Maandelijkse archieven: oktober 2023

Opdrachtgever, intermediair of zelfstandig ondernemer: zo bereid je je voor op de nieuwe regels voor inhuur van zzp’ers

Geplaatst 17 oktober 2023 door Bovib

Er is een hoop nieuws rondom werken met en als zelfstandig professional. Afgelopen week presenteerde demissionair minister Karien van Gennip (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) een wetsvoorstel om de regels te verduidelijken. Wat verandert er en hoe kun je je daar op voorbereiden? Daarover sprak ZiPconomy-hoofdredacteur Hugo-Jan Ruts met Florine Onderwijzer (managing director bij HeadFirst Group) en Saskia Kapper (cco bij Hero Interim Professionals) tijdens de Webinar Week.

Onderwijzer en Kapper zijn bestuursleden van Bovib, de brancheorganisatie voor intermediairs en brokers. “We zijn goed op de hoogte van politieke en maatschappelijke ontwikkelingen en weten wat je moet doen om te voldoen aan wet- en regelgeving”, vertelt Kapper. “In dit webinar delen we niet alleen tips voor intermediairs, maar ook voor opdrachtgevers en zelfstandig professionals.”

Afbouw aftrekposten en conceptwetsvoorstel

De belangrijkste nieuwsfeiten van de afgelopen tijd zijn:

Zowel de zelfstandigenaftrek als de mkb-winstvrijstelling worden afgebouwd;
De Belastingdienst versterkt handhaving op schijnzelfstandigheid. Dat betekent meer boekenonderzoeken en bedrijfsbezoeken;
Er loopt een internetconsultatie voor het wetsvoorstel Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties en Rechtsvermoeden (wet VBAR).

Het nieuwe wetsvoorstel was het belangrijkste thema tijdens het webinar. Kapper: “Ongeacht of deze wet erdoor komt, geeft het voorstel een goed idee van waar je rekening mee moet houden bij de inhuur van zzp’ers.”

Waar moet je rekening mee houden als opdrachtgever?

Huur je zelfstandigen in als zakelijk opdrachtgever? Dan is dit wat je te doen staat om te blijven voldoen aan de wet:

Breng je zaken op orde. Kijk nog eens goed naar de contracten die je hebt met zzp’ers. Onderwijzer: “Modelovereenkomsten blijven voorlopig zeker nog gelden. Zorg dat ze up-to-date zijn en dat je in de praktijk werkt zoals in het contract staat.”
Leg je inhuurpopulatie goed vast. Anders gezegd: weet wie je inhuurt, waarvoor en op welke manier
Kijk kritisch naar de duur van een opdracht. Het liefst is die korter dan 24 maanden.
Zorg voor een duidelijke opdrachtomschrijving
Wees een goede opdrachtgever en stimuleer het ondernemerschap van de zzp’er. Zorg dat zelfstandigen voldoende tijd nemen voor trainingen, investeren in hun eigen zaak en bijvoorbeeld een eigen laptop gebruiken
Zorg dat je modelovereenkomst up-to-date is. Maak je gebruik van een modelovereenkomst op basis van vrije vervanging? Sluit dan voor het eind van het jaar een nieuwe af, want de goedkeuring van dit soort overeenkomsten vervalt.

Welke rol speelt de intermediair?

De intermediair kan opdrachtgevers en zzp’ers helpen om te werken volgens wet- en regelgeving. Dit staat zzp-dienstverleners te doen:

Toets zelfstandig professionals op ondernemerschap
Beoordeel opdrachtomschrijvingen aan de hand van wet- en regelgeving
Toets de feitelijke werkomstandigheden. Ga dus na of opdrachtgever en opdrachtnemer in de praktijk zo werken als op papier staat
Behandel zelfstandigen als opdrachtnemers, niet als werknemers
Adviseer opdrachtgevers en leg uit welke verantwoordelijkheid zij hebben. Uiteindelijk ligt de verantwoordelijkheid voor juiste inhuur namelijk niet bij de contractpartij, maar bij de organisatie waar een zelfstandig professional werkt.

Waar moet je rekening mee houden als zelfstandig professional?

Dit zijn volgens Kapper en Onderwijzer de belangrijkste dingen waar zzp’ers op moeten letten:

Doe geen werk dat behoort tot de kernactiviteiten van de opdrachtgever. Ben je consultant op een HR-afdeling, voer dan bijvoorbeeld geen verzuimgesprekken met medewerkers.
Gebruik eigen hulpmiddelen, zoals een laptop en telefoon.
Zorg dat je meerdere opdrachten per jaar uitvoert voor meerdere opdrachtgevers
Bouw een financiële buffer op en regel sociale voorzieningen zoals pensioen en arbeidsongeschiktheid
Investeer in je reputatie als ondernemer en zoek actief nieuwe opdrachtgevers. Kortom: gedraag je als een echte zelfstandige.

Meer weten? Bekijk hieronder het volledige webinar. Daarin geven de experts ook antwoord op vragen uit het publiek, zoals: mag ik zelfstandig professionals een cursus aanbieden als opdrachtgever?

Geplaatst in ZP en Politiek | Tags #zzp-plannen, #zzpdebat, bovib, politiek, webinar week oktober 2023, Wet VBAR, wet verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden | 5s Reacties

Frans Timmersmans (GL/PvdA): “We hebben het begrip zzp’er wel heel erg opgerekt”

Geplaatst 16 oktober 2023 door ZiPredactie

Krapte op de arbeidsmarkt maakt dat werkgevers weer op zoek zijn naar langetermijnrelaties. Dat zal in de komende 20 jaar niet veranderen, denkt Frans Timmermans, lijsttrekker van GL/PvdA. “Over 20 jaar zijn er geen nulurencontracten meer, over 20 jaar hebben de meeste mensen een vast dienstverband.”

“Ik vind de regio Eindhoven een prachtig voorbeeld. Daar willen werkgevers graag allianties met mensen. Ze willen graag mensen meer binden.” Timmersmans noemt ASML als voorbeeld, een bedrijf dat blijvend op zoek is naar technisch personeel, en mikt op langetermijnrelaties.

Makkelijker van werk naar werk

Dat er daarbij behoefte is aan wendbaarheid en dat een werkgever-werknemer relatie ook verstikkend kan werken, dat begrijpt Timmermans.

“Daarom stellen wij ook voor: maak het makkelijker om mensen van baan naar baan te leiden. Als je kijkt naar een land als Denemarken, dan is het daar makkelijker om iemand te ontslaan. Waarom? Omdat iemand dan niet in een armoedeval terechtkomt en toegeleid wordt naar een nieuwe baan. Dus ik denk ook dat ons economisch model van de toekomst niet is dat je altijd per se bij één werkgever zit. Ik denk aan de andere kant dat werkgevers er steeds meer belang bij hebben om mensen echt vast te houden.”

Zelfstandig ondernemen

“Ik zou het mooi vinden als mensen niet meer de noodzaak voelen om zzp’er te worden. Want het is heel leuk, je verdient op korte termijn meer, maar je introduceert ook heel veel onzekerheden in je leven. Ik hoor steeds vaker terug van zzp’ers: ‘wat als ik nu ziek word, hoe zit het met mijn pensioen?’”

Dat werkenden er zelf voor kiezen om als zelfstandig ondernemer te werken, daar heeft Timmermans geen problemen mee. “Maar we hebben het begrip zzp’er wel heel erg opgerekt. Ik vind een meisje of een jongen van zeventien op een fiets met een rugzak die bezorgt geen ondernemer.”

“Ik ontzeg niemand het recht om te kiezen voor het zzp-schap. Dat is het punt helemaal niet, maar de vraag is in toenemende mate: hoe vrij is die keuze? Of is die keuze zo gemaakt, omdat ze anders niet aan de bak komen? En dan zie ik in de regio Eindhoven een mooi voorbeeld van werkgevers die steeds meer denken: ‘hoe kan ik met mensen die ik nodig heb een langetermijnrelatie aangaan? Want ik wil ze vasthouden, anders lopen ze misschien weg’.”

Luister het gehele gesprek van Timmersmans terug in de onderstaande aflevering van “Haagse Bluf”, de politieke podcast van VNO-NCW en MKB-Nederland. In deze podcastserie worden lijsttrekkers aan de tand gevoeld over hun band met en inzet voor het bedrijfsleven.

Geplaatst in ZP en Politiek | Tags PvdA, schijnzelfstandigheid, Timmermans, Verkiezingen 2023 | 2s Reacties

Wereldbank wijst in onderzoek op kansen en gevaren van de gig-economie

Geplaatst 16 oktober 2023 door ZiPredactie

Online gig-werk biedt zowel kansen als uitdagingen voor overheden en werkenden. Aan de positieve kant biedt het perspectieven voor het genereren van inkomsten, vooral in ontwikkelingslanden, waar de meeste mensen banen hebben die vaak informeel zijn en laag in productiviteit en kwaliteit.

Opstapje naar betere baan

De virtuele en vaak tijdelijke aard van gig-werk biedt ook flexibiliteit voor vaak over het hoofd geziene groepen als vrouwen, jongeren, migranten en mensen met een handicap. Deze banen kunnen opstapjes zijn naar betere banen voor werkenden met weinig skills, door ze te helpen met het leren van digitale skills en zo de digitale kloof te dichten.

Maar de meeste gig-opdrachten bieden weinig tot geen bescherming voor werkers, met onzekere inkomensstromen en geen duidelijke carrièrepaden. Afhankelijk van lokale arbeidswetten worden veel gig-werkers niet beschermd tegen oneerlijke praktijken, mishandeling of verwondingen tijdens werktijd. Gig-werk brengt ook uitdagingen met zich mee op het gebied van dataveiligheid en privacybeheer.

Honderden miljoenen online gig-workers

Het rapport onderzoekt hoe landen kunnen navigeren door de mogelijkheden en gevaren van online gig-werk. Uit het rapport blijkt dat de online gig-workforce veel groter is dan voorheen werd gedacht, met een geschatte 154 miljoen tot 435 miljoen aan online gig-werkers over de hele wereld. Het rapport bracht voor de eerste keer de regionale platforms en gig-werkers in kaart die in andere talen werken dan het Engels.

Belangrijkste punten rapport

Online gig-werk groeit en is goed voor minstens 12% van de mondiale beroepsbevolking en is een groeiende inkomensbron voor miljoenen mensen.
De vraag naar online gig-werkers groeit sneller in ontwikkelingslanden dan in geïndustrialiseerde landen.
Lokale gig-platforms spelen een belangrijke rol in de lokale arbeidsmarkt, maar ze staan voor uitdagingen bij het opzetten van een rendabel bedrijfsmodel en kansen voor groei op lange termijn.
Online gig-werk kan inclusie ondersteunen door arbeidsmogelijkheden te bieden voor jongeren, vrouwen en werkenden met weinig skills.
Gig-werkers, zoals de meeste andere werknemers in de informele sector in ontwikkelingslanden, zijn vaak buiten het bereik van de arbeidswetgeving.
De gig-economie kan lokaal kansen bieden om digitale skills op te bouwen, inkomensmogelijkheden te vergroten en de sociale bescherming van informele werknemers te bevorderen.

Lees hier het originele (Engelse) artikel en download het rapport Working Without Borders: The Promise and Peril of Online Gig Work van de Wereldbank.

Geplaatst in Toekomst van Werk | Tags Gig-economie, Wereldbank | Laat een reactie achter

Vertegenwoordigen FNV en CNV de werkenden in de platformeconomie? Niet volgens deze (tussen)uitspraak.

Geplaatst 13 oktober 2023 door Martijn Arets

Is het legitiem dat een vakbond claimt op te komen voor de rechten van de platformwerker? Het is een vraag die regelmatig voorbijkomt in rechtszaken die vakbonden in Nederland aanspannen tegen werkplatformen. Hoewel de vraag vaak wordt gesteld, blijft een antwoord veelal uit. Tot een (tussen)uitspraak van de rechter in de zaak tussen FNV/CNV en Temper.

Het is algemeen bekend dat platformwerkers lastig te organiseren zijn, mede ook door het gegeven dat er veel verschillende soorten platformwerk zijn, platformwerkers veel individueel te werk gaan, het een enorm heterogene populatie is en dat veel platformwerkers een relatief korte tijd via (of bij: dat is de discussie) een platform klussen uitvoeren. Als platformwerkers zich organiseren, dan is daar vanuit een internationaal perspectief in een minderheid van de gevallen een vakbond bij betrokken.

Hoewel vakbonden in Nederland, en FNV in het bijzonder, veel rechtszaken tegen werkplatformen voeren, is het veelal niet transparant hoeveel platformwerkers de bonden vertegenwoordigen.

Waarom dit belangrijk is

De reden dat ik deze vraag belangrijk vind, is omdat ik het gevoel heb dat vakbonden de rechtszaken in de platformeconomie veelal niet voor de (huidige) werkenden voeren.

Dat was het meest duidelijk bij de zaak tegen het platform voor thuisschoonmakers Helpling. Het was vanaf de start duidelijk dat een ‘winst’ van de bond het faillissement van het platform zou betekenen. Waarna de schoonmakers niet terug zouden vallen op een baan met zekerheden in dienst bij een schoonmaakbedrijf, maar een ‘baan’ in het informele circuit. Hetgeen geschiedde.

Ook bij andere zaken, zoals die bij Uber Taxi (welke opereert in een markt met zelfstandigen, waar de bonden zich nooit druk over hebben gemaakt) is de vraag over de legitimiteit van de vakbond als vertegenwoordiger een terechte vraag.

Het oordeel van de rechter over de legitimiteit

In de zaak van FNV tegen Temper heeft de rechter via een speciale procedure een 4-maanden periode opengesteld (vanaf het vonnis eind december, tot en met 1 mei 2023) waarin werkenden die via Temper klussen uitvoeren zich konden aanmelden voor een ‘opt-out’ en ‘opt-in’. Zo konden werkenden aangeven zich wel of niet te willen laten vertegenwoordigen door de vakbond. In totaal hebben 20.398 werkenden (15.298 na opschonen met betrekking tot dubbelingen) zich voor de optie ‘opt-out’ ingeschreven. Slechts 117 werkenden reageerden op de ‘opt-in’.

Vanuit de vakbonden kwam de kritiek dat Temper in de communicatie rondom deze opt-in/out periode niet-neutrale communicatie heeft verspreid. De rechter ging hier niet in mee. Ik geloof best dat de toon van de communicatie vanuit Temper gekleurd was en je zou kunnen zeggen dat zij een oneerlijke positie hebben. Het platform kan immers eenvoudig alle werkenden bereiken en de vakbond niet. Dat zou je als oneerlijk kunnen zien, maar het feit dat zoveel mensen zich hebben afgemeld na de oproep van Temper en de inspanningen van FNV slechts hebben geleid tot 117 ‘opt-in’ reacties zegt ook echt wel wat over het draagvlak van FNV onder deze groep werkenden.

Gisteren oordeelde de rechter dat “het grote aantal opt-out verklaringen door de Temper-werkers aanleiding geeft voor beëindiging van de collectieve actie, maar alleen voor zover de ingestelde vordering strekken ter bescherming van het belang van de Temper-werkers”. De rechter vervolgt: “de vervolgens te beantwoorden vraag is welk deel van de procedure kan worden voortgezet, en dus welke van de ingestelde vorderingen niet alleen strekken ter bescherming van het belang van de Temper-werkers.”

Of, om het in de woorden van Temper samen te vatten: “De rechtbank concludeert dat alle vorderingen die de vakbonden hebben ingediend namens mensen die via Temper werken, of hebben gewerkt, worden beëindigd. De vakbonden mogen enkel nog verder procederen over hoe werken via een digitaal werkprikbord in algemene zin geduid moet worden. Oorspronkelijk vroegen vakbonden de rechter om vast te stellen wat de juridische relatie tussen Temper en de werkende is. De vakbonden stelden te spreken namens alle mensen die via Temper werken of hebben gewerkt. In reactie daarop hebben tenminste 15.000 mensen zich gemeld bij de rechtbank met de boodschap deze zaak niet in hun belang te vinden en daarom niet vertegenwoordigd te willen worden door de vakbonden. Aan die wens wordt nu gehoor gegeven.”

Tot slot

Deze uitspraak zet de vraag over legitimiteit van vertegenwoordiging weer op de agenda. En hoewel de uitspraak niets zegt over het eindoordeel of Temper een freelanceplatform of een uitzendbureau is, zal het vakbonden wel dwingen om het op de inhoud te spelen en misschien nu wel echt naar de werkenden te gaan luisteren.

Dat klinkt misschien logisch, maar ik denk dat veel zaken niet voor de platformwerkers, maar voor het ‘grotere plaatje’ worden gevoerd. Met als consequentie: freelancers worden richting het uitzendconstruct en de cao geduwd. In mijn ogen is dit niet de juiste weg. Ook omdat het de vraag is of de zekerheid die je hebt bij het uitvoeren van dagklussen via een uitzendmodel niet een vorm van schijnzekerheid is. Iets wat we ook concludeerden in een onderzoek naar de verschillen tussen uitzend- en freelanceplatformen voor dagklussen.

Hoewel we echt iets moeten met de arbeidsmarkt (en dan heeft het mijn voorkeur om te gaan naar zekerheden en verplichtingen los van de contractvorm), is het de vraag of het heilig verklaren van het dienstverband de juiste weg is. Misschien is de vraag stellen, ook in dit geval de vraag beantwoorden.

Dat er onvrede is onder platformwerkers, en dan zeker onder hen waar de impact van het algoritme op de toegang tot, aansturing en controle het grootst is, valt niet te ontkennen. Bij demonstraties bij het Uber hoofdkantoor, die veelal door FNV worden georganiseerd, zie je op de spandoeken van de bond en de borden die de chauffeurs vasthouden dan ook nooit staan ‘ik wil in dienst’. Wel heel veel andere zaken: transparantie in, en uitlegbaarheid van, algoritmes, inspraak en een lagere commissie. Dit zijn problemen waar platformwerkers over heel de wereld mee zitten, wat bijvoorbeeld ook duidelijk werd in de zaak rondom ‘Robo-firing’ van de Worker Info Exchange. Experts roepen op om betere regulering, ook omdat zij zien dat deze technologie steeds meer in het reguliere werkveld wordt toegepast.

Misschien is deze uitspraak een keerpunt en doet het vakbonden beseffen dat de stem van de werkende in de toekomst nu echt moet worden meegenomen. En voer de discussie niet over de platformeconomie, maar over de gehele arbeidsmarkt en de impact van technologie hierop in de toekomst gaat. Misschien een naïeve gedachte, maar duidelijker dan dit gaat het echt niet worden.

Geplaatst in Toekomst van Werk | Tags platformeconomie, Temper | 1 Reactie

Eneco investeert in freelance platform voor technisch personeel

Geplaatst 13 oktober 2023 door ZiPredactie

Voor technische bedrijven is er al enige tijd een tekort aan technisch geschoold personeel, mede door de vraag naar bijvoorbeeld zonnepanelen en warmtepompen als gevolg van de energietransitie.

Hier biedt het online platform van Lance Free uitkomst. Het bedrijf brengt ondernemingen en zzp’ers in de bouw en techniek met elkaar in contact.

Energietransitie zorgt voor groei

“Dankzij de energietransitie heeft Lance Free de afgelopen periode aanzienlijke groei doorgemaakt. Gezien onze ambitieuze doelstellingen en onze focus op innovatie in de manier waarop zelfstandige professionals in de bouw- en technieksector opereren, hebben we besloten om onze groeiplannen te versnellen. Met Impuls Zeeland en Eneco Ventures als partners hebben we een sterke combinatie gevonden van kapitaal, expertise en een uitgebreid netwerk om onze groeiambities te verwezenlijken”, aldus oprichter en CEO Oscar Meijerink in een nieuwsbericht van Eneco.

Lance Free heeft als doelstelling om in 2026 een omzet van meer dan 75 miljoen euro aan opdrachten van technische bedrijven te realiseren. De investering van Eneco Ventures en Impuls Zeeland zal worden gebruikt om dit doel te bereiken door de software te verbeteren, de marketing te versterken en het team uit te breiden.

Vraag en aanbod

Lance Free fungeert als een marktplaats waar bedrijven hun projecten kunnen plaatsen, met twee beschikbare opties: projecten op uurbasis en projecten op stuksbasis. Het platform koppelt vervolgens automatisch geschikte zzp’ers aan de projecten via slimme algoritmes of gaat naar die zzp’ers op zoek door gerichte marketing.

Via het platform kunnen bedrijven en zzp’ers gemakkelijker en efficiënter samenwerken. Al meer dan 20.000 zzp’ers hebben zich ingeschreven op Lance Free.

Innovatieve plannen

Impuls Zeeland helpt ondernemers onder andere met financiering van innovatieve plannen voor maatschappelijke uitdagingen. Dit kan vanuit verschillende fondsen, waaronder het Zeeuws Participatiefonds (ZPF). Impuls Zeeland fungeert hierbij niet alleen als geldverstrekker, maar denkt actief mee en zet zich in voor de ontwikkeling en groei van het bedrijf middels het bieden van begeleiding en toegang tot het uitgebreide netwerk van Impuls.

Samenwerken aan groei

Edwin van Houte, Manager Investeren bij Impuls Zeeland, benadrukt: “Lance Free is een platform dat op grote schaal kan groeien en goed inspeelt op actuele ontwikkelingen rondom de energietransitie en krapte op de arbeidsmarkt. We zijn blij dat dit veelbelovende bedrijf zijn thuisbasis in Zeeland heeft en we kijken ernaar uit om naar aanleiding van deze investeringsronde samen met Oscar en zijn team en Eneco Ventures het bedrijf verder te laten ontwikkelen.

Eneco ziet de potentie van Lance Free en is daarom enthousiast om het bedrijf te kunnen helpen met de verdere groeiplannen. Bovendien gaat de installatietak van het energiebedrijf ook zelf gebruikmaken van de diensten van Lance Free voor het aantrekken van zzp’ers.

Eneco directeur Home Energy Joris de Groot ziet uit naar de samenwerking: “Eneco groeit hard in het installeren van warmtepompen bij klanten thuis. Bij het waarmaken van onze klantbelofte ‘we doen het nu’ hoort natuurlijk een snelle en kwalitatief goede installatie. De vakmensen die we hiervoor nodig hebben zijn schaars. Daarom werken we hard aan nieuwe manieren om deze aan ons te binden, en deze samenwerking draagt hieraan bij”.

Geplaatst in Professioneel inhuren, ZP en Ondernemen | Tags Eneco, freelance platform, personeelstekort, techniek | Laat een reactie achter

Hoe benut je als uitzender de kansen die een platform biedt?

Geplaatst 12 oktober 2023 door Arthur Lubbers

Platformexpert Martijn Arets was een van de sprekers op de bijeenkomst over platformwerk in Badhoevedorp op 3 oktober jl., georganiseerd door de ABU. Aanleiding voor deze bijeenkomst is de publicatie van de whitepaper ‘Platformwerk, Impact in uitzendbranche nu en straks’ die Arets en journalist Claartje Vogel schreven in opdracht van de brancheorganisatie. ABU-directeur Jurriën Koops ziet deze publicatie als basis voor de discussie met leden over uitzendplatformen en de brancheorganisatie wil haar leden helpen de kansen te pakken die platformen bieden.

Want de tijd dat de opkomst van platformisering puur werd gezien als bedreiging voor uitzenden is voorbij. Inmiddels is het niet meer weg te denken en omarmen ook flexbedrijven steeds meer het werkplatform, met name voor kortlopende klussen (gig economy). De Europese Commissie verwacht dat het aantal werkenden via digitale werkplatformen zal stijgen van 28 miljoen in 2021 naar 43 miljoen in 2025.

Arets schat in dat van de 150 werkplatformen in Nederland 38% is gericht op zakelijke opdrachtgevers. Hiervan maakt ruim een kwart gebruik van freelancers, waaronder bekende platformen als Temper en YoungOnes. Slechts enkele platformen zien zichzelf echt als uitzender. Maar hun aantal zal naar verwachting dus gaan groeien.

Vier platformvarianten voor uitzenden

Arets stelt dat arbeidsmarktplatformen kansen bieden voor uitzenders. Het is een manier om de markt te vergroten, nieuwe markten aan te boren. En je kunt het inzetten als kweekvijver (funnel) voor nieuwe kandidaten, zeer gewenst op deze krappe arbeidsmarkt. Bovendien sluit je als uitzender met een platform ook aan bij de verwachtingen (default) van klanten en kandidaten. Die zijn nu eenmaal gewend dat veel digitaal gaat.

De vraag is, hoe pak je die kansen? Er zijn platformen die het hele uitzendproces – van matching tot contractbeheer – overnemen. Maar dat hoeft niet. Veel uitzenders gebruiken platformen voor slechts een deel van hun processen, met name voor het samenbrengen van vraag en aanbod (marktplaatsfunctie).

Arets onderscheidt vier varianten om een platform voor uitzendwerk in te zetten:

Een zelfstandig uitzendplatform;
Het bekendste voorbeeld hiervan is YouBahn, ooit begonnen als traditioneel uitzendbureau, maar nu gaat alles digitaal. Een opdrachtgever plaatst zelf de vacature en een algoritme matcht de werkende (student) hiermee. Die bepaalt vervolgens of hij het werk gaat doen. Hier komt geen intercedent meer aan te pas.
Platform naast bestaande uitzendorganisatie;
Abiant, een grote uitzender in de agro-industrie, is een strategische samenwerking aangegaan met platform Maqqie (spreek uit: makkie). Abiant is en blijft een uitzendorganisatie, maar mag daarnaast exclusief gebruikmaken van Maqqie in Noord-Nederland. Hiermee boort Abiant een nieuwe markt aan, van MKB-ondernemers die liever zelf kandidaten willen vinden en meer een payrolloplossing zoeken. (Maqqie regelt namelijk automatisch de administratieve zaken).
Platformisering binnen organisatie;
Randstad Go is een fraai voorbeeld van een online werkplatform dat door Randstad intern wordt gebruikt. Intercedenten kunnen vanuit de Go-pool landelijk kandidaten vinden in plaats van alleen in hun eigen regio. Heel handig voor kortdurende klussen, zoals evenementen in de Johan Cruijff ArenA of Ziggo Dome.
White label als platform;
Platformen als Youbahn en Maqqie verkopen hun technologie ook als white label. Uitzendorganisatie kunnen deze platformen met eigen logo in de markt zetten, waarbij het onderhoud en ontwikkeling door Youbahn en Maqqie wordt gedaan. Een goede optie voor uitzenders die niet willen of kunnen investeren in het zelf bouwen van een platform.

Drie tips voor uitzenders

In de whitepaper ‘Platformwerk, Impact in uitzendbranche nu en straks’ staan drie belangrijke tips voor uitzenders die de stap willen zetten naar een platform:

Zie het platform niet als concurrent, maar als een aanvulling op de bestaande uitzenddienstverlening; de behoefte van de doelgroep, het faciliteren en ontzorgen van klanten blijft het uitgangspunt
Het draait niet om het platform (techniek) maar het platform-denken; investeren in een platform is geen eenmalig project, maar een proces om technologie in te zetten om de dienstverlening te verbeteren. Denk dus niet in silo’s
Laat (eerst) een deel van de bestaande business via een platform lopen; kies daarbij een niche waarbij je de USP’s van de organisatie benut; gebruik de kennis en expertise die je in huis hebt als concurrentievoordeel

Platformdenken

Arets voegt daaraan toe dat de moeilijkheid niet zozeer in de techniek zit. En ook de complexe regelgeving hoeft geen belemmering te zijn voor uitzenders om te investeren in platformen. Er zijn platformen die 100% compliant zijn, automatisch aan alle juridische, fiscale en administratieve eisen voldoen (volgens geldende CAO’s). Het is dus gewoon mogelijk.

Complexiteit is een zwaktebod.
– Martijn Arets

“Complexiteit is een zwaktebod”, zegt Arets. Dat mag geen excuus zijn om niet te investeren in een platform. Integendeel, het moet zaken juist eenvoudiger maken. Als voorbeeld noemt hij WorkID, een platform waarbij kandidaten online alle persoonlijke gegevens ter beschikking kunnen stellen aan door henzelf geselecteerde uitzendbureaus. Zo gaat een deel van de onboarding snel en digitaal.

Investeren als uitzender in een platform vereist een ander manier van denken, een andere benadering, stelt ook de tweede spreker tijdens de ABU-bijeenkomst Jovana Karanovic, verbonden aan de Rotterdam School of Management (Erasmus Universiteit) en oprichtster van The Reshaping Work Conference. “De iPhone is geen telefoon, maar een platform. Het is die platform-benadering waardoor Apple de markt in tien jaar tijd heeft veroverd en Nokia heeft verdreven. Want een platform verslaat traditionele aanbieders altijd.”

Kansen voor uitzenders in de platformeconomie

Ook Karanovic hield de zaal voor dat er zeker kansen zijn voor uitzenders in de platformeconomie. En de voordelen zijn groot: minder transactiekosten, minder zoektijd en een kwalitatief betere match. En op de krappe arbeidsmarkt is het zaak als uitzender jouw netwerk te vergroten. Een platform leent zich bij uitstek hiervoor en stelt je in staat communities op te zetten, een ecosysteem te creëren.

Net als Arets stelt Karanovic dat de investering in de techniek niet zozeer een probleem is. Die mogelijkheden liggen wel binnen handbereik voor uitzenders. De grootste uitdaging zit in de marketing. “Je moet een netwerk (opdrachtgevers, kandidaten, red.) opbouwen. Je moet flink investeren in marketing. En daarvoor heb je diepe zakken nodig.”

Maar ook voor uitzendorganisaties die niet over enorme marketingbudgetten beschikken zijn er mogelijkheden. Zij kunnen kiezen uit drie strategieën:

Belong; aansluiten bij een groot platform (en dus daarop meeliften). Zo is Pharmapacks ooit gegroeid door zich als leverancier van farmacieproducten aan te sluiten bij Amazon, waarmee het ineens een heel grote markt kon bedienen. (Het bedrijf heeft het overigens ondanks het succes financieel niet gered.)
Buy; Ikea heeft het Amerikaanse Taskrabbit overgenomen, een platform voor het online inhuren van een ‘Tasker’ die jouw meubelen in elkaar zet. Zo is het kleine platform Taskrabbit zeer succesvol geworden. En voor Ikea is het een welkome aanvulling op de dienstverlening.
Build; zelf een platform (community) opbouwen. Daarin is bijvoorbeeld Airbnb geslaagd. Maar er zijn ook minder bekende voorbeelden, bijvoorbeeld Open Table, een Amerikaans platform voor restaurantreserveringen, in 1998 kleinschalig begonnen in San Francisco.

Start met een lokaal netwerk

Bij de derde optie speelt volgens Karanovic altijd het kip-en-eiprobleem, oftewel welke community ga je eerst opbouwen? Investeer je eerst in het netwerk van aanbieders of die van klanten? In het geval van Open Table en Airbnb is het logisch dat je eerst investeert in de aanbodkant. Maar voor een werkplatform ligt dat volgens Karanovic anders. “Op de huidige krappe arbeidsmarkt ligt het voor de hand dat je de kandidaten centraal stelt en daar dus eerst in investeert. De opdrachtgevers zullen dan volgen.”

Een platform verslaat traditionele aanbieders altijd.
– Jovana Karanovic

Welke strategie een uitzender ook kiest voor platformisering, Karanovic heeft een belangrijk advies: start met een lokaal netwerk. Probeer niet in een keer heel Nederland te veroveren. En laat het aansluiten op jouw bestaande organisatie; automatiseer bestaande processen en probeer dat in een platform te integreren.

Uitzender, wordt geen Uber

De platformisering is nog lang niet uitontwikkeld. Volgens Karanovic zullen de komende vijf jaar AI-toepassingen, big data analytics en blockchain de platformisering richting geven. Platforms zullen toegang bieden tot nieuwe markten, er komt meer diversificatie (denk aan Uber Eats) en er zullen meer gespecialiseerde platformen voor tal van niches komen.

Niet elke platformmarkt zal overigens dezelfde ontwikkeling doormaken. Uber wordt als hét wereldwijde voorbeeld van platformisering gezien. Volgens het ‘the winner takes it all’-principe heeft Uber als grootste aanbieder van taxidiensten de kleinere concurrenten van de kaart geveegd. Bij dergelijke eenvoudige dienstverlening waarbij alle aanbieders vrijwel gelijk zijn kan de marktleider monopolist worden.

Voor de flexmarkt zal dat niet zo snel gebeuren. Hier liggen veel meer kansen voor tal van gespecialiseerde werkplatforms. Arets ziet in de uitzendwereld nog niet zo snel één marktleider die de norm bepaalt (zoals Uber) bij werkplatformen. “Er zijn bij uitzenden wel standaarden waar schaalvoordelen te behalen zijn, maar er komt wel meer bij kijken. En elke sector is weer anders, een platform voor thuiszorgmedewerkers vereist heel iets anders dan een klusplatform.”

Volgens Arets komt het ook – voor een uitzender die de stap zet naar een platform – uiteindelijk altijd aan op het inzetten van de mensen, kennis en expertise die je in huis hebt voor onderscheidende dienstverlening. “Neem de eigen organisatie als uitgangspunt, dat geeft je een voorsprong. Ga vooral niet Uber nadoen, maar ga uit van je eigen kracht.”

Kritiek politiek op platformwerk

De politiek is zeer kritisch over platformwerk. Vanuit een Europese richtlijn zal nationale wetgeving volgen die platformwerkers moet gaan beschermen. Demissionair minister Van Gennip (SZW) pleit voor een strenge (sectorale) aanpak van platformwerk.
Martijn Arets vindt de harde opstelling tegenover werkplatformen niet helemaal terecht. “Nu worden platformen aangepakt, dat is heel gemakkelijk. Maar het gaat om sectoren waar de arbeidsvoorwaarden al langer slecht geregeld zijn. Daarvoor is hervorming van de arbeidsmarkt nodig. Daarover zou de discussie moeten gaan.”
Hoe dan ook, flexbedrijven doen er goed aan rekening te houden met de verwachte strengere wet- en regelgeving. Zolang goede zzp-wetgeving uitblijft is er een zeker risico voor flexbedrijven om te investeren in een werkplatform voor freelancers. Reden voor bijvoorbeeld Youbahn om met uitzendkrachten te werken in plaats van zzp’ers.

De ABU-whitepaper ‘Platformwerk, Impact in uitzendbranche nu en strak’ is hier te downloaden.