"Exploring the future of work & the freelance economy"
SLUIT MENU

Wtta: de NAU gaat over mogen, niet over moeten

De NAU beoordeelt of ondernemingen aan de toelatingsvoorwaarden van de Wtta voldoen, maar bepaalt niet of zij toelatingsplichtig zijn. Alexander Kist (W&RK Advies) legt uit waarom dat onderscheid belangrijk is voor leveranciers en opdrachtgevers.

Moet mijn onderneming straks worden toegelaten onder de Wtta? Die vraag leeft bij detacheerders, intermediairs, consultancybedrijven en andere dienstverleners. Ze leggen die vraag daarom ook voor aan de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU). Begrijpelijk, maar dat is niet de juiste instantie. De NAU beoordeelt of een onderneming aan de toelatingsvoorwaarden voldoet. Of die onderneming überhaupt toelatingsplichtig is, daar gaat de NAU niet over.

De Wtta komt dichterbij. Ondernemingen die medewerkers bij opdrachtgevers inzetten, moeten daarom vaststellen of hun dienstverlening onder de toelatingsplicht valt. Voor klassieke uitzenders is dat doorgaans overzichtelijk. In de detacherings- en consultancypraktijk lopen uitzending, detachering, consultancy, projectmatige dienstverlening, inhuur en uitbesteding echter geregeld door elkaar. Op papier kan sprake zijn van uitbesteding, terwijl de dagelijkse werkpraktijk kenmerken van toezicht en leiding vertoont. Dat ondernemingen zekerheid zoeken en daarvoor naar de NAU kijken, is dus niet vreemd. Juist daarom moeten twee vragen scherp van elkaar worden onderscheiden.

Moeten: valt onze dienstverlening onder de toelatingsplicht?

De NAU ondersteunt de markt met algemene informatie en een beslisboom. Zij geeft echter geen oordeel vooraf over de vraag of een specifiek bedrijfsmodel onder de toelatingsplicht valt.

Of een onderneming toelatingsplichtig is, volgt uit de Waadi en de feitelijke uitvoering van het werk. Voor veel lezers zal dit bekend terrein zijn. Centraal staat de vraag of een arbeidskracht onder toezicht en leiding van de opdrachtgever werkt.

Is dat bij ook maar één ingezette werknemer het geval, dan moet de onderneming zijn toegelaten of een ontheffing hebben. Daarvoor is niet doorslaggevend of sprake is van een arbeidsovereenkomst in de zin van artikel 7:610 of 7:690 BW. De Waadi kent een zelfstandige definitie van het ter beschikking stellen van arbeidskrachten: ‘Het tegen vergoeding ter beschikking stellen van arbeidskrachten aan een ander voor het onder diens toezicht en leiding, anders dan krachtens een met deze gesloten arbeidsovereenkomst, verrichten van arbeid.’ Ook andere relatievormen, zoals een fictieve dienstbetrekking (‘opting in’) en zelfs stage- of vrijwilligersovereenkomsten, kunnen onder deze definitie vallen.

Mogen: voldoen wij aan de toelatingsvoorwaarden?

Pas daarna volgt de tweede vraag: kunnen wij worden toegelaten? Daarover gaat de NAU wél. Wanneer een onderneming toelating aanvraagt, beoordeelt de autoriteit of zij aan de voorwaarden voldoet. De NAU beslist over het verlenen, schorsen en intrekken van toelatingen en ontheffingen.

Kort gezegd: de wet en de feitelijke situatie bepalen of een onderneming toelating móét hebben. De NAU beoordeelt of zij daarvoor in aanmerking komt. Dat is geen woordenspel, maar een wezenlijk verschil in verantwoordelijkheid.

Wie geeft dan zekerheid over ‘moeten’?

Vooraf geeft niemand die zekerheid. Dat verklaart waarom ondernemingen hun vraag toch bij de NAU neerleggen. Vooral voor detacheerders en consultancybedrijven kunnen de gevolgen aanzienlijk zijn. Wie toelatingsplichtig is, moet het toelatingsproces doorlopen en de organisatie daarop voorbereiden. Wie erbuiten valt, hoeft dat niet. Een ondernemer wil daarom vooraf een helder antwoord van de overheid: u valt er wel onder of juist niet.

Zo is het stelsel echter niet ingericht. De onderneming moet in eerste instantie zelf beoordelen of haar activiteiten aan de wettelijke definitie voldoen. Ook de opdrachtgever heeft daarbij een eigen belang en verantwoordelijkheid. Die mag straks immers geen arbeidskrachten inlenen van een onderneming die zonder de vereiste toelating werkt, terwijl die toelating wel verplicht is.

De Nederlandse Arbeidsinspectie houdt toezicht op de naleving van deze verplichtingen. Ontstaat bij de handhaving een geschil over toezicht en leiding, en daarmee over de toelatingsplicht, dan kan uiteindelijk de rechter daarover oordelen.

De taakverdeling is dus helder: de NAU beoordeelt de toelating; de Arbeidsinspectie houdt toezicht op de naleving van de toelatingsplicht.

Niet in het register? Niet automatisch een probleem

Voor opdrachtgevers is dit onderscheid minstens zo relevant. Het is voorstelbaar dat zij, net als brokers en MSP’s, een eenvoudige selectieregel gaan hanteren: staat een leverancier niet in het NAU-register, dan doen we er geen zaken mee.

Dat oogt veilig, maar kan te kort door de bocht zijn. Een onderneming die niet toelatingsplichtig is, hoeft geen toelating te hebben en hoeft dus ook niet als toegelaten uitlener in het register te staan. Dat speelt vooral aan de randen van de flexmarkt: bij dienstverleners van wie de medewerkers wel bij een opdrachtgever werken, maar niet onder diens toezicht en leiding staan.

Alleen om een NAU-registratie vragen, volstaat daarom niet altijd. Daaraan gaat een andere vraag vooraf: moet deze leverancier eigenlijk wel zijn toegelaten? Hier dreigt, net als bij zzp’ers, ‘overcompliance’. Als opdrachtgevers uit voorzorg van iedere leverancier met medewerkers op locatie een toelating verlangen, maken zij het NAU-register feitelijk tot een markttoegangseis voor een veel grotere groep ondernemingen dan de wet voorschrijft. Dat kan niet de bedoeling zijn.

Eerst moeten, dan mogen

Uitleners, detacheerders en consultancybedrijven moeten de vragen daarom in de juiste volgorde beantwoorden. Niet beginnen met: ‘Kunnen wij een toelating van de NAU krijgen?’ Maar met: ‘Valt onze feitelijke dienstverlening onder de wettelijke toelatingsplicht?’ Pas bij een bevestigend antwoord volgt de vraag: ‘Voldoen wij aan de voorwaarden om door de NAU te worden toegelaten?’

Voor opdrachtgevers geldt hetzelfde, maar dan in spiegelbeeld. Een leverancier die niet in het register staat, handelt daarmee niet automatisch in strijd met de Wtta. Eerst moet duidelijk zijn of die leverancier toelatingsplichtig is.

De aandacht voor de NAU is logisch. De autoriteit wordt immers de poortwachter van de uitleenmarkt. Maar een poortwachter bepaalt wie door de poort mag, niet wie wettelijk verplicht is door de poort te gaan.

Alexander Kist is bedrijfskundige en arbeidsjurist, en partner bij W&RK Advies. Gedurende zijn hele loopbaan heeft hij zich gespecialiseerd in de inhuursector. Tot 2023 was hij als medeoprichter verantwoordelijk voor de groei en professionalisering van van detacheerder NewSkool. Momenteel werkt hij als onafhankelijk adviseur en interim-manager bij W&RK Advies, waar hij ondernemers begeleidt in het navigeren door de complexe wet- en regelgeving rondom flexibele arbeid, met een focus op driehoeksarbeidsrelaties en zzp. Hierbij houdt hij rekening met de huidige politieke realiteit en de voortdurende veranderingen in de arbeidsmarkt. Alexander helpt bedrijven om hun processen te optimaliseren en risico's te minimaliseren, terwijl hij onder het motto “hoe kan het wel”, innovatieve en creatieve oplossingen aandraagt. Zo stelt hij zijn opdrachtgevers in staat om niet alleen compliant te blijven, maar ook om strategisch voordeel te behalen door effectief in te spelen op nieuwe regelgeving en marktontwikkelingen. Naast zijn werk bij W&RK Advies is Alexander o.m. actief voor de VvDN en ondersteunt hij startups en scaleups. Alexander is te bereiken via [email protected] Bekijk alle berichten van Alexander Kist

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *



×