Maandelijkse archieven: maart 2023

Mathijs Bouman: ‘We moeten durven investeren in baanvernietiging’

Hij ziet ze nog vaak, zegt Mathijs Bouman. Van die wethouders die ergens trots een distributiecentrum openen, omdat er daarmee weer een paar handjesvol arbeidsplaatsen zijn gecreëerd. Maar zouden we daar wel zo trots op moeten zijn, in de huidige arbeidsmarkt, zo vraagt de bekende econoom en journalist zich af. ‘Eigenlijk zou de lokale mkb’er dan boos moeten opstaan en moeten zeggen: maar dan heb ik niemand meer om biertjes uit te serveren!’

Elke arbeidsmarktspecialist zou nu ook een specialist baanvernietiging moeten zijn.

We zijn op de arbeidsmarkt inmiddels zover gevorderd dat we niet meer zouden moeten focussen op baancreatie, maar eerder op baanvernietiging, zo hield Bouman zijn publiek voor, tijdens de op 23 maart gehouden Total Talent Summit in Breda. ‘Elke arbeidsmarktspecialist zou ook een specialist baanvernietiging moeten zijn. Ik denk zelfs dat het overleven van je bedrijf afhangt van in hoeverre je hierin durft te investeren.’ Meer robotisering is hard nodig, benadrukte hij. Want alleen zo kunnen we volgens hem de economie op peil houden. In elk geval niet meer door meer te gaan werken met z’n allen.

Tomaten uit het Westland

De econoom zei ‘niet te geloven in bullshit banen. Maar als ik bijvoorbeeld naar het Westland kijk, waar we Polen binnenhalen om tomaten te kweken die we daarna weer naar het buitenland sturen, dan kun je je wel afvragen waarom we dat in Nederland doen.’ Hij pleitte ervoor dat we in Nederland ‘beter gaan kiezen wat we nou eigenlijk willen worden als we groot worden.’
De situatie op de arbeidsmarkt is zodanig dat we niet langer moeten kijken naar hoe we banen kunnen creëren, maar eerder hoe we banen kunnen vernietigen, zegt Mathijs Bouman. ‘Elke arbeidsmarktspecialist moet nu ook specialist baanvernietiger worden.’

 

Oftewel: niet alles kan overal, om het maar in woorden van Johan Remkes te zeggen. ‘Maar daar heb je wel wethouders en ministers voor nodig die dat ook durven te zeggen. En misschien moeten we er ook een mechanisme voor verzinnen. Bijvoorbeeld door ook een huisvestingsverplichting op te leggen als je arbeidsmigranten naar hier haalt. En door te stoppen met vaak impliciete subsidies voor dit soort projecten.’

Blijvend fenomeen

Volgens Bouman is de krapte op de arbeidsmarkt een blijvend fenomeen. En wordt de situatie de komende jaren alleen maar erger. Zeker ook omdat ook in Oost-Europa de vergrijzing toeslaat. En op het gebied van onbenut arbeidspotentieel de voorraden ook sterk slinken. ‘Het echte probleem in Nederland is dat er te weinig mensen zijn. Dat is zo extreem dat ik me verbaas dat het niet hét hoofdthema is van elke economische discussie. En het is het afgelopen jaar alleen maar zorgelijker geworden.’

Wat het overheidsbeleid betreft, zijn we er de afgelopen jaren eerder op achteruit dan vooruit gegaan.

De politiek helpt ook al niet mee, zegt hij. ‘Ik heb nog maar even het rapport van Peter Bakker uit 2008 erbij gepakt, van voor de kredietcrisis. Dat ging wel over krapte. Maar daar is jarenlang niets mee gedaan. Wat dat betreft zijn we de afgelopen jaren eerder erop achteruit dan vooruit gegaan.’ Het heeft ook te maken met oude, vastgeroeste denkpatronen, zegt hij. ‘Als je een boek schrijft over de economie in 21ste eeuw dan móét het eerste hoofdstuk gaan over de demografie. Het is de eeuw van de afnemende beroepsbevolking, van te weinig mensen, te veel werk. Kom daar maar eens om in de jaren 90 van de vorige eeuw.’

Mooie slides

Bouman had weer een stapel mooie slides meegenomen naar Breda. Zo liet hij zien dat vooral in Zeeland de vacaturegraad hoog is. ‘Die hebben een groot probleem, vooral met hoger opgeleiden, die niet terugkomen na hun studie. Voor de beste campagnes moet je naar Zeeland gaan. Het is echt heel mooi hoe ze dat doen, maar het helpt nog steeds niet.’

Ook blijft de langdurige werkloosheid maar dalen, liet hij zien. ‘Op dit moment gaat het echt nog maar om 57.000 mensen die langer dan een jaar werkloos zijn. Veruit de meesten, 110.000, zijn korter dan 1 maand werkloos. En nog eens 97.000 tussen de 1 en 3 maanden. Dat is echt heel bijzonder. Sterker nog: dat zou wel iets langer mogen. Dan hebben mensen wat meer rust om te kiezen voordat ze aan een nieuwe baan beginnen.’

Enorme participatie

Wat ook heel bijzonder is, zo merkte Bouman op: de enorme groei in de participatie in Nederland. Zo’n 50 jaar geleden was de arbeidsparticipatie nog geen 57%, zo hield hij zijn publiek voor. De afgelopen jaren is dit echter gestegen tot bijna 85%. ‘En dat in een rechte lijn, dwars door alle kabinetten heen, links of recht, recessie of niet. Het is eigenlijk ongelooflijk.’ Al zei hij er ook bij dat het waarschijnlijk ‘nu wel zo’n beetje klaar is. We kunnen natuurlijk ook niet veel hoger.’

Nog een paar grote veranderingen op de arbeidsmarkt: in 1971 bestond de populatie werkenden voor 69% uit mannen, en voor 31% uit vrouwen. Nu is dat bijna 50/50. En ook het opleidingsniveau is de lucht in geschoten: van 62% laagopgeleiden en 11% hoogopgeleiden in 1971 tot respectievelijk 20% laag- en 41% hoogopgeleiden nu. ‘Dat is misschien wel de allergrootste verandering geweest.’

Laatste kruimels

Willen we de krapte te lijf, dan zullen we volgens hem dus meer technologie moeten inzetten, maar ook ‘op zoek naar de laatste kruimels in het koekblik’. Dat betekent bijvoorbeeld: meer meisjes de techniek in krijgen, en als je mensen opleidt voor de techniek er ook voor zorgen dat ze niet binnen twee jaar de sector weer verlaten, zoals nu vaak het geval is. ‘Van de meisjes die een mbo-technische opleiding gedaan hebben, blijft maar 10% in de techniek! Al die zeurende technische bedrijven laat ik daarom deze cijfers zien, en zeg dan: het is gewoon jullie eigen schuld.’

 

Van de meisjes die een mbo-opleiding techniek gedaan hebben, blijft maar 10% in de techniek!

Hij pleit er ook voor dat Nederland nu eindelijk eens verstandig beleid gaat voeren op arbeidsmigratie. Maar misschien wel het belangrijkste, benadrukt hij: ‘We moeten dus banen vernietigen. Dat moet een politiek punt worden.’ En, zegt hij, (meer) werken moet (meer) lonend worden. ‘We hebben in Nederland natuurlijk wel een probleem gecreëerd met ons toeslagencircus. Je jaarinkomen bepaalt waar je recht op hebt, waardoor het voor deeltijders nauwelijks interessant is om meer te gaan werken. Ik zou dus wel een klein pleidooi voor de voltijdsbonus willen houden.’

Arbeidsproductiviteit

De grootste oplossing zit hem echter toch in: verhoging van de arbeidsproductiviteit, zo stelt Bouman. Ondanks alle gadgets en tools van de laatste jaren, ondanks alle nadruk op automatisering, digitalisering en robotisering, blijkt in de praktijk die productiviteit namelijk nauwelijks toe te nemen. ‘Minder werken en toch meer geld verdienen, blijkbaar zijn we dat verleerd met z’n allen. Het lukt ons niet om al die nieuwe technologie zo in te zetten dat het ook helpt. Elke keer valt dat in de praktijk dus tegen. Maar we moeten robots dus niet proberen tegen te houden, maar ze juist omarmen.’ En zo dus zorgen voor baanvernietiging.

Minder werken en toch meer geld verdienen, blijkbaar zijn we dat verleerd.

Van de landelijke politiek verwacht hij op dit gebied nog maar weinig, zegt hij dan, een beetje berustend. ‘Daar ben ik heel teleurgesteld in.’ Waar hij nog wel kansen ziet? ‘De bestuurslaag van economic boards moet het maar gaan doen. Die beetje vage samenwerkingsverbanden van bedrijven en lokale overheden, dat vind ik nog wel een interessante laag die iets vernieuwends kan bedenken.’

Geplaatst in Professioneel inhuren | Tags , , | Laat een reactie achter

Elcke Jansen, CEO Brisker Group: ‘Wij moeten het voor ondernemers gemakkelijker maken’

‘Werkgeverschap as a service’, dat is wat de Brisker Group wil bieden aan haar klanten. CEO Elcke Jansen vertelt in dit interview over hun transformatie van payrollbedrijf naar een ‘specialist flexibele arbeid en full service HR dienstverlener’.

Je bent eind 2021 CEO geworden van de Brisker Group, maar ‘nieuw’ ben je niet in het bedrijf?

“Dat klopt, ik heb jarenlang gewerkt als (zelfstandig) strategie consultant en heel veel bedrijven in verschillende branches gezien. En vanuit die rol ben ik in 2017 ook bij de Pay for People groep terechtgekomen, zoals destijds het payrollbedrijf heette.”

Veel payrollbedrijven hebben hun dienstverlening aangepast na de komst van de Wet arbeidsmarkt in balans (Wab) op 1 januari 2020. Onder meer doordat niet meer kon worden geprofiteerd van het verlichte uitzendregime (verruimde ketenregeling) zijn veel payrollers omgekat naar uitzenders en/of hebben hun dienstverlening uitgebreid. Pay for People was ook een echt payrollbedrijf. Hebben jullie de dienstverlening ook aangepast vanwege de Wab?

“Nee, wij hebben al ruim voor de Wab de transitie naar verbreding en verdieping van onze HR-dienstverlening ingezet. Door de Wab is onze strategie alleen maar versneld. Wij geloven in ondernemerschap, de persoonlijke binding die ondernemers hebben met hun (lokale) markt. Tegelijkertijd maakt wet- en regelgeving ondernemen complex. En daar ligt onze rol; ondernemers ondersteunen om het leven en werken gemakkelijker te maken, zodat zij kunnen doen waar ze goed in zijn en zo groei realiseren.”

Hoe ondersteunen jullie die ondernemers?

“Dat doen we door ‘werkgeverschap as a service’ te bieden. Wij zijn de grootste verloningsspecialist van Nederland, hebben de technologie en kennis van alle flexvormen in huis en stellen de ondernemer centraal. Dat zeggen misschien veel bedrijven, maar onder de motorkap blijkt dat dan lang niet altijd zo te zijn.

“Wij hebben een heel breed pallet aan producten en mogelijkheden die we kunnen bieden, waarmee we kijken naar een oplossing die echt past bij die ondernemer. Als we met een ondernemer aan tafel zitten kijken we hoe hij het werkgeverschap op dit moment heeft ingericht, met welk vraagstuk hij zit en adviseren wij hierin. Dan gebruiken wij onze enorme toolbox aan mogelijkheden vervolgens om die ondernemer daarin te ondersteunen. Die dienstverlening reikt van verloning (volgens alle flexvormen, waaronder uitzenden), het helpen invullen van goed werkgever- en opdrachtgeverschap tot bijvoorbeeld juridische of HR-vraagstukken, waarvoor wij binnen ons Expert Center ook specialisten in huis hebben.”

Schaalgrootte is belangrijk voor het managen van (werkgevers)risico’s en het delen van netwerken.

Waarom is het belangrijk ‘de grootste verloner van Nederland te zijn’ en alle technologie en kennis van alle flexvormen in huis te hebben?

“Onze klanten profiteren van de kracht van schaalgrootte. We leveren als full-service HR-dienstverlener operational excellence; strakke, foutloze processen. Schaalgrootte is daarbij belangrijk. Daarnaast is schaal belangrijk voor het managen van (werkgevers)risico’s en het delen van netwerken. Daarom hebben we ook overnames gedaan, zoals Nextpayroll (in 2018). Sinds 2015 is Brisker uitgebreid naar vijf merken die zijn nu teruggebracht naar drie labels (zie kader).

“Technologie is voor ons cruciaal – wij zijn een ook digitaal bedrijf – om de juiste oplossing te kunnen bieden aan de klant. Wij hebben onze eigen maatwerksoftware, van front- tot backoffice. Dat is uniek, de meeste partijen die claimen eigen software te leveren, leveren in feite alleen een eigen front-end-schilletje. Wij ontwikkelen alles zelf en kunnen dus echt het hele proces afstemmen op de behoefte van de klant, naast andere tooling natuurlijk (bijvoorbeeld voor matching).

Jullie adviseren bedrijven over goed werkgever- en opdrachtgeverschap. Hoe geven jullie daar zelf invulling aan?

We hebben een eigen scholingsplatform, Academy for flex. Al onze flexkrachten kunnen gebruik maken van onze trainingen, webinars en micro-learning faciliteiten. Naast betaalde opleidingen is een groot deel gratis toegankelijk. Op die manier willen wij investeren in het duurzaam inzetbaar houden van onze flexkrachten. Payroll nieuwe stijl gaat verder dan puur de verloning.

“En bij goed opdrachtgeverschap hoort ook risicomanagementondersteuning. Zo bieden we freelancers ook verzekeringen aan, zoals beroepsaansprakelijkheid.”

Hoe onderscheiden jullie je van andere HR-dienstverleners?

“Waar veel partijen zich richten op een specifieke vorm van flex, bedienen wij als een van de weinigen alle flexvormen, van uitzenden, payroll, freelance, zzp, oproep, detachering, zelfs verloning van vast personeel (loonstrookverwerking). Het gaat ons erom voor elke klant de juiste flexvorm en ondersteuning in te zetten. Uit het brede pallet aan producten en mogelijkheden kiezen wat de klant nodig heeft. Dat kunnen wij doen doordat de Brisker Group zich de afgelopen jaren met verschillende merken heeft ontwikkeld. En in het investeren in kennis en technologie gaan wij steeds verder.”

En wij bedienen andere (flex)bedrijven, van kleinere en grote uitzenders, digitale platformen, MKB’ers tot grote corporates. Wij zijn onlangs gestart met Brisker Network. Opdrachtgevers kunnen nu ook van het netwerk van onze intermediairs gebruikmaken op het moment dat zij een vacature hebben die moeilijk te vervullen is. Corporates werken vaak met grote uitzenders, maar die merken ook dat in bepaalde regio’s, bepaalde specialisten moeilijk te vinden zijn, zeker in de krappe arbeidsmarkt. MKB-uitzenders waar wij veel mee werken kunnen dat vaak beter; zij hebben lokale netwerken en hun eigen specialismen. Wij brengen die opdrachtgevers en ‘onze’ intermediairs via ons netwerk bij elkaar.

De trend is flexibilisering en platformisering. Hoe kijk jij aan tegen deze ontwikkeling?

“De gevestigde orde (politiek, red.) denkt er misschien anders over, maar werk wordt nu eenmaal flexibeler. Het vaste contract is niet langer het ideaal. De wereldwijde trend is globalisering en remote werken. De maatschappij, de economie, heeft die flexibiliteit ook nodig. In plaats van vasthouden aan het vaste contract kun je beter flex omarmen en in goede banen leiden.”

“Daarnaast is platformisering onvermijdelijk. De technologie maakt het mogelijk 24/7 vraag en aanbod bij elkaar te brengen, processen efficiënter te maken. Wij bieden zelf ook dat platform, brengen ook partijen bij elkaar. En we werken samen met andere platforms, verzorgen bijvoorbeeld de backoffice voor hen. Net hebben we een grote digitale intermediair als klant mogen verwelkomen, die wij ondersteunen door voor hun flexkrachten invulling te geven aan goed opdrachtgeverschap en binding te houden met hun opdrachtgevers en –nemers.”

Hoe kijk je tegen de politiek/maatschappelijke discussie over uitzenden en zzp’ers aan? En de plannen van de overheid voor de flexmarkt?

“De zzp-wereld groeit hard. Uiteindelijk is er een heel grote groep van zzp’ers die kiest voor flexibel werken, maar voor zichzelf niets geregeld heeft (bij bijvoorbeeld arbeidsongeschiktheid). Dan zou het goed zijn als de overheid kiest voor een integrale aanpak van de arbeidsmarkt. Ik denk dat er uiteindelijk nieuwe vormen van het sociale stelsel het oude gaan vervangen.

De timing van invoering van die maatregelen loopt niet synchroon. Dat leidt tot een verschuiving van uitzenden naar (ongereguleerde) zzp.

“Eerlijk en compliant belonen is de norm. Dat past bij de huidige maatschappij en  daar sta ik helemaal achter. Ongelijkheid moet bestreden worden. De achterliggende intentie van de overheid om de kwetsbare werkende de beschermen, is goed. Maar de huidige plannen zullen niet zo uitpakken als beoogd. Neem uitzenden. Meer, complexere wet- en regelgeving om die paar partijen aan te pakken die het niet goed doen, heeft impact op de hele uitzendmarkt, waarvan het gros echt heel goed werk doet.

“En de timing van invoering van die maatregelen loopt niet synchroon. Dat leidt tot een verschuiving van uitzenden naar (ongereguleerde) zzp. Je moet alle vormen van flex tegelijkertijd aanpakken om dit waterbedeffect te voorkomen. Want Den Haag wil de positie en beloning van werknemers en zelfstandigen gelijker maken, maar op dit moment wordt het onderscheid steeds groter.

“De (beoogde) wet- en regelgeving draagt in de praktijk bij aan de groei van zzp. Wij zien dat ook uitzendbureaus zich steeds vaker afvragen of de uitzendconstructie nog toegevoegde waarde blijft houden, of dat zij meer richting zzp-bemiddeling zouden moeten gaan.

“In plaats van complexere regelgeving die de markt beklemt, kan de overheid beter in gesprek gaan met deze intermediairs om samen te kijken hoe je de arbeidsmarkt beter kunt laten functioneren.”


Brisker Group: werkgeverschap as a service

De Brisker Group is de overkoepelende naam voor drie merken:

  1. Pay for People, dat de volledige backofficedienstverlening (verloning, facturatie, juridisch werkgeverschap) voor uitzenders verzorgt;
  2. Tentoo, dat de administratie en verloning voor werkgevers (directe eindklanten) bij de inhuur van flexkrachten, waaronder freelancers, op zich neemt;
  3. Holland Employment Experts, dat alle administratieve en juridische zaken regelt bij complexere inhuur van personeel, zoals kennismigranten.

Brisker is na meerdere grote overnames enorm gegroeid naar een omzet van 277,9 miljoen euro in 2021. Bij het Rotterdamse bedrijf werken ongeveer 200 professionals (intern) en op jaarbasis circa 20.000 flexkrachten.

Het bedrijf heeft zich ontwikkeld van payrollbedrijf naar een ‘specialist flexibele arbeid en full service HR dienstverlener’. Al ruim voor 2019 heeft het bedrijf al een professionaliseringsslag ingezet naar een digitaal – IT-gedreven – organisatie.

Brisker claimt de grootste verloner van Nederland te zijn, alle benodigde techniek en kennis van alle flexvormen in huis te hebben, waarbij de ondernemer (klant) centraal staat. Brisker omschrijft dit als ‘werkgeverschap as a service’.

De filosofie: een zo breed mogelijke HR-dienstverlening, zo specifiek mogelijk afgestemd op de ondernemer, van MKB-intermediairs tot digitale platformen, van de bakker op de hoek tot corporates.

Geplaatst in Professioneel inhuren, Toekomst van Werk | Tags , , | Laat een reactie achter

Als de computer beter, slimmer én creatiever w̶o̶r̶d̶t̶ is dan wij

Een zwevende poedel in de ruimte in een prinsessenjurk? Hier is-ie! Een column in de stijl van Marcel van Roosmalen over Worktopia? Geen probleem! Het zijn nice to haves, maar ze tonen wel aan hoe razendsnel de ontwikkelingen op AI-gebied nu gaan. Zo snel zelfs dat keynote Alexander Klöpping zichtbaar ontsteld is: “Ik ben in de war. Ik heb echt geen idee meer hoe de wereld er over twee jaar uitziet. Wat betekent dit voor ons, voor de mensen onder de systeemplafonds?”


Worktopia werd georganiseerd door Magnit (voorheen Brainnet)

Wat is het effect van kunstmatige intelligentie op de arbeidsmarkt? Hoe kunnen organisaties zich hierop voorbereiden? Tijdens Worktopia namen tech-ondernemer Jim Stolze en journalist en zelfbenoemd technerd’ Alexander Klöpping iedereen die zich bezighoudt met HR, recruitment en inhuur mee in de wereld van AI.


Zorgen

Klöpping ziet veel voordelen van de nieuwe technologie, dat zeker. “De repetitieve, geestdodende taken worden overgenomen door robots – zoals het ‘domme’ programmeerwerk. Of iets anders: het schrijven van een sollicitatiebrief – een robot kan het in enkele seconden.

Maar Klöpping maakt zich ook zorgen, bijvoorbeeld over zijn eigen werk. “Zeker, als je tot de beste van je vak behoort is het fijn als simpel werk wordt overgenomen. Alleen, de meeste van ons zijn ‘gemiddeld’. Toch moeten we mee, want anders rent de concurrentie ons voorbij.”


ChatGPT 4

Amper vier maanden nadat ChatGPT het levenslicht zag, is er alweer een nieuwe stap gezet in de toepassing van AI. Het nieuwste taalmodel van OpenAI kan niet alleen tekstvragen beantwoorden, het kan ook omgaan met plaatjes. De chatbot kan bovendien in één keer 25.000 woorden produceren en behoorde tot de beste 10% bij ‘the Bar’ – het examen voor toelating tot de Amerikaanse advocatuur. Én de bot is creatiever geworden: hij kan liedjes componeren, scenario’s schrijven en de schrijfstijl van de gebruiker nabootsen.


Meer mensen aan het werk dan ooit

Volgens dagvoorzitter Jim Stolze moeten we niet naar AI kijken alsof het om een wedstrijd gaat tussen mens en machine: “We zien Kasparov verliezen van een computer. Maar vergeten dat er door die wedstrijd tussen Kasparov en de computer meer mensen zijn gaan schaken dan ooit. Trek die parallel door naar banen: er zijn meer mensen aan het werk dan ooit ondanks het feit dat we al jaren te maken hebben met automatisering.”

Talitha Muusse, keynote-spreker namens haar generatie, de Millennials, dagvoorzitter & presentator, ziet dat ook zo: “Onderzoek uit Engeland laat zien dat 140 jaar automatisering altijd meer banen heeft gecreëerd dan vervangen.”

Kees Stroomer, General Manager Magnit Benelux, ziet robots alleen als hulpmiddel bij het aantrekken van het juiste talent: “Wij hebben een grote focus op tech, maar de menselijke factor zal onmisbaar blijven.”

Toekomst HR-vak

En ook Dounia Maakor, schrijver van het e-book ‘Unbiased Recruitment – de strijd tussen robot en mens’, ziet hoe AI het leven van de recruiter makkelijker maar niet overbodig maakt. ChatGPT 4 kan bijvoorbeeld afwijzingsbrieven schrijven. “Maar het elkaar in de ogen kijken, de sfeer voelen in een organisatie en de juiste aandacht bieden voor elke sollicitant – dat kun je nooit automatiseren.”

Maakor helpt bedrijven bij diversiteitsbeleid. Kan AI daarbij helpen? “De mens is bevooroordeeld, bewust en onbewustHet algoritme wordt gevoed door ons. Als wij bevooroordeeld zijn is het algoritme dat ook. Als we ons daar niet bewust van zijn gaat AI ook de oplossing niet bieden.”

Wat wil de nieuwe generatie?

Tech-ontwikkelingen definiëren niet alleen ons werk, ook generaties. Een onderwerp waar Talitha Muusse al zo’n tien jaar onderzoek naar doet. Wat daarbij opvalt is dat nieuwe generaties steeds minder technisch onderlegd worden. “Generation X (42-56 jaar) kon technische ontwikkelingen nog bijhouden en had inzicht in hoe de techniek gemaakt werd. De jongste generaties zijn vooral consumenten geworden.” Het betekent volgens Muusse dat steeds minder mensen achterliggende kennis van die techniek zullen bezitten.

Verder zullen volgens Muusse “de on- en offlinewereld nóg meer verweven raken met elkaar.” Of zoals Klöpping beweert: “De virtuele wereld kan realiteit worden. Misschien praten we binnenkort liever met een virtuele vriend dan met een echte.”

Deze middag liet echter overduidelijk zien dat we graag omringd worden met andere, echte mensen én vrienden. Want ze kwamen met veel.

Geplaatst in Toekomst van Werk | Tags , | Laat een reactie achter

Uitspraak zaak Deliveroo: Hoge Raad laat het aan politiek om meer duidelijkheid te scheppen over schijnzelfstandigheid

In de langverwachte uitspraak in de zaak Deliveroo maakt de Hoge Raad twee dingen duidelijk:

  1. De fietsbezorgers van maaltijdapp Deliveroo mochten niet werken als zzp’er. Zij werkten op basis van een arbeidsovereenkomst.
  2. Het is de taak van het kabinet om meer duidelijkheid te geven over de regels rondom schijnzelfstandigheid.

Van zzp-belangenbehartigers en ondernemers tot arbeidsjuristen en beleidsmakers: iedereen keek vrijdag vol verwachting uit naar de uitspraak van de Hoge Raad in de zaak Deliveroo. De uitspraak werd twee keer uitgesteld. In eerste instantie zou de hoogste rechter 23 december 2022 een oordeel vellen, dat werd verschoven naar februari en toen naar maart.

Langverwachte uitspraak

Bezorgers van Deliveroo werkten als zzp’er, daar was vakbond FNV het niet mee eens. De kantonrechter en het hof gaven de vakbond gelijk: de fietsbezorgers waren werknemers met arbeidsovereenkomsten. Deliveroo stelde tegen de uitspraak van het hof cassatie in bij de Hoge Raad.

De zaak is zo interessant, omdat betrokkenen hoopten dat de Hoge Raad meer duidelijkheid zou scheppen over de kwalificatie van arbeidsrelaties in het algemeen. Het kabinet is namelijk al jaren bezig met de vraag wanneer iemand als zzp’er mag werken en wanneer in loondienst.

Minister Karien van Gennip (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) presenteerde in december haar plan om de regels rondom inhuur van zzp’ers te verduidelijken. Nieuwe criteria moeten duidelijker maken wanneer iemand een opdracht mag uitvoeren als zelfstandig ondernemer.

Zo wil Van Gennip het gezagscriterium op een moderne manier uitleggen door het begrip ‘inbedding’ toe te voegen. Als iemand werk doet dat ‘organisatorisch is ingebed’ in de onderneming van de werkgever, dan duidt dat op een arbeidsovereenkomst.

Hoge Raad had meer duidelijkheid kunnen geven

Volgens advocaat Johan Zwemmer was daar niet eens een wetswijziging voor nodig. Zwemmer: “De Hoge Raad kan de meer eigentijdse invulling van het gezagscriterium zo overnemen en toepassen bij de uitleg van het element ‘in dienst van’ in artikel 7:610 van het Burgerlijk Wetboek.”

Dit was ook het advies van advocaat-generaal (AG) Ruth de Bock. Als iemand ‘ingebed’ is in de organisatie, dan moet zo iemand gezien worden als werknemer. Tenzij iemand aantoonbaar een ‘echte ondernemer’ is.

Dit zou jurisprudentie zijn waar anderen op terug kunnen vallen. Maar dat is dus niet gebeurd. In het arrest staat dat de Hoge Raad ‘op dit moment geen aanleiding ziet voor rechtsontwikkeling, omdat de wetgever met dit onderwerp bezig is’.

Alle omstandigheden samen

De Hoge Raad houdt de uitspraken in de zaken Groen/Schoevers en X/Amsterdam overeind. In die zaken oordeelde de Hoge Raad dat alle feiten en omstandigheden van belang zijn bij de beoordeling van een arbeidsrelatie. Zelfs de bedoeling van de partijen is relevant. Dat de Groen en Schoevers bijvoorbeeld niet de intentie hadden een arbeidsovereenkomst aan te gaan, vond de Hoge Raad destijds een belangrijk gegeven.

Ook in de zaak Deliveroo hangt het oordeel af van ‘alle omstandigheden van het geval’, schrijft de Hoge Raad. Zo voerde Deliveroo aan dat de bezorgers vrij waren om te werken wanneer zij willen en om zich te laten vervangen. Dat wijst op zzp-schap. Maar volgens het hof was er weldegelijk sprake van een arbeidsovereenkomst, op grond van de overige omstandigheden. Daarbij woog mee dat het in de praktijk heel moeilijk was voor de bezorgers om zich te laten vervangen.

Kortom, er is geen algemeen principe af te leiden uit het arrest. Of er sprake is van een arbeidsovereenkomst, hangt af van alle omstandigheden van het geval in onderling verband bezien.

Geplaatst in ZP en Politiek | Tags , , , , | Laat een reactie achter

“Kabinet, luister meer naar wat werkenden willen”

De overheid vindt het niet fijn, maar we gaan steeds vaker aan de slag als zzp’er, zo luidt de kop van het bericht op nu.nl van maandag 20 maart. Strekking van het bericht is dat het aantal zzp’ers groeit, terwijl het kabinet het aantal zzp’ers juist terug wil dringen. Ze vormen een risico voor zichzelf én voor de economie. Maar werkenden zullen, ook in de toekomst, blijven kiezen voor het zzp-schap. Laat wet- en regelgeving die tendens dan ook niet tegenwerken, maar juist aansluiten bij die nieuwe werkelijkheid.

De risico’s

In het coalitieakkoord is verwoord dat er helderheid moet komen voor zelfstandigen, waarbij echte zelfstandigen worden ondersteund en gestimuleerd in hun ondernemerschap. Ook stelt het coalitieakkoord, in lijn met de bevindingen van de Commissie Borstlap, dat kwetsbare zelfstandigen beschermd moeten worden tegen schijnzelfstandigheid. Want naast ons verdienvermogen dat in het geding komt, is er sprake van een nieuwe ‘sociale kwestie’; verschillen in bescherming en toerusting tussen categorieën werkenden nemen toe en versterken sociale scheidslijnen.

Veranderende voorkeuren

Los van de risico’s, is het goed om de vraag te stellen waarom het aantal zzp’ers groeit. Dat is niet alleen vanwege de huidige krapte op de arbeidsmarkt, maar ‘het zzp-schap is sowieso populairder geworden’, aldus CBS-hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen in het nu.nl bericht. De veranderende preferenties hebben daarmee te maken: ‘Mensen kiezen ervoor om zzp’er te worden vanwege de betere verdeling tussen werk en privé’.

Het onderzoek van de commissie Borstlap bevestigt deze veranderende preferenties. Tegelijkertijd stelt de commissie dat de huidige wet- en regelgeving op het gebied van werk onvoldoende toegesneden is op toekomstige behoeften. De bestaande regelsystemen staan de waarden van werk in de weg, waardoor ze niet toekomstbestendig zijn. Er zijn fundamentele aanpassingen nodig, zo stelt het rapport.

Het kabinet houdt vast aan het ‘oude’

Maar in plaats van het aanpassen van wet- en regelgeving, blijven we alle werkenden in een mal van ‘werknemer’ stoppen en proberen we het dicht te regelen. Een mal waarin de zelfstandige niet gedrukt wil worden. Werkenden hebben veranderende voorkeuren, terwijl het kabinet zich krampachtig vast probeert te houden aan het ‘oude’. Dat wat van het kabinet moet, komt dus niet overeen met wat werkenden willen.

In bredere zin wordt die tegenstelling ook zichtbaar in de recente verkiezingsuitslag. De les daarvan is dat de kiezer klaar is met móéten, laat de politiek gaan over wat we wíllen. Er zijn namelijk altijd alternatieven. Natuurlijk is het goed om iets tegen klimaatverandering te doen, zo vinden veel kiezers, maar de denkwijze is eenzijdig. Natuurlijk is het goed om iets tegen de risico’s voor de economie en die voor zelfstandigen te doen, maar ook hier is de denkwijze eenzijdig.

Luister naar wat de werkende wil

Om tegemoet te komen aan veranderende voorkeuren, het risico voor de economie te beperken én kwetsbare zelfstandigen te beschermen, moeten we dus fundamenteel veranderen en denken in échte alternatieven. Wat moet er concreet gebeuren?

Dat begint bij het vaststellen van duidelijke ondernemerscriteria (als alternatief voor werknemerscriteria). Door heldere eisen te stellen aan het ondernemerschap, maken we de ongebreidelde groei en daarmee gepaard gaande risico’s op het gebied van onvoldoende bescherming van werkenden beheersbaar.

Daarnaast moeten we kwetsbare werkenden beschermen door een minimaal inkomen te garanderen en sociale bescherming voor arbeidsongeschiktheid en werkloosheid. En tot slot, mensen die overduidelijk werken als zelfstandigen, moeten we vooral hun gang laten gaan en niet de dupe laten worden van generieke maatregelen.

Kortom, bescherm de kwetsbaren, maar ondersteun en stimuleer de echte zelfstandige.
Laat het oude los en geef ruimte aan de nieuwe werkelijkheid. Luister naar wat de werkenden willen!

Geplaatst in ZP en Politiek | Tags , , | 1 Reactie

Maudie Derks van Acture: betere verzuimbegeleiding zorgt voor 50.000 extra handen aan het bed

Acture, private uitvoerder in de sociale zekerheid, handelt jaarlijks 120.0000 verzuimmeldingen af volgens de Acture-methode. Deze methode leidt volgens berekeningen van Acture tot een uitkeringsduur die 48 procent korter is dan bij verzuimbegeleiding via het UWV.

Acture rekende uit wat deze methode zou kunnen opleveren voor sectoren die gebukt gaan onder de hoge arbeidsmarktkrapte. In plaats van 7,10 procent ziekteverzuim in de zorg zouden de verzuimcijfers dan uitkomen op 3,69 procent en in het onderwijs kan het percentage van 4,80 procent naar 2,5 procent. “Hierdoor komt er ruimte voor 50.000 zorgmedewerkers aan het bed, 13.000 leerkrachten voor de klas en 8.400 obers en afwassers in de horeca.”

Gratis kinderopvang geen oplossing

“We moeten ervoor zorgen dat de BV Nederland kan doordraaien. Daarom moet het kabinet zich richten op stimuleren van effectief en actief verzuimbeleid in plaats van te investeren in gratis kinderopvang, met de naïeve hoop dat dat meer arbeidspotentieel gaat opleveren. Onderzoek wijst namelijk uit dat dat niet zo is, aldus Maudie Derks, CEO van Acture, in de Orange Paper ‘werk maken van ziekteverzuim‘.

Verzuimbeperking ondersteunen

Acture is van mening dat dit geld beter kan worden besteed aan het actief ondersteunen van werkgevers en werknemers rond verzuimbeperking. Denk daarbij aan investeren in zaken als werkplekaanpassingen, ondersteuning bij psychische klachten en het creëren van een betere werk-privébalans. Deze ondersteuning biedt directe oplossingen, grotere beschikbaarheid van capaciteit en directe inzetbaarheid. De potentiële beschikbare capaciteit is enorm en verzuimbegeleiding vormt een essentieel stuk van de puzzel.

Verzuimbeperking onderbelicht

Er wordt op dit moment een stevig debat gevoerd in Nederland over oplossingsrichtingen om de huidige en toekomstige arbeidsmarktkrapte op te lossen. Het terugdringen van arbeidsongeschiktheid en het verkorten van de verzuimduur blijft daarin sterk onderbelicht, zo stelt Acture. De sleutel ligt volgens de organisatie nadrukkelijk in het beperken van die verzuimduur, volgens een aantoonbaar effectieve methode.

Goed voor BV Nederland

Derks: “Bewezen is dat het actief begeleiden van zieke medewerkers vanaf dag één werkt. Werknemers worden serieus genomen en krijgen de aandacht die ze verdienen. In de praktijk betekent dit dat het eerste contact met de arbeidsongeschikte al binnen 48 uur wordt gelegd, in plaats van na enkele dagen of weken. De winst die je behaalt met het regelmatig contact zoeken met de zieke is enorm. Deze begeleiding betaalt zich uit en is goed voor werknemer en werkgever en feitelijk dus ook goed voor de BV Nederland.”

Geplaatst in Professioneel inhuren | Tags , , | Laat een reactie achter