Bijna helft zzp’ers weet niet hoeveel omzet ze over drie maanden gaan maken – maar wel dat er veel vraag is naar hun expertise

42% van de zzp’ers heeft geen zicht op of, en hoeveel, omzet ze over drie maanden gaan maken. Dat blijkt uit een nieuwe analyse van het Knab Uurtarievenonderzoek 2026 onder bijna 17 duizend zzp’ers.

Die onzekerheid over toekomstige omzet is echter zelden een teken van te weinig werk: van deze groep zegt 77% dat er doorgaans veel vraag is naar wat ze doen. Een korte werkvoorraad is dus iets anders dan geen klanten hebben.

Starters kijken minder ver vooruit

Onder zzp’ers die korter dan een jaar ondernemen, heeft 55% minder dan drie maanden zicht op werk of omzet. Bij ondernemers die langer dan tien jaar actief zijn, is dat 37%. Toch verschilt de ervaren vraag nauwelijks: 82% van de starters meldt veel vraag, tegenover 82 tot 83% van de zzp’ers met meer dan tien jaar ervaring. Hoe ver iemand vooruit kan kijken, zegt dus weinig over hoe gewild diegene is.

De meeste zzp’ers werken voor meerdere opdrachtgevers

Andersom: een lange werkvoorraad kan komen doordat iemand maar één grote opdracht – en dus één opdrachtgever – heeft. Reden voor Casper Zwart, onderzoeker bij Knab, om voor dit uitgebreidere overzicht met zzp-data ook de ZEA-cijfers van CBS en TNO erbij te pakken. Die geven meer inzicht in het aantal opdrachtgevers dat zzp’ers hebben.

Uit die tweejaarlijkse enquête blijkt dat van de zzp’ers die vooral hun eigen arbeid (diensten) aanbieden, 73% in 2024 minimaal vier klanten had over een periode van twaalf maanden. Slechts 6% had maar één opdrachtgever; 18,8% had twee of drie opdrachtgevers in een jaar.

Tegelijk haalde ongeveer een kwart van alle dienstverlenende zzp’ers minimaal 60% van de jaaromzet uit de grootste klant. Bij 10% is dat 90 tot 100%. Het feit dat de omzet van een zelfstandige vooral afkomstig is van een klant, is geen automatisch bewijs van economische of juridische afhankelijkheid, zo benadrukt Knab.

Aantal opdrachtgevers politiek relevant

Volgens Zwart zeggen de cijfers over een korte werkvoorraad of een beperkt aantal klanten op zichzelf niets over de kwetsbaarheid van een zzp’er, het onderscheid helpt volgens hem wel om de verschillen tussen ondernemers mee te nemen in de uitwerking van regels.

Daarbij doelt Zwart onder meer op een nieuwe Zelfstandigenwet waar minister Aartsen (Werk & Participatie) momenteel aan werkt. In deze wet – die mogelijk per 1 januari 2028 zal ingaan – moeten heldere criteria komen voor wanneer iemand als ondernemer gezien kan worden.

Welke criteria dat worden, is nog niet bekend. Maar het aantal opdrachtgevers zou daar wel eens onderdeel van kunnen uitmaken. Zo zei Aartsen onlangs in de podcast Maakbazen: “Je bent ondernemer als je voor meerdere partijen werkt, dat je niet afhankelijk bent van één ander. Je moet in 2 jaar tijd minstens drie opdrachtgevers hebben. Als je er niet aan kan voldoen of niet aan wil voldoen, dan moet je je afvragen of het ondernemerschap wel iets voor jou is.”

Trends

Voor het rapport “Een decennium zzp-dossier. Feiten, cijfers en ontwikkelingen” (2025) zette ZiPconomy dezelfde ZEA-cijfers over het aantal opdrachtgevers ook al eens op een rij, met name ook om een vergelijking te maken met eerdere jaren.

Binnen de specifieke groep zzp’ers die eigen arbeid (diensten) aanbieden aan opdrachtgevers (b-to-b-zzp’ers) – ongeveer de helft van alle zzp’ers, en de groep waarop de Wet-DBA-discussie zich richt – ligt het percentage zzp’ers dat minder dan vier opdrachtgevers per jaar heeft hoger dan in de totale groep zzp’ers met eigen arbeid. In 2024 had 39% één tot drie opdrachtgevers per jaar. Dat percentage lag iets hoger dan het gemiddelde sinds 2017 (36%).

Eén op de vijf zzp’ers (21,4%) valt in deze groep (eigen arbeid, b-to-b, minder dan vier opdrachtgevers per jaar), zo valt uit het ZEA-onderzoek op te maken. Denk daarbij aan IT-zzp’ers die betrokken zijn bij langlopende programma’s, projectleiders bij grote bouwprojecten of interim-managers met een complexe veranderopdracht. Het aandeel van deze groep is sinds 2017 gestegen, zo is in onderstaande grafie

De groep “zzp, eigen arbeid, b-to-b” maakt momenteel 6,6% uit van de totale werkende beroepsbevolking. CBS cijfers laten zien dat dat flink minder is dan 1,5 jaar terug.