toepassing ervan. De Belastingdienst en de arbeidsmarktautoriteiten hebben geconstateerd dat de modelovereenkomst vaak niet goed werd nageleefd. Mogelijk komen er in de toekomst nieuwe modelovereenkomsten gebaseerd op andere kenmerken van schijnzelfstandigheid.

Dit heeft tot gevolg dat vaste werknemers als zelfstandigen werden behandeld, en dus geen aanspraak op secundaire arbeidsvoorwaarden maken. Het Deliveroo arrest bevestigde dat de modelovereenkomst vrije vervanging niet deed wat het beloofde. Dit arrest was een rechtszaak waar werd geoordeeld dat de maaltijdbezorgers van Deliveroo als schijnzelfstandigen werkten.

Voor zzp’ers betekent het intrekken van de modelovereenkomst vrije vervanging dat er voortaan meer ‘bewijs’ moet worden aangeleverd dat er geen sprake is van schijnzelfstandigheid. Per 1 januari 2025 wordt de controversiële wet DBA strenger gehandhaafd om schijnzelfstandigheid te voorkomen. Voor zowel zzp’ers als opdrachtgevers betekent dit dat er eventuele naheffingen volgen als hier sprake van is.

Let op: In oktober is er discussie ontstaan over dit besluit. Kamerlid Van Oostenbruggen (NSC) heeft zijn bezwaren geuit tegen het uitfaseren van modelovereenkomsten. Er zijn signalen dat het kabinet overweegt dit voornemen te herzien. Echter, tot op heden is er geen officieel besluit genomen om het uitfaseren van modelovereenkomsten terug te draaien.

Voor- en nadelen van vrije vervanging

Vrije vervanging is dus een belangrijk onderdeel van het zelfstandig ondernemerschap van zzp’ers. Hier zijn de belangrijkste voor- en nadelen van het zelf regelen van een vervanger samengevat in vier kernpunten per categorie.

Vier voordelen van vrije vervanging:

  • Controle over kwaliteit: Je mag iedereen kiezen als jouw vervanger. Kies dus iemand die je vertrouwt en waarvan je weet dat deze goede kwaliteit levert.
  • Flexibiliteit: Er is geen sprake van vakantie aanvragen. Je mag vrije dagen opnemen wanneer je dat wilt.
  • Betere klantrelaties: Zelf een goede vervanger regelen toont dat je je verantwoordelijkheid neemt. Dit laat de klant zien dat je betrokken bent.
  • Netwerkuitbreiding: Het zoeken naar een vervanger geeft je de kans om je professionele netwerk uit te breiden.

Vier nadelen van vrije vervanging:

  • Tijdsinvestering: Het vinden en instrueren van een geschikte vervanger kost tijd, wat ten koste gaat van je eigen werk.
  • Verantwoordelijkheid: Je blijft verantwoordelijk voor de kwaliteit van het werk van je vervanger, wat risico’s met zich meebrengt.
  • Kosten: Het afgesproken uurtarief voor de opdracht wijzigt niet door de komst van een vervanger. Wanneer de vervanger een hoger uurtarief vraagt, kost dit je geld.
  • Minder controle: Je hebt minder controle over het werk tijdens je afwezigheid. Misschien werkt je vervanger wel op een hele andere wijze.

Onderscheid tussen vervanging en uitbesteding

Er is belangrijk onderscheid tussen vervanging en uitbesteding. Bij vrije vervanging regel je als zzp’er zelf iemand die jouw werk tijdelijk overneemt, bijvoorbeeld bij ziekte of vakantie. Jij blijft verantwoordelijk voor de kwaliteit en uitvoering van de opdracht.

Uitbesteding betekent dat je een gehele opdracht of deel ervan door een ander laat uitvoeren. Hierbij draag je de verantwoordelijkheid en controle over aan diegene. Uitbesteding gebeurt vaak wanneer je specifieke expertise mist of je workload wilt verminderen.

Vrije vervanging en verzekering

Omdat jij bij vrije vervanging de verantwoordelijkheid behoudt voor de vervanger die je werk overneemt, blijf jij ook aansprakelijk voor beroepsfouten of schade die de vervanger veroorzaakt. Het is daarom belangrijk om goede afspraken te maken met je vervanger en duidelijk vast te leggen wat zijn of haar verantwoordelijkheden zijn.

Aansprakelijkheidsverzekeringen beschermen je voor deze risico’s. Een beroepsaansprakelijkheidsverzekering dekt de kosten van schadeclaims die voortkomen uit beroepsfouten. En een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering dekt je tegen materiële schade, wanneer je vervanger bijvoorbeeld een computer omstoot.

Hoe regel je een vervanger voor je opdracht?

Een vervanger regelen voor je opdracht is dus jouw verantwoordelijkheid. Maar hoe doet je dit precies? Op de korte termijn is het nog weleens moeilijk om op tijd een vervanger te vinden. We geven je de vier opties die het beste werken:

  • Gebruik je netwerk: Ervaren freelancers zijn vaak al bekend met diverse mede-freelancers die actief zijn in hetzelfde vakgebied. Door met deze concullega’s in contact te blijven, heb je al meerdere potentiële vervangers. Heb je nog geen groot netwerk, bezoek dan af en toe een netwerkevenement binnen je vakgebied.
  • Word lid van communities: In vrijwel alle vakgebieden zijn er communities op het internet waar freelancer in contact blijven. Denk aan communities op LinkedIn of de freelance Qommunity.
  • Vervanging via platformen: Een platform als Freelance.nl is ook een mogelijkheid. Door je opdracht op het platform te plaatsen krijgen vervangers de mogelijkheid om contact met jou op te nemen. Dit helpt je ook weer met het opbouwen van je netwerk.
  • Koude acquisitie: Ga op het internet op zoek naar freelancers en stuur ze simpelweg een e-mail. Het zal je misschien verbazen hoeveel freelancers positief reageren.

Wat als vervanging vinden niet lukt?

Als het niet lukt om een vervanger te vinden, informeer je opdrachtgever direct en bespreek je mogelijke oplossingen. Probeer bijvoorbeeld de deadline te verschuiven of om de opdracht in delen te splitsen. Het is ook een optie om korting aan te bieden om de relatie met de opdrachtgever te behouden.

Het is verstandig om een noodplan te maken voor de toekomst zodat je beter voorbereid bent. Zorg er ook voor dat je altijd een up-to-date netwerk hebt van mogelijke vervangers voor noodgevallen. Goed zelfstandig ondernemerschap betekent altijd voorbereid zijn op het onverwachte.

Je vervanger briefen

Zorg dat je vervanger alle benodigde informatie heeft voordat deze aan de slag gaat. Begin met een duidelijk overzicht van de opdracht, inclusief doelstellingen en deadlines. Lever gedetailleerde instructies en specifieke verwachtingen voor het werk.

Geef toegang tot benodigde documenten en tools. Informeer de vervanger over belangrijke contactpersonen en hoe deze te bereiken zijn. Deel ook relevante achtergrondinformatie over de opdrachtgever en eerdere communicatie die van belang is.

Bespreek eventuele bijzonderheden, zoals lopende problemen of specifieke voorkeuren van de opdrachtgever. Zorg ervoor dat je vervanger weet waar deze terechtkan voor vragen tijdens je afwezigheid. Een goed voorbereide vervanger waarborgt de continuïteit en kwaliteit van het werk. Dit zorgt ervoor dat, ook tijdens jouw afwezigheid, je opdrachtgever tevreden is over je werk.

Geplaatst in ZP en Ondernemen | Tags , , | 1 Reactie

Ministerie van Financiën verlengt contracten met schijnzelfstandigen betrokken bij hersteloperatie toeslagenaffaire

Geplaatst 8 december 2024 door ZiPredactie

Het ministerie van Financiën verlengt de contracten met zzp’ers die werkzaam zijn voor de hersteloperatie toeslagen tot na 1 januari 2025. Dit geldt ook voor zzp’ers die door het ministerie zelf worden aangemerkt als (waarschijnlijk) schijnzelfstandigen. Staffingbedrijven die deze zzp’ers leveren, mogen eventuele naheffingen en boetes doorbelasten aan het ministerie.

Dit blijkt uit een brief, in handen van ZiPconomy, die het ministerie onlangs heeft verstuurd aan de bedrijven via wie deze zzp’ers worden ingehuurd.

Vertraging niet gewenst

Op 1 januari 2025 vervalt het handhavingsmoratorium op schijnzelfstandigheid. De Belastingdienst mag vanaf dat moment weer naheffingen en verzuimboetes opleggen bij vastgestelde schijnzelfstandigheid.

De Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (UHT) is een apart onderdeel van de Dienst Toeslagen. De UHT is een tijdelijke organisatie, speciaal opgericht om het herstelproces te coördineren. Bij de UHT wordt veel tijdelijk extern personeel ingehuurd, waaronder een aanzienlijk aantal zzp’ers. Deze inhuur vindt plaats via bemiddelingsbureaus.

Uit een eerdere interne analyse bleek dat veel van de ingehuurde zzp’ers als schijnzelfstandigen moeten worden beschouwd. Het is de UHT niet gelukt om deze zzp’ers vóór 1 januari 2025 te vervangen door vast personeel of bijvoorbeeld gedetacheerden. Het afscheid nemen van deze groep zzp’ers zou leiden tot vertraging in de afhandeling van de dossiers, zo maakte het ministerie al in oktober duidelijk in een brief aan de Tweede Kamer.

Het ministerie heeft nu bevestigd aan staffingbedrijven dat veel contracten met zzp’ers die een hoog risico op schijnzelfstandigheid hebben, eind 2024 worden verlengd. “In 2025 zullen, indien noodzakelijk, nog nieuwe uitvragen volgen,” aldus het ministerie.

De Dienst Toeslagen geeft aan zich aan de Wet DBA te willen houden, maar zich genoodzaakt te voelen om door te gaan met het inhuren van schijnzelfstandigen: “Ten behoeve van de continuïteit van de hersteloperatie en om financieel herstel aan gedupeerden te waarborgen, hebben UHT, BAC en CWS toestemming gekregen om zzp’ers met een risico op schijnzelfstandigheid ook na 1 januari 2025 in te blijven zetten, mits deze inzet in de jaren 2025 en 2026 wordt afgebouwd conform het eerder opgestelde afbouwplan voor zzp’ers met een risico op schijnzelfstandigheid.”

Het ministerie benadrukt daarbij dat “ook in de Tweede Kamer is bevestigd dat de hersteloperatie de komende jaren schijnzelfstandigen kan blijven inzetten.”

Ministerie betaalt eventuele naheffing en boetes

Partijen die zzp’ers leveren, hoeven niet bang te zijn voor eventuele financiële risico’s wanneer ze schijnzelfstandigen blijven inzetten. Het ministerie neemt die risico’s over.

In de contracten tussen het ministerie en de staffingbedrijven wordt de volgende passage opgenomen: “In het geval dat u door de handhaver van de Wet DBA na 1 januari 2025 een naheffing krijgt van de werknemerspremies op de inzet van deze schijnzelfstandige bij de hersteloperatie (UHT/BAC/CWS), dan zal de Dienst Toeslagen deze naheffing vergoeden, inclusief de eventuele boete die betrekking heeft op het werknemerspremiegedeelte, mits u de benodigde bewijsstukken kunt overhandigen.”

Als de bureaus reputatieschade lijden door controles, adviseert het ministerie hen te verwijzen naar “de afspraken die in de Tweede Kamer zijn gemaakt ten aanzien van de inzet van schijnzelfstandigen ten behoeve van de hersteloperatie.”

Geplaatst in Professioneel inhuren | 83s Reacties

Terugblikken op 2024: Bovib-directeur Bart Smals over de grenzen van loondienst en het ‘recht om niet in loondienst te gaan’

Geplaatst 6 december 2024 door HeadFirst Group

Als voormalig VVD-Kamerlid en nu directeur van brancheorganisatie Bovib zet Bart Smals zich in voor de rechten van zelfstandigen en de positie van de intermediaire branche binnen een snel veranderende arbeidsmarkt. In gesprek met Sem Overduin, Corporate Affairs & Public Policy Manager bij HeadFirst Group, benadrukt Smals het gebrek aan een juridisch kader voor modern werken en deelt hij zijn visie op de toekomst. Hij pleit voor meer keuzevrijheid: “In loondienst gaan is een recht, maar het recht om dat níet te doen, moet beter gewaarborgd worden.” Wat betekent het aflopende handhavingsmoratorium voor zelfstandigen en intermediairs? En waar staat de Bovib over vijf jaar? In dit interview blikt Smals terug op het zzp-dossier in 2024, deelt zijn inzichten en kijkt kritisch vooruit op 2025.

Je zit nu een paar weken bij de Bovib. Hoe bevalt het tot nu toe?

Heel goed. Er zijn eigenlijk twee redenen waarom ik het zo leuk vind. Ten eerste, mijn interesse in het arbeidsmarktdossier is nooit verdwenen en bij de Bovib kan ik daar juist verder mee. Daarnaast is de Bovib een organisatie die hard groeit, het verder uitbouwen daarvan is fantastisch. De organisatie wordt steeds zichtbaarder en ik voel me verantwoordelijk om die lijn door te trekken. Er is veel werk te doen op het gebied van de vertegenwoordiging van zelfstandigen, die vaak tussen wal en schip vallen. Een duidelijk juridisch kader daarvoor ontbreekt nog en daar wil ik graag als directeur van de Bovib aan bijdragen.

Wat was je belangrijkste reden om bij de Bovib aan de slag te gaan?

De manier waarop de arbeidsmarkt nu juridisch is ingericht, sluit niet meer aan op de realiteit. De arbeidsmarkt flexibiliseert, maar er ontbreekt een goed juridisch kader om dat te ondersteunen. Loondienst is niet meer vanzelfsprekend voor werkenden, de Bovib speelt goed in op die verandering.

Wat is volgens jou de rol van de Bovib op die arbeidsmarkt en in het maatschappelijk speelveld?

Simpel gezegd: vraag en aanbod verbinden, als een soort oliemannetje. De Bovib vervult een moderne rol binnen de coalitie van brancheverenigingen die de flexibele arbeidsmarkt ondersteunen. De behoefte aan flexwerk komt niet alleen van bedrijven, maar juist ook van werkenden zelf. Leden van de Bovib ontsluiten de arbeidsmarkt en ondersteunen opdrachtgevers bij het voldoen aan wet- en regelgeving.

Waar staat de Bovib onder jouw leiding over vijf jaar?

Ik hoop dat we dan een oplossing hebben voor de behoefte aan modern en flexibel werken, en dat schijnzelfstandigheid effectief is aangepakt. De Bovib speelt daarin dan een cruciale rol in het verbinden van vraag en aanbod en het ondersteunen van opdrachtgevers, leveranciers en zelfstandigen.

Het handhavingsmoratorium loopt af op 1 januari 2025. Weten de Bovib-leden wat hen te wachten staat?

Ik geloof niet dat iemand het echt weet. Iedereen zoekt naar duidelijkheid, maar de diverse uitspraken en regels – zoals het Deliveroo-arrest en opmerkingen van de minister en staatssecretaris – maken het wel ingewikkeld. Het doel is om schijnzelfstandigheid te voorkomen en de Bovib-leden doen daar ook hun best voor. Het probleem is dat niemand aan de voorkant, van het ministerie tot de Belastingdienst, echt kan zeggen wanneer je compliant bent. Idealiter zou er een verkeerslichtmodel zijn waarop je kunt vertrouwen, in plaats van een situatie waarin je moet afwachten, maar we hebben nou eenmaal te dealen met deze situatie.

Wat valt je op bij de leden in aanloop naar januari 2025?

De leden zijn druk bezig met gesprekken met opdrachtgevers en proberen op basis van het Deliveroo-arrest te adviseren over het inhuurbeleid. Het is goed dat die gesprekken nu gevoerd worden en dat de leden van de Bovib een proactieve rol pakken. De leden van de Bovib zijn professionele organisaties en nemen die verantwoordelijkheid.

Als oud-Kamerlid, hoe kijk je naar de reactie van de Kamer op de handhavingsplannen van het kabinet en de Belastingdienst?

De Kamer is terecht kritisch. Het handhavingsmoratorium werd in 2016 ingesteld omdat er geen duidelijke wetgeving was, dat is nog steeds niet veranderd. De Hoge Raad heeft met het Deliveroo-arrest de jurisprudentie verder ingekleurd, maar de wetgever is echt aan zet om te zorgen voor duidelijke wetgeving. In Nederland heb je het recht om in loondienst te werken, maar ook het recht om dat níet te doen. Dat verdient een goed juridisch kader.

Speelde de afloop van het handhavingsmoratorium een rol in jouw politieke werk?

Zeker. Bij mijn eerste debat vroeg Kamerlid Senna Maatoug van GroenLinks waarom de VVD, nota bene de partij van handhaving, zo tegen handhaving van de wet DBA was. Mijn antwoord was simpel: als er geen duidelijke wet is, kun je er niet op handhaven. Ik ben voor handhaving, maar alleen als er een goed wettelijk kader is. Als zelfs de rechtspraak zegt ‘benader het holistisch’, dan is het antwoord vaak ‘het hangt ervan af’.

Als VVD-Kamerlid was je kritisch over de VBAR en de rol van de ondernemerscriteria. Hoe kijk je momenteel aan tegen de VBAR?

Toen ik in de Kamer zat, vond ik het belangrijk om op te komen voor het recht op vrije keuze: je moet kunnen kiezen om ondernemer te zijn. Dat moet terugkomen in de VBAR. De Commissie Borstlap stelde: ‘vast minder vast en flex minder flex’ – meer balans in de arbeidsmarkt door vaste contracten flexibeler en flexibele contracten zekerder te maken. Maar zoals de VBAR er nu uitziet, sluit het nauwelijks meer aan op die visie. Dat is jammer. Het recht op ondernemerschap moet gewaarborgd zijn. De VBAR moet mensen niet dwingen tot werknemerschap als mensen dat niet willen.

Je sprak je als Kamerlid ook uit over de vertegenwoordiging van zzp’ers in de polder, bijvoorbeeld in de SER. Waarom is dat belangrijk?

Ik ben een groot voorstander van het poldermodel omdat verschillende belangen hierin samenkomen om vervolgens tot oplossingen te komen. Maar de belangen van sommige groepen, zoals zzp’ers, worden te weinig meegenomen. Voor een goed functionerende polder is het essentieel dat álle belangen vertegenwoordigd zijn. Daarom ben ik blij dat de SER nu zetels heeft voor zzp’ers – zo krijgen ze eindelijk een stem in de besluitvorming.

Zou de Bovib baat hebben bij een grotere zzp-vertegenwoordiging in de polder?

Ja, zeker. De Bovib groeit en wordt steeds zichtbaarder. Een grotere vertegenwoordiging van zzp’ers zou goed zijn. De Bovib is natuurlijk geen vakbond voor zzp’ers, maar zzp’ers zijn wel een belangrijk onderdeel van de arbeidsmarkt en de dienstverlening van onze leden.

2024 is een bewogen jaar geweest voor het zzp-dossier. Wat was voor jou een hoogtepunt?

Dan wil ik graag iets verder teruggaan dan 2024. Eind 2023 werd Josette Dijkhuizen kroonlid bij de SER, vanwege haar expertise op het gebied van zelfstandigen. Dat is een stap in de goede richting, om zo de belangen van zelfstandigen een betere plek in de polder te geven. Binnen de SER worden toch belangrijke lange termijn besluiten genomen met betrekking tot het sociaaleconomisch beleid in ons land.

En een dieptepunt?

Dat de VBAR, in bijna ongewijzigde vorm, naar de Raad van State is gestuurd. Als Kamerlid, en meerdere partijen met mij, was ik kritisch op de inhoud van de VBAR. Daar is toen naar mijn mening te weinig mee gedaan. Ook de internetconsultatie in het najaar van 2023 leverde veel kritische – en tegelijkertijd waardevolle – reacties op. De Raad van State is nu met een kritisch advies gekomen en kaatst de bal terug. Dat had in een eerdere fase al voorkomen kunnen worden door wijzigingen in het wetsvoorstel door te voeren.

Wat verwacht je van 2025 op dit vlak?

Ik hoop dat de handhaving op schijnzelfstandigheid vooral de malafide partijen aanpakt en kwetsbare zelfstandigen gaat beschermen. Vooral aan de basis van de arbeidsmarkt doen de problemen zich voor. Dat segment verdient extra aandacht en hopelijk draagt handhaving op arbeidsrelaties daar op een positieve manier aan bij.

Dit interview maakt deel uit van een reeks van HeadFirst Group, waarin het Public Affairs-team de afgelopen weken meerdere experts heeft geïnterviewd die nauw betrokken zijn bij onderwerpen rondom zzp’ers en de arbeidsmarkt. De serie bestaat uit zes interviews, die de komende weken gepubliceerd zullen worden. Heb je vragen over de interviewreeks? Neem dan gerust contact op met het team via publicaffairs@headfirst.nl.

Geplaatst in Toekomst van Werk | Tags , | Laat een reactie achter