Maandelijkse archieven: april 2022

Personeelsverloop staat innovatie zakelijk dienstverleners in de weg

Geplaatst 25 april 2022 door ZiPredactie

Zakelijke dienstverleners zijn uitzonderlijk optimistisch over de huidige markt. Meer dan 80% van de zakelijke beslissers verwacht een groei van de klantenkring te realiseren en een hogere omzet dan vorig jaar. Tegelijkertijd zorgt verloop van personeel voor groeipijn. Dat blijkt uit onderzoek van softwareleverancier Unit4, uitgevoerd door onderzoeksbureau PAC. Aan het onderzoek deden beslissers mee bij 250 Europese zakelijke dienstverleners met tussen de 500 en 5.000 medewerkers.

Groei door bestaande klanten, nieuwe klanten en fusies

Zakelijke dienstverleners hebben diverse plannen om de verwachte groei te realiseren. Voor de helft is het aantrekken van nieuwe klanten een van de belangrijkste groeifactoren. Voor bijna veertig procent van alle Europese dienstverleners spelen fusies en overnames de belangrijkste rol. Uiteindelijk vormen de huidige klanten de stabiele basis. Maar liefst negentig procent van de respondenten rekent erop dat de omzet vanuit het huidige klantenbestand de primaire dan wel secundaire groeifactor zal zijn.

Personeelsverloop en legacy zorgen voor groeipijn

Toch is het niet alleen maar rozengeur en maneschijn: uit het onderzoek komen ook duidelijke pijnpunten naar voren, die de groei van organisaties belemmeren. Zo zorgt de huidige arbeidsmarkt voor grote uitdagingen. Bij maar liefst zestig procent van alle organisaties is er sprake van een personeelsverloop van meer dan tien procent, bij bijna een derde (30%) ligt dit zelfs boven de twintig procent.

Dit heeft gevolgen voor de personeelsbezetting: één op de vijf (19%) respondenten slaagt er niet in een personeelsbezetting van zeventig procent te realiseren, een percentage dat door de sector als benchmark wordt beschouwd.

Een ander struikelblok is de technologische gereedheid. Zo ziet 71 procent de afhankelijkheid van legacy-systemen en een gebrek aan integratie tussen bedrijfskritische applicaties als de belangrijkste belemmering voor innovatie. Een ander veelgenoemd probleem is het gebrek aan essentiële prestatiedata (62%).

IT-infrastructuur met flexibele basis nodig

Mark Gibbison, head of Strategic Motions for New Business bij Unit4: “Toekomstig succes in de zakelijke dienstverlening is afhankelijk van de manier waarop innovatieve bedrijven op de huidige behoeften van klanten inspringen. Dit vraagt om een IT-infrastructuur die een flexibele basis heeft, maar die ook als centrale bron van informatie dient. Bedrijven moeten daarnaast nauwgezet aandacht besteden aan het personeelsbeheer. Dit is nodig om personeelsverloop te voorkomen en maximale herhalingsomzet uit bestaande klanten te halen.”

Zorg voor duurzame groei en flexibiliteit

Nick Mayes, onderzoeksdirecteur bij PAC: “Nu het optimisme in de zakelijke dienstverlening terugkeert, kan het voor zakelijke besluitvormers verleidelijk zijn om voorbij te gaan aan de belangrijkste pijnpunten die uit dit onderzoek blijken. Voor organisaties is het echter belangrijker dan ooit om de juiste strategieën te hanteren, zowel voor het waarborgen van duurzame groei, als het realiseren van de nodige flexibiliteit om in te spelen op de behoorlijk wisselvallige marktomstandigheden. 2022 is misschien nog niet het jaar van ‘overnemen of overgenomen worden’, maar bedrijven zouden geen illusies moeten koesteren. Want er is niet alleen maar sprake van kansen voor groei; ook de druk vanuit de markt neemt toe.”

 

Geplaatst in Toekomst van Werk | Tags , , | Laat een reactie achter

Slechts tienduizenden van 1,2 miljoen zzp’ers werken voor uurtarief onder 20 euro

Geplaatst 25 april 2022 door HeadFirst Group

Zzp’ers werkzaam als winkelverkoper, kinderverzorger, onderwijsassistent, kelner of  barman/-vrouw werken in Nederland gemiddeld tegen de laagste uurtarieven. Zij kennen daarnaast een relatief lage schaarste-indicatie, wat voorspelt dat het uitzicht op tariefstijging beperkt is. Daartegenover staat dat in deze beroepsgroepen relatief weinig zzp’ers actief zijn, ten opzichte van het totaal van bijna 1,2 miljoen. Deze inzichten zijn gepubliceerd in de Talent Monitor van HR-dienstverlener HeadFirst Group en arbeidsmarktdata specialist Intelligence Group.

Focus op basis van de arbeidsmarkt

De handhaving op de wet DBA kreeg vorige week aandacht door een rapport van de Algemene Rekenkamer. De conclusie: de Belastingdienst is niet in staat schijnzelfstandigheid effectief te bestrijden. Marion van Happen, CEO HeadFirst Group: “De meest acute problemen met schijnzelfstandigheid doen zich voor aan basis van de arbeidsmarkt, waar uurtarieven laag zijn. We kijken daarom met interesse naar het MLT-advies van de SER, dat voorstelt om een ‘rechtsvermoeden van werknemerschap’ te laten gelden bij een tarief onder het maximumdagloon (30,- á 35,- euro per uur).”

De Talent Monitor zoomt in op deze groep zzp’ers. Hieruit blijkt dat schilders en schoonmakers van bouwwerken en bouwarbeiders ruwbouw een gemiddeld uurtarief van €30,- of hoger hebben en zeer schaars zijn. Zij hebben daardoor financieel een rooskleurig perspectief op de arbeidsmarkt.

Ook scheppende en uitvoerende kunstenaars zijn schaars, al is hun gemiddelde uurtarief met €23,- een stuk lager. Beroepen die het moeilijker hebben, zijn onder andere kelners en barpersoneel, huishoudelijke hulpen en schoonmakers, kinderverzorgers en onderwijsassistenten en verkopers in winkels. Zij werken voor een gemiddeld uurtarief van €20,- of minder en de schaarste-indicatie is laag. In deze beroepsgroepen zijn relatief weinig zzp’ers actief, bij elkaar  opgeteld slechts enkele tienduizenden.  Kappers zijn hierop een uitzondering: we kennen in Nederland meer dan 25.000 freelance kappers, weliswaar werkzaam tegen een gemiddeld uurtarief van €23,-.

Beroepsgroepen met aantal zzp’ers binnen tariefgroep t/m €35,- (Bron: Talent Monitor HeadFirst)

“Laat ondernemers vrij ondernemen”

Het rapport toont daarnaast dat zzp’ers met een uurtarief van €70,- of hoger zijn oververtegenwoordigd in beroepsgroepen als software-en applicatieontwikkelaars en –analisten, juristen en artsen. Specialisten op het gebied van sport & fitness en traditionele & alternatieve
geneeskunde zijn grotendeels te vinden in de tariefgroep €35,- tot €70,-. Allemaal (zeer) schaarse beroepen, wat zich doorgaans uit in stijgende tarieven.

Van Happen: “Meer dan de helft van alle zzp’ers in Nederland heeft een uurtarief van €35,- of hoger. Er mag niet voorbij worden gegaan aan deze grote groep zelfstandigen die er bewust voor kiest om in vrijheid te ondernemen, een sterke onderhandelingspositie heeft en zeer tevreden zijn over de arbeidsomstandigheden. Als het nieuwe kabinet zich richt op passende maatregelen voor beroepen met lagere uurtarieven, kunnen we succesvol toewerken naar duidelijkheid voor alle zelfstandigen en hun opdrachtgevers.”

De Talent Monitor ‘Zzp’ers: beschermen of vrijlaten?’ is gratis te downloaden op headfirst.group. 

Geplaatst in ZP en Politiek | Tags , , | 4s Reacties

Stop met polariseren: zelfstandig zorgprofessionals willen ruimte, geen verwijten

Geplaatst 25 april 2022 door Lex Tabak

Vorige week stelde een koepel van bemiddelaars: zzp’ers belemmeren goed werkgeverschap. Dat er steeds meer zzp’ers in de zorg bijkomen vinden deze bemiddelaars een zorgelijke ontwikkeling. De koepel roept op tot het handhaven van de wet DBA. Hoe moet je een bericht zoals dit lezen?

Waarom is dit belangrijk?

De flexibilisering in de zorg neemt grote vormen aan. Onder druk van stijgende inflatie en torenhoog verzuim onder vaste medewerkers zijn de mogelijkheden legio om als flexkracht aan de slag te gaan in de zorg. Dat zorgmedewerkers het in een dienstverband niet naar hun zin hebben en de rekeningen niet kunnen betalen, is al jarenlang bekend. Daar wordt echter niet op ingegrepen. Wel wordt er naar een schuldige gezocht voor het probleem dat werkgevers hebben en het woord dat hiervoor gebruikt wordt is ‘zzp’. Steeds meer partijen laten zien dat zij tegen de groei van zzp’ers in de zorg zijn. De koepel van bemiddelaars I-ZO is een nieuw voorbeeld hiervan. Dat is bijzonder omdat er in deze koepel partijen zitten die zzp’ers bemiddelen in de zorg. De roep om de Belastingdienst te laten handhaven tegen zzp’ers in de zorg wordt steeds luider.

Wat is I-ZO?

I-ZO is een koepel van bemiddelaars en noemt zich dé vertegenwoordiger van zzp-intermediairs. Deze koepel is in 2017 opgericht door de ABU. De ABU is een grote koepel van uitzendbureaus en detacheringsbureaus. I-ZO en de ABU zijn nauw met elkaar verbonden en noemen hun dialoog over de zorg de ‘werkgroep Zorg’. De ABU schrijft in haar jaarplan dat zij vindt dat zzp’ers zorgen voor concurrentie op loonkosten. Zij vormen daarmee “een serieuze bedreiging voor het uitzenden”. Hiermee ontstaat een bijzondere situatie voor I-ZO. Zij wordt beïnvloedt door de ABU, die zzp’ers als een bedreiging ziet, maar heeft leden die zzp’ers bemiddelen. Onder de leden van I-ZO tref je bemiddelaars in de zorg zoals Highcare en Care 4 Nurses.

Gebrek aan handhaving veroorzaakt groei

De verwijten aan het adres van zzp’ers in de zorg stapelen zich op als je dit artikel en dit artikel leest. I-ZO en de ABU stellen dat de groei van zzp’ers te wijten is aan een gebrek aan handhaving. Omdat er niet gehandhaafd is, kon de groep zo groeien. Zij vonden het tijd om de groei van zzp’ers in de zorg in kaart te brengen en de resultaten zijn -niet verrassend- indrukwekkend te noemen. Het aantal zzp’ers in de zorg zit nu op zo’n 165.000 en is in vijf jaar met zo’n 45% toegenomen. Dit is geen nieuws (zie bijvoorbeeld: Groei van aantal zzpers in de zorg zet door. 700% stijging in 15 jaar) , maar wordt nu wel als nieuws gebracht.

ZZP’ers belemmeren goed werkgeverschap

Aan die stijging worden een aantal verwijten gekoppeld die niet onderbouwd worden met onderzoek, maar wel stevig klinken. ZZP’ers in de zorg verschralen de kwaliteit van zorg omdat zij onvoldoende in opleiding investeren. “De werkgroepleden zien veel zzp’ers die zich minimaal bijscholen“. De kwaliteit van de geleverde zorg staat onder druk als zzp’ers teveel werken. ZZP’ers in de zorg begrijpen onvoldoende waar ze in stappen en hebben een te rooskleurig beeld van de voordelen van het ondernemerschap. Samenvattend stelt de koepel van bemiddelaars: zzp’ers belemmeren goed werkgeverschap.

Als partijen niet stoppen met het polariseren tussen ‘dienstverband’ en ‘zzp dan dragen ze bij aan de uitstroom in de zorg.

Zorgprofessionals willen ruimte, geen verwijten

Al jaren is de flexibilisering in zorg in volle gang, mede gefaciliteerd door intermediairs. Dat twee koepels van intermediairs met tegengestelde belangen de zzp’er in de zorg beschuldigen draagt niet bij aan de oplossing voor de arbeidsmarkt. Zorgmedewerkers willen ruimte en vrijheid. Thuis, én in hun werkzame leven. Op het moment dat zorgmedewerkers die ruimte krijgen werken ze meer en zijn ze minder vaak ziek. Als een koepel van bemiddelaars: ‘zzp’ers belemmeren goed werkgeverschap’ communiceert, komen we alleen maar verder af te staan van de problemen op de arbeidsmarkt.

Waarom behandelen we zzp’ers in de zorg en medewerkers in loondienst niet gelijkwaardig? Waarom werken we niet vanuit acceptatie, zodat de motivatie voor het vak in stand blijft? Toeneemt? Als partijen niet stoppen met het polariseren tussen ‘dienstverband’ en ‘zzp’ en aansturen op repressie en handhaving, dragen ze bij aan de uitstroom in de zorg.

Lex Tabak. Sinds 2006 nauw betrokken bij de ontwikkeling van zzp-ers in de zorg. Als oud-verpleegkundige en ervaren zzp’er deelt hij kennis over wat er komt kijken bij het zzp-schap in de zorg.  

www.zzp-erindezorg.nl

Geplaatst in Professioneel inhuren | Tags | 3s Reacties

Hoe Total Talent Management eindelijk een serieus thema werd

Geplaatst 22 april 2022 door Peter Boerman

Recruiters zijn aan het werk voor vaste vacatures, en inkoop onderhandelt over de contracten met de externe leveranciers van flexibele arbeid. En interne mobiliteit? Dat is doorgaans meer het terrein van de HR-afdeling. Zo is het in veel organisaties in elk geval traditioneel geregeld. Maar in Breda bleek gisteren dat die traditionele verdeling niet meer zo goed past bij de vraagstukken van vandaag.

De traditionele verdeling blijkt niet meer zo goed te passen bij de vraagstukken van vandaag.

Nu steeds meer organisaties met een permanente krapte te maken krijgen, steeds meer werk in projecten gedaan wordt, en recruiters op hun standaard-vacatures op jobboards steeds minder reacties krijgen, is een nieuwe aanpak nodig. Een aanpak waarbij meer integraal gekeken wordt naar hoe je voldoende mensen vindt, bindt en boeit als organisatie. Of het nu als freelancer is, of als vaste medewerker. Of je nu van buiten komt, of van binnen. En of het nu gaat om de klus die morgen gedaan moet worden, of om de personeelsplanning op de (middel)lange termijn.

Total Talent Management

De term die dan gauw in beeld komt is Total Talent Acquisition, of liever nog: Total Talent Management. Oftewel: zorg dat je silo’s vermijdt, en bekijk het hele capaciteitsvraagstuk in samenhang. Maar tijdens de allereerste Total Talent Summit – een gezamenlijk initiatief van Werf&, ZiPconomy, NextConomy en ToTalent – waarvoor gisteren ongeveer 70 Nederlandse én Vlaamse professionals in het vakgebied bij elkaar kwamen in het chique Hotel Nassau in Breda, bleek al snel dat die mooie theorie in de praktijk nog best lastig in te voeren is.

Zorg dat je silo’s vermijdt, en bekijk het hele capaciteitsvraagstuk in samenhang.

Hoe zorg je alleen al dat freelancers ook hun mogelijke opdrachten kunnen terugvinden op jouw werkenbij-site? Wie bepaalt uiteindelijk of een functie voor vast is of toch flexibel kan worden ingevuld? En hoe integreer je een ATS en een VMS? Om maar een paar voorbeelden te noemen. Ja, zelfs de aloude vraag kwam weer voorbij: mag de freelancer ook een kerstpakket? En mee naar het bedrijfsfeest?

Ook in België

Maar ondanks deze strubbelingen bleek in de discussies aan de tafels al snel dat het thema wel degelijk serieus vorm begint te krijgen. In veel organisaties blijken de recruiters bijvoorbeeld niet alleen meer voor vaste vacatures te werken, en werpen ze ook al vaker een blik op de verdere toekomst. Ook worden er volop inhuurdesks opgetuigd, en worden regels afgesproken die het hiring managers min of meer onmogelijk maken om voor een project hun eigen ‘vriendjes’ binnen te halen.

In de discussies aan de tafels bleek het thema al snel serieus vorm te krijgen.

Dat gebeurt in Nederland, maar net zo goed in België. Zo vertelde op het podium bijvoorbeeld Marleen Deleu, die bij de Vlaamse omroep VRT een Integraal Talent Beheer-project leidde om onder meer het aantal freelancers daar beter in de vingers te krijgen. En daar uiteindelijk een succescase van wist te bouwen, die nog steeds voor veel organisaties als lichtend voorbeeld geldt.

De aftrap

De aftrap in de voormalige kerkzaal was overigens voor de bekende columnist Mathijs Bouman, econoom en zelf ook zzp’er, zo benadrukte hij. Hij schetste het beeld van structurele schaarste in heel West-Europa, met op veel plekken zelfs meer vacatures dan werklozen. Werkgevers moeten daar vaak nog aan wennen, zei hij, en ze beseffen nog lang niet altijd de impact ervan, maar zouden daarom volgens hem ook zeker de hoogste HR-manager in de directie moeten benoemen. ‘Bedrijven met een groeistrategie moeten eerst nadenken over: hoe kom ik aan de mensen? Daar moet je vanaf het begin af aan over kunnen meepraten.’

‘Bedrijven met een groeistrategie moeten eerst nadenken over: hoe kom ik aan de mensen?’

De zzp-trend laat zich overigens niet keren, verwacht hij. Zeker niet in het hogere segment, of in beroepen waar veel schaarste heerst. En die specialist die op verschillende plekken kennis deelt heeft overigens ook macro-economische voordelen, schetste hij. ‘Dat flex alleen zou zijn voor piek en ziek, dat is echt een jaren-60-orgeltje. Die benadering werkt nu niet meer.’ Waar hij meteen aan toevoegde niet zo te geloven dat er nog 1 miljoen mensen aan onbenut arbeidspotentieel op de markt zou zijn. ‘Dat is echt niet zo makkelijk te benutten als het misschien lijkt.’

Robotisering

Hoe we de krapte dan moeten oplossen? Daarin speelt robotisering volgens hem een grote rol. ‘Ik hoop erop. Maar het gaat wel heel traag. De arbeidsproductiviteit neemt steeds langzamer toe. Van gemiddeld 4% per jaar in de jaren 70 tot gemiddeld 0,3% in het vorige decennium. Dat gaat gewoon te langzaam. Uiteindelijk is een hogere productiviteit wel onze bron van welvaart.’

Een exoskelet, waardoor werknemers boven het hoofd werken langer kunnen volhouden.

Bouman haalde daarbij een voorbeeld aan van technologie die helpt om mensen langduriger boven hun hoofd te laten tillen. ‘Dat scheelt misschien wel 10 jaar werkzaam leven.’ Al had hij ook nog wel andere ideeën om de krapte tegen te gaan. ‘Zoals: ga ook op zoek naar de ongeschikte kandidaten. Dat is één van mijn stokpaardjes. Een bedrijf is niet succesvol omdat het goede advertenties plaatst, maar omdat het goed is in het vormen van een ongeschikte naar een geschikte kandidaat.’

ASML: 700 vacatures. Per maand

Na deze wervelende aftrap was het woord niet alleen aan de eerdergenoemde Deleu, maar ook aan John Dreessen, head of global talent acquisition bij ASML. Hij gaf een inkijkje hoe zijn afdeling in Nederland 300 à 400 vacatures per maand vervult, en wereldwijd zo’n 700, voor het inmiddels 35.000 mensen tellende technologiebedrijf. En ja, flex is daarbij een integraal onderdeel van de HR-strategie, legde hij uit. ‘Als je kijkt: wat is eigenlijk onze opdracht? Dan zeggen wij: toegang geven tot talent. En nog abstracter: toegang tot kennis. Dan is flex gewoon een van die kennisdragers. Vanuit dat perspectief is het belangrijk om er snel toegang toe te krijgen.’

Voor talent maakt het eigenlijk niet meer uit welke contractvorm een organisatie aanbiedt.

Voor het meeste talent maakt het eigenlijk ook niet meer uit welke contractvorm een organisatie aanbiedt, vulde Marleen Deleu aan. ‘Het boeit hen eigenlijk niet. Mensen wisselen toch snel van functie.’ Wel pleitte ze nadrukkelijk voor een total workforce budget. Oftewel: ‘Het moet op voorhand niet uitmaken uit welk potje iemand betaald wordt. Het is goed als flex en vast allemaal uit de headcount betaald wordt, uit één en hetzelfde budget. Dan maak je meer integrale beslissingen.’

Stadswandeling

In de rondetafeldiscussie en stadswandeling die op deze inbreng volgde, bleek er voor de genodigden veel te bespreken over. Over ‘zwarte boekjes’ bijvoorbeeld, die hiring managers gebruiken, om hun eigen freelance contacten in op te schrijven. Of over ecosystemen van talent, waarbinnen je mensen ook met andere organisaties kunt delen. En bijvoorbeeld ook over interne gig-platformen, waarmee je heel veel potentieel kunt ontsluiten en medewerkers kansen kunt bieden om verschillende rollen te vervullen.

Iets waar ook in het middagprogramma nog volop aandacht voor was. Bijvoorbeeld in de afrondende podiumdiscussie, met Patrick Tiessen (Nétive), Paul Oldenburg (Headfirst), en Peter de Buck (Pixid). Waarbij Oldenburg zich bijvoorbeeld verbaasde over het verschil in behandeling dat de zzp’er en de vaste medewerker in veel organisaties nog steeds ten deel valt. En dan gaat het niet alleen over het kerstpakket, maar ook over: ‘Aan de zzp’er vragen we: kun je de klus aan? Maar aan de vaste medewerker vragen we: pas je bij onze cultuur? Terwijl we wat mij betreft die vraag best ook eens wat vaker aan de zzp’er zouden mogen stellen.’

Total Talent Management summit
Impressie van de vele sprekers van de Total Talent Summit
Geplaatst in Professioneel inhuren | Tags , | 1 Reactie

UWV-voorzitter: verplichte aov voor zelfstandigen voorlopig niet uitvoerbaar

Geplaatst 22 april 2022 door Claartje Vogel

UWV is niet klaar voor een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering (aov) voor zelfstandigen, zegt bestuursvoorzitter Maarten Camps in een interview met NRC. Hij vraagt het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) om pas nieuwe regelingen in te voeren zodra de achterstanden zijn weggewerkt.

Verplichte aov voor zelfstandigen

De verplichte aov voor zelfstandig ondernemers staat in het coalitieakkoord. Eerdere plannen voor een aov voor alleen zzp’ers bleken al onuitvoerbaar, oordeelde voormalige SZW-minister Wouter Koolmees destijds na adviezen van UWV en de Belastingdienst.

Minister Karien van Gennip (SZW) beloofde vorige week dat zij ‘voor de zomer’ een brief stuurt over de verplichte aov voor alle zelfstandigen. Zoals haar voorganger Wouter Koolmees al concludeerde, zijn de huidige plannen te ingewikkeld om uit te voeren. “Een aov is nodig, hij is te complex gemaakt in alle adviezen.”

UWV moet die regeling uitvoeren, maar kan dat momenteel niet aan. Ook niet als de aov eenvoudiger wordt, blijkt uit het interview met Camps in NRC. Volgens de UWV-voorzitter heeft het ministerie begrip voor de problemen bij de uitvoeringsinstantie. “Die regeling voor zelfstandigen: wij gaan ervan uit dat die er pas komt op het moment dat wij de achterstanden hebben weggewerkt.”

Achterstand blijft oplopen

Maar achterstanden wegwerken, dat kan nog lang duren. Door een tekort aan verzekeringsartsen blijft de wachttijd groeien. Ondertussen stijgt de behoefte aan medische beoordelingen door vergrijzing. In 2021 nam alleen al het aantal aanvragen voor WIA (Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen) toe met 9%, aldus de UWV-voorzitter.

Langdurig zieke werknemers die een uitkering aanvragen, worden nu gemiddeld pas na vier maanden medisch gekeurd. Eind 2017 wachtten 14.000 mensen op hun eerste medische beoordeling voor arbeidsongeschiktheidsregelingen, eind vorig jaar was dat aantal meer dan verdubbeld (29.600 mensen).

Wachttijden verminderen

UWV zoekt oplossingen. Zo wil de uitkeringsinstantie het vak verzekeringsarts aantrekkelijker te maken. Ook zoekt Camps samen met minister Van Gennip manieren om de werkdruk te verkleinen. De minister kan bijvoorbeeld besluiten mensen in de WIA minder vaak opnieuw te keuren.

Van Gennip belooft voor de zomer bekend te maken hoe zij de problemen bij UWV wil aanpakken.

Geplaatst in ZP en Politiek | Tags , , , | 1 Reactie

Zzp’ers in de zorg: knelpunten en oplossingen volgens ABU en I-ZO

Geplaatst 22 april 2022 door ZiPredactie

Het is voor veel zorginstellingen erg lastig geworden om goed werkgeverschap uit te voeren, constateert de werkgroep Zorg van I-ZO en ABU. “Door strakke regels komt de behoefte aan autonomie en eigen regie bij het personeel in de knel. Tegelijkertijd is de arbeidsmarkt krap en moet de continuïteit geborgd zijn. Werknemers zien het zzp-schap als oplossing en steeds meer mensen maken de overstap van werknemer naar zzp’er. Waardoor het nog lastiger wordt om goed werkgeverschap uit te voeren. Er ontstaat een vicieuze cirkel.”

Gevolgen handhavingsmoratorium

De toename van zzp’ers in de zorg is volgens I-ZO en ABU niet los te zien van de wet- en regelgeving. Ook hier is de laatste zes jaren sprake van een impasse. Zo introduceerde de overheid in 2016, tegelijkertijd met de wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (Wet DBA), ook een handhavingsmoratorium, dat nog altijd geldt. De Belastingdienst doet sindsdien nauwelijks onderzoek naar schijnzelfstandigheid, blijkt ook uit recent onderzoek van de Rekenkamer.

Stijging aantal zzp’ers van 44,6%

De werkgroep Zorg van I-ZO en ABU was benieuwd naar de gevolgen van het handhavingsmoratorium voor de ontwikkeling van het aantal zzp’ers in de zorg. Ze vroeg daarom aan de Kamer van Koophandel om cijfers daarover te delen. Uit die cijfers blijkt dat het aantal zelfstandigen in de zorg is toegenomen van 112.239 personen begin 2017 naar 162.313 personen eind 2021. Dit is een toename van 50.074 personen ofwel 44,6%.

De toename van 50.000 zelfstandigen wordt grotendeels veroorzaakt door werknemers die de overstap naar het zelfstandig ondernemerschap gemaakt hebben. Dit zijn bijvoorbeeld (gespecialiseerde) verpleegkundigen, operatieassistenten, groepsbegeleiders, verzorgenden en (jonge) basisartsen.

De meeste zzp’ers zijn te vinden in de Verpleging, Verzorging en Thuiszorg (VVT-sector). In deze sector nam het aantal met 10.000 toe van 13639 naar 23911. Maar de grootste %-stijgingen vonden plaats in de Gehandicaptenzorg, Jeugdzorg en Sociaal Werk.

Waarom maakt de werkgroep Zorg zich zorgen?

I-ZO en ABU realiseren zich dat de zorg niet zonder een flexibele schil kan, maar vinden de groei van het aantal zzp’ers een zorgelijke ontwikkeling. Deze situatie maakt goed werkgeverschap in de zorg erg moeilijk, constateren ze. Daarnaast signaleerden de klanten, instellingen en zzp’ers waarmee ze gesprekken voerden de volgende knelpunten:

  • Steeds meer zzp’ers werken in functies waar je het niet zou verwachten. Bijvoorbeeld operatieassistenten en IC-verpleegkundigen. Daarnaast is er de laatste tijd een opvallende toename van zzp-groepsbegeleiders in de jeugdzorg en gehandicaptenzorg.
  • Er dreigt verschraling van kwaliteit van zorg doordat zzp’ers gemiddeld gezien minder investeren in opleiding. Zzp’ers nemen geen deel aan werkgroepen en andere interne opleidingen. Zij moeten zichzelf opleiden, maar de werkgroepleden zien veel zzp’ers die zich minimaal bijscholen. Met als gevolg dat veel zelfstandigen, ook de jongeren, eigenlijk alleen maar diensten doen en zich minder ontwikkelen in hun vak dan gedetacheerden, uitzendkrachten en werknemers.
  • De kwaliteit van de geleverde zorg komt onder druk als zzp’ers teveel uren werken. Zzp’ers vallen niet onder de arbeidstijdenwet. Dat maakt het aantrekkelijk om bijvoorbeeld in de terminale zorg met zzp’ers te werken. Maar op het moment dat zij meerdere opdrachtgevers hebben, heeft niemand het overzicht van het totaal aantal gewerkte uren.
  • Veel zzp’ers hebben een te rooskleurig beeld van de voordelen van het ondernemerschap. In hun perceptie is het inkomen veel hoger dan in loondienst, maar als je rekening houdt met (arbeidsongeschiktheids-)verzekeringen, pensioen, opleiding, indirecte uren en overige bedrijfskosten, dan is het voordeel in netto-inkomen veel kleiner dan in hun perceptie. Omdat veel zzp’ers geen adequate voorzieningen treffen voor bijvoorbeeld arbeidsongeschiktheid en pensioen, is dit niet alleen een individueel, maar ook een maatschappelijk probleem.
  • De leden van de werkgroep merken dat de zzp’ers in hun bestand verjongen. De jongere zzp’ers hebben het grootste gepercipieerde inkomensvoordeel als je de gemiddelde uurtarieven afzet tegen een netto-startsalaris. Voor hen is de stap naar loondienst, uitzenden of detacheren het grootst.

Naar een gezonde flexibele schil in de zorg

I-ZO en ABU maken zich hard voor een gezonde flexibele schil in de zorg, en hebben voor de overheid de volgende aanbevelingen om deze vicieuze cirkel te doorbreken:

  • Stimuleer goed werkgeverschap in de zorg. ABU en I-ZO gaan hier niet over, maar adviseren wel om hiermee te beginnen. De verenigingen zijn graag bereid om kennis en ervaring te delen om zo bij te dragen aan een oplossing.
  • Verspreid objectieve en realistische informatie over de werkelijke kosten en voor- en nadelen van zzp’ers in de zorg. ABU en I-ZO hebben Berenschot gevraagd om een kostenvergelijking te maken. Deze factsheets voor zzp’ers en instellingen zijn voorjaar 2022 gereed. Dit helpt zzp’ers en opdrachtgevers om een objectieve keuze te maken voor een bepaalde contractvorm.
  • Zet de plannen voor een verplichte AOV door, want dit is een belangrijk element in het gepercipieerde verschil in netto-inkomen tussen werknemers en zzp’ers.
  • Uitvoerbare en handhaafbare regelgeving als opvolger van de Wet DBA. Door uitvoering te geven aan het rechtsvermoeden van arbeidsovereenkomst conform SER-MLT, wordt de onderkant van de arbeidsmarkt beschermd. Voor de groep daarboven willen I-ZO en ABU heldere en objectieve criteria: waaraan moet een opdracht te vervullen door een zzp’er voldoen? Deze criteria worden aangevuld met sectorspecifieke regelgeving en beleid. Hierdoor kan handhaving plaatsvinden en ontstaat een gelijk speelveld.
  • Een overgangsperiode van ongeveer een jaar om onrust te voorkomen en voor continuïteit van zorg te zorgen.
Geplaatst in Professioneel inhuren | Tags , , | 1 Reactie