Annet Maseland 19 mei 2026 16 reacties Print Audiovisuele sector komt – na gesprekken met Belastingdienst – met beheersmaatregelen over zzp-inhuurTwee jaar intensief overleg tussen de film- en audiovisuele sector en de Belastingdienst resulteerde in een manier van werken voor de inhuur van zelfstandigen waar de fiscus vrede mee heeft. Blijdschap overheerst. Maar er is ook wrevel, want de beheersmaatregelen slurpen tijd en geld. Een akkoord mag je het niet noemen, zeggen Nelsje Musch-Elzinga en Boris Emmerig. Sinds april 2026 ligt er een dikke map met beheersmaatregelen die de kaders bepalen waarbinnen werkgevers in de AV-sector zzp’ers mogen inhuren. Het is voor het eerst dat een sector onderling beheersmaatregelen treft. Musch-Elzinga is directeur van de Nederlandse Content Producenten (NCP) en spreekt ook namens de brancheverenigingen Nederlandse Audiovisuele Producenten Alliantie (NAPA) en Audiovisuele Federatie Nederland (AFN), waarmee de gesprekken met de Belastingdienst zijn gevoerd. Emmerig is fiscaal-juridisch expert bij Holla Legal & Tax. Samen met de branche-juristen voeren ze sinds eind 2024 overleg met de Belastingdienst over hoe je zzp’ers verantwoord kunt inzetten. Lees ook: Extern ondernemerschap en de Wet DBA: bewijs het zelf maar Film en televisie, een echte freelance wereld De AV-sector bestaat uit film- en audiovisuele producenten en omvat iedereen die bij film en televisie werkt; van Jeroen Pauw tot de researcher en de dame van de catering. Van oudsher is het een echte freelance-sector, weet Musch-Elzinga. Ruim de helft werkt buiten loondienst, is haar inschatting. Bij filmproducties speelt dat nog sterker: een filmcrew bestaat voor een groter deel uit zzp’ers. “Onze sector werkt sinds jaar en dag op deze manier, zonder problemen”, vervolgt ze. “Tot de Belastingdienst aankondigde te gaan handhaven op schijnzelfstandigheid. Onder opdrachtgevers ontstond onduidelijkheid en onrust. Wanneer mag je nu wel en niet zzp’ers inzetten? Samen met de hele creatieve sector schreven we een brandbrief aan toenmalig minister Van Hijum. Die raadde ons aan met de Belastingdienst te gaan zitten.” Wat is gezag in de film- en televisiewereld? Daar bleek al snel dat de creatieve sector en de Belastingdienst verschillende talen spraken. Musch-Elzinga: “Scherp gesteld overheerste aanvankelijk bij de Belastingdienst het sentiment dat zo goed als iedereen bij ons in loondienst zou moeten, omdat in de ogen van de Belastingdienst al gauw sprake is van een gezagsverhouding. Wij zaten aan de andere kant van het spectrum.” Lees ook: ‘Sectorale minimumtarieven voor zzp’ers kunnen schijnzelfstandigheid oplossen’ De brancheverenigingen begonnen met bij De Belastingdienst te bepleiten hun branches als uitzonderingssector te zien. “Want de wereld van film en televisie is met zijn projectmatige financiering totaal anders georganiseerd dan andere sectoren. In de eerste gesprekken hebben we vooral veel moeten uitleggen. Zo hebben we uitgelegd dat een producent de financiering ophaalt en een coördinerende functie heeft. Coördinatie is iets anders dan gezag.’’ Boris Emmerig vult aan met een voorbeeld: “We hebben samen met de Belastingdienst gekeken hoe cameramensen werken. De Belastingdienst veronderstelde dat camerawerk ingebed was bij een televisieproducent. Maar producenten hebben geen eigen cameramensen in dienst. Die worden extern ingehuurd. Dus hoe kan camerawerk dan ingebed zijn? Of het feit dat zij op vaste tijden aanwezig moesten zijn. Dat zou neigen naar gezag, maar ook dat hebben we kunnen weerleggen. Er zijn zoveel zzp’ers die op vaste tijden ergens moeten zijn, omdat het werk dat verlangt. Dat heeft niets met gezag te maken.” Beheersmaatregelen: heel veel vinkjes Na de eerste gesprekken gingen Emmerig en de juridische adviseurs van de branchevereniging om de tafel. De Belastingdienst kon niet vooraf de zo verlangde duidelijkheid geven. Wat ze wél adviseerde aan de sector: beheersmaatregelen opstellen die een inspecteur makkelijk langs de lat kan leggen. Wat je als opdrachtgever te doen staat, is aantonen dat inhuren van zzp’ers kan. Nu ligt er het Deliveroo-arrest met z’n gezichtspunten die bij elkaar zelfstandig ondernemerschap veronderstellen, maar die zijn zo algemeen dat de gemiddelde opdrachtgever er slecht mee uit de voeten kan. Lees ook: Hoge Raad: ondernemerschap is volwaardig criterium bij beoordeling arbeidsrelatie Dus kwam er een pakket aan beheersmaatregelen die zijn toegeschreven naar de praktijk. Emmerig: “Per rol en gezichtspunt hebben we uitgeschreven onder welke voorwaarden het werk als zzp’er kan worden gedaan. De leden ontvangen een pakket met formulieren waarmee ze als zij het hele proces netjes doorlopen de bewijslast op orde hebben. Natuurlijk komt het er ook op aan dat er echt wordt gewerkt zoals op papier staat. Tussentijds evalueren en bijstellen hoort bij het proces.” Extern ondernemerschap Tussen alle gezichtspunten die ondernemerschap veronderstellen, is niet één criterium doorslaggevend, zegt Musch-Elzinga. “Toch blijkt uit de jurisprudentie dat ondernemerschap wel een heel belangrijk en soms zwaarwegend criterium is. Daar hameren we dan ook op: freelancers moeten echt ondernemer zijn.” Ook daarvoor is een uitvraagformulier gemaakt. Emmerig: “Hoeveel opdrachtgevers heb je? Wat doe je aan acquisitie? Hoe bouw je je reputatie op? Hoeveel procent van je omzet verdien je bij je grootste opdrachtgever? Want dat mag ook niet teveel zijn. Een freelancer heeft er natuurlijk zelf ook belang bij om het externe ondernemerschap op orde te hebben.” Musch-Elzinga knikt: “In onze sector wil men graag als zzp’er werken. Het afgelopen jaar zijn er situaties geweest waarbij de opdrachtgever freelancen niet meer verantwoord vond. Denk aan opdrachtnemers die jarenlang hetzelfde programma maken. Er was heel wat overtuigingskracht nodig om die opdrachtnemers in loondienst te krijgen.” Blijdschap, maar ook wrevel Hoe de leden reageerden? Opgelucht, zegt Musch-Elzinga. Ze kunnen met freelancers blijven werken. Er is meer duidelijkheid gekomen hoe je dat verantwoord kunt doen. Maar er is ook wrevel, want een beheersmodel inrichten slurpt tijd en geld, weet ze. “De grotere organisaties hebben mensen moeten inhuren die hier fulltime mee bezig zijn. Kleine organisaties hebben die mogelijkheid niet, dat drukt dan zwaar op een van de medewerkers. En dan te bedenken dat dit een sector is waar nauwelijks schijnzelfstandigheid voorkomt.” Andere sectoren? Zou deze aanpak iets zijn voor andere sectoren? Emmerig meent van wel. “Om te handhaven heb je kennis nodig van hoe het er in een sector aan toegaat. De Belastingdienst heeft soms een kennisachterstand. Het lijkt mij efficiënter om met een sector te praten dan met individuele leden. Het hangt wel van de sector af. In de media wordt van oudsher veel freelance gewerkt. Dat is niet omdat het fiscaal zo aantrekkelijk is, maar zo is de werkwijze. In de zorg ligt dat anders. Daar is werken met zzp’ers gewoon heel lastig. In de bouw is zelfstandig ondernemerschap wel weer goed mogelijk en zouden sectorale beheersmaatregelen goed kunnen werken.” Lees ook: Zelfstandige zorgondernemers inhuren? Het kan wél als je het goed inricht beheersmodel, belastingdienst, handhaving, schijnzelfstandigheid Print Over de auteur Over Annet Maseland Annet Maseland is redacteur bij ZiPconomy. Bekijk alle berichten van Annet Maseland
“De Belastingdienst heeft een kennisachterstand”. Die moeten dus controles uitvoeren bij ondernemers die zelf de regels beter kennen dan de handhaver. En er een eigen taal op nahouden. Met allerlei willekeur tot gevolg. En zoals hier te lezen hoge administratieve lasten. Het voorbeeld van bedrijven die fulltime mensen in dienst moeten nemen om compliant te zijn, die ken ik ook. Is de fiscus wel de geëigende uitvoerder van controles, want het gaat hier om arbeidsrecht (sociale zaken) en niet om fiscaal recht. Het arbeidsrecht bepaalt hoe je fiscaal wordt gezien (werknemer of ondernemer) en daarna volgt pas de fiscale uitvoering ervan. Dat sociale zaken geen uitvoeringskracht heeft voor controles en dat daarom de fiscus dit moet doen is een praktische keuze maar leidt wel tot een hoop gedoe. Beantwoorden
@Maarten, de holistische benadering betekent dat de beoordeling een mix is van arbeidsrecht en fiscaal. Met komst Wet DBA is de controle nadrukkelijk op de loonheffing, dus moet en werkgevenden wel of niet loonheffing inhouden. Dat is van oudsher een taak van de Belastingdienst. Het Ministerie van SZW heeft zelf geen controle taak, die ligt bij de Arbeidsinspectie (die overigens ook een taak heeft bij controle schijnzelfstandigheid, maar dan bijv wat meer kijkt naar of werkende recht heeft op minimumloon). Ik denk/vind dat het punt van Handhaving wel ook nadrukkelijk op nieuw ter sprake moet komen bij de ZelfstandigenWet. Die introduceert immers een aantal nieuwe verplichtingen (voor zelfstandigen, niet voor opdrachtgevers) en nog verre van duidelijk hoe en wie dat dan zou moeten controleren en wat bijvoorbeeld sancties zijn (en wie die sancties krijgt en/of uitdeelt) Beantwoorden
Dank voor je verhelderende reactie Hugo-Jan. Het holistische is precies waar inspecteurs moeite mee lijken te hebben. Er wordt dan een beroep gedaan op hun oordeelvorming, het snappen van de context, het afwegen van zwaarte van factoren. Met het risico op willekeur of beticht worden op willekeur als twee inspecteurs in eenzelfde situatie tot een ander oordeel komen. Het is geen afvinklijstje. Ook kun je niet groepen zzp’ers tegelijk beoordelen, elk persoon is uniek in de mate van ondernemerschap (een aspect dat zwaar weegt). Wat ik ook zie is dat werkgevers niks kunnen met ‘holistisch’, de compliance officers zijn gericht op uitsluiten van risico en zien elk criterium als een knock out criterium in plaats van een wegingsfactor in een geheel aan variabelen. Als je op een lijst met 12 vragen 11x goed scoort en 1x minder goed dan wordt dáár de nadruk op gelegd. Beantwoorden
€29,16 per uur is het starttarief in de AV/Film-sector voor 2026. En de helft van alle niveaus zit onder de €37 per uur, zie: https://fairpacct.nl/fair-pay-zzp-starttarieven-en-benchmark-salarissen-film-av-culturele-producties-cast-en-crew-2023-2024-2025-2026/ De sector heeft nu afspraken met de Belastingdienst over zzp-inhuur, terwijl tarieven ruim onder de grens van het rechtsvermoeden kunnen blijven bestaan. Fiscale duidelijkheid is helaas nog geen economisch gezonde zelfstandigheid. Beantwoorden
Tja, dan moet je meer vragen als ZZP’er. Je bepaalt als zelfstandige toch zelf je tarief? En anders aan de hand van het rechtsvermoeden aanvechten dat je eigenlijk werknemer bent. Beantwoorden
Dat klinkt logisch Pieter en ik ben het ook met je eens dat een zzp-er zelf over het tarief gaat. Maar in sommige markten werkt het helaas niet zo simpel, zo ook in deze markt. Want ik denk dat een zzp-er niet bepaalt heeft om voor €29,16 per uur te willen werken. Zie ook https://www.zipconomy.nl/2026/02/marktwerking-waarom-het-in-sommige-sectoren-hapert-voor-zzpers/ Formeel bepaalt een zzp’er zelf zijn tarief. Maar als een sector met “Fair Pay”-starttarieven komt die beginnen bij €29,16 en een groot deel onder de €37 zit, dan zegt dat iets over de onderhandelingsmacht in die markt. En via het rechtsvermoeden werknemersrechten opeisen bij de rechter is een lang en moeizaam traject. Dan moet de zelfstandige dus zelf het conflict aangaan met de opdrachtgever. En dat met een 50-50 kans bij de rechter. Zelfs als je gelijk krijgt, is de werkrelatie in de praktijk meestal voorbij. Beantwoorden
Dit artikel geeft duidelijk het probleem aan met het opheffen van het handhavings mortuarium. En hele sector die 2 jaar moet onderhandelen met de belastingdienst omdat de belastingdienst de wet interpreteert als: je bent werknemer. Je ziet dit ook in andere casussen waar als een bedrijf of sector voorbeelden bij de belastingdienst neerleggen: de antwoorden zijn “werknemer” of “misschien werknemer”, nooit dat het mag. Deze onderhandelingen hadden op politiek niveau gemoeten VOOR de handhaving. Nu heeft de overheid en de belastingdienst er voor gezorgd dat freelancer een zwakke positie op de markt heeft. Beantwoorden
Eens Paul! Duidelijkheid vooraf is beter dan achteraf repareren via handhaving of rechtsvermoedens. Als een sector jaren met juristen en de Belastingdienst moet bakkeleien om duidelijk te krijgen hoe zzp-inhuur nog kan, zelfs onder de 30 euro, dan is dat op zichzelf al een teken dat het systeem niet goed werkt. En als de uitkomst vervolgens is dat zzp’ers nog steeds kunnen worden ingehuurd voor tarieven ruim onder de grens van het rechtsvermoeden, dan klopt er naar mijn idee iets niet. Fiscaal kan de constructie dan misschien beter zijn ingekaderd, maar economisch is daarmee nog niet gezegd dat zelfstandigen ook duurzaam kunnen werken. Dit geeft wel duidelijkheid vooraf: sectorale minimumtarieven die laten zien wat zelfstandig werken minimaal moet kosten, in plaats van achteraf via rechtsvermoedens, handhaving of juridische routes te corrigeren. https://www.zipconomy.nl/2026/02/eerlijke-minimumtarieven-voor-zelfstandigen-met-schijven-per-beroep/ Beantwoorden
“Hoeveel procent van je omzet verdien je bij je grootste opdrachtgever? Want dat mag ook niet teveel zijn. ” Klopt, ik tegen mijn grootste klant gezegd dat hij de boom in kan, zoek het maar uit. Echt niet, dan zit ik in de tuin niets te doen. Beantwoorden
Mijn grootste klant is in het buitenland zoals veel vertalers. Ik kan niet een werknemer zijn, klaar. Wat moet zeker stoppen zijn de gooi maar je tarief omhoog roepers die helemaal niet snappen hoe de culturele sector werkt (= met veel subsidies en zoals jij zei, projectmatig). Beantwoorden
Eerlijk gezegd lees ik in de overeenstemming die is bereikt, niets anders dan een handvat dat houvast moet bieden aan producenten. En dat werkt ook niet echt. Voorbeeld: cameraman die 2x per jaar 3 maanden werkt aan 2 verschillende drama series bij dezelfde producent en verder niet veel ander werk doet, heeft een prima inkomen maar moet in loondienst, want grootste deel van inkomen bij 1 producent. De organisaties in de AV kunnen een dergelijke overeenkomst beter niet tekenen en gaan procederen, anders zit je aan deze dure en onwerkbare procedure vast. De wet gaat toch al weer veranderd worden. Beantwoorden
Hi Anton, ik ben het met je eens dat deze afspraken met de Belastingdienst vooral houvast bieden. Uiteindelijk gaat de rechter erover. Wel ben ik benieuwd: voor welk uurtarief moet iemand dan werken om met twee keer drie maanden per jaar een “prima inkomen” te verdienen? Bij 34 uur per week, 26 weken per jaar en tarieven uit de AV/Film-tarievenlijst, die beginnen bij €29,16 per uur, kom je niet uit op een jaaromzet waar je als zelfstandige duurzaam van kunt leven. Laat staan op een “prima inkomen”. Beantwoorden
Lijkt me logisch dat zzp tarief bij de ondernemer moet liggen. Dus geen prijsafspraken mogenlijk zoals een cao, en zeker niet dat anderen bepalen wat en hoe je iets doet. Beantwoorden
Mee eens Bert, een zzp-er gaat over haar/zijn eigen zzp tarief. Deze zzp-starttarieven, die voor 2026 beginnen bij €29,16 per uur, en waarvan de helft van alle niveaus onder de €37 per uur zit, laten vooral zien hoe beperkt de tariefruimte voor zelfstandigen in deze sector blijkbaar is. Wat er naar mijn idee mis is gegaan bij deze onderhandelingen kun je hier lezen: https://www.reclamebeeld.nl/een-freelance-beroep-vergelijken-met-een-cao-via-rekentools/ Reken je met €29,16 per uur, gemiddeld 28 declarabele uren per week en 45 werkweken per jaar, dan kom je op bruto €36.741 omzet per jaar. Als daar 35% vanaf gaat voor kosten, belasting, pensioen opbouw, AOV enz. dan blijft ongeveer €23.882 per jaar over. Minder dan €2000 per maand. Is dat een verantwoorde wijze voor inhuur? Beantwoorden
Er worden problemen gecreëerd en oplossingen bedacht die helemaal niets toevoegen. Wat een treurnis. Kap ermee! Bescherm de zzp’ers aan de onderkant en zorg dat aan de bovenkant eerlijk aan het sociale stelsel wordt bijgedragen. Al deze criteria bijhouden en controleren lost helemaal niets op. Beantwoorden
nieuws - Zorgbureau en zelfstandigen stappen naar de rechter om zekerheid te krijgen over contractvorm. Wat w...
achtergrond - Opdracht wel of niet geschikt voor een zzp’er: wie beslist dat eigenlijk: de opdrachtgever of ...
