Koolmees over werk, AOV, zzp en meer: “Met gevechten op de vierkante millimeter gaan we de oorlog niet winnen” Geplaatst 21 november 2019 door ZiPredactie Op het Festival LabourLawlands deed minister Koolmees een oproep om de polarisatie in het debat over de arbeidsmarkt en de positie van zp’ers te doorbreken. “Neem werk als uitgangspunt. Mensen zijn niet hun contract”. Koolmees riep daarbij op om eens over de muren van het eigen gelijk heen te kijken: “Om het gesprek goed te voeren, moeten we de polarisatie op de arbeidsmarkt doorbreken. Ik merk elke dag, ook op Twitter, dat het soms echt op eieren lopen is. Het gesprek moet echt opengebroken worden Neem de arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp’ers. Dat woord schiet bij velen in het verkeerde keelgat. Maar tegelijk zijn dit mensen die wél een regeling willen voor alle werkenden. Dan ben je zo bezig op woordniveau, dat je het grote plaatje niet meer ziet. Met zulke gevechten op de vierkante millimeter gaan we de oorlog niet winnen. Het gesprek moet echt opengebroken worden. Onze poldergeschiedenis laat zien dat dat kan.” Groeiende kloof Dat de noodzaak bestaat om dat gesprek open te breken is evident, vindt de minister, want: “Steeds meer mensen passen zo niet meer in ons systeem, of eigenlijk: ons systeem past veel werkenden niet meer.” Hij ziet de kloof groeien tussen de groepen die zich prima kunnen redden en ook hun zekerheid kunnen organiseren en de groepen die dat niet kunnen: “Aan de onderkant van het systeem bevinden zich mensen die in allerlei constructies werken en kwetsbaar zijn; aan de bovenkant mensen met een sterke positie; en in de middengroepen mensen die zich door alle ontwikkelingen steeds onzekerder voelen over hun toekomst. Met andere woorden, een zorgelijke kloof. De kloof tussen de cans en de cannots. (…) De tegenstellingen zijn te groot. Tegenover een miljoen zzp’ers staan een miljoen mensen die vaak met plezier twintig jaar dezelfde functie vervullen bij dezelfde werkgever. De één wil nog een chef als baas, de ander wil zijn klant kunnen ontslaan… De verschillen zijn kolossaal! Ons stelsel is op deze manier over zijn houdbaarheidsdatum heen. De toekomst vraagt echt iets anders.” Ons stelsel is op deze manier over zijn houdbaarheidsdatum heen Koolmees wijst op de Commissie Borstlap die met voorstellen komt, maar hij wil ook nu al een aantal problemen aanpakken. Naast ‘een leven lang ontwikkelen’, wil hij werken aan betere bescherming voor de meest kwetsbare en slechtst betaalde werkenden, via een minimumtarief voor zzp’ers en het verkleinen van de verschillen in de behandeling van het dienstverband en zzp. Ook wil Koolmees kijken naar de risico’s die alle werkenden lopen: “Alle werkenden kunnen namelijk arbeidsongeschikt worden. En ze hopen ook allemaal oud te worden. De arbeidsongeschiktheidsregeling voor zzp’ers die we in het pensioenakkoord hebben afgesproken past dan ook in deze context.” Denkfouten Het heeft geen zin om de situatie te simplificeren of te onderschatten, vindt Koolmees: “‘De arbeidsmarkt moet gewoon wat moderner’, hoor ik vaak. Of, aan de andere kant: ‘je moet gewoon wat beter de regels handhaven’. En ook vaak gehoord: ‘Laat de zzp’er gewoon ‘zijn ding’ doen’! In deze gedachten, die ik op zich goed begrijp, zitten twee collectieve denkfouten: Een: Dat het allemaal zó geregeld is. Twee: Dat als je het voor jezelf goed regelt, het automatisch voor de rest ook wel goed komt. Maar ik moet eerlijk tegen u zijn: Zo’n stap naar een nieuw stelsel is niet zo 1-2-3 gemaakt. Iedereen die denkt dat dat zo opgelost is, heeft het mis. Het huidige systeem is te complex.“ Het gaat om wezenlijke vragen: hoe goed willen we werkenden beschermen? Om vanuit die complexiteit toch beweging te creëren is het nodig om in de discussie de komende jaren een simpel startpunt te hanteren: werk, luidt de boodschap van de minister: “Want dat is wat al die mensen met elkaar gemeen hebben. We werken allemaal; we kunnen allemaal arbeidsongeschikt worden; willen allemaal gezond blijven en zo lang mogelijk een aangenaam leven leiden. Door werk als uitgangspunt te nemen kom je uit bij andere vragen. Niet: wie verliest er en wie wint er? En ook niet: Wie profiteert en wie betaalt de rekening? Het gaat om wezenlijke vragen: hoe goed willen we werkenden beschermen? Willen we iedereen onder één systeem hebben, of zijn er toch goede redenen om een onderscheid te maken? En vinden we dat iedereen solidair moet zijn met iedereen, of zien we een goede reden om dat niet te doen?” Geplaatst in ZP en Politiek | Tags Koolmees, sociale partners, wetgeving | 2s Reacties
Verloning.nl, de vrijheid van freelancen met fiscale zekerheid Geplaatst 21 november 2019 door Arthur Lubbers Verloning.nl ontzorgt de freelancer door alle verplichte afdrachten zoals de loonbelasting en ZVW-belastingen (Zorgverzekeringswet) vooraf af te dragen. Hierdoor verzekert Verloning.nl tegelijkertijd de opdrachtgever van vrijwaring voor fiscale en arbeidsrechtelijke aansprakelijkheden. Edward Belgraver Zekerheid voor opdrachtgever en freelancer dus, maar de freelancer houdt wel zelf de regie; Verloning.nl is niet betrokken bij de voorwaarden die beide partijen afspreken. Het gaat dus om zelfstandigen, maar dan wel zelfstandigen die ervoor kiezen hun belastingen vooraf te regelen in plaats van KvK-ingeschrevenen die dit achteraf zelf moeten doen. Belgraver: “Zie het maar als een hybride model tussen een werknemer en een zzp’er.” Freelancer zonder KvK-inschrijving Verloning.nl richt zich op de modern werkende die zonder KvK-inschrijving wil werken voor opdrachtgevers. Het gaat dus niet om zzp’er die de Belastingdienst als ondernemers bestempelt en wiens inkomen wordt gezien als winst uit onderneming (WUO) of als resultaat uit overige werkzaamheden (ROW). Het gaat hier volgens Belgraver uitsluitend om zelfstandigen ‘die de administratie, regels en onzekerheden zat zijn en gebruik willen maken van een sociale dienstverlener die zekerheden (bij arbeidsongeschiktheid, werkloosheid, pensioen en voorfinanciering) koppelt aan de behoefte van de werkende, en niet aan de contractvorm’. Van platformwerker.. En dat zijn er nogal wat. Sinds de start in 2012 is Verloning.nl snel gegroeid en inmiddels verloont het bedrijf ruim 14.000 freelancers. Verloning.nl bedient zowel de doelgroep aan de onderkant als de bovenkant van de zzp-markt. Zo is er een groeiende groep platformwerkers die een beroep doen op Verloning.nl, weet Belgraver. “Die mensen kiezen ervoor om bijvoorbeeld via Temper inkomen op te bouwen, maar houden niet van de sores en de administratie die daarbij komt kijken. Of ze vinden het lastig en hebben niet de kennis om hun administratie en belastingen zelf goed te regelen. Wij faciliteren die kluswerkers.” Zo biedt de gig economie ook kansen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, stelt Belgraver. “Uit onderzoek blijkt dat de criminaliteit in achterstandswijken is gedaald door de komst van Deliveroo. Die jongeren kunnen dankzij de platformisering gemakkelijker geld verdienen. De drempel is lager, en daar dragen wij aan bij door de verloning voor hen te regelen.” .. tot IT-specialist Maar Verloning.nl maakt het werken als zelfstandige ook voor het hogere segment laagdrempeliger. Binnen de Wet DBA komt er naar alle verwachting een opt out-variant voor zelfstandigen met een uurtarief boven de 75 euro per uur. Die freelancers kunnen dan dankzij een zelfstandigenverklaring zonder problemen aan de slag. Maar die zelfstandigenverklaring is maximaal één jaar geldig. Wat moet de IT’er die twee jaar lang een opdracht doet bij een bank doen als hij niet in het keurslijf van detachering of uitzenden terecht wil komen? Verloning.nl biedt ook voor deze freelancer uitkomst. Die kan zijn flexibiliteit behouden, ook bij langlopende opdrachten. Goed opdrachtgeverschap “De hele zzp-discussie zou er niet zijn als alles goed geregeld was”, zegt Belgraver, die merkt dat zijn bedrijf profiteert van het gedoe en onzekerheid rond de Wet DBA. “Uit angst voor de Wet DBA komt het steeds vaker voor dat opdrachtgevers – zeker bij de overheid – eisen dat er werknemerspremies worden afgedragen, ook als zij met freelancers in zee gaan. Die rust en zekerheid bieden wij, de opdrachtgever hoeft niet te vrezen voor verrassingen achteraf als de verloning via ons loopt.” De hele zzp-discussie zou er niet zijn als alles goed geregeld was Belgraver weet wel waar het aan schort bij de totstandkoming van een werkbare Wet DBA. “Ze proberen hiermee iets midden in de keten te repareren, terwijl je dat natuurlijk aan het begin van de keten moet doen.” Positief aan de discussie vindt hij dat men steeds meer de noodzaak van goed opdrachtgeverschap inziet. “Als opdrachtgever wil je dat degene die voor jou werkt netjes alle verplichte belastingen betaalt en dat zaken als de arbeidsongeschiktheid en (indien gewenst) beroepsaansprakelijkheid goed geregeld zijn. Wanneer je iemand inhuurt die via ons is verloond, dan weet je dat het altijd goed geregeld is. En transparant.” Transparantie Want voor Belgraver staat transparantie in kosten van de dienstverlening voorop. “We hanteren een vaste commissie van 5%, daar zit alles in. Dit in tegenstelling tot de vaak dure en niet transparante tussenpersonen.” Belgraver ziet een duidelijk voordeel ten opzichte van bijvoorbeeld uitzenden en payrolling. “Het bureau rekent 22 euro per uur en de werkende krijgt zelf tussen de 10 en 12 euro. Dienstverlening gericht op zo hoog mogelijke verkoop tegen zo laag mogelijke inkoop zonder transparant te zijn over de kosten – dat doen wij niet. Ik vind überhaupt dat er op arbeid nooit meer dan 10% marge mag zitten.” Ik vind dat er op bemiddeling van arbeid nooit meer dan 10% marge mag zitten Dankzij de samenwerking met grote partijen kan Verloning.nl, naast administratie en verloning, de freelancer extra zekerheden bieden. Zo kan de freelancer gebruik maken van een beroepsarbeidsongeschiktheidsverzekering (Avéro Achmea), een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (ABN AMRO), gebruik maken van een flexibele pensioenregeling (Brand New Day) en factoring (Factris). Belgraver: “Zo behoudt de freelancer de regie en vrijheid om te werken zoals hij dat wil zonder zich ook maar één moment zorgen te hoeven maken over de sociale en fiscale zekerheid.” Geplaatst in ZP en Ondernemen | Tags Verloning.nl, wet dba | 10s Reacties
Tarief voor zzp’ers in CAO architecten: oplossing of catch 22? Geplaatst 20 november 2019 door Hugo-Jan Ruts Zelfstandig gevestigde architecten die ingehuurd worden krijgen voortaan minimaal 150% van het vergelijkbare loon van werknemers die dezelfde werkzaamheden verrichten. Dat is vastgelegd in de nieuwe sector CAO. Minister Koolmees heeft deze cao voor architectenbureaus algemeen verbindend verklaard. De toezichthouder ACM stemt in met de afspraken, zo meldt het FD. Deze CAO-afspraken komen op een moment dat Kabinet, Kamer en de sociale partners worstelen met de vraag of en hoe zelfstandigen te beschermen in sectoren waar weinig onderhandelingsruimte is over de tarieven. Bijvoorbeeld in de media, kunsten en delen van de zorg. Esther Koot en Huub de Graaff, die als (zelfstandig gevestigd) CAO-adviseurs aan het idee hebben meegewerkt, verwachten dat deze snel zullen volgen met een vergelijkbare aanpak. De tegenstelling tussen de fiscale zelfstandigheid en economische afhankelijkheid van de zelfstandige denken de CAO-ontwerpers ondervangen te hebben door concurrentie op arbeidsvoorwaarden uit te sluiten en als ijkpunt op te nemen voor goed werkgeverschap, zoals dat in de wet is verankerd. Goed opdrachtgeverschap komt daar nu bij. Zij-aan-zij zzp’ers Collectieve tariefafspraken met of over zzp’ers konden lange tijd rekenen op een veto van toezichthouder ACM. Eerder dit jaar kwam de ACM echter met een licht aangepaste richtlijn, waarin ze kwam met het ‘zij-aan-zijprincipe’. Zelfstandigen die hetzelfde werk doen als mensen in loondienst zijn geen echte zelfstandigen, dus zijn ze niet gehouden aan het verbod om collectieve afspraken te maken. In deze CAO wordt daarop voortgeborduurd: wanneer een zelfstandige in vergelijkbare omstandigheden vergelijkbare werkzaamheden verricht, moet hij 150% van het brutowerknemersloon krijgen. Zo niet, dan ontstaat een rechtsvermoeden van werknemerschap, dat bij de CAO-geschillencommissie moet worden gemeld. Webmodule Een opvallend punt is dat juist het ‘zij-aan-zij’ principe een vraag is in de concept-webmodule. In het handboek loonheffingen van de Belastingdienst staat sinds 1 januari het volgende criterium als aanwijzing voor de aanwezigheid van een gezagsrelatie: “de werkzaamheden die de werkende bij de opdrachtgever verricht, worden bij deze opdrachtgever ook verricht door mensen in dienstbetrekking.” De webmodule wordt binnenkort gepresenteerd. Dan wordt duidelijk hoe zwaar dit criterium weegt in de beoordeling of een type opdracht ook daadwerkelijk door een zelfstandigen uitgevoerd kan worden. Maar dit oogt vooralsnog als een Catch 22 situatie: tariefafspraken mag alleen als je geen echte zelfstandige bent. Als iemand geen echte zelfstandige is krijg je als opdrachtgever geen ontheffing loonheffing uit de webmodule. Europees veto op tariefafspraken Duitse architecten Overigens oordeelde het Europees Hof van Justitie in juli van dit jaar (lees hier) dat afspraken over minimumtarieven in de Duitse architectenbranche strijdig zijn met de EU dienstenrichtlijn. Het Hof stelde de Europese Commissie in het gelijk in hun stelling dat die tariefafspraken, die wel anders in elkaar zaten, een schending zijn van de dienstenrichtlijn. De EC wil zo het recht op vrije vestiging in Europa onder freelancers beschermen. Geplaatst in ZP en Ondernemen | Tags ACM, minimumtarief, Webmodule, Zelfstandigenverklaring | 1 Reactie
“In Nederland ontstaat steeds meer een anti-zzp-klimaat” Geplaatst 20 november 2019 door Hoofdzaken “Ik ben de Werkvereniging gestart uit frustratie”, steekt Wouters van wal. “Dat het vaste contract nog steeds als het ideale uitgangspunt wordt genomen waardoor nieuwe werkvormen en de nodige arbeidsmarkt vernieuwing wordt tegen gewerkt, maakte dat ik samen met o.a. Fedde Monsma de handschoen oppakte. We kunnen daar boze stukjes over blijven schrijven, maar veel effectiever is het om mensen samen te brengen die dezelfde visie hebben.” Dat is volgens Wouters dan ook het doel van de Werkvereniging, een belangenplatform voor modern werkenden. “Er bestaat een vakbond voor de traditionele werknemer en een vakbond voor traditionele werkgevers en het MKB, maar wat als je je daar niet meer door vertegenwoordigd voelt of meerdere werkvormen combineert? Dan kun jij je aansluiten bij de Werkvereniging.” Zzp’ers zullen niet snel op het malieveld gaan staan, maar zijn inmiddels wel voldoende in een hokje gedrukt dat ze iets willen ondernemen. – Roos Wouters – Oprichter Werkvereniging Wouters houdt het wel graag ‘luchtig’ als het gaat om het bijstaan van het ideaal en kiest daarom voor de termen aanjagers, opjutters en medestanders. “We hebben inmiddels een groeiende groep organisaties aan ons weten te binden, als ook ongeveer 200 deelnemers en nog eens ruim 300 mensen die hun stem kenbaar maken via korte online vragenlijsten. Daarmee brengen we de behoeften van Modern Werkende in kaart en koppelen die terug naar politiek, media en dienstverleners. Iedereen probeert zijn zegje te doen, de Werkvereniging is een mooie kapstok om de belangen te behartigen.” Mythe van het vaste contract “Op dit moment wordt er veel wetgeving opgetuigd om het vaste contract in ere te herstellen. Ik maak mij daar veel zorgen om, want – hoewel gedacht wordt dat het zaligmakend is – het voldoet niet meer”, zegt Wouters. Zij benadrukt dat het niet haar doel is om haar standpunt aan het licht te brengen, maar om de dialoog over gewenste werkvormen te voeren op basis van feiten. “Door de vakbonden wordt van alles beweert, maar niet op basis van de feiten. Dit is een soort framing, waarvan ik graag de andere kant wil laten zien. Zo blijkt bijvoorbeeld dat het werkgeluk van zzp’ers vaak veel hoger ligt. Onder werkenden met een vast contract is het percentage met een burn-out van 11 naar 17 procent toegenomen. Daarnaast blijkt dat zij tussen 2007 en 2017 veel autonomie hebben ingeleverd. Uit onderzoek is gebleken dat er een correlatie is tussen de afname van autonomie en de stijging van burn-outs.” Schijnzelfstandigen zijn mensen die uitgebuit worden door werkgevers. Ze maken het ‘ons’ probleem, terwijl het bij de opdrachtgevers ligt. – Roos Wouters – Oprichter Werkvereniging Keuzevrijheid staat voorop Eerder stond het onderwerp ook centraal in een debatavond van ZiPconomy en NextConomy. Roos Wouters nam zitting in het panel, waarin besproken werd hoe er ruimte gegeven kan worden aan individuen, maar tegelijkertijd ook de kwetsbare groepen beschermd kunnen worden? Wat mogen we van de EU verwachten en waar beperkt de EU zich juist in het ontwikkelen van een modern arbeidsmarktbeleid? “Het vaste contract wordt gezien als het maatschappelijk ideaal: de vaste baan is een ‘echte’ baan en echte banen geven je toegang tot zekerheden. Hoewel het vaste contract inderdaad zorgt voor de meeste zekerheden, is het de vraag of het vaste contract mensen ook duurzaam inzetbaar houdt”, legt Wouters uit. Zij vervolgt: “verstandiger lijkt het mij als je zekerheden koppelt aan het individu in plaats van aan de werkvorm. Zo heeft iedereen een basis aan zekerheden en kan je ondernemerschap stimuleren, omdat deze werkvorm beter aansluit bij de uitdagingen die de toekomst van ons vraagt. Keuzevrijheid is het allerbelangrijkste. Als de zekerheden aan mensen en niet aan hun werkvorm gekoppeld worden dan kan het hebben van zekerheden geen reden meer zijn om niet voor ondernemerschap te kiezen.” Lees ook: ‘Verplichte AOV volgens zzp-partijen: toegankelijk, betaalbaar en misschien wel voor iedereen’ Magazine van de Vernieuwing De Werk vereniging heeft ook een nieuwe uitgave van het Magazine van de Vernieuwing uitgebracht. Eerder dit jaar – in maart 2019 – verscheen de eerste editie, Wouters zegt hierover: “We kwamen op het idee om een aantal vernieuwers te vragen om hun visie op de arbeidsmarkt voor ons uiteen te zetten, vanuit hun verschillende achtergronden. Een visie die eerst beschrijft waar de behoeften van Modern Werkenden volgens hen liggen, die vervolgens ingaat op de mogelijke oplossingen, en die pas als laatste beschrijft welke belemmeringen er weggenomen moeten worden op de weg daarnaartoe.” Bezoek de website van ZP Radio voor eerdere uitzendingen van HoofdZaken. Geplaatst in ZP en Politiek | Tags de Stichting van de Arbeid, de Werkvereniging, hoofdzaken, zzp-beleid | 1 Reactie
Zzp’er maakt zich het meest zorgen over arbeidsongeschiktheid Geplaatst 20 november 2019 door Claartje Vogel Wieteke Conen “Ze zijn vaak stoer van buiten, kwetsbaar van binnen. Die combinatie is fascinerend”, vindt Wieteke Conen, onderzoeker arbeidsmarkt aan de Universiteit van Amsterdam. “Geen enkele zzp’er wil zielig gevonden worden. Ze zijn trots, ondernemend en hebben een sterke drang om actief mee te doen in de maatschappij. Ondertussen zijn ze op sommige terreinen ook kwetsbaar. Ze maken zich zorgen, maar dat laten ze liever niet zien.” Conen begon haar onderzoek naar zelfstandig ondernemers in 2014 met een postdoctorale studie. Samen met collega’s in Duitsland onderzocht ze in hoeverre we ons zorgen moeten maken over zzp’ers. Uitgangspunt: waar liggen zzp’ers ‘s nachts wakker van? De onderzoekers vroegen iets meer dan 1500 zzp’ers in Nederland en Duitsland naar onder andere sociale zekerheid en motieven om te ondernemen. Bovendien hielden ze interviews om te achterhalen hoe zzp’ers beslissingen nemen, bijvoorbeeld rondom sociale zekerheid. Duitse zzp’ers hebben zorgen over pensioen… De uitkomsten verschillen nogal tussen de buurlanden. Duitse zzp’ers maken zich bijvoorbeeld zorgen over armoede na hun pensioenleeftijd. Duitsland vergrijst en het aantal arme ouderen is de afgelopen jaren sterk toegenomen, niet alleen onder zelfstandig ondernemers. In 2016 leefden dubbel zoveel gepensioneerden onder de armoedegrens als in 2003. Lees ook: ‘Verplichte AOV volgens zzp-partijen: toegankelijk, betaalbaar en misschien wel voor iedereen’ Dat komt deels door het pensioenstelsel. In Duitsland is er geen AOW voor iedereen, zoals in Nederland. Alleen als je een baan hebt, bouw je bij de Duitse overheid pensioen op. Zit je even zonder werk? Dan stopt je pensioenopbouw. …Nederlandse zzp’ers hebben wel ‘iets geregeld’ In Nederland is dat anders. “Nederlandse zzp’ers maken zich minder zorgen over pensioen, maar ze denken er wel degelijk over na”, vertelt Conen. “En ze hebben vaak wel een idee hoe ze het later gaan regelen.” Uit haar studie blijkt dat 70 procent van de ondernemers maatregelen neemt om zijn pensioen aan te vullen. De overige 30 procent doet niets extra’s. “Soms heel bewust”, zegt Conen. “Veel zzp’ers die ik sprak, hebben uitgerekend hoe ze willen rondkomen op hun oude dag. Meestal bestaat die berekening uit AOW in combinatie met andere verwachte inkomsten.” Uit haar enquête blijkt dat een behoorlijk deel van de zzp’ers een vorm van pensioen uit loondienst verwacht. Soms omdat ze daarnaast parttime werken, soms uit het verleden. “Andere verwachtingen zijn bijvoorbeeld lagere lasten omdat ze hun huis hebben afbetaald, een erfenis, verkoop van de zaak, pensioen van de partner”, vertelt Conen. “En er zijn zzp’ers met een ‘potje voor slechte tijden’. Als de zaken goed gaan, dan is dat potje voor pensioen.” Zzp’er kan wel wat tools gebruiken Zelfstandig ondernemers kijken naar ‘het grote plaatje’ als het gaat om de financiële situatie na hun pensioen. “Veel ondernemers verwachten dat het linksom of rechtsom wel goed komt”, zegt Conen. Maar dat betekent niet dat hun berekeningen altijd kloppen. Ondernemers kunnen wel wat hulp gebruiken. Conen: “Er is vooral behoefte aan hulpmiddelen die inzicht geven. Volgens mij zijn zulke tools een rendabele investering voor financiële instellingen. Zeker omdat het aantal zzp’ers alleen maar toeneemt.” Dat zzp’ers geen pensioen of verzekering willen, klopt in elk geval niet volgens Conen. “Ik kom ze niet tegen en dat vind ik interessant. Als een zzp’er helemaal niets geregeld heeft, dan is dat niet omdat hij niet wil maar omdat hij het of niet nodig heeft, of het niet kan.” Stoere, trotse ondernemers “Alle zzp’ers die ik spreek hebben een sterke wil om te participeren en actief te zijn”, zegt Conen. “Nederlandse zzp’ers zien zichzelf als echte ondernemers. Als je met ze praat, hoor je eerst trotse verhalen. Ze vinden zichzelf niet zielig en willen ook niet zo gezien worden. Pas als je echt doorvraagt, durven zzp’ers hun kwetsbare kant te tonen.” Dit maakt het lastig om de pijnpunten te ontdekken, vertelt de onderzoeker. “Maar dat is wel belangrijk. Zzp’ers hebben namelijk wel degelijk angsten en zorgen.” Bidden dan het goedkomt Over arbeidsongeschiktheid (AOV) hoort Conen ‘de meest schrijnende verhalen’. “Zo sprak ik bijvoorbeeld een alleenstaande moeder zonder AOV. Ze heeft zich wel in een verzekering verdiept, maar kan het echt niet betalen. Ondertussen maakt ze zich wel zorgen, vooral voor de gevolgen voor haar kind als er iets met haar gebeurt. Ze realiseert zich het risico, maar meer dan elke avond bidden dat het goed komt kan ze niet doen.” Zo’n 24 procent van de zzp’ers uit haar studie heeft een AOV. Dat percentage stijgt onder de groep ‘hoofdkostwinner, meer dan 32 uur werk per week’. Daarvan heeft 41 procent zich verzekerd tegen arbeidsongeschiktheid. Het is de taak van de overheid om arbeidsongeschiktheid op te vangen voor alle werkenden, vindt 47 procent van zzp’ers. Ook zzp’ers die wél een AOV hebben, zijn het vaak eens met de stelling. Een kwart is het oneens. Collectieve basis “Een deel heeft zo’n verzekering niet nodig, omdat ze bijvoorbeeld kunnen rekenen op het inkomen van hun partner”, zegt Conen. “Maar al met al is dit wel zorgelijk. Voornaamste reden om niets te regelen zijn de kosten van zo’n AOV. En als je als zzp’er specifieke gezondheidsproblemen hebt, is het nog lastiger.” Wat is de oplossing? “Dat weet ik ook niet”, zegt Conen, “Maar een aparte oplossing voor zzp’ers is in elk geval niet efficiënt. Je kunt zoiets als AOV simpeler en goedkoper maken als het voor een grote groep is. Een basis voor alle werkenden, flex en vast, zou enorm helpen tegen de angst voor armoede.” Geplaatst in Toekomst van Werk | Tags arbeidsmarkt, gig-economy, platformeconomie, vernieuwing, wetgeving | 1 Reactie
Verplichte AOV volgens zzp-partijen: toegankelijk, betaalbaar en misschien wel voor iedereen Geplaatst 19 november 2019 door Claartje Vogel In het pensioenakkoord heeft het kabinet met werkgevers- en werknemersorganisaties afgesproken dat er een verzekeringsplicht voor zelfstandigen tegen het arbeidsongeschiktheidsrisico komt. De Stichting van de Arbeid – het landelijk overlegorgaan van sociale partners – moet met een voorstel komen voor deze verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV). In de werkgroep zitten vertegenwoordigers van de vaste polderpartijen: VNO-NCW, MKB NL, LTO, FNV, CNV en VCP. Omdat het over zzp’ers gaat, zit PZO ook aan tafels namens werkgeversorganisatie VNO-NCW en namens FNV schuift FNV Zelfstandigen aan. Deze polderpartijen willen ook de visie horen van zelfstandigenorganisaties die niet vertegenwoordigd zijn in de werkgroep. Daarom zijn die donderdag 21 november uitgenodigd voor een bijeenkomst. Gedeelde visie van PZO en ZZP Nederland: AOV voor iedereen Directeur Maarten Post van ZZP Nederland geeft die dag een inleiding namens PZO en ZZP Nederland. Die hebben zelf natuurlijk ook wel een idee over hoe die AOV eruit moet zien. Post: “Volledige langdurige arbeidsongeschiktheid kan iedereen overkomen en zorgt individueel voor een zeer grote financiële last, wat een toekomstig maatschappelijk risico kan vormen. Dat risico kan beter op collectieve wijze worden verzekerd voor alle werkenden.” PZO en ZZP Nederland vinden dus er een publiek basisinkomen moet komen voor alle werkenden die langdurig ongeschikt zijn. In hun gezamenlijk Manifest Moderne Arbeidsmarkt staat hoe dat eruit ziet. Daarbij hoort dan een eigenrisicoperiode van twee jaar. Zelfstandigen kunnen zelf kiezen hoe ze zich voor die periode verzekeren. Post: “Bijvoorbeeld buffervorming, aanvullend verzekeren of deelname aan schenkkringen.” Directeur Margreet Drijvers (PZO) benadrukt dat ze samen met Post vooral een voorzet doet. “We zijn echt op zoek naar input van de andere organisaties. We willen een open debat.” FNV Zelfstandingen: AOV voor zzp’ers met een inkomensafhankelijke premie Marjan van Noort van FNV Zelfstandigen is op dezelfde manier als PZO onderdeel van de werkgroep. FNV pleit vooral voor een ‘betaalbare verzekering’ voor zzp’ers. Die moeten met zo’n AOV dezelfde bescherming tegen de financiële gevolgen van langdurige ziekte en arbeidsongeschiktheid krijgen als werknemers. “De premielasten horen in het tarief te worden doorberekend aan de opdrachtgever”, schrijft Van Noort aan ZiPconomy. FNV Zelfstandigen heeft ook een lijst met uitgangspunten voor de verzekering. Zo moeten verzekeraars iedereen verplicht accepteren, zal de duur van de eigenrisicoperiode afhankelijk zijn van betaalbaarheid en draagvlak en gaat de Belastingdienst de premie innen. FNV Zelfstandingen vindt namelijk dat de kosten van de verzekering afhankelijk moeten zijn van het inkomen van de zelfstandig ondernemer. Zzp’ers in de zorg willen collectieve basisvoorziening Solopartners is één van de genodigde zzp-organisaties. Lex Tabak van branchevereniging voor zzp’ers in de zorg noemt een collectieve verzekering ‘wenselijk’. “Veel zelfstandigen zijn onverzekerd omdat ze niet geaccepteerd worden of de premie te hoog is. Een collectieve basisvoorziening lost dat op.” Net als PZO en ZZP Nederland, pleit Solopartners voor een AOV die toegankelijk is voor alle werkenden. Tabak: “Zelfstandigen kunnen zich dan indien nodig en wenselijk individueel bijverzekeren, voor werknemers kan deze basisvoorziening onderdeel zijn van de bestaande WIA. Bij overgang van werknemer naar zelfstandige en vice versa blijft men deelnemen aan de basisvoorziening.” Lage premie voor iedereen In tegenstelling tot FNV Zelfstandigen, wil Solopartners dat de premie voor elke werkende hetzelfde is. De zzp’ers in de zorg willen “een nominaal vastgestelde premie, blijvend laag en niet afhankelijk van het inkomen”. Daar is Roos Wouters van de Werkvereniging het mee eens. Zij dacht mee over het voorstel van PZO en ZZP Nederland, maar besloot geen apart voorstel van de Werkvereniging in te sturen naar de Stichting van de Arbeid. De Werkvereniging is namelijk tegen de ontwikkeling van deze nieuwe regel. “We vinden het zonde van ieders energie om te sleutelen aan een stelsel dat stuk is”, legt ze uit. “In plaats daarvan helpen we liever bij het ontwikkelen van een stelsel dat goed aansluit bij deze tijd en de behoeften van alle werkenden.” ‘Damage control’ Ze wil liever een heel nieuw stelsel, maar weet ook dat dit er niet zomaar is. De bijdrage aan het voorstel van PZO en ZZP Nederland is volgens haar ‘hulp om te schade te beperken’. “Het is meer damage control dan dat we de traditionele polder steunen.” Als er dan toch een verplichte AOV moet komen, wat wil de Werkvereniging dan? Een aov als basisvoorziening voor alle werkenden, schrijft Wouters. De premie moet voor iedereen gelijk en betaalbaar zijn. Het moet een verzekering zijn die bedoeld is voor langdurige arbeidsongeschiktheid die pas twee jaar uitkeert. “De tussentijd overbrug je zelf.” Overeenkomsten en verschillen Afgezien van het standpunt van de Werkvereniging, komen de visies van de belangenbehartigers grotendeels overeen. De partijen vinden allemaal dat er een betaalbare, toegankelijke verzekering moet komen voor langdurige arbeidsongeschiktheid. Zzp’ers mogen zelf bepalen hoe ze de eigenrisicoperiode (waarschijnlijk twee jaar) opvangen: met een eigen spaarpot, een aanvullende verzekering of zoiets als een broodfonds. En de Belastingdienst int de premies. Terwijl PZO, ZZP Nederland, Solopartners en de Werkvereniging vinden dat die toelage voor iedereen hetzelfde moet zijn, wil FNV Zelfstandigen juist een inkomensafhankelijke bijdrage. Ook is FNV voor een aparte AOV voor zzp’ers, in plaats van een collectieve regeling voor alle werkenden. Het voorstel van de Stichting van de Arbeid is niet alleen afhankelijk van dit overleg. De sociale partners halen ook informatie op bij het ministerie van SZW, UWV, het Verbond van Verzekeraars, de Kroonleden van de SER en schenkkringen, zoals broodfondsen. Begin 2020 komt de Stichting met een voorstel. Geplaatst in ZP en Politiek | Tags aov, FNV, politiek, PZO, solopartners, stichting van de arbeid, verplicht, WerkVereniging, wet dba, ZZP Nederland | 2s Reacties
