Zzp’ers worden vaak onterecht bemiddeling ingedrukt Geplaatst 24 februari 2025 door ZiPredactie In een onderzoek van ZZP Nederland gaf meer dan de helft van de ondervraagden (53%) die nu gedwongen worden om te werken via een tussenbureau (39%) aan dit niet te willen. Nog eens zegt 34% dat ze dit alleen doen als ze anders geen werk kunnen krijgen. Maar liefst 58% van de respondenten ziet hun verdiensten omlaag gaan als zij (zouden) werken met bemiddelaars. Oplossingen na gesprek 85% van de respondenten geeft aan dat, wanneer zij in gesprek gaan met de opdrachtgever, de conclusie is dat hun opdracht (hetzij met wat aanpassingen) kan worden uitgevoerd als ondernemer. Slechts 4% concludeert definitief dat de opdracht niet opgepakt kan worden als ondernemer. Van de ondervraagden is 67% dan ook niet bang voor een controle door de Belastingdienst, omdat zij ervan overtuigd zijn dat ze hun opdracht kunnen blijven doen als zelfstandige. 70% geeft aan dat ze in 2026 gewoon zelfstandig ondernemer blijven. Onrust door onduidelijkheid Dat de handhaving onrust brengt is wel duidelijk. 42% van de respondenten geeft aan hinder te ondervinden van de handhaving. 39% geeft aan dat zij alleen nog maar klussen kunnen doen via een tussenbureau. 54% van de respondenten die hinder ondervinden van de handhaving geeft aan dat zij zelfs helemaal geen opdrachten meer krijgen van sommige bedrijven. Dat duidelijkheid niet door de overheid wordt verschaft, daar is 73% van de ondervraagde zelfstandigen het over eens. Er moet snel meer duidelijkheid komen zodat opdrachtgever en opdrachtnemer weten waar ze aan toe zijn, vindt ZZP Nederland, de vereniging die het onderzoek uitvoerde. “Het actief aansturen op tussenkomst van bemiddelaars is iets waar de zzp’ers niet op zitten te wachten en wat ook helemaal niet nodig is. Uit eerste reacties van tussenbureaus blijkt dat ze weinig moeite lijken te doen om zzp-opdrachten mogelijk te maken. Tussenbureaus verwijzen al snel, net als de overheid, naar detachering. De uitkomst van het onderzoek dat zzp’ers en opdrachtgevers die het gesprek aangaan er in 85% van de gevallen wél gewoon uitkomen, sterkt het idee dat opdrachtgevers en opdrachtnemers met elkaar in gesprek moeten gaan en blijven.” ZZP Nederland roept op tot waakzaamheid onder zzp’ers. Veel respondenten geven aan te denken dat ze veilig zijn voor een toetsing op de Wet DBA, omdat ze een echte ondernemer zijn en noemen redenen hiervoor zoals: dat er in de overeenkomst staat ze als ondernemer werken; dat ze heel veel opdrachtgevers per jaar hebben; dat ze werken vanuit een bv, stichting, maatschap; dat ze een uurtarief hebben van € 75,- of hoger. Dit zijn allemaal zaken die er bij de handhaving van de Wet DBA niet toe doen. Hoe een en ander wordt verwoord in een overeenkomst is niet zaligmakend. Het gaat om de feiten en omstandigheden die bij een eventuele controle naar boven komen. Het aantal opdrachtgevers is een belangrijke eis bij de fiscale toetsing en speelt deels mee voor de arbeidsrechtelijke toetsing. Maar het hebben van veel opdrachtgevers op zich voorkomt geen schijnzelfstandigheid. De rechtsvorm is niet van belang, maar de werkrelatie. Is er sprake van werkgeversgezag? En de hoogte van het uurtarief zegt ook niets over of er sprake is van werkgeversgezag. Geplaatst in ZP en Ondernemen | Tags handhavingsmoratorium, wet dba, ZZP Nederland | 9s Reacties
De gevolgen van handhaving schijnzelfstandigheid tekenen zich af in de zorg Geplaatst 24 februari 2025 door ZiPredactie Volgens ongeveer de helft van de duizend zorgprofessionals die een enquête van beroepsorganisatie NU’91 invulden, heeft de strengere naleving negatieve invloed op het werk. De kwaliteit van zorg wordt door het wegvallen van zzp’ers negatief beïnvloed, is de helft van de respondenten van mening. 57% geeft aan dat veel zzp’ers zijn gestopt of dat hun overeenkomst is beëindigd. Als gevolg daarvan merkt 59% een hogere werkdruk voor vaste medewerkers. Werkgevers zijn zoekende Misschien nog wel het opvallendste feit uit de enquête: 13% van de zzp’ers geeft aan te stoppen met hun werk in de zorg. Of ze dat ook echt gaan doen en om welk type zorgprofessionals het gaat, blijkt niet uit dit onderzoek. Maar Michel van Erp, woordvoerder van NU’91 weet dat er onder de zzp’ers vrouwen zijn die het ondernemerschap hebben omarmd om de zorg met gezinstaken te combineren. ‘Die groep bijvoorbeeld zou nu wel eens de zorg kunnen verlaten.’ Vooral in de ouderenzorg is de situatie nijpend. ‘In ziekenhuizen worden bedden gesloten of operaties uitgesteld, maar dat kan een verpleeghuis niet doen’, vervolgt hij. ‘In de ouderenzorg zijn werkgevers erg zoekende. We horen veel verschillende geluiden. Sommige werkgevers zoeken het in detachering en uitzenden. Andere trekken extra lager geschoold personeel aan, puur om extra handen te hebben. Weer anderen doen helemaal niets en wachten af of de teams het zelf oplossen.’ De zorgsector kampt al met enorme tekorten en het wegvallen van zzp’ers verergert deze crisis alleen maar, benadrukt de beroepsorganisatie. De handhaving terugdraaien is voor Van Erp niet wat NU’91 voorstaat. Volgens hem zijn de werkgevers nu aan zet om te zorgen dat werken in loondienst aantrekkelijker wordt. ‘Betere salarissen, meer zeggenschap, meer waardering. Het is een feit dat goed werkgeverschap zich uitbetaalt in een groeiend aantal vaste dienstverbanden.’ Goed werkgeverschap Tim Engelen, woordvoer van het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis, bevestigt dat je met goede arbeidsvoorwaarden werknemers aan je kunt binden. ‘Medewerkers hebben bij ons meer zeggenschap gekregen over de roosters’, vertelt hij. Sinds 2024 is een flink aantal zzp’ers bij het ETZ in vaste dienst gekomen. ‘Helemaal zonder lukt ons nog niet. Zij worden nog wel ingezet om de hoogste nood te lenigen. Wat overigens wel meespeelt is dat we de luxe hebben om een ziekenhuis te zijn. In verpleeghuizen en de thuiszorg zijn de problemen ernstiger.’ Dat ook een zorginstelling in de ouderenzorg helemaal zonder zzp’ers kan, bewijst Libertas Leiden. Toen bestuurder Benjamin Martens daar in 2021 aantrad, werkten er naast 650 vaste medewerkers 1.500 zzp’ers en uitzendkrachten die (soms eenmalig) diensten draaiden, zo vertelde hij aan de Volkskrant. Martens nam in 2022 de beslissing om in één klap te stoppen met de inhuur van zzp’ers en uitzendkrachten. Makkelijk was dat niet, blikt HR-adviseur Iris Guiking terug. Alle mogelijke hulptroepen werden ingezet, van familie, vrijwilligers en kantoorpersoneel tot de directeur die in hoogst eigen persoon meedraaide; alles om de zorg maar doorgang te laten vinden. Twee jaar later is de situatie tot rust gekomen. Elke maand wordt er 150 duizend euro bespaard op externe inhuur, waarvan 60 duizend euro als arbeidsmarkttoeslag terugvloeit naar de vaste medewerkers. Hun aantal groeide het afgelopen jaar van 630 naar 750. ‘Nog steeds is het af en toe spannend om de roosters rond te krijgen, zeker als er veel zieken zijn’, zegt Guiking. Onderaan de streep zijn de medewerkers tevreden over het besluit. ‘Bewoners én collega’s zijn blij met meer vaste gezichten. Ook is er veel minder paniek omdat mensen last-minute niet komen opdagen. Dat was een grote ergernis.’ Stimuleren, niet dwingen Jeroen Swanen van Vitalis herkent zich evenmin in de problemen die NU’91 schetst. ‘Wij hebben gesprekken gevoerd met onze zzp’ers en ze de vraag gesteld wat ze nodig zouden hebben om in loondienst te willen komen bij ons. Met een heel aantal, rond de vijftig, zijn we rondgekomen en die zijn in loondienst gekomen. De rest van de zzp’ers is naar FAIR, een regionale zzp-pool, overgegaan of bij ons gestopt.’ ‘Wij geloven in loondienst,’ vervolgt hij, ‘en zijn, althans zo denken we zelf, een heel fijne werkgever’, ‘We bouwen de zzp inzet af en hopen op enig moment grotendeels zonder te kunnen. We zien nu al een terugloop van zzp-inzet van 30% zonder dat de roosters daaronder lijden. De kwaliteit en continuïteit van zorg is bij ons geborgd. We zien nog steeds zzp’ers de overstap maken naar loondienst en dat is goed. We blijven stimuleren, niet dwingen.’ Swanen ziet geen zzp’ers de zorg verlaten. ‘Wel zagen we bij de overgang naar FAIR, waarbij AI controleert op echtheid van documenten, dat een klein aantal zzp’ers die controles weigerden te ondergaan of niet over de juiste documenten bleken te beschikken. Met die groep zijn we gestopt.’ Meer lezen: Een regionale zzp-pool voor de zorg: in Zuidoost-Brabant lukte het wél ABN AMRO: 250.000 zzp’ers mogelijk schijnzelfstandige Paniek rond- en bij zzp’ers? “De verschillen per sector zijn groot” Kamer van Koophandel: groei van aantal zzp’ers in Nederland vertraagt in 2024 Geplaatst in ZP en Politiek | Tags gezondheidszorg, handhaving, schijnzelfstandigheid, zzp | 6s Reacties
VZN nieuwjaarsbijeenkomst: in gesprek met Stan Kaatee en Bart Elshof (SZW) Geplaatst 23 februari 2025 door ZiPredactie Op 11 februari jl. vond een late nieuwjaarsbijeenkomst van VZN plaats. Leden en bestuur troffen elkaar in Dudok in Den Haag. Stan Kaatee, DG Werk van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid was gastspreker, op uitnodiging van VZN-voorzitter Cristel van de Ven. Ook Bart Elshof, teamcoördinator ZZP van het ministerie, was erbij. Kaatee en Elshof namen de aanwezigen mee in wetten met betrekking tot de arbeidsmarkt waarmee het ministerie momenteel drukdoende is. Tijdens de bijeenkomst zoomden we in op de wetgeving die zzp’ers raakt en op hét heikele onderwerp van dit moment, de aanpak van schijnzelfstandigheid. Bij de start zegt Kaatee dat het ministerie blij is met het initiatief om VZN te starten, nu zo’n vijf jaar geleden. Doordat zzp-belangenbehartigers inmiddels samenwerken in een koepelvereniging hebben zij een duidelijke gesprekspartner gecreëerd voor de politiek. ‘Goed gedaan’, aldus Kaatee. ‘Geen hetze tegen zzp’ers’ Kaatee benadrukt direct daarna dat er vanuit het ministerie geen hetze tegen zelfstandig ondernemers aan de gang is. Het ministerie waardeert de bijdrage die zzp’ers leveren. En iedereen die werkt als zelfstandig ondernemer moet dit ook kunnen blijven doen. Daarom werkt het ministerie aan verdere verduidelijking. Wel is er zorg over schijnzelfstandigheid bij structureel werk. Daar hoort volgens het ministerie een vast contract bij. Over hoeveel schijnzelfstandigen het gaat, verschillen de meningen. Vanuit de zaal wordt teruggegeven dat het om een relatief kleine groep gaat. Kaatee deelt die mening niet. Hij schat in dat het misschien wel om 20 à 30 procent gaat. Dat vindt hij niet klein. Precieze aantallen zijn niet te geven, maar volgens Kaatee zullen het er waarschijnlijk ‘een paar honderdduizend zijn’. Onduidelijke regels De aanwezigen discussiëren met Kaatee en Elshof over de duidelijkheid van de regels. Volgens het ministerie zijn die ‘in veel gevallen wel helder, maar zijn er zzp’ers die dat antwoord liever niet horen’. Volgens de zzp-vertegenwoordigers zijn de regels in veel gevallen níet duidelijk. Zo velt de webmodule in 30% van de gevallen geen duidelijk oordeel over de aard van een arbeidsrelatie. Opdrachtgevers weten niet goed waar ze aan toe zijn. Hierdoor verliezen momenteel ook echte zelfstandig ondernemers hun opdrachten. Dat is niet de bedoeling van de aanpak schijnzelfstandigheid. ‘Als zelfstandigen ten onrechte niet worden ingehuurd, vinden ze het ministerie aan hun zijde’, aldus Kaatee. Hij vraagt de aanwezigen om via VZN signalen en concrete voorbeelden hierover door te geven. Dan kan het ministerie hiernaar kijken en op handelen, indien nodig. Vaste baan Er ontstaat een gesprek over de oplossing tegen schijnzelfstandigheid die het ministerie voorstaat: meer mensen weer een vaste baan, met aandacht voor goed werkgeverschap en flexibiliteit binnen het arbeidscontract. Aanwezigen melden dat dit voor veel zzp’ers die hun opdrachten nu verliezen, niet aan de orde is. De meesten willen het zelf niet omdat er sprake is van slecht werkgeverschap. Maar veel zelfstandigen krijgen ook helemaal geen vaste baan aangeboden. In de bouw bijvoorbeeld, waar veel kleine werkgevers zijn. Voor hen is het aannemen van vaste medewerkers veel te risicovol. Zzp’ers verliezen daardoor hun inkomsten en bestaanszekerheid. Sociale zekerheid Is de oplossing niet veel meer gelegen in passende sociale zekerheid voor zelfstandigen? De zzp-vertegenwoordigers vinden van wel. Zelfstandigen kunnen immers net zo goed ziek worden als een ander. Sterker nog, steeds meer zzp’ers ervaren momenteel stress als gevolg van de huidige handhaving op schijnzelfstandigheid. Maar sociale zekerheid gaat verder dan alleen een goed vangnet voor ziekte. Het gaat ook om het aanleggen van een bedrijfsbuffer voor vraaguitval, oudedagsvoorziening en scholing. Kaatee meent dat er nu te weinig bescherming bij de zelfstandig ondernemer is. Dan doelt hij op zorg en ziekte, pensioen en opleiding. Die issues zitten volgens hem ook in de scope van het ministerie. Maar dat laat onverlet dat het aantal schijnzelfstandigen moet worden teruggedrongen. De aanwezigen geven aan dat er mogelijkheden zijn voor zelfstandigen om ook sociale zekerheid op te bouwen en daarvoor te betalen. Dan los je veel van de onderhavige vraagstukken op onze arbeidsmarkt op. Zij vragen Kaatee en Elshof om daar goed naar te kijken. Beide heren geven aan dat te willen doen. Goed voornemen De ochtend eindigt met de conclusie dat we dit vaker zouden moeten doen; een open gedachtewisseling tussen het ministerie en de groep mensen waarover en waarvoor zij beleid maken. Een goed voornemen, dat past bij de start van een nieuw jaar. En waar we zeker meer uitvoering aan willen geven. Voorzitter Van de Ven bedankt Kaatee en Elshof voor hun bijdrage. Na een foto met de aanwezigen, stappen laatstgenoemden weer op de fiets richting ministerie en praten de zzp-vertegenwoordigers nog met elkaar na. Bron: VZN via LinkedIn Geplaatst in ZP en Politiek | Tags schijnzelfstandigheid, VZN | Laat een reactie achter
Hoge Raad: ondernemerschap is volwaardig criterium bij beoordeling arbeidsrelatie Geplaatst 21 februari 2025 door ZiPredactie Of een Uber-chauffeur een arbeidsovereenkomst met Uber heeft, kan mede ervan afhangen of deze chauffeur zich in het economisch verkeer als ondernemer gedraagt. Dat staat in het vandaag verschenen antwoord van de Hoge Raad op prejudiciële vragen die het hof stelde in de zaak Uber. De Hoge Raad gaf in het Deliveroo-arrest een aantal gezichtspunten om een arbeidsrelatie te beoordelen. Een daarvan is extern ondernemerschap. In de situatie van Uber zou de arbeidsrelatie voor hetzelfde werk dan anders kwalificeren. Het hof vroeg aan de Hoge Raad of dat effect ook zo bedoeld was. Advies van de AG In september vorig jaar bracht een advocaat-generaal (AG) De Bock advies uit. Ze vond de betekenis die bij de beoordeling van een arbeidsrelatie moet worden gegeven aan persoonlijke ondernemerscriteria ‘beperkt’. ‘Ze doen ertoe, maar ze kunnen niet de ‘balans doen omslaan’, als op grond van andere criteria is geoordeeld dat de werkrelatie als arbeidsovereenkomst moet worden aangemerkt’. Volgens haar telt dus niet zozeer de persoon van de werkende, maar de arbeidsrelatie bij de kwalificatievraag. In het antwoord wijkt de Hoge Raad af van haar conclusie; hetzelfde werk voor dezelfde opdrachtgever kan voor een werkende met ‘ondernemerschap’ geen arbeidsovereenkomst betekenen en voor een werkende zonder ‘ondernemerschap’ wel. Arbeidsrechtadvocaat Joost van Ladesteijn vindt het een terechte uitspraak. ‘Precies wat ik had verwacht, in lijn met de welbekende toetsing en arresten.’ Hij beargumenteerde eerder in een commentaar dat het advies van A-G Bock onjuist was. De uitspraak van de Hoge Raad van vandaag sluit voor de antwoorden van alle prejudiciële vragen aan bij zijn commentaar. Van Ladesteijn constateerde dat de Belastingdienst in lijn werkte met het advies van De Bock en ‘extern ondernemerschap’ pas meetelt als er geen uitsluitsel is op basis van de andere acht criteria. ‘A priori stellingnames over functies verhouden zich moeizaam met een holistische toets’, zegt hij. ‘Dit werkt door naar alle tools van de Rijksoverheid, alsook beoordelingen die zijn verricht op basis van het advies van A-G De Bock en de wet VBAR.’ Wet VBAR De antwoorden van de Hoge Raad zijn belangrijk voor de wet VBAR. De rangorde werd namelijk ook aangehouden in het wetsvoorstel. In de toelichting bij de wet staat dat ‘het ondernemerschap van de persoon van de werkende niet centraal staat bij de beoordeling van een concrete arbeidsrelatie’. Het belangrijkst bij de beoordeling zijn het werk, de samenwerking binnen de organisatie en de risico’s, verantwoordelijkheden en investeringen van de zelfstandige voor deze specifieke opdracht. Pas als dat geen uitsluitsel geeft, wordt er naar de persoon gekeken. Minister Van Hijum (SZW) heeft eerder aangegeven het antwoord te betrekken in het wetgevingstraject. Hij zal de Tweede Kamer informeren over de gevolgen voor het wetsvoorstel. Procedure Een andere vraag aan de Hoge Raad ging over de procedure waarop je de arbeidsrelatie moet vaststellen. De FNV begon de procedure op basis van de Wet AVV (algemeen verbindend verklaringen van bepalingen van cao’s). De chauffeurs die wél ondernemers zijn, zouden dus ongewild bij de beslissing van het hof betrokken worden. Volgens de Hoge Raad kan de rechter zal in een procedure op de voet van art. 3 lid 2 Wet AVV geen algemeen oordeel geven over de kwalificatie van tussen de werkgever/opdrachtgever en werkenden gesloten overeenkomsten als blijkt dat de individuele omstandigheden van de (groepen) werkenden daarvoor te veel uiteenlopen. Voor zover de rechter bij de kwalificatie van de overeenkomsten wel oordelen kan geven voor bepaalde (groepen) werkenden, kan de rechter dit tot uitdrukking brengen in het dictum van de uitspraak. Het antwoord op deze prejudiciële vraag is dus bevestigend. Meer lezen: Belastingdienst weegt persoonlijk ondernemerschap zelden mee in oordeel over schijnzelfstandigheid. ‘Onjuiste toepassing’ Advies AG aan Hoge Raad: betekenis ondernemerscriteria bij beoordeling arbeidsrelatie ‘beperkt’ Minister Van Hijum gaat ‘nog eens goed’ naar wet VBAR kijken Arbeidsrechtdeskundigen pleiten voor aanpassing wetsvoorstel VBAR. ‘Of iemand zich als ondernemer gedraagt, is een essentieel criterium’ Geplaatst in ZP en Politiek | Tags deliveroo, handhaving, Hoge Raad, ondernemerschap, Uber, Wet Beoordeling Arbeidsrelaties en Rechtsvermoeden, Wet VBAR | 6s Reacties
Uurtarieven zzp’ers en gedetacheerden bleven ook in 2024 achter bij cao-lonen Geplaatst 21 februari 2025 door ZiPredactie De uurtarieven van flexibel werkenden, zzp’ers en professionals in dienst van detacheerders, zijn in 2024 gemiddeld met 3,6 procent gestegen ten opzichte van 2023. Deze stijging blijft achter bij de gemiddelde cao-loonstijgingen en de tariefstijging van (praktisch geschoolde) zzp’ers. Voor 2025 wordt een beperkte tariefstijging verwacht, tussen de 1 en 1,5 procent. Dit blijkt uit de nieuwste Talent Monitor van arbeidsmarktdata specialist Intelligence Group en HR tech dienstverlener HeadFirst Group. Tariefontwikkeling blijft achter bij cao-lonen Volgens cijfers van het CBS bedroeg de gemiddelde loonsverhoging in cao’s in 2024 6,6 procent, dat is aanzienlijk meer dan de gemiddelde tariefstijging van 3,6 procent voor hoogopgeleide zzp’ers en gedetacheerden. Het gemiddelde uurtarief van een hoogopgeleide zzp’er ligt momenteel op €99,65. De tariefstijging van (praktisch geschoolde) zzp’ers kwam met 6,5 procent hoger uit. “De lichte stijging van de uurtarieven in 2024 is te verklaren door een krimpende vraag en groter aanbod van zzp’ers, de dalende inflatie en de effecten van de (aankondiging) van de handhaving op de wet DBA”, zegt Geert-Jan Waasdorp, directeur en oprichter van Intelligence Group. “Omdat de arbeidsmarkt naar verwachting iets minder schaars zal worden in 2025, rekenen we op een matige groei van de gemiddelde tarieven van 1 tot 1,5 procent. Door de eisen van vakbonden, zullen de verschillen in de stijgingen tussen loondienst en zzp’ers in 2025 verder toenemen.” Vraag naar flexibel talent onverminderd hoog Waasdorp merkt op dat, ondanks een lichte groeivertraging op de arbeidsmarkt en een afname van het aantal openstaande vacatures, de schaarste aan flexibel werkenden aanhoudt. “Zzp’ers worden gemiddeld 16 keer per jaar benaderd voor een nieuwe opdracht, wat illustreert hoe groot de vraag naar flexibel talent blijft”, aldus Waasdorp. Marion van Happen, CEO van HeadFirst Group, vult aan: “De arbeidsmarkt blijft krap en daardoor heeft talent nog altijd de regie. Ondanks de voortdurende discussie en handhaving rondom de wet DBA, blijft de keuze voor zelfstandig ondernemerschap populair. Zzp’ers kiezen hun eigen pad, gedreven door vrijheid en flexibiliteit. Bedrijven die hoogopgeleide professionals willen aantrekken, moeten zich aanpassen aan de realiteit van een flexibele arbeidsmarkt en strategieën ontwikkelen om zowel vast als flexibel talent aan zich te binden.” Meer inzichten in de tariefontwikkelingen van professionals over 2024 en in 2025? Download de Talent Monitor op de website van HeadFirst Group. Geplaatst in Professioneel inhuren | Tags HeadFirst Group, Intelligence Group, loon, talent monitor | 1 Reactie
Als zzp’er bewust op weg naar je pensioen Geplaatst 21 februari 2025 door Cees Harmsen Voor lezers die de zestig naderen zijn ‘geld en inkomsten’ het pensioenthema dat ze het meeste bezighoudt en dat geldt met name wanneer ze werkzaam zijn als zelfstandig ondernemer of professional. ‘Heb ik het financieel wel goed genoeg geregeld? Kan ik mij in grote lijnen de dingen blijven permitteren die ik graag wil? Wat als de inflatie nog verder oploopt en mijn spaargeld steeds meer verdampt? Hoe moet dat dan allemaal?’ Tal van mogelijkheden Tijdens je werkzame leven zijn er tal van mogelijkheden om met gebruikmaking van fiscale voordelen een aanvullend pensioen op te bouwen via een pensioenfonds (de tweede pijler van het pensioenstelsel) ter aanvulling op de AOW (de eerste pijler van het pensioenstelsel). Er is echter maar een klein percentage zelfstandigen dat dit daadwerkelijk doet. Ongeveer 94% van de zelfstandigen bouwt geen aanvullend pensioen op, waarbij wel aangetekend moet worden dat 75% van deze groep behoort tot de lagere inkomensgroep met een besteedbaar maandinkomen van minder dan 2000 euro waardoor het lastig kan zijn om het benodigde geld vrij te maken. In die zin kan ik de geluiden voor een verplichte pensioenopbouw wel begrijpen, want zonder maatregelen dreigen tal van mensen later in de problemen te komen. Een gebrek aan pensioeninkomsten beïnvloedt zonder meer hoe je je pensioentijd ervaart en kan je levensplezier flink verminderen. De beschikking over genoeg geld is daarom bij uitstek het belangrijkste criterium voor een goed pensioen. We willen echter niet alleen een goed pensioen, maar vooral een gezond en gelukkig pensioen, waarbij heel andere criteria de boventoon voeren. Een gezond en gelukkig pensioen vraagt om een plan dat een antwoord biedt op alle uitdagingen die zich aandienen in de derde levensfase, waartoe de pensioentijd behoort. Denk daarbij aan vragen als: hoe neem ik goed afscheid van mijn werk? Wat verandert er in de thuissituatie? Hoe geef ik vorm aan mijn nieuwe rol als gepensioneerde? Welke interesses en talenten wil ik verder uitbouwen? Hoe blijf ik fit en vitaal? Hoe blijf ik mentaal scherp en nieuwsgierig? Hoe blijf ik positief en optimistisch in het leven staan? Hoe accepteer ik de onvermijdelijke consequenties van het ouder worden? Hoe sta ik tegenover de grote levensvragen? Jaarlijks gaan er in Nederland meer dan 100.000 mensen met pensioen en net als op financieel gebied het geval is, heeft 94% van deze groep nauwelijks een plan voor de jaren die gaan komen. Is dat, net als bij het financiële aspect, zorgwekkend? Ja, dat zou je wel mogen zeggen. In de eerste periode na je pensionering overheerst het gevoel van absolute vrijheid: je kunt eindelijk doen en laten wat je wilt. Maar dat gevoel verdwijnt vaak sneller dan je denkt, waarna sleur en verveling op de loer kunnen liggen. Talloze onderzoeken laten zien dat een goede voorbereiding op de pensioentijd juist dan een groot verschil maakt. Mensen met een goed pensioenplan zijn aanzienlijk gelukkiger in hun pensioenjaren en genieten vaak ook letterlijk meer levensjaren. Dat zijn toch feiten die tot serieus nadenken zouden moeten stemmen. Hoe maak je een goed pensioenplan? Hoe maak je nu een goed pensioenplan, dat alle belangrijke facetten van het leven omvat? Jarenlang heb ik jonge zelfstandigen en ondernemers begeleid bij het vormgeven van hun tweede levensfase, waarin werk en de balans tussen werk en privé centraal staan. Daarbij gebruikte ik een vierledig model waarin de mens wordt gezien als een wezen met materiële, intellectuele, emotionele en spirituele behoeften. Met enkele aanpassingen bleek dit model ook uitstekend geschikt om de uitdagingen van de derde levensfase in kaart te brengen. Zo ontstond gaandeweg de metafoor van het pensioenkasteel met twaalf kamers. In mijn gelijknamige boek en in deze blogs voor ZIPconomy wil ik jullie graag meenemen op een korte rondleiding door dit kasteel, waarbij we per keer drie kamers bezoeken en de belangrijkste thema’s in deze kamers bespreken. Voor de volgende keer zijn dat de drie kamers in het materiele domein: de werkkamer, de eetkamer en de schatkamer. Graag leid ik u de volgende keer verder rond. Geplaatst in ZP en Ondernemen | Tags pensioen, pensioenkasteel, pensioenplan | 1 Reactie
