Maandelijkse archieven: augustus 2019

Uitstel van betaling voor TCP Direct

Geplaatst 17 augustus 2019 door Hugo-Jan Ruts

De rechtbank in Amsterdam heeft uitstel van betaling verleend aan TCP Direct, een onderdeel van TCP Solutions. TCP is in het nieuws omdat het niet aan haar verplichtingen richting zzp’ers die bij de ING opdrachten uitvoeren kan voldoen. TCP Direct beheert de zzp contracten van onder andere ING.

In een verklaring laat het bedrijf weten dat het samen met de bewindvoerder zoekt naar oplossingen voor de ontstane situatie.

“Doelstelling van bestuurders van TCP Direct B.V. en bewindvoerder is dat alle schuldeisers volledig betaald worden” zo staat in een verklaring te lezen. “De surseance van betaling van TCP Direct B.V. volgt op het bericht eerder deze week dat er bij TCP een betalingsachterstand is ontstaan bij contractors die voor ING werken. Dat was een direct gevolg van het feit dat de kredietverstrekker van TCP zich plotseling en onverwacht heeft teruggetrokken. Tegelijkertijd wacht TCP op betaling van een andere grote klant. De cash flow positie kwam hierdoor onder druk te staan.”

De zoektocht naar een vervanger van de kredietverlener heeft dus nog niets opgeleverd. “Ik zie de surceance vooral als een mogelijkheid om in een storm rust te creëren en van daaruit een oplossing te zoeken”, zegt eigenaar Evert van der Weijden in een toelichting aan het FD.

Schuldeisers – waaronder dus de zelfstandigen die bij ING een opdracht doen – zullen in de loop van volgende week schriftelijk bericht van de bewindvoerder ontvangen, zo laat het bedrijf weten. ING heeft al eerder laten weten vooralsnog niet zelf garant te staan voor de achterstallige betalingen.

Geplaatst in Professioneel inhuren | Tags , | 3s Reacties

Contractbeheerder van ING zoekt oplossing voor betalingsproblemen aan zzp’ers: “We doen er alles aan.”

Geplaatst 15 augustus 2019 door Hugo-Jan Ruts

Contractbeheerder TCP Solutions bevestigt dat het bedrijf de facturen over de maand juni van honderden zelfstandigen en kleine detacheringsbureaus nog niet heeft uitbetaald. Het Financieele Dagblad schrijft donderdag dat honderden flexwerkers van opdrachtgever ING wachten op hun geld.

“Op dit moment zijn we bezig een oplossing te vinden voor de ontstane situatie”, schrijft TCP in een reactie aan ZiPconomy.  “Zo zijn we onder meer in gesprek met een andere kredietverstrekker. De verwachting is dat we op korte termijn met een oplossing zullen komen.”

Cashflow problemen

Dit betekent dat de juni-facturen van betrokken zzp’ers nog niet betaald zijn. TCP Solutions heeft het geld wel gehad van ING, maar is niet in staat de facturen te voldoen. TCP heeft een conflict met zijn kredietverstrekker. “Onze kredietverstrekker heeft zich plotseling en onverwacht uit de Europese markt teruggetrokken. Hierdoor is onze cashflow-positie onder druk gekomen.”

TCP belooft de gedupeerde ondernemers op de hoogte te houden. “We betreuren de ontstane situatie ten zeerste en doen er alles aan om zo spoedig mogelijk tot een oplossing te komen.”

De cashflowproblemen van TCP hebben voor zzp’ers die bij andere organisaties werken “tot op heden nog” geen gevolgen, zo verklaart het bedrijf.

Contractbeheerders

TCP Solutions is een van de bedrijven die namens ING de contracten van ingehuurde zzp’ers beheert. Als contractbeheerder neemt TCP de administratie van een opdrachtgever over, meestal inclusief de aansprakelijkheden. Zelfstandigen die een opdracht bij ING uitvoeren, hebben zo geen contract met de ING maar met de contractbeheerder. De zzp’ers sturen hun facturen naar TCP Solutions en ontvangen vervolgens hun geld van dit bedrijf.

TCP is een van de grotere contractbeheerders in Nederland (zie hier voor overzicht) en actief in een groot aantal Europese landen. De omzet (‘spend under management‘ in vakjargon, dus het totaal van de beheerde omzet) van TCP Solutions groeide fors in 2018: met 44%  naar 142,4 miljoen euro.

Werken met contractbeheerders is gebruikelijk bij grotere bedrijven als ING. Ook overheden maken vaak gebruik van een dergelijke dienstverlening.

Geen speciale bescherming zzp’ers

Het gaat dus niet om een payroll-constructie, zoals sommige media berichten. Bij payrolling is de flexwerker namelijk (al dan niet tijdelijk) werknemer van het payroll-bedrijf. In het geval van ING en TCP Solutions, gaat het om zzp’ers en mogelijk kleinere detacheringsbedrijven.

Zelfstandigen hebben – anders dan bijvoorbeeld uitzendkrachten of payroll-medewerkers – geen speciale wettelijke bescherming als de opdrachtgever niet betaalt. Als zelfstandig ondernemer dragen ze zelf ondernemersrisico voor te late of uitblijvende betaling van hun facturen. Ze worden dus net zo behandeld als andere crediteuren.

‘Nog geen uitsluitsel’

In een reactie schrijft ING de situatie voor de externe medewerkers en leveranciers ‘te betreuren’. “We zijn met de relevante partijen in gesprek over de ontstane situatie. Omdat deze gesprekken nog lopen, kunnen we hier helaas nog geen uitsluitsel over geven. Dit laatste geldt ook voor de facturen vanaf juli 2019.”

 

Geplaatst in Professioneel inhuren | Tags , | 10s Reacties

Werk uitbesteden aan in buitenland gevestigde zzp’er: waar moet je op letten?

Geplaatst 15 augustus 2019 door Bureau Cicero

De regelgeving met betrekking tot het zakendoen met zelfstandigen vind ik af en toe bijna niet meer uit te leggen. De Verklaring arbeidsrelatie is in 2014 afgeschaft omdat deze te gemakkelijk kon worden verkregen en naar de mening van de wetgever er ten onrechte geen enkel risico bij de opdrachtgever lag.

De Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (DBA) die hiervoor in de plaats getreden is wordt alweer vervangen (mogelijk pas in 2021) en op dit moment wordt deze niet actief gehandhaafd.

In een notendop komt het neer op de vraag of je als opdrachtgever aansprakelijk kan worden gehouden voor de inhouding en afdracht van loonheffingen en premies werknemersverzekeringen. Binnen Nederlandse verhoudingen is dit dus al lastig te bepalen, maar hoe zit het als een inwoner van een ander EU-land zich meldt als zelfstandige? In deze blog zal ik u hierover meer uitleg geven.

Een buitenlandse zelfstandig ondernemer is zelfstandig ondernemer

Binnen de EU kennen we de vrijheid van diensten. Dat betekent feitelijk dat een in het buitenland gevestigde zelfstandige ook in Nederland zijn diensten mag aanbieden. Voor de bepaling of je als opdrachtgever al dan niet het risico loopt loonheffingen te moeten inhouden en afdragen, zijn de regels ingevolge de Wet DBA van toepassing. Dat betekent dat je als opdrachtgever in de eerste plaats met de buitenlandse zelfstandige een door de Nederlandse Belastingdienst positief beoordeelde modelovereenkomst moet sluiten. Daarnaast moet je voldoende beheersmaatregelen nemen om te borgen dat je inderdaad te maken hebt met een zelfstandige en dat de daadwerkelijk te verrichten werkzaamheden overeenkomen met de in de modelovereenkomst geschetste omstandigheden.

Gebruik een positief beoordeelde modelovereenkomst

Door ondernemingen wordt ons soms de vraag gesteld of het wel nodig is om een modelovereenkomst te hanteren, er wordt nu toch niet gehandhaafd? Het antwoord hierop is: ja! Op dit moment past de Belastingdienst geen actief handhavingsbeleid toe, maar dit geeft geen zekerheid dat je als opdrachtgever niet wordt aangesproken voor de loonheffingen. Zeker niet in de relatie tot inwoners van andere EU-landen die hun diensten in Nederland aanbieden. In een recent onderzoek door de Belastingdienst bij een groep opdrachtgevers stelde de Belastingdienst vast dat in meer dan de helft van de gevallen de opdrachtgever de regels van de Wet DBA niet goed toepaste. Mede met het oog hierop, en de mogelijk lange duur tot dat er een opvolger voor de Wet DBA is, zal de Belastingdienst nog nader bepalen wanneer en hoe het handhavingsmoratorium zal worden afgebouwd.

Bij een opdrachtnemer, zowel een inwoner van Nederland of een inwoner van een ander EU-land, is het de vraag of deze persoon een zelfstandig bedrijf of beroep uitoefent en of de te verrichten werkzaamheden wel in deze hoedanigheid plaatsvinden. De Wet DBA is op dit moment de geldende wetgeving met betrekking tot zelfstandigen. De NEN 4400-1 norm vereist de toepassing van een positief beoordeelde modelovereenkomsten om inhouding en afdracht van loonheffingen te voorkomen.

Wat een opdrachtgever kan doen, is een positief beoordeelde modelovereenkomst gebruiken. Beoordeel eerst of de opdracht zelf in zelfstandigheid uitgevoerd kan worden. Het handboek loonheffingen geeft hiertoe handvatten. Leg in de modelovereenkomst deze opdracht die uitbesteed wordt aan de ZZP’er zo nauwkeurig mogelijk vast en schets (binnen de ruimte die bij de modelovereenkomsten bestaat om aanpassingen en aanvullingen te doen) de toepasselijke omstandigheden.

Werken met een in het buitenlandse gevestigde ZZP’er vereist extra aandacht voor beheersmaatregelen inzake de zelfstandigheid

Voorkomen moet worden dat je als opdrachtgever later het verwijt krijgt dat je er ten onrechte van bent uitgegaan dat er geen loonheffingen verschuldigd waren. In de eerste plaats moet je borgen dat hetgeen in de (model)overeenkomst van opdracht is beschreven overeenkomt met de daadwerkelijk verrichte werkzaamheden. Hierbij zul je extra moeten opletten indien de buitenlandse zelfstandige wordt ingezet op een opdracht die eerst door een andere onderneming aan de opdrachtgever is verstrekt. Er is dan sprake van tussenkomst. Hiertoe is er een specifiek aantal modelovereenkomsten goedgekeurd en te downloaden op de site van de Belastingdienst.

In een dergelijke situatie zul je moeten kunnen laten zien dat de door de ‘hoofdopdrachtgever’ verstrekte opdracht op één lijn ligt met de aan de buitenlandse zelfstandige verstrekte opdracht. Daarbij dienen de opdracht en de hieraan verbonden werkzaamheden te passen in de zelfstandige bedrijfs- of beroepsuitoefening van de ZZP’er.

In de tweede plaats is het raadzaam om zoveel mogelijk zekerheid te verkrijgen over de zelfstandige bedrijfs- en beroepsoefening in het andere land. Controleer bijvoorbeeld de inschrijving in het buitenlandse handelsregister, check de website van de zelfstandige en vraag om referenties en controleer deze.
Vraag bijvoorbeeld ook om diploma’s of certificaten waaruit de expertise van de ZZP’er blijkt. Beoordeel of er verzekeringen voor aansprakelijkheid van bedrijf of beroep van de ZZP’er noodzakelijk zijn en of deze aanwezig zijn c.q. dekking bieden in Nederland. Controleer of de gegevens van de onderneming van de ZZP’er gelijk zijn op zowel de overeenkomst, het uittreksel handelsregister, het BTW nummer (www.vies.eu) en de bankrekening. Onderzoek hoeveel eerdere opdrachtgevers de ZZP’er gehad heeft. Op deze wijze vormt zich een beeld waaruit blijkt of de ZZP’er zelfstandige is of mogelijk toch een schijnzelfstandige blijkt te zijn.

In het buitenland is het niet ongebruikelijk voor ZZP’ers om via een derde (Umbrella-company) te factureren. De NEN 4400-1 norm vereist dat de zelfstandige direct aan uw onderneming factureert en dat u direct op de eigen bankrekening betaalt.

Het zakendoen met een buitenlandse zelfstandige is zonder meer mogelijk, net als bij een Nederlandse zelfstandige. Ik geef u mee om bijzonder kritisch te zijn ten aanzien van de hoedanigheid als zelfstandige. Zorg dat de opdracht en de voorwaarden hierbij zo nauwkeurig mogelijk worden vastgelegd.

Tekst: Bart Agerbeek

Geplaatst in Professioneel inhuren | Tags , , , | 7s Reacties

CBS: spanning op arbeidsmarkt naar nieuw hoogtepunt. Aandeel flex daalt verder.

Geplaatst 14 augustus 2019 door ZiPredactie

Het aantal openstaande vacatures is in het tweede kwartaal van 2019 met 6 duizend toegenomen tot 284 duizend. Het aantal werklozen daalde in die periode met 11 duizend naar 305 duizend. Dat meldt het CBS op basis van nieuwe cijfers over de arbeidsmarkt.

De spanning op de arbeidsmarkt is dus verder opgelopen naar een nieuw hoogtepunt: gemiddeld 93 vacatures per 100 werklozen. In het eerste kwartaal waren dat nog 88 vacatures per 100 werklozen. Ook het aantal banen is verder gestegen in het tweede kwartaal.

Aandeel flex daalt

Zoals Wim Davidse in zijn onderstaande bewerking van de cijfers laat zien, is met deze stijging van het aantal banen het aantal vaste contracten met +3,6% gestegen. Tegelijkertijd stabiliseert de ‘interne flex’ (tijdelijke contracten), daalt het aantal uitzendkrachten met een stevige 5,8%, terwijl zelfstandigen-eigen arbeid  met 2,7% groeien. Daarmee zakte het aantal werkenden zonder een ‘gewoon’ vast contract langzaam verder naar 34,0% van alle werkenden.

bron: CBS, bewerking: Wim Davidse, Dzjeng

Financiële dienstverlening en uitzendsector blijft achter

Bij vijf van de veertien bedrijfstakken heeft het aantal openstaande vacatures nu een nieuw hoogtepunt bereikt. Dit geldt voor de handel, de zorg, de horeca, het onderwijs en de informatie en communicatie.

In de zorg kwamen er in het tweede kwartaal 13 duizend banen bij. Andere bedrijfstakken met een grote banengroei waren de handel, vervoer en horeca (6 duizend), de bouwnijverheid (6 duizend) en de zakelijke dienstverlening exclusief uitzendbureaus (5 duizend).

In de bedrijfstak financiële dienstverlening is het beeld totaal anders: daar bedraagt het aantal vacatures nu minder dan de helft van de hoge aantallen vacatures van voor de economische crisis.  In deze bedrijfstak ging ook opnieuw banen verloren.

Bij de uitzendbureaus lijkt de rek eruit te zijn. In het tweede kwartaal van 2019 kwamen er duizend banen bij. Een kwartaal eerder was de banengroei nul. Ter vergelijking, in de eerste helft van 2018 was de banengroei in de uitzendbranche nog 16 duizend en in de eerste helft van 2017 zelfs 40 duizend. De uitzendbranche telt inmiddels 837 duizend werknemersbanen. Dat is 10 procent van alle banen van werknemers.

Geplaatst in Professioneel inhuren | Tags , | Laat een reactie achter

Open Hiring. Wat als je iemand gewoon laat beginnen zonder sollicitatieprocedure?

Geplaatst 13 augustus 2019 door Magnit

De Amerikaanse bakkerij Greyston heeft al duizenden mensen via Open Hiring aangenomen om brownies te bakken. Dat is een voorbeeld voor Ingeborg Zwolsman, programmamanager Open Hiring bij de Start Foundation die mensen aan het werk helpt die dat niet op eigen kracht kunnen. “De werkgever geeft aan wat iemand moet kunnen. Denk je daaraan te voldoen, dan zet je je naam op de lijst. Bij de eerstvolgende vacature word je gebeld en ga je aan de slag; dat geeft mensen een kans zich te bewijzen. Iemand die het vertrouwen krijgt, presteert ook een stuk beter. In Nederland helpt Open Hiring waarschijnlijk vooral 55-plussers, mensen zonder een diploma, een gat in hun cv of een niet-Nederlandse achternaam en jongeren zonder startkwalificaties. Dat zijn rond de 1 miljoen mensen die wel willen werken maar steeds worden afgewezen. Via Open Hiring weten ze zeker dat ze aan de slag kunnen.”

Eerste pilot

Start Foundation werkt samen met Greyston en probeert de Nederlandse arbeidsmarkt meer open te krijgen. “De eerste pilot is net gestart bij Mama Loes. Na het openen van de wachtlijst stonden er binnen een week 100 mensen op. Gesprekken met andere werkgevers zijn gaande en we zoeken er meer. We willen minimaal 10 pilots opzetten in verschillende regio’s met diverse typen werk, niet alleen productiewerk. Dan kunnen we zien welke belemmeringen er zijn en die oplossen. Er is een life coach voor de ingewikkelde gesprekken over financiële gevolgen en eventuele armoedeval, want als medewerker geef je ook wat zekerheid op.”

Iedereen kan een bijdrage leveren

Mama Loes verkoopt in 5 winkels en online babyspullen en heeft 130 medewerkers. Toen Loes de Volder jaren geleden mensen nodig had, stapte ze naar de gemeente op zoek naar mensen die een steuntje in de rug konden gebruiken. “Wij hebben veel logistiek werk waar je iemand vrij gemakkelijk op kunt inwerken en blij maken met een baan. Toen zag ik op Tegenlicht een docu over Open Hiring, heel inspirerend en vergelijkbaar met onze aanpak: mensen laten doen wat ze wél kunnen. Sinds 3 weken doen we een pilot. We hebben posters opgehangen en op Facebook geplaatst. In verband met privacy ligt er geen lijst, maar op het hoofdkantoor staat een computer waarop je je naam kunt invoeren. De eerste drie medewerkers gaan nu starten, waarvan een na 10 jaar wao. Iedereen kan een bijdrage leveren en als je samen op zoek gaat naar die kracht, heb je de winst te pakken. Ze krijgen een contract voor een half jaar met flexibele uren en een maand proeftijd. Als het echt niet werkt moet je afscheid kunnen nemen.”

Recruiter Jacco Valkenburg denkt dat Open Hiring kan zorgen voor meer diversiteit. “Selecteurs hebben vaak de neiging om iemand aan te nemen die een beetje op hen lijkt. Met Open Hiring geef je iedereen de kans om te starten.”

Kortom

  • Open Hiring heeft zich bewezen in Amerika
  • Start Foundation ontwikkelt een Nederlandse variant
  • Iedereen heeft dezelfde kans op werk
  • De armoedeval moet verbeterd worden

De werkgever heeft een kans op loyale en meer diverse medewerkers.

Geplaatst in Professioneel inhuren | Tags , | 2s Reacties

Vertijdelijking: een nieuw perspectief op werk en zekerheid (1)

Geplaatst 12 augustus 2019 door Gastblogger

Vanuit onze verschillende rollen volgen wij de discussie over werk en zekerheid. Af en toe dragen wij daar zelf ook een steentje aan bij. Dan vallen al gauw woorden als ‘vast’, ‘flex’ en ‘zzp’. Maar steeds vaker merken wij dat die termen hun zeggingskracht aan het verliezen zijn. Al was het maar omdat mensen steeds vaker nu eens in de ene relatie tot de arbeidsmarkt staan en dan weer in de andere, of zelfs in meerdere soorten relaties tegelijk.

Als we kansen willen creëren voor mensen om zich te ontwikkelen en te ontplooien, als we op zoek willen naar nieuwe arbeidsmarktarrangementen om dat te ondersteunen, als we vorm willen geven aan werk en zekerheid voor de toekomst – dan moeten we af van al vooraf in beton gegoten standpunten en op zoek naar nieuwe concepten. Maar waar halen we die vandaan?

Cruciaal thema voor organisaties

Sinds enige tijd duikt in dit verband af en toe het begrip ‘vertijdelijking’ op. Volgens Jaap Schaveling is ‘vertijdelijking’ op dit moment zelfs een van de meest cruciale thema’s voor organisaties. ‘Mensen zijn zich daar niet altijd van bewust’, zegt Schaveling op ZiPconomy. ‘Steeds meer managers – niet alleen interim-managers – zitten tijdelijk op hun stoel, om na een paar jaar weer te vertrekken naar een nieuwe tijdelijke aanstelling. De vraag is wat het effect daarvan is. Heeft het consequenties voor het gevoel van veiligheid binnen een organisatie? Iemand die ergens tijdelijk werkt, handelt anders en heeft andere effecten dan iemand die daar voor onbepaalde tijd zit.’

Wij vroegen ons af of dat begrip ‘vertijdelijking’ misschien diensten zou kunnen zijn bewijzen, en begonnen met de vraag wat het eigenlijk betekent. In zijn platste variant is het niet meer dan een ander woord voor ‘flexibilisering’, eerst van werkzaamheden en vervolgens ook van de manier waarop we arbeidsrelaties formaliseren. Dat is hoe Jaap Schaveling het gebruikt in zijn onderzoek naar systemisch leiderschap. Voor de gedachtenvorming schiet dat niet echt op. Maar als je er even over doordenkt, blijkt het wel degelijk nieuwe perspectieven te openen.

We zijn niet op zoek naar de zoveelste verklaring voor flexibilisering, voor de toename van het aantal tijdelijke contracten of voor de aantrekkingskracht van werken als zelfstandige.  Daar hebben anderen op andere plekken genoeg interessants over gezegd. Waar we wel naar op zoek zijn, is een nieuwe blik op die dingen – vanuit een ander perspectief, en breder. Die speurtocht heeft ons een aantal observaties en gedachten opgeleverd.

De kracht van het begrip

Onze observaties zijn verspreid, onze gedachten onaf – maar door de bril van ‘vertijdelijking’ menen we er orde in te kunnen ontwaren, ze met elkaar verband te kunnen brengen, ze beter te kunnen begrijpen. Dat willen we hier graag met u delen. Niet als een verhaal dat is afgerond (want dat is het niet) en dat zelf ook weer dichtgetimmerd zit (want dat willen we nou juist vermijden), maar in de voorlopige en zelf ook weer tijdelijke vorm van de notities die hier volgen. Denkt u een eindje met ons mee? 

Voor ons zit de kracht van het begrip ‘vertijdelijking’ hem hierin, dat het in wat schijnbaar stil stond de beweging zichtbaar maakt en dat het wat op zichzelf leek te staan in een context plaatst. Denk aan de relatie van verschijnselen met de omstandigheden waarin zij zich voordoen, hun relatie met eerdere tijden waarin zij zich nog helemaal niet voordeden of alleen in een andere vorm, en hun relatie met de toekomst. Daarin kunnen zij een andere gedaante aannemen, andere effecten hebben, en anders gewaardeerd worden.

Het begrip ‘vertijdelijking’ brengt de dynamiek terug in wat statisch leek. Het herinnert ons eraan dat we keuzes hebben in wat ons aanvankelijk voorkwam als vaststaand feit, als onvermijdelijkheid. Door tijdelijke verschijningsvormen heen – van werk, van sociale zekerheden – brengt ons terug naar de kern, die veel meer te maken heeft met hoe het leven zich aan ons voordoet en met wat wij daarmee willen. Zo haalt ‘vertijdelijking’ de vragen boven die blijven, onder de antwoorden vandaan die voorbijgaan.

Zin en nut

Naar werk en zekerheid kijken door de bril van vertijdelijking, heeft zin en nut in meerdere contexten en op meerdere niveaus. Voor het individu helpt het om dromen, ambities en eisen rond leven en werk in perspectief te zien. Wat gisteren was hoeft vandaag niet te zijn, en jezelf blijven ontwikkelen is altijd beter dan stil blijven staan.

  • Voor arbeidsorganisaties helpt ‘vertijdelijking’ om de inhoud van werk en de vorm waarin we die gieten, niet te zien als de enig juiste oplossing maar als een van de mogelijke antwoorden op uitdagingen die zich voordoen in een specifieke context.
  • Voor wetenschappelijk onderzoek helpt ‘vertijdelijking’ om niet alleen vast te stellen welke feiten zich nu en hier voordoen maar om ook een vergelijking te maken met hoe dat vroeger was, hoe dat is op andere plekken of bij andere groepen, en welke ontwikkelingen zich daarin voordoen.
  • Voor politiek en beleid helpt ‘vertijdelijking’ om het betrekkelijke in te zien van het streven om allerlei ontwikkelingen te beheersen. Soms zijn die ontwikkelingen gewoon te groot of te hardnekkig voor het instrumentarium dat we tot onze beschikking hebben. En vaak gaan ze sneller dan we met onze besluitvorming en implementatie kunnen bijbenen.

Als we ons eenmaal van ‘vertijdelijking’ bewust zijn, zien we het overal en gaan we ons erover verbazen hoe vaak iets wat een stabiele toestand lijkt (‘het is’) slechts een moment blijkt te zijn in een ontwikkeling (‘het was’, ‘het wordt’). Ook al zien we steeds maar één beeldje tegelijk, het is wel een film. 

Vertijdelijking en wat blijft

Met de uitbouw van de verzorgingsstaat, zijn we gewend geraakt aan ‘vaste’ banen, ‘vaste’ contracten en ‘vaste’ pensioenen. Maar van wat meer afstand gezien, zou die periode van de jaren vijftig tot de jaren negentig van de vorige eeuw wel eens eerder een uitzondering zijn geweest, dan de normale toestand. Voor wie in die historische anomalie is opgegroeid en van de vele voordelen ervan heeft mogen profiteren, kan die gedachte een bron van veel onzekerheid zijn.

Tot nu toe hebben veel auteurs ‘vertijdelijking’ als iets negatiefs gezien. We noemden al Jaap Schaveling. In zijn bijdrage aan het themanummer ‘Tijdelijk’ van M&C Quarterly toont Harry Starren zich bevreesd voor een toenemende ongelijkheid tussen degenen die er wel mee kunnen omgaan en degenen die dat niet is gegeven. Hij heeft het zelfs over ‘leed’ dat die eerste groep wordt aangedaan en waar de samenleving hen mee in de steek laat. In hetzelfde nummer reageert Paul Wouters op die gedachte reageert, waarbij hij weinig doet om ons gerust te stellen. Hij spreekt van de tijd die ‘alsmaar dikker’ wordt en sneller gaat. Zelf denkt hij nog aan ‘de goede kant’ te zitten, maar hij vreest het moment dat ook hij struikelt en niet meer mee kan komen.

Toch denken wij dat de angst voor ‘vertijdelijking’ voor een belangrijk deel koudwatervrees is. Met verandering an sich is niets mis. Zeker voor mensen die ook nog andere ankerpunten hebben dan hun baan en hun pensioen. Veel van wat gisteren was, hoeft morgen niet te zijn. Laten we vooral het onderscheid niet uit het oog verliezen tussen wat blijft (onze waarde als mens en de waarde van ons werk) en wat niet anders kan dan aan verandering onderhevig zijn (zoals een baan die voor langere of kortere tijd hebben). Verandering beleven, daarin je balans verliezen en die weer terugvinden – daar is nog nooit iemand slechter van geworden, sterker nog: dat gunnen we iedereen.

Leiderschap

Het getuigt van meer leiderschap om mensen te wijzen op het feit dat er ingrijpende veranderingen op til zijn en hen ervan te doordringen dat ze daar hun maatregelen op moeten en kunnen nemen, dat ze hun huiswerk moeten maken, dan om te doen alsof we die veranderingen kunnen tegenhouden cq terugdraaien.

De eerste die er een verantwoordelijkheid in heeft om na te denken over veranderingen in werk en zekerheid, is de werkende zelf. Bij vragen in de orde van ‘wie ben ik, wat wil ik, wat is daarin blijvend en wat is daarin veranderlijk, hoe wil ik daarmee omgaan, hoe doe ik dat, wat heb ik daarvoor nodig?’ kan een ander je wel helpen, maar het antwoord zal toch eerst echt uit jezelf moeten komen – en de actie ook.

Werkgevers moeten meer bijdragen dat werkenden nadenken over de tijdelijkheid van werk en zekerheden, en over wat dat voor hen betekent. Door hen te vertellen hoe belangrijk het is als ze zelf nadenken over hun werk, hun kennis en vaardigheden. Niet alleen nu, niet alleen volgend jaar, maar ook: waar sta je over vijf jaar? Je auto breng je ieder half jaar naar de garage voor onderhoud. Waarom zou je dan na je opleiding, nadat je eerste baan hebt gekregen, nooit meer een gesprek hebben over de richting waarin je je verder wilt ontwikkelen en wat daarvoor nodig is?

Een voorbeeld is de stichting FreeFlex United, waar ZiPconomy over berichtte. Daarin werken twee platformen samenwerken die de vraag naar en het aanbod van zelfstandige arbeid bij elkaar brengen. Eerder rekenden zij het al tot hun verantwoordelijkheid om de zelfstandig werkenden die via hen klussen vonden, nadrukkelijk te wijzen op de noodzaak om zich afdoende te verzekeren en om ook na te denken over hun pensioen. Nu willen zij ook samen met andere platformen proberen het overheidsbeleid zo te beïnvloeden dat zij daar zelf een rol in kunnen spelen zonder daardoor als werkgever te worden aangemerkt voor fiscaliteit en sociale zekerheid. Zo nemen zij vanuit hun eigen rol verantwoordelijkheid voor de vertijdelijking waar zij een factor in zijn.

Een (tijdelijke) conclusie

Leidt dit alles ook nog tot een conclusie? Om in stijl te eindigen: een tijdelijke, misschien. Dat we via het relativerende begrip ‘vertijdelijking’ de overstap kunnen maken van ‘vast en flex’ als iets engs en verlammends naar het bevrijdende, naar de nieuwe mogelijkheden die vertijdelijking geeft.

Als we vertijdelijking accepteren, omarmen, wat betekent dat dan, welke mogelijkheden opent dat? Het zou best wel eens kunnen zijn dat we op dit moment helemaal geen antwoord kunnen geven op die vraag. Dat we ons juist moeten realiseren dat er geen nieuwe zekerheid in de plaats komt van de oude (schijn-)zekerheid. Dat we nu niet weten wat er over tien jaar van ons gevraagd gaat worden, wat we over tien jaar zullen kunnen en zullen willen. Dan gaat het er meer om dat we leren te leven in het besef dat die zekerheid er niet is dan om te zoeken naar nieuwe zekerheden.

Hoe gaan wij hier mee verder? Komende maanden zullen we meer delen uit dit verhaal uitlichten, er vragen aan koppelen, en verschillende doelgroepen uitnodigen daarop te reageren. Wij hopen dat u daarop in wilt gaan, zodat we ons voordeel kunnen doen met uw inbreng om met dit verhaal een volgende slag te maken.

Wat denkt u? 

Vindt u ‘vertijdelijking’ gewoon een ander woord voor ‘flexibilisering’ en is het oude wijn in nieuwe zakken? Of is er inderdaad veel meer aan de hand dan dat arbeidsrelaties flexibeler worden, en kan dat nieuwe begrip helpen om die ontwikkelingen om beter te begrijpen? Hieronder kunt u reageren.

Anne Meint Bouma (Brainnet) en ZZP-expert Pierre Spaninks\

.

Geplaatst in Toekomst van Werk | Tags , | 8s Reacties