Heeft het inhuren van externen nog wel zin?

De afgelopen jaren kent de inhuurmarkt een toenemende regulering. De nieuwe cao’s voor uitzenden en detacheren, de invoering van de WTTA, de nieuwe wetten voor flexwerkers en zelfstandigen: het speelveld verandert snel en is voor veel organisaties maar nauwelijks bij te benen.     

Na de wet DBA en het beleidsvacuüm dat daarop volgde, lijken de WTTA en nieuwe regels voor gelijk(waardig) belonen de volgende angstreflex in de markt te veroorzaken. Want “nu het inhuren van ZZP’ers haast onmogelijk is geworden” en “uitzendkrachten en gedetacheerden dezelfde beloning moeten ontvangen als vaste medewerkers”, heeft het inhuren van externen dan nog wel zin? Of wordt het té duur, té complex en té risicovol?

Meer plichten voor opdrachtgevers, uitleners en bemiddelaars     

Het zijn vragen die bij steeds meer opdrachtgevers spelen. Onder de WTTA worden inleners geconfronteerd met de administratieplicht, bewaarplicht, meewerkplicht en controleplicht. Een forse toename in administratie en verantwoordelijkheden. Neem daarbij de stijgende inhuurtarieven door de gelijk(waardig)e beloning voor flexwerkers en het voordeel van het inhuren van personeel lijkt bijna in zijn geheel te verdwijnen. 

Ook voor uitleners en bemiddelaars ontstaat er een toenemende druk op het verdienmodel en bestaansrecht. Uitblinken in compliance is geen USP meer, maar een basisvoorwaarde. Het zal een thema zijn voor alle lagen van de organisatie en volledig in het bedrijfsproces moeten worden opgenomen. Dat begint bij een helder beleid, extra trainingen voor het personeel en nieuwe werkwijzen. 

• Lees ook: WTTA vraagt om ketenregie: waarom organisaties nú hun leveranciers moeten voorbereiden

Hoe kan het wél

Nederland is bij uitstek een “inhuur-land”. Inmiddels kent ons land om en nabij de 20.000 flexbureaus (waarschijnlijk zijn dit er in werkelijkheid nog wel meer) en is de totale omzet van de branche ruim 46 miljard euro (over 2025, cijfers van Flexnieuws). 

Al deze uitleners die in de flexbranche actief willen blijven, zullen zich komend jaar moeten aanmelden voor het toelatingsstelsel. Wanneer de WTTA intreedt, mogen inleners alleen nog personeel inlenen van uitleners die zijn toegelaten tot het register.

De komende tijd staat voor menig uitlener dus in het teken van klaarstomen voor de toelating en implementeren van gelijkwaardige beloning via eender welke cao. 

Een verstandige keuze is om voor die tijd ook nog te kijken naar een SNA-certificering, voor zover die niet al behaald is. Dit biedt namelijk een uitstel op de eerste inspectie vanuit de NAU en zal voorlopig voor veel opdrachtgevers een relevante toets op bonafiditeit blijven. 

• Lees ook: Goede compliance creëert ondernemersvrijheid

Keuzes, keuzes, keuzes

De inrichting en invulling van de eisen vanuit de WTTA en de cao’s vereisen heldere strategische keuzes. Want hoewel de WTTA alleen gaat over uitleners die doen aan terbeschikkingstelling van arbeid (TBA), zullen ook consultancy-bedrijven moeten kiezen of ze zich laten opnemen in het register. Al is het alleen al omdat een opdrachtgever dat mogelijkerwijs zal vereisen. Ook DGA’s die zichzelf onder hun eigen BV uitlenen aan opdrachtgevers, zullen mogelijk moeten voldoen aan de WTTA. 

Al met al is dus nu de opdracht: maak heldere keuzes over de dienstvorm(en) (TBA, uitbesteding van werk, zelfstandig), de sectorindeling en de toepassing van cao of wetgeving in het kader van gelijkwaardige beloning van ter beschikking gestelde medewerkers. 

Heeft het dan allemaal nog wel zin?

JA, natuurlijk heeft inhuur nog zin! De argumenten en noodzaak voor een flexibele schil; de krapte op de arbeidsmarkt; de behoefte aan specialistische kennis; de wens van mensen om afwisselend werk en projecten te doen: al deze factoren zijn nog steeds even relevant in de keuze voor inhuur. 

De handdoek in de ring gooien wanneer het lastig wordt, zou ontzettend zonde en zeer onnodig zijn. En de opdrachtgever die het inhuren van externen zag als een gelegenheid om personeel voor een lager salaris in te huren, die mag zichzelf wel achter de oren krabben…

Ervan uitgaande dat een groot deel van de bonafide uitleenbureaus al goede arbeidsvoorwaarden voor hun medewerkers hanteerden, zal het met de kostenstijging in verband met gelijkwaardige beloning ook wel meevallen. Oké, de werkgeversbijdrage voor pensioen is significant omhooggegaan, maar uitleners mogen onder gelijkwaardige beloning nu ook andere componenten meenemen die niet binnen de oude inlenersbeloning vielen. De flexmarkt zal dus zeker verder kunnen en móeten, we zullen alleen met elkaar tot een nieuwe werkwijze moeten komen. 

Heldere kaders voor opdrachtgevers, inleners en uitleners

Opdrachtgevers zullen een gedegen inhuurbeleid moeten opstellen, al dan niet met de hulp van een intermediair of adviseur. Bij een grote inhuuromvang is een (interne of externe) inhuurdesk zo ongeveer wel noodzakelijk. 

HR en inkoop zullen samen heldere kaders moeten schetsen voor inhuur onder leiding en toezicht van de inlener (meestal TBA) en zónder leiding en toezicht van de inlener (meestal zzp en/of uitbesteding van werk). De plichten uit de WTTA zullen moeten worden geïmplementeerd in de inhuurprocessen. 

Veel grote inleners zijn de afgelopen jaren al in toenemende mate bezig met deze inhuurvraagstukken en zullen een deel van deze strategische keuzes daarom al gemaakt hebben. De relatieve toename aan administratie zal daarmee voor de voorbereide inleners hoogstwaarschijnlijk meevallen. 

Uitleners zullen vooral scherp moeten kijken naar de huidige bedrijfsprocessen en dienstverleningen. Ze zullen strategische keuzes moeten maken over de relevante cao voor TBA, de mogelijke (her)verdeling van medewerkers over entiteiten in het kader van de toelating voor de WTTA en de juiste sectorindeling van de entiteit(en). 

• Lees ook: Wtta: tijdlijn richting verplichte toelating voor uitleners 

Voor een correcte toepassing van eender welke cao voor uitzendkrachten, zal er een beheersingsmodel voor gelijkwaardige beloning moeten worden opgesteld, waaruit blijkt hoe de gelijkwaardige beloning wordt vastgesteld en toegepast. Dat zal ook een andere werkwijze vragen voor het uitvragen van opdrachten en het aanbieden van medewerkers en dus ook de nodige specialisatie van het eigen (kantoor)personeel. 

Flexmarkt gaat door in nieuwe vorm

Al met al is het een hele klus, maar primair is de WTTA een toelatingsstelsel dat gericht is op het weren van malafide uitleners. De impact voor bonafide bureaus is reëel, maar hoeft niet per definitie zwaar te zijn. Met de juiste inrichting is dit allemaal goed te doen. Sterker nog: organisaties die nu investeren in compliance en proceskwaliteit, zullen straks een voorsprong hebben. De flexmarkt gaat door, maar wel in een nieuwe vorm. En wie die vorm begrijpt, heeft de toekomst.