Monthly Archives: september 2016

Wet DBA: “Laat de zelfstandige toch gewoon kiezen!”

Heel af en toe krijg ik echt de behoefte om iets van de daken te schreeuwen. Ik doe dit niet vaak, tenminste niet via een artikel. Vandaag wil ik niets anders. Laat toch alsjeblieft de zelfstandige zelf kiezen!

Natuurlijk sluiten wij ons aan bij de standpunten van de BOVIB. Dat kan ook niet anders als medeoprichter. Het is goed dat er onder een bepaalde tariefgrens extra regels en wetten zijn die uitbuiting tegen gaan. Wij zijn er ook voor om alles boven een bepaald tarief ligt gewoon helemaal los te laten. Tijdens de ZiPconomy bijeenkomst in begin 2015 is er al eens gedachte uitgewerkt. Onder een bepaald tarief handhaven via wet en regelgeving. Een modelovereenkomst of iets soortgelijks. Boven een bepaald tarief kan je bijna niet meer spreken van dwang. Handhaving kan dan ook naar de zelfstandige.  Dus de zelfstandige aanpakken via de aangifte. Dan neem je als zelfstandige een gecalculeerd risico. Dat is de kern van ondernemen toch? Daarnaast bestaat er nog iets zoals wilsbeschikking.

Natuurlijk biedt de Wet DBA voor ons kansen, maar liever niet op deze manier

Ik steek het niet onder stoelen of banken. Natuurlijk liggen er in de Wet DBA kansen voor onze organisatie.  Wij leveren payrolldiensten, (juridisch) advies en zelfs een Wet DBA proof control framework in onze software. Zowel aan bestaande als aan nieuwe klanten. Het is best fijn zo aan het einde van de crisis. Iedere euro is er een. Dat herkennen veel andere ondernemers vast ook wel. Maar ik heb het persoonlijk liever niet op deze manier. Niet door een wetswijziging waar niemand beter van wordt. Ik verdien het liever eerlijk door een goede service en betrouwbare producten.

Bijna 2 maanden geleden hebben wij een site in het leven geroepen waarmee je kosteloos een modelovereenkomst kan maken. Wij zien week na week een stijgend aantal zelfstandige die een modelovereenkomst maken. We zien ook, dat mensen halverwege afhaken en op een later moment weer het werken aan overeenkomst hervatten. Toch weer even dat afstem momentje met de klant. Het kost bij elkaar serieus veel tijd en het is maar de vraag of de praktijk aansluit bij hetgeen je zojuist hebt genoteerd.

Het gesprek tussen opdrachtgever en zelfstandige moet gaan over talent, persoonlijke groei en  resultaten, niet over risico’s

Als oud opdrachtgever van het jaar, verkozen door de zelfstandige, denk ik te snappen wat een groot gedeelte van de zelfstandige drijft. Deze verkiezing winnen was toen niet moeilijk.  Het geheime recept was om de zelfstandige te behandelen als mens en niet als paperclip. Gewoon als iedere andere collega alleen dan met een tijdelijk karakter. Een normaal wervingsproces via HR en niet een inkoop truc. That’s it. Zelf vind ik de zelfstandige een van de mooiste groepen op onze arbeidsmarkt. Ik ervaar de meesten als lekker eigenwijs, kundig en ondernemend.

Helaas vindt er door de nieuwe wet een verschuiving van de focus plaats. Dit ligt nu direct op het contract. Een rare situatie als je het mij vraagt. Toen ik mijn vrouw voor het eerst tegenkwam in een bar ben ik ook niet gelijk over de huwelijkse voorwaarden begonnen. Het begint toch echt met de klik, dan bouw je een relatie en later ga je kijken naar de contractvoorwaarden. De grote onzekerheden van de nieuwe wet zorgen ervoor dat er in veel gevallen direct naar de contractvoorwaarden wordt gekeken. Een situatie waar ik persoonlijk van gruwel.

Een hele markt voor intermediairs, adviseurs, opdrachtgevers en andere belanghebbende die alleen maar praten over risico’s, mogelijke gevolgen etc. Terwijl de gesprekken zouden moeten gaan over het juiste talent, de persoonlijke groei en de mooie resultaten. Ik wil onze beleidsmakers dan ook graag uitnodigen voor een avondje bar. Ieder met z’n eigen versier-strategie. De verliezer krijgt de rekening. Wie gaat er mee?

Gijs Aanen
Directeur OneStopSourcing
Geplaatst in Professioneel inhuren | Tags , | 10s Reacties

De wet DBA: de zzp sluipmoordenaar die niemand wil zien.

Afgelopen week heeft staatssecretaris Wiebes een brief naar de kamer gestuurd over de wet DBA, zijn er algemene beschouwingen geweest waarin dit ruimschoots aan de orde kwam en zijn de kamervragen van oa Pieter Omtzigt beantwoord. In diverse media is weer uitvoerig ingegaan op de effecten van de wet DBA met als klapper een compleet hieraan gewijde uitzending van het AvroTros programma Radar.

Toch blijft dhr Wiebes vasthouden aan zijn mantra: “Niets aan de hand, gewoon doorlopen. Wat kon kan nog steeds, er is niets veranderd.”

Van een gezagsrelatie en persoonlijke arbeid is – als je er eerlijk naar kijkt – bijna altijd sprake

Wat in de algemene beschouwingen duidelijk werd is dat er onderscheid wordt gemaakt tussen goedwillende ondernemers enerzijds, en zzp-ers die misbruik maken van de fiscale mogelijkheden anderzijds. Wat niet kon, maar wat door de VAR werd afgedekt, kan dus nog steeds niet en hierop zal worden gehandhaafd. Met name premier Rutte was daar tijdens de algemene beschouwingen heel duidelijk in.

Dit is waar de schoen wringt! Voor veel opdrachten die bij grote inleners worden ingevuld door zzp-ers, geldt dat er zeker sprake is van zelfstandigheid. Kritisch bekeken vanuit de wet, echter niet van ondernemerschap. Van een gezagsrelatie en persoonlijke arbeid is namelijk, als je er eerlijk naar kijkt, bijna altijd sprake. Daar kan je met woorden mooi om heen knutselen, zoals dat in de modelovereenkomsten gebeurt. Dit verandert echter de feitelijke situatie niet. Wij durven daarbij dan ook niet op coulance van de belastingdienst te vertrouwen. In de Kamer wordt door de bewindvoerders uitgesproken dat die coulance er ook niet is.

Zzp inzet wordt door de wet DBA eigenlijk onmogelijk

ZZP inzet die voorheen door de VAR werd afgedekt, wordt door de wet DBA eigenlijk onmogelijk of in ieder geval risicovol of gemaakt. Veel opdrachtgevers bouwen hun zzp-inzet af, dat is een feit. Binnen diverse sectoren, zoals zorg en onderwijs, geeft de kamerbrief al aan dat zzp-inzet eigenlijk ook niet mogelijk c.q. gewenst is. Een inventarisatie onder intermediairs laat zien dat de wet DBA leidt tot minimaal jaarlijks 150.000 minder opdrachten voor zzp-ers.

Nog steeds geldt dat het uitbannen van uitbuiting en misbruik van zzp-ers een goede zaak is. Daar staan de Bovib-leden dan ook volledig achter. Deze wet sloopt echter de zzp-markt.

Wij geloven in strenge handhaving voor uurtarief onder 30 euro, en eigen verklaring daarboven

De VAR opnieuw invoeren is geen haalbare zaak. Maar welk probleem moest de wet DBA echt oplossen? Uitbuiting en misbruik gaat vooral over te lage tarieven.

Wij geloven niet in minimumtarieven voor zzp-ers, want dat werkt oneerlijke concurrentie tussen zzp-ers en bureaus in de hand. Een betere aanpak is strenge handhaving (in lijn met de wet DBA) voor uurtarieven tot bv 25 of 30 euro. Als de zzp-er een hoger tarief factureert en een eigen verklaring afgeeft dat dat deze zelfstandig is en daarmee o.a. afziet van aanspraak op sociale voorzieningen en uitkeringen, zou dat afdoende moeten zijn.

Deze veel positievere benadering geeft een stevige impuls aan de groei van zelfstandig ondernemerschap en daarmee aan afname van de werkloosheid. Het echte probleem van uitbuiting en misbruik wordt dan aangepakt, zonder het kind met het badwater weg te gooien.

Geplaatst in Professioneel inhuren | Tags | 8s Reacties

Kwetsbaarste zzp’ers raken door wet DBA laatste restje bescherming kwijt

Schijnconstructies zouden worden uitgebannen en de positie van ‘gedwongen’ zelfstandigen zou worden verbeterd. Voor de PvdA en de SP was dat uiteindelijk de reden om voor de wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties te stemmen.

Nu blijkt echter dat door die wet de meest afhankelijke en kwetsbare zzp’ers aan de onderkant van de markt juist hun laatste restje inkomensbescherming kwijtraken.

Op 29 september debatteert de Tweede Kamer over de problemen bij de invoering van de wet DBA. Aanleiding daartoe waren de signalen dat er momenteel sprake is een inhuur-staking onder opdrachtgevers, waar ook echte ondernemers hard door worden getroffen.

Daar komt nu het inzicht bij dat wet ook nog eens slecht uitpakt voor de rechtspositie van afhankelijke en kwetsbare zelfstandigen, en de deur wagenwijd openzet voor nieuwe schijnconstructies.

Een cryptisch geformuleerde bepaling die standaard in bijna alle modelovereenkomsten staat, maakt het mogelijk om mensen in een afhankelijke positie afstand te laten doen van hun recht op een werkloosheidsuitkering en op een uitkering bij arbeidsongeschiktheid. Wat daar tegenover staat is dat ze vervolgens jarenlang als zelfstandige te werk kunnen worden gesteld terwijl ze dat eigenlijk niet zijn.

Tegelijk met de wet DBA is op 1 mei van dit jaar een algemene maatregel van bestuur van kracht geworden die de deur voor misbruik wagenwijd openzet en die mensen aan de onderkant van de markt compleet rechteloos maakt. De formulering waar dat in verstopt zit, is zo abstract dat iemand die dringend om werk verlegen zit niet eens in de gaten zal hebben wat hij of zij allemaal weg tekent.

Postbezorgers

Stel, een opdrachtgever in bijvoorbeeld de postbezorging heeft heel eenvoudig werk. Hij maakt daarvoor gebruik van zzp’ers. Zij werken alleen voor hem, doorgaans op twee dagen per week, en verdienen daarmee iets meer dan 600 euro per maand. De opdrachtgever hoeft op zijn betalingen geen loonbelasting en premies in te houden. Hij laat zijn zzp’ers een modelovereenkomst tekenen die die door de Belastingdienst is goedgekeurd.

Omdat ze niet verplicht zijn het werk persoonlijk te doen (het is zo simpel dat ze zich door een willekeurige derde kunnen en mogen laten vervangen) hoeft de opdrachtgever voor hen geen loonbelasting en premies in te houden. Bovendien heeft hij in dezelfde overeenkomst de ‘gelijkgesteldenregeling’ en de ‘thuiswerkersregeling’ buiten toepassing verklaard, zodat er over hun zelfstandigheid geen enkele twijfel meer kan bestaan.

Wel afhankelijk, geen dienstverband

Zo ontstaat er een situatie van verregaande afhankelijkheid die door de Belastingdienst toch niet als ‘schijnzelfstandigheid’ kan worden gekwalificeerd, zelfs niet als het gaat om een ontslagen ex-werknemer. Voor een dienstverband (echt of verkapt) moet er namelijk sprake zijn van en loon, en gezag, en persoonlijke arbeid. Dat laatste ontbreekt hier daadwerkelijk.

Ook voor 1 mei 2016, onder de Verklaring Arbeidsrelatie, zou de relatie tussen het postbedrijf en de postbezorger geen arbeidsovereenkomst hebben opgeleverd vanwege het ontbreken van de plicht tot persoonlijke arbeidsverrichting. Maar onder het oude systeem viel de zzp’er in kwestie wèl in het sociale vangnet van de gelijkgesteldenregeling en de thuiswerkersregeling, en dus in de werkingssfeer van de werknemersverzekeringen, en moest de opdrachtgever dus loonheffingen afdragen.

‘Ficties’ beschermden niet-werknemers tegen inkomensverlies

De gelijkgesteldenregeling en de thuiswerkersregeling zijn speciaal in het leven geroepen om dit soort afhankelijke niet-werknemers te beschermen tegen inkomensverlies bij ziekte en werkloosheid. Een uitzondering op die regelingen was ‘zelfstandig ondernemerschap’, wat door de opdrachtgever kon worden aangetoond met de VAR-wuo van de opdrachtnemer. Ook als die VAR was aangevraagd onder druk van de opdrachtgever, ook als de opdrachtnemer echt niet als zelfstandig ondernemer opereerde en ook als de opdrachtgever dat had kunnen of moeten weten.

Dankzij een algemene maatregel van bestuur die tegelijk met de wet DBA van kracht is geworden, hoeven opdrachtgevers hun opdrachtnemers zelfs niet meer onder druk te zetten om onder loonheffingen uit te komen. Zij sluiten simpelweg die twee regelingen uit in het contract – geheel legaal en met de zegen van de wetgever.

‘Kwetsbare en afhankelijke zzp’ers ondertekenen op dit moment massaal contracten waarin zij hun laatste beetje inkomensbescherming prijsgeven’

Met andere woorden: de meest kwetsbare en afhankelijke zzp’ers ondertekenen op dit moment massaal contracten waarin zij hun laatste beetje inkomensbescherming prijsgeven. En dat zonder enige vorm van overgangsrecht voor zzp’ers die via de loonheffingen mogelijk al jaren betaalden voor bescherming die ze dus nooit meer zullen krijgen.

Het is zeer de vraag in hoeverre die afhankelijke zzp’ers weten waarvoor zij precies tekenen, want de complexe passage die de belastingdienst daarvoor aanlevert in goedgekeurde modelovereenkomsten (bijv overweging f in het model Geen werkgeversgezag) is zelfs voor veel juristen nauwelijks te doorgronden:

(dat) partijen ervoor kiezen om in voorkomende gevallen de fictieve dienstbetrekking van thuiswerkers of gelijkgestelden zoals bedoeld in de artikelen 2b en 2c Uitvoeringsbesluit Loonbelasting 1965 en de artikelen 1 en 5 van het Besluit aanwijzing gevallen waarin arbeidsverhouding als dienstbetrekking wordt beschouwd (Besluit van 24 december 1986, Stb. 1986, 655), buiten toepassing te laten en daartoe deze overeenkomst opstellen en ondertekenen voordat uitbetaling plaatsvindt;

Juist aan de onderkant van de markt ontbreekt ‘persoonlijke arbeid’

Dat juist aan de onderkant van de arbeidsmarkt de verplichting om de arbeid persoonlijk te verrichten vaak ontbreekt, blijkt ook uit het (in de Eeste Kamer gestrande) wetsvoorstel van minister Asscher van Sociale Zaken en Werkgelegenheid voor aanpassing van de wet Minimumloon.

Asscher wilde de werkingssfeer daarvan uitbreiden zodat ook de niet-persoonlijk werkenden eronder vallen. Dat zou hij nooit doen voor een groep van verwaarloosbare omvang of als het om een groep zelfstandigen ging die substantieel geld verdienden.

Waar Asscher extra bescherming wilde, schrapte Wiebes die

Waar Asscher dus voor afhankelijke zelfstandigen extra bescherming wilde regelen, schrapte Wiebes juist de bescherming die uitging van de ficties. Daarbij bagatelliseerde hij het aantal gevallen dat onder de betreffende regelingen viel. Hij had het over slechts 12.400 gevallen, waarbij hij vermoedelijk uitging van de huidige gevallen waarbij onterecht afgegeven VAR’en niet meetellen – terwijl juist daar de verkapte ficties zullen zitten.

Die verkapte ficties, dat is waar Wiebes naar had moeten zoeken als hij schijnconstructies werkelijk had willen aanpakken. En niet zoals nu naar arbeid, loon en gezag – waarmee hij nu zonder enige noodzaak tienduizenden echte zelfstandigen het werken onmogelijk maakt.

Pleidooi D66 vond geen genade bij PvdA en SP

Tijdens de behandeling van de wet DBA in de Eerste Kamer heeft Alexander Rinnooy Kan (D66) nadrukkelijk op dit gevaar gewezen. Zijn pleidooi om beter over de gevolgen na te denken en zijn daarmee samenhangende motie om de wet later in te voeren, vonden echter geen genade in de ogen van zijn collega’s senatoren.

Zelfs de PvdA en de SP, die toch bij uitstek zouden moeten opkomen voor de afhankelijke en dus sociaaleconomisch kwetsbare groep van (schijn-)zelfstandigen, zagen het probleem niet.

Een reden te meer voor het kamerdebat 29 september

Over twee dagen, op 29 september, debatteert de Tweede Kamer over de problemen bij de invoering van de wet DBA.

Aanleiding daartoe waren de signalen dat er momenteel sprake is een inhuur-staking onder opdrachtgevers, waardoor ook echte ondernemers hard worden getroffen. Nu komt daar het inzicht bij dat wet ook nog eens slecht uitpakt voor de rechtspositie van afhankelijke en kwetsbare zelfstandigen, en de deur wagenwijd openzet voor nieuwe schijnconstructies.

(ZiPconomy zal via een live blog met een stream donderdag verslag doen van het debat in de Tweede Kamer).

Geplaatst in ZP en Ondernemen, ZP en Politiek | Tags | 1 Reactie

Nieuwe baan: de zorgkapper

hairdresserEen nieuwe baan die recent in mijn gedachten ontsprong na een overleg voor een nieuwe lezing over de invloed van technologie op het werk van kappers en andere schoonheidsspecialisten: de zorgkapper.

Steeds meer banen hebben meerdere dimensies. De single skill job verdwijnt. De vergrijzing is een belangrijke maatschappelijke ontwikkeling waar we niet omheen kunnen en het zal nog wel een tijd duren voordat robots echt kunnen knippen, en nog veel langer voordat oudere mensen ze dat ook zullen toestaan. Voorlopig lijkt hier dus nog weinig risico op robotisering van het werk. De kapper kan echter een hele andere rol krijgen, mits goed opgeleid.

(meer…)

Geplaatst in nieuwe banen | Reacties uitgeschakeld voor Nieuwe baan: de zorgkapper

To DBA or not to DBA, that’s the question.

Deze versregel van William Shakespeare uit Hamlet schoot mij te binnen op weg naar huis, net nadat ik de eerste voortgangsbrief van staatssecretaris Wiebes had gelezen over de Wet DBA. In de bijlage staat een opsomming van de door de Belastingdienst (bijna) goedgekeurde modelovereenkomsten voor de intermediaire sector.

Daarna merkt de staatssecretaris op dat er in deze sector volgens de wet een verhoogd risico op ‘schijnzelfstandigheid’ bestaat, in situaties waarin de zzp’er niet in voldoende mate zelf in staat is om opdrachten te verwerven en er feitelijk een afhankelijkheidsrelatie ontstaat tot intermediairs. Het is deze passage die mijn tenen doet krommen.

Uit recent onderzoek door TNS NIPO in opdracht van de ABU en de Bovib blijkt juist dat 86% van de ondervraagde zzp’ers voor meerdere opdrachtgevers werkt. Hoezo schijnzelfstandigheid, denk ik dan?

Tevens blijkt dat de meerderheid (63%) van de ondervraagde intermediairs met een modelovereenkomst werkt, waarvan 79% is goedgekeurd door de Belastingdienst. Wanneer zij dit niet doen, komt dat door de onduidelijkheid vanuit de Belastingdienst. Daarentegen werken opdrachtgevers en zzp’ers nog nauwelijks met modelovereenkomsten. De intermediaire sector loopt dus voorop met de implementatie van de Wet DBA. Dat zou de staatssecretaris nu juist moeten omarmen, na alle kritiek over de modelovereenkomsten.

Ook wordt er in de bijlage van de voortgangsbrief gesproken over een handreiking voor de intermediaire sector, die betrekking heeft op de term ‘gebruikelijke duur’ van het algemeen model tussenkomst. U zult wel denken, nou dat is mooi. Helaas niets is minder waar. Door deze handreiking worden intermediairs anders (lees: slechter) behandeld dan andere opdrachtgevers van zzp’ers in Nederland. Dat kan toch niet de bedoeling zijn? Deze handreiking moet snel weer van tafel.

Het wordt echt tijd dat de overheid serieus aan de slag gaat met de Wet DBA. Anders kan je je inderdaad de vraag stellen: To DBA or not to DBA?

 

Geplaatst in Professioneel inhuren | Tags , | 9s Reacties

Niet Wiebes maar de Kamer is aan zet in het Wet DBA debat.

Donderdagavond vergadert de Tweede Kamer over de Wet DBA. Groeiende onrust in de markt heeft de Kamerleden bereikt. De antwoorden van Wiebes op die niet aflatende stroom van Kamervragen hebben die onrust niet weggenomen. Tijd dat de politiek haar verantwoordelijkheid neemt. Het moment is gekomen dat vooral de Kamer duidelijkheid moet verschaffen.

Effect Wet DBA zichtbaar, goed of niet?

De Wet DBA is nu een paar maanden van kracht. We zitten nog in het overgangsjaar maar de Wet lijkt effect te hebben: onderzoek van de ABU en Bovib wijst er op dat 1 op de 7 opdrachtgevers minder of geen zzp’ers meer inzet. Cijfers van de Intelligence Group en Pierre Spaninks komen op ongeveer hetzelfde uit. Het komt er op neer dat nu al zo’n 50.000 zzp’ers zonder opdracht komen te zitten door de Wet DBA.  Wiebes reageerde op de cijfers door te stellen: “Dat zijn blijkbaar allemaal schijnzelfstandigen.”

Maar de grote vraag bij deze cijfers is: gaat het hier nu om een bedoeld of onbedoeld effect? Wat zich hier wreekt is dat er in de Kamerdebatten nooit verder is gediscussieerd over wat er nu precies onder schijnzelfstandigen wordt verstaan. Wat kan er wel en wat kan niet?

Dat er grenzen gesteld moesten worden aan situaties waarin zzp’ers in gedwongen werden in schijnconstructies te werken, daar was én is niemand op tegen. Maar wat te doen met al die zzp’ers die in volle tevredenheid zelf gekozen hebben voor het ondernemerschap. Onder welke condities zijn zij nu schijnzelfstandig? Blijvende onduidelijkheid daarover zorgt voor de ‘kopersstaking’ bij opdrachtgevers.

Geen antwoorden

Er is concrete duidelijkheid is nodig. Bijvoorbeeld: wat te doen met de zzp-bouwvakkers die invallen in een vast team vanwege drukte (Kamervraag Omtzigt, CDA)? Hoe kan een zzp’er nog een zwangerschapsvervanging doen (Kamervraag Van Weyenberg D66)? Wat te doen met zelfstandigen met één opdrachtgever of een langer lopende opdracht? Is een interim HR manager die een jaar bezig is met de begeleiding van een reorganisatie inderdaad geen zelfstandige (casus video Belastingdienst)? Wat is er eigenlijk mis met een zzp’er die 25 jaar bij een opdrachtgever werkt (een vraag die Halbe Zijlstra aantal maanden geleden op een VVD bijeenkomst in Oegstgeest stelde)?

Relevante vragen, op duidelijke antwoorden moeten we nog wachten. Wiebes hanteert steevast antwoorden als ´de feitelijke situatie zal beoordeeld moeten worden’, omstandigheden moeten in samenhang bekeken worden en dat – bij gemixte teams van werknemers en zzp’ers – ‘de voorwaarden en omstandigheden maar verschillend ten opzichte van werknemers in loondienst’.

Oftewel, het is te vaag. Het is geen expliciet antwoord op de vraag of dit nu betekent dat zo’n twee tot driehonderdduizend interim professionals die veelal in gemixte teams werken  – waarbij termen als geen gezag of vrije vervanging in de dagelijkse praktijk onwerkbare termen zijn – moeten vrezen voor het einde van hun ondernemerschap. Dat antwoord is nu wel nodig voor opdrachtgevers.

Genoeg Kamervragen gesteld, nu zijn Kameruitspraken nodig

Wiebes kan of wil die expliciete duidelijkheid niet geven. Bovendien, er zijn nu ook wel genoeg Kamervragen gesteld. Tijd dus voor een andere aanpak.

Als Wiebes die duidelijkheid niet wil geven, dan moet de Kamer dat maar doen. Geen vragen meer, maar uitspraken. Wat kan nu wel en niet meer kan als zelfstandige? Welke type opdrachten en opdrachtnemers wil de politiek nu eigenlijk aanpakken, en welke niet.

De Kamer draagt die verantwoordelijkheid ook. Kamerleden die nu fel tekeer gaan tegen de wet hebben zelf in juni 2015 massaal voorgestemd. Pieter Omzigt (CDA) stelt nu kritische en heel concrete vragen over de Wet, vragen die hij beter in het debat had kunnen stellen. In juni 2015 had hij het in de Kamer al over het effect van de Wet DBA: “Als er 100.000 minder (zzp’ers) zijn na een discussie over schijnzelfstandigheid, is dat ook prima”. Maar hij is er ook mee verantwoordelijk dat de discussie over wie die 100.000 nu precies zijn, er nooit is gevoerd. Tijd om dat te repareren.

Staatssecretaris Wiebes heeft de Tweede Kamer in datzelfde overleg de Kamer ook opgeroepen om zelf aan te geven wat nu wel en niet gewenst is als effect van de Wet DBA:

“Het staat natuurlijk niet op voorhand vast dat alle aanwezigen (hij doelt hier op de Kamerleden, red) altijd even blij zullen zijn met de uitkomsten. Om een voorbeeld te geven: in de zorg wilde de Kamer meer zelfstandigheid toestaan dan de rechter op basis van VWS-wetgeving geoorloofd achtte. Op die VWS-wetgeving is toen iets gevonden. In de Postbezorging wilde de Tweede Kamer minder zelfstandigheid dan de Belastingdienst op basis van wetgeving redelijk achtte. Toen is er een wettelijke bepaling bijgekomen. En zo moet het precies werken: de politiek bepaalt de grenzen en de Belastingdienst voert uit. Het is niet aan de Belastingdienst om eigenstandig of eigenhandig van die regels af te wijken.”

Het lijkt me een heldere uitnodiging om donderdagavond invulling aan te geven. Daar hebben de zzp’ers in Nederland inmiddels wel recht op.

(ZiPconomy zal via een live blog met een stream donderdag verslag doen van het debat in de Tweede Kamer).

Geplaatst in ZP en Ondernemen, ZP en Politiek | Tags | 16s Reacties

Ranking the Stars: Niels van Berkel over reviews en innoveren in een conservatieve interim markt

“Met ons ranking systeem kunnen interim professionals zich, net als hotels, nu door goede scores onderscheiden.” Een interview met Niels van Berkel, oprichter van Planet Interim, een online platform voor hoog opgeleide interim managers en zelfstandige consultants. Planet Interim bestaat inmiddels 6 jaar, reden om terug én vooruit te blikken.

 Conservatieve markt

“Toen ik in 2009 onderzoek deed voor Planet Interim waren er rond de dertig websites die zich op interim specialisten richtten. Nu zijn er honderden websites en portals. Ik zie ze als marktkramen op een grotere markt. Het is zeer gefragmenteerd: ze vormen een marktplaats voor een enkele inlener of een cluster inleners . Grote concurrerende marktplaatsinitiatieven, van o.a. Elsevier, VNU, USG People en Yacht, zijn intussen gestart en gesneuveld.”

“De interim markt blijkt conservatief. Sinds de crisisjaren zijn de tarieven van interim professionals scherp gedaald. Tegelijk stapelen de marges via diverse tussenschakels in de inhuurketen nog zich altijd op. Interim professionals krijgen hierdoor, ondanks de aantrekkende economie, in veel gevallen nog steeds niet naar hun marktwaarde betaald. Tussenpersonen ontvangen immers ook een marge en drukken zo de prijs voor de interimmer naar beneden.”

Technologie en duurzame contacten

Van Berkel is overtuigd: “Online platforms worden hot. Het aantal aanmeldingen van interimmers per maand is sinds onze laatste aanpassingen in juli jl. met bijna 90% gestegen, het aantal mobiele (smartphone) gebruikers is met ruim 70% gestegen tot 35% van het totale gebruik van het platform.”

“Geavanceerde platforms stellen organisaties in staat om rechtstreeks duurzaam contact met interim professionals op te bouwen. Dat contact is verwaterd doordat er tegenwoordig onpersoonlijk, via te veel tussenpersonen, wordt gecommuniceerd. Men kan nu zelf efficiënt relevante doelgroepen ontsluiten via selecties, notificatieservices, reviews, vind- & contactfunctionaliteit etc. Alles uiteindelijk om beter de menselijke afweging te kunnen maken met wie je het liefst in zee gaat. Dat geldt trouwens zowel voor de interim professional als voor de opdrachtgever.”  

Ranking the interim professionals

“In navolging van bijvoorbeeld Booking, Uber en Airbnb heeft Planet Interim een review- en ranking systeem voor aangesloten interim professionals opgezet. Net als bijvoorbeeld hotels kunnen aangesloten interim professionals zich nu door goede scores onderscheiden. De te verwachten kwaliteit wordt daardoor vooraf voor opdrachtgevers beter zichtbaar en beter vergelijkbaar.”

 “Alle leden worden ad hoc en automatisch ook periodiek ge-audit via update-verzoeken en dergelijke. Verder bekijken wij iedere aanmelding voordat het profiel op het web zichtbaar wordt. Het komt voor dat we tips geven of vriendelijk vragen om bepaalde informatie concreter te maken.  Sommige interimmers blijven hangen in algemeenheden zoals ‘echt mensen-mens met oog voor etc.’ Maar dan weet een opdrachtgever nog steeds de concrete meerwaarde niet.”

Flexibilisering

“Er is in Nederland een discussie ontstaan of de flexibilisering niet doorslaat. Op Europees niveau lopen we met de flexibilisering voorop. In andere landen is dus relatief nog meer winst te boeken dan hier. Internationalisering van de arbeidsmarkt en de daarbij behorende arbeidsmigratie zorgt er sowieso voor dat je niet meer met je traditionele kaartenbakjes kunt blijven werken om talent op tijd te identificeren. Partijen die hier nu goed op inspelen zullen de winnaars van morgen zijn.”

Geplaatst in ZP en Ondernemen | Tags , , , | Reacties uitgeschakeld voor Ranking the Stars: Niels van Berkel over reviews en innoveren in een conservatieve interim markt

Open brief aan Staatssecretaris Wiebes: Verzoek intrekken Wet DBA

.

Open brief aan de Staatssecretaris van Financiën de heer ir. E. D. Wiebes

 

Onderwerp: Verzoek intrekken Wet DBA                                                    Nieuwegein, 24 september 2016

 

Geachte heer Wiebes,

Met de invoering van de Wet DBA (Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties) heeft u veel onrust veroorzaakt bij zzp’ers en bij ondernemingen die zzp’ers inzetten op hun projecten.

Ik schrijf u deze brief met het dringende verzoek deze wet in te trekken.

Volgend jaar zijn er verkiezingen voor de Tweede Kamer. De arbeidsmarkt staat hoog op het prioriteitenlijstje van de politieke partijen. Aannemelijk is dat binnen afzienbare tijd de arbeidsmarkt ingrijpend wordt hervormd. De huidige wetgeving sluit op geen enkele manier aan bij de nieuwe inzichten voor een duurzame arbeidsmarkt.

Geachte heer Wiebes, waarom dan nu al dat gedoe met de WDBA?

Zelfstandigen verliezen hun werk

Uw bedoeling is om met deze wet schijnconstructies te voorkomen, maar helaas heeft de wet ook onbedoelde neveneffecten. Zo blijkt uit onderzoek – uitgevoerd in opdracht van de ABU/Bovib – dat na invoering van de wet 58 procent van de opdrachtgevers minder vaak een zzp’er inhuurde. Het neveneffect is dus dat zelfstandigen hun werk kwijtraken, doordat een individuele zelfstandige nauwelijks aan de gestelde voorwaarden uit het modelcontract kan voldoen.

Daarnaast is de WDBA voor meerdere uitleg vatbaar, de wet brengt meer administratieve lasten met zich mee en ze verhoogt het risico op naheffingen. Opdrachtgevers zullen daardoor hun toevlucht zoeken in payrollconstructies en nulurencontracten.

Nederland kent momenteel 2 miljoen flexwerkers waarvan 1,4 miljoen zzp’ers en freelancers. De meeste zelfstandigen kiezen uitdrukkelijk voor het ondernemerschap. Zij ontwikkelen zich tot de expert die ze willen zijn en verkiezen vrijheid boven het gezag van een werkgever. De WDBA dwingt freelancers echter in een loondienst, terwijl werknemerschap natuurlijk nooit een plicht kan zijn.

Werken buiten loondienst eenvoudiger maken, niet moeilijker

De alternatieven zijn er. Ik wil me graag hard maken voor de aanbevelingen uit het rapport van de onafhankelijke ambtelijke Studiegroep Duurzame Groei*. De studiegroep pleit voor ‘een duurzame arbeidsmarkt met meerdere contractvormen, keuzevrijheid en bescherming van kwetsbare groepen’.

Om dat te bereiken moet een wettelijk kader:

  • barrières om personeel in dienst te nemen verlagen
  • mobiliteit op de arbeidsmarkt verhogen
  • werken buiten loondienst mogelijk maken

Denk niet in werknemers maar in werkenden

De essentie is om arbeid als geheel te beschouwen en niet te denken in ‘werknemers’ maar in ‘werkenden’. Om werken buiten loondienst helder te definiëren en er beleid op te kunnen maken, is het nuttig een nieuwe juridische en fiscale entiteit in het leven te roepen: de zelfstandig opdrachtnemer. Een zelfstandig opdrachtnemer is iemand die ervoor kiest om buiten loondienst en op projectbasis werkzaamheden te verrichten. Naar gelang de politieke voorkeur kunnen er rond deze entiteit fiscaliteiten en sociale zekerheden worden gemaakt, bijvoorbeeld tegen inkomensderving. De overheid treedt dan op als facilitator en de zelfstandige kan in alle vrijheid kiezen voor het zelfstandigenbestaan. Hierin schuilt ook een mogelijkheid om kwetsbare groepen te beschermen, zoals de studiegroep bepleit.

Een effectief antwoord op de variabele vraag naar kennis en personeel

Door globalisering en nieuwe technologieën neemt de wereldwijde concurrentie sterk toe. Internationale markten en economische ontwikkelingen zijn grillig en laten zich niet voorspellen. Innovatiekracht is belangrijk voor onderscheidend vermogen en dat wordt sneller gerealiseerd met een dynamische arbeidsmarkt**. Ondernemers moeten snel kunnen reageren op de continu veranderende vraag naar producten en diensten. Dynamiek is noodzakelijk en inzet van freelancers is een goede oplossing. In de Verenigde Staten verwacht men dat binnen enkele jaren 40 procent van alle werkenden freelancer is en ook in Nederland is de inzet van zelfstandigen een effectief antwoord op de variabele vraag naar kennis en personeel.

Geachte heer Wiebes, trek de WDBA alstublieft in en maak tijdelijke inzet van zelfstandigen toegankelijk, duurzaam en eenvoudig.

Met vriendelijke groeten,

wessel van alpen

 

 

 

Wessel van Alphen Sr.

Freelancer sinds 1978

Oprichter van De Staffing Groep

Fultonbaan 6 3439 NE Nieuwegein Tel: 030-6001500

*   Rapport Studiegroep Duurzame Groei. Uitgave Rijksoverheid, juli 2016;

** Rapport Future of Jobs. Uitgave World Economic Forum, juli 2016

Geplaatst in Professioneel inhuren | Tags , , , | 15s Reacties

Staatssecretaris Wiebes, laat ons gewoon ons werk doen!

Sinds de invoering van de Wet DBA worstelen opdrachtgevers en opdrachtnemers met een effectieve toepassing. Ondanks waarschuwingen uit het veld moest en zou de wet er komen en helaas kregen de vele criticasters al snel gelijk. Er is zelden een stuk wetgeving geweest met een slechtere aansluiting op de praktijk. De Wet DBA heeft een zichtbaar negatief effect op het economisch verkeer, omdat het de snelle inzetbaarheid van de juiste professionals op specifieke functies lastig maakt.

Van staatssecretaris Wiebes hoeven zzp’ers en hun opdrachtgevers overigens weinig steun te verwachten. Hij vindt dat partijen zich niet uit het veld moeten laten slaan door spookverhalen over de toepassing van de nieuwe wet. Zij moeten ‘ophouden met ingewikkeld doen en gewoon aan het werk gaan’.

Zzp’ers, intermediairs en opdrachtgevers worden gehinderd door onduidelijke wetgeving

Laat dit nu precies zijn wat zzp’ers, intermediairs en eindklanten het liefste zouden doen. Zij worden daarbij helaas gehinderd door onduidelijke wetgeving. De staatssecretaris verwart ingewikkeld doen met een zeer terechte behoefte aan duidelijke kaders zodat partijen compliant en veilig externe experts kunnen inhuren. Die flexibiliteit is keihard nodig en past in een moderne arbeidsmarkt waar projectmatig wordt gewerkt en expertise wordt ingehuurd naar behoefte. Wetgeving zou dit juist moeten faciliteren.

Opdrachtgevers en opdrachtnemers willen vooraf zekerheid over het werken buiten dienstbetrekking. Standaard modelovereenkomsten bieden die zekerheid niet, omdat die vol staan met termen als ‘gebruikelijke duur, economische afhankelijkheid, gezagsrelatie of vrije vervanging’. Deze criteria zijn zeer ruim te interpreteren en nog niet door de praktijk nader ingevuld. Partijen blijven in onzekerheid en bestoken de Belastingdienst – terecht – met vragen over nadere invulling en uitleg van de wet. ‘Zekerheid vooraf’ is dus een fictie.

De markt voelt zich in de steek gelaten door de politiek

De markt voelt zich in de steek gelaten door de politiek maar kan niet anders dan er het beste van maken. Ook Hays ondernam actie en behoort inmiddels tot de kleine groep organisaties die groen licht van de fiscus kreeg om de door ons opgestelde modelovereenkomst te gaan gebruiken. Het verkrijgen van een goedgekeurde modelovereenkomst is geen makkelijke opdracht. Meer dan duizend contracten zijn inmiddels door de fiscus afgekeurd en nog meer duizenden uren werk gingen verloren. Uren die partijen beter hadden kunnen besteden en waarin we met zijn allen, zoals de staatssecretaris het formuleert, ook ‘gewoon aan het werk’ hadden kunnen gaan.

Geplaatst in Professioneel inhuren | Tags , , | 9s Reacties

De Wet DBA wankelt

Amper vier maanden na de invoering van de wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (DBA) volgt nu al een cruciaal debat. Een evaluatie van de DBA zou volgens de wettekst pas na drie jaar volgen, maar reeds deze maand staat een debat over het voortbestaan van de DBA op de agenda van de Tweede Kamer. Initiatief daartoe kwam deze week van het CDA (Omtzigt) en ontmoette brede steun in het parlement, inclusief die van de coalitiepartijen.

DBA: raison d’être

Op 1 mei 2016 is de DBA ingevoerd. Met de komst van de DBA werd afscheid genomen van de Verklaring arbeidsrelatie (VAR). In plaats van een VAR aan te vragen, kunnen opdrachtgever en zzp’er nu hun overeenkomst van opdracht voorleggen aan de Belastingdienst. De opdrachtgever kan op deze wijze vooraf zekerheid verkrijgen over de verplichting loonheffingen in te houden. De Belastingdienst
beoordeelt het contract en stelt vast of er op basis daarvan binnen of buiten loondienst gewerkt wordt. Alternatief is dat partijen gebruik maken van een reeds door de Belastingdienst goedgekeurde gestandaardiseerde modelovereenkomst.

Het gebruik van een goedgekeurde (voorbeeld)overeenkomst is overigens niet verplicht. De wetgever heeft op dit punt aangegeven niet in de contractsvrijheid van partijen te willen treden. Wanneer er geen gebruik wordt gemaakt van een door de Belastingdienst goedgekeurde overeenkomst, dan moet de opdrachtgever zelf bepalen of er sprake is van een dienstbetrekking en of hij wel of geen loonheffingen moet betalen.

Reden voor invoering van de DBA is tweeledig. Ten eerste: terugdringing van het aantal schijnzelfstandigen. Onder een schijnzelfstandige wordt verstaan: iemand die fiscaal de status van ondernemer geniet (inclusief alle daaraan verbonden belastingvoordelen), maar in de praktijk opereert als een werknemer. Opvallend is overigens dat niet duidelijk is hoe groot de groep schijnzelfstandigen is. Diverse onderzoeken (MinEZ 2013/ IBO-rapport) wijzen uit dat de omvang van schijnzelfstandigheid niet nauwkeurig is vast te stellen. Het blijkt een lastige zaak om een exact getal te plakken op het aantal schijnzelfstandigen in Nederland.

Ten tweede moet de DBA de handhavingsmogelijkheden voor de Belastingdienst gaan verbeteren. Ten tijde van de VAR kon in de praktijk alleen bij de opdrachtnemer – de zzp’er – belasting worden nageheven. Onder de DBA kan dat ook bij de opdrachtgever.

Transitiejaar

Het huidige eerste jaar van de DBA geldt als een transitiejaar. In deze fase zal de Belastingdienst mild handhaven en zich vooral beperken tot het geven van voorlichting. Tot 1 mei 2017 hebben opdrachtgevers en opdrachtnemers een inspanningsverplichting om hun zaken goed te regelen conform de DBA en dienen de bestaande overeenkomsten te worden vervangen door contracten die DBA-proof zijn.

Onrust

Reeds kort na de inwerkingtreding van de DBA heeft deze wet al het nodige stof doen opwaaien. En dit terwijl de Staatssecretaris bij de parlementaire behandeling van de DBA bij herhaling heeft aangegeven dat de DBA geen wijziging met zich meebrengt in de definitie van ondernemer en werknemer. Of iemand een zzp’er is of een werknemer, werd en wordt beoordeeld op basis van de bestaande wet- en regelgeving en jurisprudentie.

Desondanks zijn veelvuldige Kamervragen gesteld aan de Staatssecretaris, zowel mondeling als schriftelijk. Verder bleek al snel dat de door de Belastingdienst goedgekeurde overeenkomsten onderdelen bevatten die strijdig waren met andere rechtsgebieden. In alle haast is toen een expertcommissie DBA in het leven geroepen die alle reeds beoordeelde en door de fiscus goedgekeurde contracten gaat onderwerpen aan een hertoetsing. Voor de Kerst wordt het commissierapport verwacht.

Tevens was er de brief van de Staatssecretaris van Financiën aan 500.000 zzp’ers met uitleg over de modelovereenkomsten. De Staatssecretaris beloofde in dit epistel snel en eenvoudig zekerheid vooraf

voor opdrachtgevers en opdrachtnemers die werken met een goedgekeurde modelovereenkomst. Dit alles in een poging de groeiende onrust onder zzp’ers en opdrachtgevers weg te nemen. In de praktijk blijkt echter dat geen enkele modelovereenkomst die zekerheid biedt.

Jongste loot aan de nerveuze DBA-boom betrof de uitkomsten van een recent WOB-verzoek, waaruit bleek dat begin augustus slechts 8% van de ruim 4.400 (!) aan de fiscus voorgelegde overeenkomsten goedgekeurd waren. Bijna de helft is nog in behandeling, een kwart afgekeurd en van 20% is de procedure stopgezet. Ook de toegezegde behandelingsduur (6 weken) wordt fors overschreven met een gemiddelde doorlooptijd van 10,8 weken. De berichtgeving hierover leidde tot heftige polemieken (‘bloedbad’) en een stevige uitspraak van VVD-fractievoorzitter Zijlstra: “als de DBA niet blijkt te werken, moet ie van tafel”

Tenslotte

De Staatssecretaris blijft volhouden dat er niets aan de hand is: “onzekerheid rond Wet DBA is onnodig”. De trage voortgang bij het beoordelen van de voorgelegde overeenkomsten kent zijn oorzaak –aldus de bewindsman- in het feit dat hij de Belastingdienst had opgedragen in de meewerkstand te gaan.

Wat een rustig overgangsjaar voor de DBA had moeten worden, is verworden tot een diffuus speelveld waarin opdrachtgever en zzp’ers zoekende zijn naar hun positie en de Belastingdienst zijn grip op het DBA-dossier dreigt te verliezen. De onrust is ook doorgedrongen tot Den Haag. Het aankomende debat in de Tweede Kamer moet duidelijk maken of er nog een toekomst is weggelegd voor de DBA.

Mr Tjako J.J.J. Streefland is fiscaal jurist en eigenaar van Taxpartners. Naast zijn fiscale advieswerk, is hij vaste columnist bij het blad Accountancy Vanmorgen en is hij gastcolumnist van Brainnet. Brainnet voert voor haar klanten het gehele inhuurproces uit in de rol van Managed Service Provider, Intermediair of Contractmanager.

Geplaatst in ZP en Ondernemen, ZP en Politiek | Tags | 15s Reacties