Maandelijkse archieven: februari 2020

Hans de Boer gooide vorige week met een interview in het FD een knuppeltje in het zzp-hoederhok: Hij verklaarde manmoedig dat VNO-NCW wel bereid was te praten over de versobering van de zelfstandigenaftrek en MKB winstvrijstelling voor zzp’ers. In het Haagse gezelschapsspel van het uitruilen van verworvenheden, is het vrij eenvoudig om iets weg te geven wat je eigen achterban niet raakt. Sterker nog, het zzp-leger, met een groeiende onderhandelingsmacht, begint een steeds groter steentje in de schoen te worden van het grootbedrijf en het MKB.

Oneigenlijke ondernemers

Terug naar de argumenten van De Boer. Hij wil dat de fiscale voordelen niet meer gaan naar ‘oneigenlijke ondernemers’, zo zegt hij in het FD. Wie nu echte ondernemers zijn en wie oneigenlijke ondernemers zijn legt De Boer niet echt uit. Op BNR maakte hij iets meer onderscheid, door te wijzen op ondernemers die kapitaal investeren en ‘onderwijzers die op vrijdag ontslag nemen om maandag als zzp’ers voor de klas te staan’. Die laatste groep heeft voor De Boer sowieso geen recht op fiscale ondersteuning. Wat hij wil met kenniswerkers blijft onduidelijk.

• Lees/kijk ook: Deze video waarin Hugo-Jan Ruts in een half uurtje de politieke actualiteit rond zzp’ers en inhuur van zelfstandigen bespreekt.

Los van het feit dat CBS-cijfers laten zien dat het aantal zzp’ers dat voor de klas staat in de periode tussen 2013 en 2018 alleen maar is gedaald, kan en mag je wat mij betreft best controleren of het fiscale kraantje lekt. Al was het maar vanwege de omvang van het totale bedrag. De Commissie Borstlap liet uitrekenen dat de Nederlandse schatkist in 2020 1,6 miljard euro minder ontvangt vanwege de zelfstandigenaftrek (overigens hetzelfde bedrag als in 2010) en iets meer dan 2 miljard minder vanwege de MKB winstvrijstelling. Dat komt toch neer op iets meer dan 3.000 euro per zelfstandige (met of zonder personeel, maar zonder BV).

Bestaande regels

De Boer werpt de vraag op of die fiscale voorzieningen wel bedoeld zijn voor iemand die één opdrachtgever heeft – namelijk de oud-werkgever – en daar langdurige werkzaamheden doet die hetzelfde zijn als iemand in loondienst. Ik kan me die vraag best voorstellen, al denk ik dat de kans dat je zo iemand tegenkomt een stuk groter is als je een IT afdeling van een gemiddeld VNO-lid binnenloopt dan een lagere school.

Maar als je deze vraag met ‘nee’ beantwoordt, is de vervolgvraag of een aanpassing van de fiscale spelregels nodig is om ervoor te zorgen dat iemand inderdaad die fiscale voordelen niet krijgt.

Immers, die fiscale voordelen ontvang je niet zomaar. De MKB winstvrijstelling is alleen voor zelfstandigen die door de Belastingdienst gezien worden als ‘IB-ondernemer’ en daar zijn heldere criteria voor. Voor de zelfstandigenaftrek geldt nog een aanvullend ‘urencriterium’ van 1225 uur per jaar.

Wanneer de onderwijzer die op vrijdag ontslag genomen heeft om maandag als zzp’er weer terug te keren de online ondernemerscheck van de Belastingdienst invult (zie hier), dan wordt hem/haar al snel duidelijk dat hij/zij niet gezien wordt als IB-ondernemer. En dus geen aanspraak kan maken op die fiscale voorzieningen. Datzelfde geldt voor de verpleegsters die volgens Hans Borstlap dezelfde route naar het zzp-schap bewandelen.

Draai eerst de kraan wat dichter

Kortom: vinden we dat het fiscale zzp-kraantje lekt? Laat dan de Belastingdienst eerst eens de bestaande regels handhaven en dus die kraan gewoon strakker aandraaien. Kom pas daarna eventueel met een voorstel om het zzp-huis te verbouwen (zoals De Boer doet) of om dat huis maar gelijk helemaal af te breken (zoals Borstlap wil).

Een verkorte versie van dit opinieartikel is verschenen in het FD.