Maandelijkse archieven: oktober 2026

Een intermediair is een opdrachtgever, staat in de Zelfstandigenwet. Maar is wel zo?

In de Memorie van Toelichting van de concept-Zelfstandigenwet is het volgende opgemerkt:

“Veel zelfstandigen verkrijgen hun opdrachten via een derde partij (intermediair). Dit kan bijvoorbeeld ook een digitaal arbeidsplatform zijn. In de basis zijn hierbij twee verschijningsvormen:

1. De zelfstandige voert een opdracht uit voor de derde partij (intermediair) bij meerdere klanten van de derde partij (intermediair);
2. De zelfstandige voert een opdracht uit bij een eigen opdrachtgever, waarbij vraag en aanbod door de derde partij (intermediair) bij elkaar zijn gebracht.

[…] Naar het oordeel van de regering is bij de eerste vorm sprake van één opdrachtgever, ongeacht het aantal opdrachten dat de zelfstandige verricht voor klanten van derde partij (intermediair).”

De NBBU en de Bovib (brancheorganisatie voor intermediairs en brokers) reageren kritisch hierop. Zo zegt Bart Smals (directeur van de Bovib) in een interview met ZiPconomy:  “Dat een intermediair geldt als één opdrachtgever is onwenselijk, in sommige gevallen praktisch onmogelijk, bijvoorbeeld als wordt gewerkt met raamcontracten, die vaak worden afgesloten tussen overheden en brokers. De zzp’er kan van daaruit voor verschillende overheidsdiensten werken. “Dat zijn wel degelijk verschillende opdrachtgevers.”

Jurisprudentie wijst andere kant op

Het is de vraag of de visie van de regering juist is.

In de jurisprudentie is de volgende situatie aan de orde geweest. De heer A verricht werkzaamheden op het gebied van financiële dienstverlening. Hij is met een intermediair een overeenkomst aangegaan waarin is vastgelegd hij via de intermediair opdrachten zou (kunnen) gaan verrichten. De intermediair is vervolgens overeenkomsten van opdracht aangegaan met de Rabobank waarbij de heer A werkzaamheden verrichte, een situatie van tussenkomst dus. In geschil is of de werkzaamheden van de heer A kwalificeren als winst uit onderneming of als resultaat uit overige werkzaamheden (ROW).

De rechtbank Zeeland – West-Brabant spreekt van “één (uiteindelijke) opdrachtgever”. Die uiteindelijke opdrachtgever is de Rabobank. Voorts overweegt de rechtbank dat “niet gebleken is dat de betekenis van [de intermediair] in de relatie tussen de heer A en de Rabobank de bemiddelings- en kassiersfunctie ontstijgt.

In hoger beroep oordeelde het hof ‘s-Hertogenbosch dat “het feit dat belanghebbende (via [de intermediair]) uitsluitend werkzaam is geweest voor één opdrachtgever (de Rabobank), niet op de voor een ondernemer vereiste onafhankelijkheid en zelfstandigheid [duidt]”. 

In de ogen van het hof is dus niet de intermediair, maar de Rabobank de opdrachtgever.  Verdedigd zou dus kunnen worden dat een intermediair die in een tussenkomst-situatie alleen maar een bemiddelings- en kassiersfunctie vervult, transparant is en dat haar klanten materieel als opdrachtgevers van de werkende moeten worden beschouwd.

Geplaatst in Professioneel inhuren | Tags | 2s Reacties

Hoe taal het flexdebat kleurt: ministerie SZW liet framing rond flexwet onderzoeken

Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid  heeft onderzoek laten doen welke taal en verhalen het debat over de Wet meer zekerheid flexwerkers kleuren.

Onderzoeksbureau Taalstrategie vond elf frames: vier die de wet ondersteunen en zeven die hem volgens het rapport ‘ondergraven’. Opvallend is dat voor- en tegenstanders vooral langs elkaar heen praten. Bovendien bepaalt het ministerie in veel nieuwsberichten het eerste beeld dat lezers krijgen.

Bewuster kiezen voor woorden

Waarom laat een ministerie onderzoeken hoe er over zijn eigen wet wordt gepraat? Het rapport is daar open over. Het moet beleidsmakers en communicatiemedewerkers aanknopingspunten bieden om bewuster om te gaan met woorden, perspectieven en framing. Zo kan de eigen communicatie beter aansluiten op de belevingswereld van de ontvanger.

Daarnaast wil de analyse ‘blinde vlekken’ in het publieke debat blootleggen. Welke informatie wordt niet goed opgepikt? En welke feiten bereiken de mensen die ze juist nodig hebben onvoldoende?

Het uitgangspunt van onderzoeker Sarah Gagestein is dat taal nooit neutraal is. Elke keuze in de selectie van feiten, de manier waarop een verhaal wordt verteld en de gebruikte woorden heeft invloed op hoe mensen informatie interpreteren. Het doel is dan ook niet om framing te vermijden, want dat is volgens het rapport in de praktijk onmogelijk. Het doel is om er bewust mee om te gaan. Ze analyseerde daarvoor 167 items uit kranten, online nieuws, opiniestukken, sociale media en communicatie van stakeholders, zoals vakbonden, werkgeversorganisaties en brancheverenigingen. Het gaat om materiaal uit de periode van januari tot augustus 2026. Het onderzoek is kwalitatief: het brengt in kaart welke frames er zijn, niet hoe vaak ze voorkomen.

Elf frames, en een frame in het onderzoek zelf

De onderzoekers onderscheiden vier frames die een positieve kijk op de nieuwe wetgeving bieden. Frames is in de woorden van de onderzoeker ‘ondersteunende’ aan de wet zijn:

  • Vast is zekerheid: door doorgeschoten flexibilisering hebben te veel mensen onvoldoende zekerheid om een toekomst op te bouwen.
  • Vast is nodige dwang: werkgevers gaan zo ver uit de bocht dat stevige maatregelen nodig zijn.
  • Vast is ontwikkeling: wie vast in dienst is, krijgt kansen op scholing en groei, en dat is goed voor de economie.
  • Scherper plannen: de wet vraagt ondernemers om beter vooruit te kijken en creatief om te gaan met ziekte en pieken.

Daartegenover staan zeven frames die kritisch zijn op de wet of op de manier waarop het ministerie met de arbeidsmarkt omgaat, ze worden ‘ondergravende’ frames genoemd:

  • Dure zet: minder flex leidt tot hogere kosten, gaten in roosters en meer werkdruk, vooral in zorg en onderwijs.
  • Vast is risico: werkgevers kozen ooit voor flex omdat vaste contracten te veel risico’s meebrengen.
  • Betuttelbeleid: veel mensen kiezen bewust voor flex en worden nu de arbeidsmarkt uit gedwongen.
  • Oud systeem: het vaste contract past niet meer bij de arbeidsmarkt van nu.
  • Papieren tijger: werkgevers vinden toch wel een nieuwe achterdeur.
  • Regeldruk: ondernemers kunnen de stapeling van regels niet meer bijbenen.
  • Voor EU-geld: de wet ging snel door beide Kamers omdat er 600 miljoen euro uit het Europese herstelfonds aan vastzat.

Dat de onderzoeker hier kritische argumenten als zorgen over roostergaten, kosten of regeldruk categoriseert als ‘ondergravend’, lijkt op zich weer wat op framing. Daarbij wordt het ook niet helemaal duidelijk of er nu apart naar nieuwsartikelen en naar opiniestukken gekeken is. Dat opiniestukken een uitgesproken mening hebben, lijkt me op zich logisch.

Het waarom tegenover het hoe

De belangrijkste observatie uit het rapport is dat voor- en tegenstanders over iets anders praten. Drie van de vier ondersteunende frames gaan over de vraag waarom de wet nodig is. Flexwerkers hebben te weinig financiële zekerheid, de flexibilisering is doorgeschoten en vaste krachten krijgen meer kansen om zich te ontwikkelen.

De kritische frames gaan bijna allemaal over de uitwerking in de praktijk. Wat betekent het voor de roosters in een verpleeghuis? Wie vangt de pieken op als iemand ziek is? Hoe zit het met de student die juist de vrijheid van een flexcontract nodig heeft? En kan de ondernemer al die nieuwe regels nog wel uitvoeren?

Alleen het frame ‘Scherper plannen’, dat vooral door HR-organisaties wordt gebruikt, gaat aan de kant van de voorstanders over de praktijk.

Volgens Gagestein ontstaat zo een een duidelijk gat in het debat. Wie de wet verdedigt, legt vooral uit waarom die nodig is, maar gaat zelden in op de praktijkvragen van critici. Andersom gaan critici weinig in op het probleem dat de wet wil oplossen.

Media nemen het verhaal van het ministerie over

Een tweede bevinding gaat over de rol van journalisten.

Volgens het rapport nemen nieuwsmedia het frame ‘Vast is zekerheid’ vaak direct over van het ministerie. Veel artikelen openen ermee om de nieuwe wet te duiden. Kritischere frames volgen pas later in de tekst, meestal via citaten van stakeholders. In artikelen met maar één frame is dat in de regel ‘Vast is zekerheid’.

Dat is goed te zien aan de cijfers die steeds terugkomen. Op de website van de Rijksoverheid staat dat 3 op de 10 werknemers in Nederland een onzeker flexcontract heeft, het hoogste aandeel in Europa. Vergelijkbare formuleringen duiken op in de berichtgeving van kranten. Ook woorden als ‘doorgeschoten flexibilisering’ en een ‘uit het lood geslagen arbeidsmarkt’ vinden hun weg naar nieuwsberichten.

Het gevolg is dat het eerste beeld dat lezers van de wet krijgen, vaak het beeld van de wetgever is. Voor een ministerie dat zijn verhaal wil laten landen, is dat gunstig. Voor de lezer betekent het dat de kritische invalshoek pas later in beeld komt, als de toon al is gezet.

Veel kritiek, maar versnipperd

Dat er zeven kritische en vier ondersteunende frames zijn, betekent volgens de onderzoeker niet dat de kritiek het debat domineert. Het zegt vooral iets over de diversiteit ervan.

De kritiek komt uit veel verschillende hoeken en richt zich op verschillende partijen. ‘Dure zet’ en ‘Vast is risico’ gaan over de werkgever. ‘Betuttelbeleid’ stelt de flexwerker centraal, die zijn keuzevrijheid kwijtraakt. ‘Oud systeem’ richt zich op een overheid die vasthoudt aan een verouderd beeld van werk. En ‘Papieren tijger’ is het in principe eens met de wet, maar gelooft niet dat die zal werken.

De voorstanders vertellen daarentegen in grote lijnen één verhaal over zekerheid en balans op de arbeidsmarkt. Dat maakt hun boodschap herkenbaarder, maar ook eenzijdiger.

Een debat zonder gezichten

Wat verder opvalt, is hoe abstract er over de wet wordt geschreven. Het gaat vooral over ‘de economie’, ‘arbeidsproductiviteit’ en ‘het verdienvermogen’. Het rapport spreekt van thematische systeemverhalen.

Persoonlijke verhalen over wat de wet betekent voor een individuele werkende of werkgever zijn zeldzaam. Als ze voorkomen, dan vooral aan de kritische kant. Een voorbeeld is een verzorgende in de ouderenzorg die vertelt dat ze haar flexcontract nodig heeft omdat ze nog studeert.

Volgens de onderzoeker kan dat verklaren waarom de media-aandacht voor de wet beperkt is. De vertaalslag naar ‘de man op straat’ is nog niet gemaakt, waardoor het onderwerp minder aantrekkelijk is om over te schrijven. Dat is opmerkelijk voor een wet die juist over de positie van individuele werkenden gaat.

Het bandbreedtecontract komt niet over

Een concreet voorbeeld van dat communicatiegat is het bandbreedtecontract, dat het oproepcontract vervangt. Binnen het frame ‘Betuttelbeleid’ lijkt dit contract niet te worden gezien als een zinnig alternatief. Critici gaan ervan uit dat ‘vast met vaste uren’ de enige overblijvende optie wordt. Soms wordt daar ook nog bij gezegd dat ‘zzp ook al niet meer mag’.

Daarmee is een kernonderdeel van de wet, bedoeld om flexibiliteit en zekerheid te combineren, bij een deel van het publiek nog niet goed geland, aldus het onderzoek. Het sluit aan bij het bredere beeld uit het rapport: het ‘waarom’ van de wet is uitgelegd, het ‘hoe’ veel minder.

Van waarom naar hoe

Het ministerie wil met deze analyse bewuster communiceren over de flexwet. Nuttig. Het rapport laat zien waar dat nu wringt. Zolang voorstanders het ‘waarom’ blijven vertellen en critici het ‘hoe’, blijven beide kampen overtuigd van hun eigen gelijk. Dit onderzoek ging over een wet, maar is herkenbaar ook in discussies, nieuws- en beeldvorming bij andere wetten.

De echte uitdaging ligt in het uitleggen concreet uitleggen wat de wetten betekent voor werkenden en werkgevers.  Dat vraagt om verhalen met gezichten in plaats van systeemtaal (een conclusie die ook voor ons zelf geldt). En het vraagt erom praktijkbezwaren serieus te nemen in plaats van ze als ‘ondergravend’ weg te zetten. Want als het rapport één ding duidelijk maakt, dan is het dat de woorden die je kiest bepalen welk gesprek je voert.

Geplaatst in ZP en Politiek | 2s Reacties

Zijn je domein, mail en website wel echt van jou?

Wie een website heeft, gaat er al snel van uit dat alles goed geregeld is. In de praktijk blijkt dat niet altijd het geval. Bij zzp’ers gaat het op drie plekken mis: de domeinnaam staat op naam van een bureau, de zakelijke mail loopt via Gmail of de internetprovider en de website wordt door niemand bijgehouden.

In het vorige artikel rekende ik voor wat een eigen domein en site kosten: minder dan twee opdrachtdagen per jaar. Dit keer de drie fouten die ik het vaakst tegenkom bij zelfstandige professionals, met per fout hoe je het controleert en hoe je het herstelt. Geen van de drie kost je meer dan een middag.

Fout 1: De domeinnaam staat niet op jouw naam

Controleer op sidn.nl/whois of de domeinnaam op jouw eigen naam staat. Staat bij ‘houder’ een bureau of hoster in plaats van jijzelf of je bedrijf, dan is het domein niet van jou.

Een .nl-domein is nooit je eigendom; je bent houder. SIDN, de beheerder van .nl, houdt bij wie dat is. Wie in het register als houder staat, is de rechthebbende. Veel bureaus en hosters registreren het domein van een klant gemakshalve op hun eigen naam. Dat is niet hoe het hoort.

Gaat zo’n hoster failliet, dan valt jouw domein officieel in de boedel van het hostingbedrijf. Krijg je ruzie met je bureau, dan heeft dat bureau een drukmiddel: jouw domein, en daarmee je site en je mail. Advocaten en hosters schrijven er al jaren over en de zaken die bij de geschillenregeling van SIDN en WIPO belanden, laten zien dat het niet theoretisch is.

Herstel de controle over je domein

Vraag je bureau of hoster om een houderwijziging naar jouw naam. Dat is een standaardprocedure. Bij een fatsoenlijk bureau staat het domein vanaf dag één op naam van de klant. Zo doe ik het zelf ook, en zo hoort het. Zorg dat je een eigen account hebt bij de partij waar het domein geregistreerd staat, met een wachtwoord dat alleen jij kent. Zet automatisch verlengen aan en zet de verloopdatum in je agenda. Een verlopen domein kan binnen korte tijd door iemand anders worden geregistreerd.

Fout 2: Een Gmail- of Hotmail-account voor je zakelijke mail

Het is niet verstandig om een Gmail- of Hotmail-account te gebruiken voor je zakelijke mail. En wel om drie redenen: vertrouwen, aflevering en afhankelijkheid.

  • Vertrouwen. Verisign vroeg consumenten al in 2015 wat ze van een gratis mailadres vonden: 74 procent vertrouwde een bedrijfsadres meer dan een gratis adres. Voor een opdrachtgever die een interimmer inhuurt voor 100 euro per uur is dat niet anders.
  • Aflevering. Sinds februari 2024 stellen Google en Yahoo eisen aan iedereen die mail stuurt: het domein moet minimaal met SPF of DKIM geverifieerd zijn, en wie veel mail verstuurt heeft ook een DMARC-beleid nodig. Sinds november 2025 wijst Gmail mail die niet voldoet actiever af. Op een eigen domein regel je die instellingen één keer. Op een gratis adres heb je daar geen invloed op.
  • Afhankelijkheid. Zeg je je abonnement bij KPN of Ziggo op, dan ben je je mailadres kwijt. Wordt je Gmail-account geblokkeerd, dan zit je buiten. En voor wie zich als ondernemer naar buiten wil presenteren, een van de gezichtspunten van de Hoge Raad in het Deliveroo-arrest, is een Hotmail-adres een vreemd visitekaartje.

Controleer en herstel je zakelijke mail

Begin met het controleren van je zakelijke e-mail. Test je domein op internet.nl, de Nederlandse test voor internetstandaarden. Die laat zien of SPF, DKIM en DMARC goed staan. Daarna kun je je mailadres herstellen. Bij vrijwel elke hoster zit een mailbox op je eigen domein in het hostingpakket, of kost die een paar euro per maand. Laat SPF, DKIM en DMARC instellen. Een hoster doet dat in tien minuten. Stuur de mail op je oude adres een jaar lang door en pas je handtekening, LinkedIn-profiel en KVK-inschrijving aan.

Fout 3: De website wordt niet onderhouden

Een website die door niemand wordt onderhouden, wordt vroeg of laat gehackt. Ondertussen veroudert de inhoud. Allebei kosten ze je opdrachten.

De meeste sites van zelfstandigen draaien op WordPress. Dat is prima, zolang iemand ze bijhoudt. Patchstack telde in 2025 11.334 nieuwe kwetsbaarheden in het WordPress-ecosysteem, 42 procent meer dan een jaar eerder. 91 procent zat in plugins. Bijna de helft (46%) was openbaar voordat er een oplossing was. De mediane tijd tussen bekendmaking en het eerste misbruik was vijf uur. Sucuri zag in 2023 dat bij 39 procent van de gehackte sites de software verouderd was op het moment van de inbraak.

Een gehackte website kan ook je mail raken

Wat dat in de praktijk betekent, zag ik eerder dit jaar bij een site die ik mocht schoonmaken. Hij was maanden niet bijgewerkt. Het resultaat: ruim zevenduizend spampagina’s over online casino’s, drie beheerdersaccounts die niemand kende, vijf nepplugins, een achterdeur in het thema en een illegaal gedownloade betaalde plugin: een klassieke besmettingsroute. De enige back-up was vier maanden oud en waarschijnlijk zelf al besmet. Het opruimen kostte meer dan een jaar onderhoud zou hebben gekost.

Een gehackte site verstuurt spam of malware onder jouw naam. Google zet er een waarschuwing voor en je domein belandt op zwarte lijsten. Dan komt ook je mail niet meer aan, want die draait op hetzelfde domein.

Niet gehackt, maar wel verouderd

Er is ook een zachtere vorm van verwaarlozing: het contactformulier dat sinds een hostingwijziging niets meer doorstuurt, het oude telefoonnummer, de melding ‘beschikbaar per januari 2024’ of het jaartal in de footer. Een opdrachtgever die dat ziet, trekt zijn conclusie. Om dit te controleren log in op je site en kijk wanneer WordPress, het thema en de plugins voor het laatst zijn bijgewerkt. Stuur jezelf ook een bericht via je eigen contactformulier.

Drie manieren om je website veilig te houden

  • Houd de site klein en simpel. Drie pagina’s, zo min mogelijk plugins en automatische updates aan. Het Digital Trust Center van het ministerie van Economische Zaken noemt updates uitvoeren een van de vijf basisprincipes van veilig digitaal ondernemen.
  • Doe het zelf. Elk kwartaal tien minuten: updates draaien, het formulier testen en de gegevens nalopen.
  • Besteed het uit. Los onderhoud kost bij de aanbieders die ik vergeleek 12,50 tot 119 euro per maand (exclusief btw), meestal tussen 41 en 69 euro. Bij een abonnement, zoals ik dat aanbied, zit het in de maandprijs. Vraag in beide gevallen of back-ups en herstel na een hack erbij zitten.

Wat kun je vandaag nog controleren?

  • Zoek je domein op via sidn.nl/whois. Staat jouw naam bij ‘houder’?
  • Weet je waar je domein en hosting lopen en heb je zelf de inloggegevens?
  • Test je mail op internet.nl.
  • Stuur jezelf een bericht via je contactformulier.
  • Kijk wanneer je site voor het laatst is bijgewerkt en of het jaartal in de footer klopt.

Vier van de vijf actiepunten kosten minder dan vijf minuten. De vijfde is meestal de reden dat je dit artikel leest.


Over de auteur

Boris Kusters is eigenaar van Marketing Maatwerk in Enschede en bouwt en onderhoudt websites voor zzp’ers en kleine bedrijven op abonnement.

Geplaatst in ZP en Ondernemen | Tags | Laat een reactie achter

De reacties op de Zelfstandigenwet lopen uiteen: ‘de duivel zit in de details’

Inmiddels hebben binnen vier dagen na de presentatie van de concept wettekst Zelfstandigenwet al 400 zzp’ers en andere marktpartijen gebruikgemaakt van de mogelijkheid om via de internetconsultatie commentaar te leveren. En bij dat aantal zal het niet blijven. Alle brancheverenigingen die met de Zelfstandigenwet te maken krijgen, roepen hun achterban op actief mee te denken om (gezamenlijk) met inhoudelijke suggesties ter verbetering te komen. Want hoewel men in de markt overwegend positief is, is er ook veel kritiek. Een overzicht van de reacties uit de markt.

VZN: veilige haven te smal

De Vereniging van Zelfstandigen Nederland (VZN) is voorzichtig positief omdat er eindelijk erkenning is voor zelfstandigen. Voor het eerst legt een wet namelijk vast dat zelfstandig ondernemen een volwaardige, bewuste keuze is. “Dit is een wending,” zegt VZN-voorzitter Connie Maathuis. “Jarenlang werden zelfstandigen vooral als probleem behandeld. Deze minister kiest voor erkenning en duidelijkheid en dat verdient steun.”
Tegelijkertijd waarschuwt Maathuis dat bij de uitwerking van de wet de ‘duivel in de details’ zit. Er komt een veilige haven voor de zelfstandige die volledig aan de criteria van de zelfstandigentoets en werkrelatietoets voldoet, maar die veilige haven is veel smaller dan de wet belooft, zo stelt VZN vast na bestudering van de uitgebreide memorie van toelichting. “Op hoofdlijnen klinkt het allemaal relatief eenvoudig. Maar in de uitwerking stapelen de voorwaarden zich zo op dat veel echte ondernemers er niet in kunnen komen. Een veilige haven heeft alleen zin als goede zeilers er ook in kunnen. Nu is de ingang zo smal dat juist de groepen waar de discussie over gaat buiten de veilige haven blijven. Dan blijft de onrust bestaan die deze wet wil oplossen.”

ZZP Nederland volgt de wet met argusogen

ZZP Nederland sluit zich aan bij het standpunt van VZN. Er is waardering voor de inspanningen van minister Aartsen. ‘Hij maakt werk van meer duidelijkheid voor zelfstandigen en opdrachtgevers en van erkenning van zelfstandig ondernemerschap.’  Wel volgt ZZP Nederland met argusogen of de Zelfstandigenwet goed zal aansluiten bij de praktijk. Via een enquête verzamelt ZZP Nederland reacties van haar leden om met voorstellen voor bijsturing te komen.

NBBU is kritisch op zelfstandigentoets

De NBBU is positief over het doel van de wet om zelfstandigen meer erkenning en duidelijkheid te geven. Maar de brancheorganisatie voor uitzenders is kritisch op de zelfstandigentoets. En dan gaat het vooral om zelfstandigen die via een intermediair werken op basis van tussenkomst. In het huidige voorstel telt die intermediair dan als één opdrachtgever. Hoewel die zzp’er dan via die intermediair bij verschillende organisaties opdrachten uitvoert, voldoet hij dan mogelijk niet aan de zelfstandigentoets. De NBBU vindt dat dit onvoldoende recht doet aan de manier waarop zelfstandigen via intermediairs in de praktijk werken.

Bovib maakt zich zorgen over positie intermediair

De brancheorganisatie voor intermediairs en brokers (Bovib) is ‘ronduit blij’ met de Zelfstandigenwet. “Eindelijk is er expliciet oog voor mensen die hun werkzame leven naar eigen inzicht willen inrichten en krijgt zelfstandig ondernemerschap een eigen plaats in ons stelsel van arbeidsrelaties”, zo reageerde Bovib-directeur Bart Smals daags na de presentatie van de Zelfstandigenwet op ZiPconomy.
Maar de Bovib deelt de zorg van de NBBU. “Dat een intermediair geldt als één opdrachtgever is onwenselijk, in sommige gevallen praktisch onmogelijk”, zo zei Smals. Bijvoorbeeld als wordt gewerkt met raamcontracten, die vaak worden afgesloten tussen overheden en brokers. De zzp’er kan van daaruit voor verschillende overheidsdiensten werken. “Dat zijn wel degelijk verschillende opdrachtgevers.”
Ook is de Bovib kritisch over de genoemde resultaatverplichting die in de werkrelatietoets is opgenomen. Deze resultaatverplichting is volgens Smals zeker niet altijd mogelijk en mag het werken op basis van uurtarief niet vervangen. “Denk aan professionals in het hogere segment met een complexe opdracht. Daar kun je lang niet altijd een concreet resultaat aan verbinden. Die zzp’ers worden op uurbasis ingehuurd om hun kennis en expertise te leveren.”

Knab: ruim de helft zzp’ers is tegen

Volgens een peiling van onlinebank voor ondernemers en zzp’ers Knab zou 53% van de zzp’ers tegen het wetsvoorstel zijn. Amper een op de vijf (19%) zou voor het wetsvoorstel zijn. De grootste zorg onder zzp’ers is de eis dat je minimaal drie opdrachtgevers moet hebben. Veel zelfstandig ondernemers –  zoals ICT-specialisten, adviseurs en zelfstandigen in de bouw en techniek – werken namelijk vaak lang aan een project, soms een jaar of langer.
Ook de hiervoor genoemde resultaatverplichting, die in de plaats van werken op basis van  uurtje-factuurtje, stuit op weerstand. Het idee is dat een zelfstandig ondernemer zelf financieel kan profiteren van slimmer of sneller werken door het afspreken van een vaste prijs. Maar in de praktijk wordt veelal per uur betaald, ook omdat niet altijd eenvoudig is om vooraf een vaste prijs af te spreken. 

YoungOnes: houd rekening met bijverdienende freelancers

YoungOnes vraagt specifiek aandacht voor bijverdienende freelancers. “De veilige haven is een belangrijke stap naar meer duidelijkheid voor opdrachtgevers en zelfstandigen. Maar die veilige haven moet er ook zijn voor de bijverdienende

freelancer. Dat is namelijk een wezenlijk ander type zelfstandige dan iemand die fulltime onderneemt”, zo stelt Sanne Heestermans van het online werkplatform in een persbericht. En daar moet je volgens haar rekening mee houden. Bijvoorbeeld: “Voor iemand die via ons gemiddeld 32 uur per jaar werkt en daarmee € 600 verdient, kan een vast jaarlijks minimumbedrag voor voorzieningen heel anders uitpakken dan voor een fulltime zzp’er.”
Heestermans wijst erop dat bijverdienende freelancers een belangrijke bijdrage leveren. “Dit zijn namelijk de mensen die binnen de horeca, zorg en retail bij ziekte of drukte een extra dienst overnemen en zodoende werkdruk bij het vaste personeel wegneemt. Zorg er daarom voor dat de veilige haven niet alleen op papier duidelijkheid biedt, maar in de praktijk ook toegankelijk is voor mensen die bewust een beperkt aantal uren zelfstandig werken.”

Experts Webinar Week: ‘Dit is niet het ei van Columbus’

Uiteraard komt de Zelfstandigenwet ook tijdens de Webinar Week van ZiPmedia en Werf& deze week ter sprake. Ook deze experts zijn kritisch en plaatsen kanttekeningen bij het huidige wetsvoorstel. Aan hen de vraag of de Zelfstandigenwet het ei van Columbus is en daadwerkelijk een eind maakt aan de langslepende zzp-discussie?
Boris Emmerig (Holla Advocaten): “Nee. Het biedt een veilige haven, maar het wordt door de politiek een beetje verkocht en gespind als een soort eindstation waar je in zit. Maar ik denk dat het geen statische toets is, maar een dynamische toets. Met name bij de werkrelatietoets heeft de opdrachtgever zelf heel veel invloed om ervoor te zorgen dat aan die toets wordt voldaan.”

Alexander Kist (W&RK advies): “Nee, het ei van Columbus is het niet, maar het is wel een grote verbetering. En het past ook bij de wens om de positie van zelfstandigen nou eens een keer echt te definiëren.”
“Ik heb er vertrouwen in dat de Zelfstandigenwet voor in ieder geval een deel van de zzp-populatie gaat werken. Dus misschien een heel klein eitje, een kwarteleitje van Columbus. Want dit is wel een soort van een oplossing.”  

Geplaatst in ZP en Politiek | Tags , , , , , , , | 3s Reacties

Wtta dwingt tot keuze tussen TBA of OVO, rol broker essentieel

Met de Wet toelating terbeschikkingstelling arbeidskrachten (Wtta) wordt een toelatingsstelsel ingevoerd voor uitzendbureaus en andere bedrijven die arbeidskrachten ter beschikking stellen onder leiding en toezicht van de opdrachtgever. Per 1 januari 2027 treedt het nieuwe toelatingsstelsel in werking. De handhaving van deze wet gaat in vanaf 1 januari 2028.

De meeste uitzendbureaus, zeker de bij de ABU of NBBU aangesloten intermediairs, zijn al lang bekend met de Wtta. Maar de reikwijdte van het toelatingsstelsel is veel groter. Ook advies-, consultancy- en ingenieursbureaus kunnen eronder vallen wanneer zij werknemers tegen vergoeding ter beschikking stellen en die onder leiding en toezicht van de opdrachtgever werken. Die bureaus zijn meestal veel minder goed bekend met de Wtta. Evert Hondema (Consultancy Arbeid & Organisatie): “Die bureaus zijn altijd buiten schot gebleven als het gaat om beoordeling op gelijke beloning (en daarmee gelieerde wet- en regelgeving). Maar zij komen nu wel onder de loep te liggen. Zij schrikken wakker nu ze ‘dreigmails’ ontvangen van brokers die laten weten dat zij straks niet meer in aanmerking komen als leverancier van personeel indien ze niet in het toelatingsregister staan.”

De opdrachtgevers van deze bureaus zijn vaak (semi-)overheidsorganisaties. Die zijn vaak al evenmin op de hoogte van de Wtta. “Er is veel onrust en onvermogen in de markt. Opdrachtgevers weten dat er iets is met extern personeel, maar wat precies? Ik schrik van het gebrek aan kennis hierover bij juristen bij inhurende organisaties. Zij zijn meestal niet goed bekend met deze materie.”

Onder leiding en toezicht of niet?

Of een bureau wel of niet moet zijn toegelaten hangt af van de vraag of het uitlenen onder leiding en toezicht gebeurt van de inlener. “Veel inleners hebben geen idee. Het is ook wel verwarrend als ze een consultancybureau inschakelen”, zegt Patrick Tom (Bureau Cicero). “Het is situatieafhankelijk en moet per inzet worden beoordeeld, vergelijkbaar met het afwegingskader dat wordt gehanteerd om te beoordelen of iemand wel of niet als zzp’er een opdracht mag uitvoeren.

Daarbij moet niet alleen de praktijk kloppen, maar ook wat er contractueel is vastgelegd. Tom: “Een inspectie-instelling toetst de documentatie, de Nederlandse Arbeidsinspectie kijkt bij handhaving ook naar de feitelijke situatie. Een verschil tussen papier en praktijk kan daarom aan beide kanten problemen opleveren.”

Hondema vult Tom aan: “Het is een holistische toets. De beoordeling of er sprake is van TBA vereist kennis en is arbeidsintensief, maar is wel nodig. Net als bij de zzp-wetgeving: bij een heldere beoordeling blijkt dan vaak dat het best mogelijk is om een zzp’er in te zetten volgens een OVO.”

Tom zei begin dit jaar in een FlexNieuws-webinar al dat de Wtta ook een soort sleepwet is tegen schijnzelfstandigheid. Hij krijgt regelmatig de vraag of de Wtta ook voor zzp-bemiddeling geldt. Het antwoord: “In principe niet, maar wel als die zzp’er onder leiding en toezicht van de opdrachtgever werkt. Dan zou je als leverancier toegelaten moeten zijn. Maar dan ontstaat ook direct de vraag of fiscaal en arbeidsrechtelijk nog wel sprake is van zelfstandigheid.”

Keuze: TBA of OVO

De crux zit dus in de vraag of er sprake is van ter beschikking stellen van arbeidskrachten (TBA) onder leiding en toezicht van de opdrachtgever. Zo ja, dan moet het uitlenende bureau (leverancier) zijn toegelaten tot het stelsel. 

En het heeft meer grote gevolgen. “Consequenties die de opdrachtgever meestal niet overziet”, stelt Tom. “Als er sprake is van TBA onder leiding en toezicht van de inlener, dan dient de opdrachtnemer dat goed in te regelen in zijn organisatie.” Dan kan sprake zijn van een uitzendovereenkomst en moet de opdrachtnemer beoordelen welke arbeidsrechtelijke, cao-, pensioen- en beloningsverplichtingen daaruit voortvloeien. Afhankelijk van de situatie kan bijvoorbeeld ook de werkingssfeer van StiPP relevant worden. En dan moet er gelijke of gelijkwaardige beloning worden toegepast. Dat kan betekenen dat ook een bij de inlener geldende projecttoeslag in de beloning moet worden meegenomen.

Is er geen sprake van werken onder leiding en toezicht van de inlener, dan hoeft het uitlenende bureau niet te zijn toegelaten tot het stelsel. Dan kunnen opdrachtgever en bureau werken volgens een Overeenkomst van Opdracht (OVO). Ook die keuze heeft consequenties, voor het bureau en hun opdrachtgever. Bij een zuivere OVO is geen sprake van inlenersaansprakelijkheid, zoals bij TBA. Het uitlenende bureau is dan aansprakelijk en verantwoordelijk voor het resultaat. De inzet van personeel van dat bureau bij een opdrachtgever volgens een OVO vereist dan ook een goede opdrachtomschrijving.

Papier en praktijk

Veel (consultancy)bureaus willen niet onder het toelatingsstelsel vallen. Zij willen dus niet (al dan niet via brokers) worden gedwongen allerlei overeenkomsten te tekenen die sterk duiden op TBA-dienstverlening waarin staat dat hun personeel onder leiding en toezicht van de opdrachtgever werkt. Zij willen werken via een OVO (of Statement of Work). 

Hondema ziet dit botsen in de praktijk. “Er zijn bureaus die ervoor kiezen hun professionals dan maar terug te trekken omdat het anders niet past in hun businessmodel en het veel risico’s voor zowel leverancier als opdrachtgever met zich meebrengt.” Het maken van een keuze en het voeren van een goed gesprek hierover is dus essentieel. Opdrachtgever en leverancier moeten vooraf beoordelen of de voorgenomen inzet feitelijk kenmerken heeft van TBA of dat de opdrachtinhoudelijke verantwoordelijkheid en resultaatplicht daadwerkelijk bij de leverancier ligt. 

Tom: “Opdrachtgever, leverancier en broker zullen vooraf expliciet moeten beoordelen welk dienstverleningsmodel wordt beoogd en ervoor moeten zorgen dat contract en praktijk daarop aansluiten. Mijn grootste zorg is dat organisaties nu vooral contracten gaan aanpassen. Maar een OVO wordt geen OVO doordat je dat erboven zet. Als de professional vervolgens gewoon wordt opgenomen in het team, dagelijkse instructies van de opdrachtgever krijgt en feitelijk onder diens leiding en toezicht werkt, kan er ondanks de OVO op papier nog steeds sprake zijn van TBA.”

Rol broker essentieel

Er is volgens Hondema een belangrijke rol weggelegd voor brokers om de inhuur (via TBA of OVO) in goede banen te leiden. “Brokers hebben hiervoor de kennis en kunde in huis. Het hoort bij hun ontzorgende rol en het is voor hen ook een manier om hun dienstverlening uit te breiden.”

Hondema weet dat dit veel van hen vraagt. Het is aan de broker om de hele keten (opdrachtgever en leveranciers) hierbij te betrekken en goede gesprekken te voeren en te faciliteren. Als de eindklant uiteindelijk een duidelijke keuze kan maken voor TBA of OVO, voorkom je problemen. En daar is iedereen bij gebaat. 

Hondema ziet dit al enigszins in de praktijk. “Ik zie het kantelen. Dat het schuurt, wordt in de markt herkend. Men gaat niet meer standaard uit van TBA en zoekt naar pragmatische oplossingen door de typische TBA-overeenkomsten aan te passen.” Maar er is nog veel werk aan de winkel voordat het allemaal echt goed geregeld is. Hondema’s boodschap aan brokers. “Pak alsjeblieft je rol bij het ontzorgen van je klanten.”


Meer weten over de Wtta?

Tijdens de Webinar Week van ZiPconomy, FlexNieuws, HRMorgen en Werf& krijgt u in drie webinars praktische informatie over de nieuwe toelatingsregels en wat organisaties nu al moeten regelen.

Op het programma:

Bekijk het programma en schrijf u in via de website van de Webinar Week 2026.

 

 

Geplaatst in Professioneel inhuren | Tags , , , | 1 Reactie

Zelfstandigenwet: meer eisen vragen om meer bescherming

De nieuwe Zelfstandigenwet wil vooraf duidelijker maken wanneer iemand als zelfstandige kan werken. Wie aan de voorwaarden voldoet, krijgt een veilige haven: meer zekerheid dat buiten loondienst kan worden gewerkt. 

Maar tegenover die zekerheid staan extra financiële eisen. Wie van de veilige haven gebruik wil maken, moet een nog vast te stellen bedrag besteden aan voorzieningen tegen ondernemersrisico’s, zoals arbeidsongeschiktheid, ziekte en pensioen.

Daar ontbreekt de andere helft: bescherming. Zeker aan de onderkant is de financiële ruimte nu al beperkt. Als de wet meer financiële verplichtingen bij zelfstandigen neerlegt, moet die verantwoordelijkheid ook economisch te dragen zijn. De wet regelt wanneer je met meer zekerheid zelfstandig kunt werken, maar niet of je van dat werk duurzaam kunt bestaan. 

De onderkant heeft nu al te weinig financiële ruimte

De economische kwetsbaarheid is zichtbaar. In 2025 had slechts 24 procent van de zzp’ers een arbeidsongeschiktheidsverzekering (bron: CBS). Van de zzp’ers zonder AOV zegt 23,3 procent dat zij die niet kunnen betalen. Ook bij pensioen speelt betaalbaarheid een grote rol: 46,3 procent van de zelfstandigen zonder pensioenvoorziening noemt de kosten als reden.

Zzp’ers leven bovendien vaker in armoede dan werknemers. In 2024 leefde 4,4 procent van de zzp’ers volgens het CBS in een arm huishouden, tegenover 1,7 procent van de werknemers. In cultuur, recreatie en overige dienstverlening liep dit aandeel op tot 8 procent. 

En belangrijk: deze cijfers zijn grotendeels gebaseerd op de periode voordat de verscherpte handhaving op schijnzelfstandigheid merkbaar doorwerkte in het aantal opdrachten voor zzp’ers. De financiële ruimte aan de onderkant was daarvoor dus al beperkt.

Het ministerie van SZW liet Ipsos I&O onder zelfstandigen en opdrachtgevers peilen of de mogelijke criteria van de Zelfstandigenwet duidelijk en werkbaar zijn en of zij denken eraan te kunnen voldoen. In het onderzoek zegt 72 procent van de zzp’ers jaarlijks te investeren in voorzieningen tegen ondernemersrisico’s. Aan dat criterium is echter geen minimumbedrag gekoppeld. Daarom geeft deze weergave uit het rapport naar mijn idee een te rooskleurig beeld: 

Uit het rapport blijkt namelijk dat 49 procent van de ondervraagde zzp’ers niets of maximaal 1.000 euro per jaar besteedt aan voorzieningen tegen ondernemersrisico’s. Als de helft nog geen 1.000 euro per jaar besteedt aan alle soorten voorzieningen dan kun je niet concluderen dat 72 procent kan voldoen aan een toekomstig verplicht bedrag dat nu nog niet eens bekend is. Van de zzp’ers die nu helemaal niet in zulke voorzieningen investeren, verwacht bovendien 59 procent dat het waarschijnlijk niet mogelijk is om dat alsnog te gaan doen.

De veilige haven helpt niet iedere echte zelfstandige

Wie onvoldoende verdient om aan de financiële voorwaarden te voldoen, wordt niet automatisch werknemer. Een echte zelfstandige kan buiten de veilige haven gewoon zelfstandig blijven werken.

Daar ontstaat een blinde vlek: geen werknemersbescherming, geen zekerheid van de veilige haven en wel de mogelijkheid om tegen een economisch te laag tarief te blijven werken. Ook het rechtsvermoeden bij een laag uurtarief lost dat voor echte zelfstandigen niet op. Blijkt iemand daadwerkelijk zelfstandig, dan blijft werken tegen een economisch te laag tarief mogelijk.

Aan de onderkant is bescherming ver te zoeken

Voor kwetsbare zelfstandigen lijkt de route naar betere bescherming vooral richting werknemerschap te lopen. De memorie noemt een verschuiving naar flexibele arbeidsrelaties zelfs ‘minder onwenselijk’, omdat ‘kwetsbare zelfstandigen vaak beter beschermd worden als zij richting het flexibel werknemerschap worden bewogen.’ Maar in sectoren waar zelfstandig werken de norm is en nauwelijks banen in loondienst worden aangeboden, is dat geen vanzelfsprekende uitweg. 

Er kan bovendien een vreemde prikkel ontstaan. Een zelfstandige in de veilige haven moet verplicht kosten voor voorzieningen maken en die uiteindelijk in zijn tarief verwerken. Een echte zelfstandige buiten de veilige haven hoeft niet aan die specifieke financiële voorwaarden te voldoen en kan zelfstandig blijven werken. Met minder verplichte kosten, waardoor het uurtarief lager kan zijn. 

Ook factureren op nacalculatie wordt een probleem

Ook de manier waarop een zelfstandige factureert kan toegang tot de veilige haven in de weg staan. In de wettekst staat dat de zelfstandige voor eigen rekening en risico moet werken, waarbij diegene economische baten kan genieten en financiële risico’s loopt. De memorie van toelichting vult dat opvallend strikt in. Volgens de regering is aan dit criterium in ieder geval niet voldaan bij een vergoeding die ‘uitsluitend is gebaseerd op het aantal gewerkte uren’. Ook als vooraf een concreet resultaat is afgesproken, vindt de regering het in beginsel niet passend wanneer alle extra gewerkte uren gegarandeerd worden vergoed.
Dat raakt een heel gewone manier van ondernemen: werken tegen een afgesproken uurtarief en achteraf de gewerkte uren factureren. Nacalculatie is juist logisch bij opdrachten waarvan vooraf niet precies vaststaat hoeveel tijd nodig is. Dat iemand zijn daadwerkelijk gewerkte uren factureert, zegt op zichzelf weinig over de vraag of hij zelfstandig ondernemer is. Hij kan nog steeds zelf opdrachten verwerven, aansprakelijk zijn voor zijn werk, investeringen doen en het risico’s dragen op onbetaalde ziekte dagen, uitval en periodes zonder werk.

Bescherming mag niet afhangen van het contract

Werknemers en zelfstandigen hoeven niet dezelfde regelingen te hebben, maar bescherming en bestaanszekerheid zouden niet wezenlijk afhankelijk moeten zijn van de contractvorm. Dat sluit aan bij het Europese begrip labour status neutrality. De Europese Commissie koppelt dat onder meer aan betaalbaarheid, toereikendheid en solidariteit in Employment, Social Affairs and Inclusion.

Een Europees discussiedocument over labour status neutrality benadrukt daarnaast een eerlijke verdeling van kosten en bijzondere aandacht voor kwetsbare groepen. Ook de Raad van de EU roept lidstaten op gaten in de bescherming van zelfstandigen te dichten en een toereikend beschermingsniveau te bieden, zoals te lezen is bij Consilium en Europese Commissie: Access to social protection.

Juist hier ontstaat bij de Zelfstandigenwet een probleem. Wie de extra voorzieningen niet kan betalen, mist de veilige haven maar kan juridisch wel zelfstandige blijven. De situatie zou er dan zo uitkomen te zien:

Daarmee wordt rechtszekerheid mede afhankelijk van verdienvermogen. Niet de mate van zelfstandigheid, maar de financiële ruimte in de sector bepaalt dan mede wie de veilige haven kan bereiken.

Meer risico dragen vraagt om een bodem

Opvallend is dat de memorie bij werken voor eigen rekening en risico spreekt over de ‘lusten en lasten’ en de ‘economische baten’ van zelfstandig ondernemerschap. Maar wat als de economische omstandigheden structureel nadelig zijn? Als tarieven zo laag zijn dat inkomen, bedrijfskosten en sociale voorzieningen er niet van betaald kunnen worden, draagt de zelfstandige wel de risico’s, maar blijven de economische baten uit.

De Pensioenfederatie wees in haar reactie op de eerdere internetconsultatie over de Zelfstandigenwet al op de zwakke onderhandelingspositie van laagbetaalde zelfstandigen en stelde dat pensioen en arbeidsongeschiktheid uit de vergoeding moeten kunnen worden betaald. Ook de Stichting van de Arbeid benadrukte in die consultatie het belang van betere sociale bescherming en een eerlijk, toereikend tarief.

Wat in deze Zelfstandigenwet ontbreekt: een economische bodem

Een economische ondergrens bepaalt niet wat werk waard is. Hij markeert het punt waaronder duurzaam zelfstandig werk financieel niet meer kan. Die ondergrens moet niet één landelijk bedrag zijn. Het landelijke tarief bij het rechtsvermoeden is bedoeld om mogelijke schijnzelfstandigheid juridisch aan te pakken. Voor duurzaam zelfstandig werk moet juist rekening worden gehouden met verschillen tussen sectoren en beroepsgroepen, waaronder het aantal uren dat gemiddeld declarabel is.

Daarom moet alles worden meegerekend:

Zo’n ondergrens is geen aanbevolen marktprijs en geen inkomensgarantie. Boven die grens blijft ruimte voor prijsconcurrentie, kwaliteit, ervaring, specialisatie en onderhandeling. De bodem markeert alleen waar een normale zelfstandige beroepspraktijk financieel niet meer duurzaam is.

Die gedachte kun je ook wettelijk omschrijven. Bijvoorbeeld: “De economische tariefondergrens wordt zodanig vastgesteld dat een zelfstandige die een normale voltijdse beroepspraktijk voert, met het binnen de betreffende sector of beroepsgroep gemiddeld declarabele deel van zijn totale werktijd voldoende omzet kan verwerven om noodzakelijke beroepskosten en genormeerde kosten voor sociale voorzieningen te betalen én een adequaat bruto beroepsinkomen over te houden.”

Dan leg je niet alleen vast dat bescherming nodig is, maar ook waar die economische bodem op gebaseerd moet zijn. Een wettelijke ondergrens kan bovendien al normerend werken voordat een rechter eraan te pas komt: opdrachtgevers en zelfstandigen weten vooraf waar de grens ligt. 

Erkenning is geen bescherming

In de memorie van toelichting staat dat de wet zelfstandigen de erkenning moet geven die zij verdienen. Dat woord sluit ook aan bij de lijn van VZN, dat al lang spreekt over erkenning van zelfstandig ondernemerschap.

Maar wat koopt een zelfstandige voor erkenning? Met erkenning betaal je geen pensioen of AOV en overbrug je geen periode zonder opdrachten. Erkenning zonder bescherming is uiteindelijk niet veel meer dan een ongevraagd schouderklopje.

Meer eisen? Dan ook meer bescherming

De Zelfstandigenwet stelt voor zekerheid vooraf extra financiële voorwaarden, maar verandert niets aan de verdienruimte. Wie voldoende verdient, kan de voorzieningen betalen. Wie werkt in een sector waar tarieven structureel te laag zijn, kan buiten de veilige haven vallen. Maar diegene kan juridisch gewoon zelfstandige blijven en tegen dezelfde lage tarieven doorwerken.

Tegelijk is de veilige haven zo volgehangen met voorwaarden dat een deel van de zelfstandigen er niet in past. Sommige voorwaarden kunnen bovendien normale vormen van zelfstandig werken problematisch maken, zoals factureren op basis van gewerkte uren en nacalculatie. In combinatie met financiële eisen die niet voor iedere zelfstandige betaalbaar zijn, dreigt deze versie van de Zelfstandigenwet in de praktijk een grote groep zzp’ers richting loondienst te duwen.

De wet moet niet alleen bepalen wanneer iemand zelfstandig mág werken, maar ook voorkomen dat duurzaam zelfstandig werken aan de onderkant financieel onmogelijk blijft. Meer financiële verantwoordelijkheid vraagt daarom ook om economische bescherming. Werken moet lonen, ongeacht de sector.

Geplaatst in ZP en Politiek | Tags , | Laat een reactie achter