Maandelijkse archieven: december 2018

2018: het jaar van de stilte voor de storm rond inhuur, wetgeving en zelfstandige professionals?

Geplaatst 31 december 2018 door Hugo-Jan Ruts

What was hot and what was not in 2018? Die vraag beantwoorden op basis van de statistieken van best gelezen artikelen van ZiPconomy in het afgelopen jaar doet wellicht wat afbreuk aan de werkelijkheid. Maar het geeft op zijn minst een indicatie wat er speelde onder zelfstandige professionals, hun opdrachtgevers en iedereen die actief was rond het bemiddelen van ZP’ers. Nu: tal van wetgeving en een andere kijk op het organiseren van werk en inhuur springen er als overkoepelende thema’s duidelijk bovenuit. Met de opmerking dat dat laatste thema (organiseren van werk en inhuur) zich weinig aan lijkt te trekken van het politieke debat over het eerste thema (wetgeving).

Wetgeving

Wet DBA, de WAB, AVG en BSN. Afkortingen van drie letters domineren het nieuws en debat omtrent wetgeving.

Je zou het haast vergeten, maar het begin van 2018 stond toch vooral in het teken van de aangescherpte privacyregels. De wereld van inhuur was er maar druk mee. Tot 25 mei dan. Daarna lijkt de aandacht flink verslapt. Wellicht ten onrechte. Artikelen over de AVG, met nieuws, tips en checklists, domineren de top 50 best gelezen artikelen. Ze zijn samengevat in dit thema eMagazine. Misschien toch goed om die nog eens door te bladeren.

De Wet Arbeidsmarkt in Balans (zie hier voor uitleg) geeft nieuwe kaders voor alles rond flex, dat niet zzp is.

De meeste ZiPconomy volgers zijn waarschijnlijk meer nieuwsgierig naar de vervanging van de Wet DBA. Dat is aan de bezoekcijfers in ieder geval goed te zien. De whitepaper over de plannen van Koolmees (‘In drie jaar en drie fases naar nieuwe regels voor inhuur van zelfstandigen’ – zie hier) is een van de best bezochte pagina.

Echt hard nieuws over die vervanging van de Wet DBA was er in 2018 dan misschien niet. De impact van de uitleg van de gezagscriteria, die de Belastingdienst per 1 januari 2019 gaat gebruiken, wordt her en der misschien toch wat onderschat. Voor je het weet glippen die criteria, waar her en der best wat op af te dingen valt, de webmodule binnen die in 2019 klaar moet zijn. Met het risico dat niet de politiek maar de Belastingdienst (weer, net als bij de Wet DBA) de regie pakt over waar de grenzen liggen wanneer nu wel of niet iemand als zelfstandige ingehuurd kan worden.

De relatieve stilte rond de nieuwe Wet DBA lijkt op de stilte voor de storm. Een minimum inhuurtarief, een maximale lengte van een opdracht en de wens om de inzet van zelfstandigen voor ‘reguliere werkzaamheden’ lastig, zo niet onmogelijk te maken (zie ook die gezagscriteria) vanaf 2020 forse impact hebben voor een flink percentage van de zelfstandigen die ingehuurd worden. Misschien de reden waarop het artikel ‘Doe nooit meer een opdracht van vijf dagen in de week’ de top 25 haalde.

Knabbelen aan het zzp-stelsel

Genoeg nieuwtjes ook over zzp & pensioen (overzicht) en zzp & arbeidsongeschiktheidsverzekering (overzicht). Meestal in combinatie met het woordje ‘verplicht’ en meestal in de vorm van proefballontjes. Nee, op dat vlak valt er in 2019 niets te verwachten. Ook niet in de afbouw van de fiscale voorzieningen voor zelfstandigen (al pakt het Belastingplan 2019 ongunstig uit voor de bovenmodale zp’er). Maar mogelijk des te meer in een nieuwe kabinetsperiode.

Voor wie zich zorgen maakte over de privacy van zelfstandigen was er eind 2018 nog een succesje. Er komt een einde aan de bekritiseerde koppeling tussen het BTW nummer en BSN (zie hier). Al hoorde ik als reactie op dat nieuws dan weer het nodige gemor over de extra administratieve lasten die dat gaat opleveren voor zowel die zelfstandigen als hun opdrachtgevers en bemiddelaars.

Professioneel inhuren : Total talent acquisition en platformen

Het artikel “12 trends die zorgen dat werken in de toekomst nooit meer zal zijn wat het nu is” staat in de top 5 best gelezen artikelen. Dat de toekomst van werk niet zo zeer over de toekomst gaat maar over het ‘nu’ dringt blijkbaar door. Met de constatering dat een “nieuw arsenaal aan arbeidsvormen, nieuwe vormen van leiderschap vereist”. Plus de waarschuwing dat het “aantal burn-outs spectaculair toe neemt in onze ‘VUCA wereld”.

Wat uit artikelen over de inhuurpraktijk bij opdrachtgevers duidelijk wordt (zie bijvoorbeeld dit seminarverslag of deze casus over Amstelveen ) is dat de onderwerpen die daaruit naar boven komen, zich niet erg veel aantrekken van het politieke debat over de positie van de zzp’ers. En andersom lijkt er vooral aandacht voor het politieke spel in plaats van de werkelijke praktijk van inhuur door opdrachtgevers. Of voor de plek van de flexbranche (zie deze column van Stef Witteveen). Zonder dat inzicht uit de echte praktijk komt er geen oplossing voor het ‘waterbedeffect’ van nieuwe wetgeving.

Het inhuren van externen professionaliseert ondertussen. Zowel bij opdrachtgevers als de bureau (zie bijv deze opleiding) De integratie tussen inhuur en recruitment zette in 2018 serieus door (zie bijvoorbeeld hier). Statement of Work als alternatieve contractvorm kwam weer aan bod, met de noodzaak (zie hier) om die term goed te definiëren. Een artikel over ‘5 trends in de technologie rondom inhuur extern talent’ haalde de top 25 best gelezen artikelen. Net als een artikel over de aankondiging dat ‘inhuur externen’ onderdeel wordt van het strategische personeelsbeleid van de rijksoverheid.

Het verder doorontwikkelen van de visie en vaardigheden rond inhuur, maakt de vraag of een organisatie inhuur zelf moet organiseren of moet uitbesteden actueel (zie dit artikel).

De beursgang van UpWork was voor mij in 2018 ook een interessant nieuwtje. Het toont de volwassenheid van de platformen als alternatief sourcingskanaal voor het vinden van de steeds schaarser wordende zelfstandige professional (dit waren trouwens de 25 meest gevraagde interim profielen). De ontwikkeling rond platformen en inhuur stond – samen met andere onderwerpen die te maken hadden met ‘online’ en ‘inhuur’ – centraal op deze webinardag (of zie dit webinar over de werking van een online freelance management systeem).

Van 2018 naar 2019

Goed, dat was 2018. Op naar 2019. Het tiende jaar van ZiPconomy, en dat vanaf een nieuw adres en met een aantal nieuwe gezichten, maar daarover binnenkort meer.

Wat 2019 gaat brengen, daar laten een reeks van experts zich in een korte serie artikelen vanaf donderdag over uit.

Rest mij een ieder een mooie afronding van het jaar te wensen en een mooi, gezond en liefdevol 2019. Een jaar met hopelijk een beetje meer nieuwsgierigheid naar elkaars positie (zie deze column over waarom daardoor het polderoverleg over de zzp’er vast zit), een beetje meer oog voor elkaars motieven en een beetje meer aandacht om zo allemaal – opdrachtgever, bemiddelaars, zelfstandige, een goede baas 2.019 te zijn.

Top 25

De top 25 best gelezen artikelen op ZiPconomy uit 2018:

Geplaatst in Professioneel inhuren, ZP en Politiek | 3s Reacties

Koolmees verruimt gratis ontwikkeladviesregeling naar alle 45-plussers, ook voor zzp’ers

Geplaatst 31 december 2018 door ZiPredactie

Iedere werkende van 45 jaar of ouder kan in 2019 gratis advies krijgen van een loopbaanadviseur. Voorheen konden alleen specifieke beroepen zoals ambulancemedewerkers, schoonmakers en leerkrachten gebruikmaken van de subsidie. Minister Koolmees: “De mensen die dat hebben gedaan, waren positief. Maar ik denk dat er nog veel meer mensen er profijt van kunnen hebben. Daarom heb ik besloten dat alle 45-plussers in aanmerking komen.” Hij trekt daarom nog eens 3 miljoen euro extra uit voor de regeling, waardoor er in totaal 17 miljoen euro beschikbaar is.

Ook zelfstandige zonder personeel kunnen gebruik maken van de regeling.

Wie een ontwikkeladvies aanvraagt, krijgt een aantal individuele gesprekken met een coach. Samen kijk je dan naar je huidige werk, naar wat je kunt en leuk vindt, en waar in de toekomst banen voor jou te vinden zijn. De coach kan je ook helpen om je nieuwe plannen in gang te zetten. Het ontwikkeladvies is voor de deelnemer gratis. De coach kan per ontwikkeladvies €600 subsidie aanvragen. De regeling doet denken aan de loonbaancheques zoals die al een aantal jaren in België beschikbaar zijn.

Goede voornemens

“Het is belangrijk dat mensen regelmatig nadenken over de toekomst van hun werk en over hun persoonlijke ontwikkeling. Maar in de praktijk komen mensen daar niet altijd aan toe. Zeker niet als ze goed op hun plek zitten en een druk leven leiden”, zo schrijft met ministerie in een toelichting. Minister Koolmees: “Iedereen komt aan het begin van het jaar met goede voornemens. Ik denk dat het de moeite waard is om dit jaar met een loopbaanadviseur aan je eigen toekomst te werken.”

Loopbaancoach Leni Minderhoud, gespecialiseerd in (loopbaan)coaching van juist die 45plus ondernemer, is blij met de verruiming. “De afgelopen jaren is gebleken dat een regelmatige check van je loopbaanwensen en perspectief zeer verstandig is. De situatie op de arbeidsmarkt en innovatie van werk ontwikkelen in een steeds sneller tempo” zo zegt Minderhoud. “Een ondernemende mindset die up-to-date is, is hierbij onontbeerlijk. Ondanks dat de arbeidsmarkt aantrekt, is zelfstandig ondernemerschap nog steeds een interessant volwaardig alternatief. Gesprekken met een loopbaancoach, tevens businesscoach, kunnen helpen met een ondernemende houding die past in de huidige tijd van netwerken, nieuwe business modellen en innovatieve mogelijkheden. Maak dus als 45-plusser zeker gebruik van deze regeling. ”

De regeling is nog tot 10 januari 2020 beschikbaar. Een loopbaancoach regelt administratieve afhandeling.

Geplaatst in ZP en Ondernemen | 5s Reacties

“De dynamiek op de arbeidsmarkt groeit harder dan wat ze in Den Haag bedenken.”

Geplaatst 30 december 2018 door Hoofdzaken

Ruts neemt ons mee in de status van de flexibele arbeidsmarkt: “De groei van zelfstandigen wordt naar beneden gepraat, zowel door de media als door partijen die de status-quo willen behouden. Denk bijvoorbeeld aan vakbonden en pensioenfondsen die gebonden zijn aan vaste contracten.” Volgens Ruts is dit een van de belangrijkste oorzaken dat innovaties flink achterlopen. “Bij het kopen van een huis wordt nog steeds om een vast contract gevraagd. Het regeerakkoord is wel ambitieus, maar loopt vervolgens vast op de polder vanwege de oppositie. Zo kom je nooit verder.”

Wet Arbeidsmarkt in Balans en de nieuwe Wet DBA

Dat wetgeving en beleid achterlopen is ook zichtbaar bij de discussie rondom de Wet Arbeidsmarkt in Balans. Over deze wet is het laatste woord dan ook nog niet gerept. Ruts: ”Er zitten allerlei scherpe randjes aan. Neem als voorbeeld de proeftijd van vijf maanden. Dit is veel te lang. Het hele idee van vast en flex bij elkaar krijgen valt of staat niet met deze periode. Beleid en praktijk hebben altijd van elkaar af gelegen, maar het gat lijkt alleen maar groter te worden. Het zijn enkel pleisters op een discussie van twee jaar geleden.”

Ruts stapt vervolgens over op de Wet DBA, waar ook veel strubbelingen voorbij komen. “De vervanging van de Wet DBA is een trekharmonica geworden. Een deel wordt nu ingevoerd, een deel pas later. Met de nu uitgewerkte gezagscriteria, die vanaf 1 januari 2019 gaan gelden, zet de Belastingdienst piketpaaltjes die wellicht geruisloos hun weg gaan vinden in een webmodule”, aldus Ruts.

Platformeconomie

De platformeconomie zorgt ervoor dat intermediairs op een andere manier worden vormgegeven. Maar wat is de platformeconomie? Het omvat alle economische activiteiten van aanbieders en gebruikers die worden gefaciliteerd door een digitaal platform. Ze bieden transparantie in vaak ondoorzichtige markten, ontsluiten ongebruikte capaciteit tegen vaak lagere prijzen en de kwaliteit wordt gegarandeerd met beoordelingssystemen.

“Voor producten zijn platformen logisch, maar ook arbeid kan steeds vaker via een app besteld worden. Toch wordt deze vorm ook vaak als product aangeboden.” Ruts licht dit toe aan de hand van een voorbeeld: “In Indonesië is er een platform met ongeveer 6.000 professionals die bemiddelt in IT. Opvallend is dat je geen arbeid inhuurt, maar een website, SEO-campagne of app bestelt. Als je iets nodig hebt, gaat het natuurlijk om mensen maar de oplevering is een product. Het platform staat garant voor het eindproduct.”

“Wij kijken nog heel veel naar poppetjes en organiseren, maar te weinig naar output.”
Hugo-Jan Ruts – ZiPconomy

Passen nieuwe regels bij je manier van werken?

“Zelfstandig professionals moeten niet de hoop hebben dat de VAR nog terugkomt. In het loop van het jaar zal duidelijk gaan worden hoe er onderscheid gemaakt gaat worden tussen wat werken als zelfstandige en als werknemer is. Bijvoorbeeld met een beperking in de duur van de opdracht. Vervolgens kan de zelfstandig professional bij zichzelf te rade of de zzp-constructie dan wel voor hem/haar is weggelegd”, legt Ruts uit. .

Beluister de volledige radio-uitzending met Hugo-Jan Ruts hieronder.

Geplaatst in Toekomst van Werk | Tags wet dba | Laat een reactie achter

Een goede baas 2.019. Met een beetje meer liefde kunnen we het allemaal zijn.

Geplaatst 21 december 2018 door Hugo-Jan Ruts

Ik was onlangs bij de oratie (hier naar te lezen) van professor Aukje Nauta, ter gelegenheid van het feit dat ze bijzonder hoogleraar aan de Universiteit Leiden is geworden. In diezelfde week luisterde ik naar een aflevering van Werkverkenners (hier terug te luisteren) over hoe de nieuwe generatie bazen eruit moet zien.

Waar het in die radio-uitzending ging over dat de jeugd van tegenwoordig toch echt anders is en andere dingen verwacht van managers, ging de lezing van Nauta over een kernwaarde van alle tijden: Liefde.

Die twee liggen dichterbij elkaar dan je misschien zou denken.

Laat ik vooropstellen dat ik niet zo geloof in dat generatiedenken. Ik ben er nog niet van overtuigd dat millennials fundamenteel anders zijn. De context waarin we allemaal werken, is wel anders dan zeg 20 tot 30 jaar geleden. Die context is voor jongeren veel meer vanzelfsprekend.

Technologie maakt dat werk nu minder tijd-, plaats-, persoons- en contractgebonden is. Om maar een open deur te noemen. De doorontwikkelde individualisering, met zijn roots in de jaren zestig, zorgt voor lossere relaties tussen werkgever en werknemer.

Een wereld vol transacties

Daarbij willen bedrijven zich flexibeler organiseren. Werk wordt steeds meer een transactie. Ik wil als opdrachtgever/werkgever X en ben bereid daar Y voor te betalen. Of ik wacht tot de ‘economisch gunstigste bieding’, zoals dat in het vakjargon heet.

Dat transactionele denken leidt tot vluchtiger werkverhoudingen. Met het risico dat die verhoudingen ook liefdelozer worden, aldus Nauta.

Millennials zouden gek zijn gek op dit soort transactionele verhoudingen. “Be clear with me, set me free” luiden twee van de vier stelregels bij Facebook als het gaat om wat de millennials daar van hun managers kunnen verwachten. Duidelijke opdrachtinstructies en de vrijheid om het werk op hun eigen manier voor elkaar te krijgen.

Dat zijn millennials zo gewend, hun wereld ziet er ook best transactioneel uit. Een leuke (of minder leuke, maar wel passende) klus is via apps snel gevonden. Relaties zijn een resultaat van intensief swipen op Tinder. Merktrouwheid heeft plaats gemaakt voor het vinden van de beste aanbiedingen. Studenten die roodstaan lossen dat met een paar muisklikken zo op via DUO.

Niet alleen millennials hebben behoefte aan meer transactionele verhoudingen. In haar boek “Voorbij het verschil. Het belang van inclusief leiderschap” stelt Grethe van Geffen dat veertig procent van alle zelfstandige professionals organisaties ontvlucht zijn.

Ik vul maar even in van wat er bij veel grote, bureaucratische organisaties speelt: verstikkende systemen, vage verwachtingen die meer met input te maken hebben dan met output, ondoorzichtige beoordelingssystemen, beloningsstructuren die meer te maken hebben met je verleden dan met de waarde die je in de toekomst weet op te leveren. Een beetje meer transactioneel denken kan hier geen kwaad.

Ook andere generaties zijn het in dagelijks leven meer en meer transactioneel bezig. De volgzame consument heeft plaats gemaakt voor de veeleisende online koper, die met social media reputaties kan maken en breken. Zo zijn we tegenwoordig allemaal de hele dag door opdrachtgever.

Goed opdrachtgeverschap als keus voor ons allemaal

Toen ik vanuit het Leidsche Academiegebouw een uitspraak van Nauta over het belang van goed opdrachtgeverschap tweette, reageerde een aantal doorgewinterde zelfstandigen direct. Dat werkgevers zich verantwoordelijk moeten voelen voor het welzijn van zelfstandigen, dat kan niet de bedoeling zijn. Niks uitnodigen voor kerstfeestjes, niks zorgen voor het welzijn, niks zorgen voor employability. De verhoudingen moeten lekker transactioneel blijven. U vraagt, wij draaien. Of niet, maar dat is dan onze eigen keuze.

Voor wie zich die keuze kan veroorloven is dat natuurlijk ook prima. Los daarvan denk ik dat ook de rest van de wereld van werk steeds meer draait om transacties. Ook in organisaties waar de vaste baan de norm is, maken vaste taken plaats voor projecten. Met medewerkers die daarop pitchen en deals maken met projectleiders over hun inzet en inbreng.

Werk als transactie zien heeft zeker gezonde kanten, maar voor gezonde werkverhoudingen en een gezonde maatschappij is meer nodig. Ik begrijp de zorgen van Nauta wel. De missie van haar hoogleraarschap is onderzoeken “hoe de mens overeind kan blijven in een snel veranderende wereld”. Goed opdrachtgeverschap is een keuze, zegt Nauta. Dat geldt natuurlijk ook voor goed opdrachtnemerschap. “Als je ervoor kiest om met liefde werk te geven én te nemen, dan floreren zowel mens als organisatie. Daarvoor is nodig dat we de ander, ieder ander mens, echt zien staan. Dat we zorgen voor andermans belang, naast de zorg voor eigenbelang.” Dat zijn ook geen tegenpolen, maar onafhankelijke dimensies die dus prima te verenigen zijn, zo vult Nauta nog aan.

Ik vind het wel een mooie gedachte voor 2019. Of je nu werkgever of opdrachtgever bent. Werknemer of opdrachtnemer. Consument of burger. Een goede baas 2.019, die kunnen we allemaal zijn.

Geplaatst in Toekomst van Werk | Laat een reactie achter

Samenwerkende zzp-juristen winnen raamcontract Rijksoverheid

Geplaatst 21 december 2018 door ZiPredactie

Een groep samenwerkende zelfstandige juristen en advocaten heeft via hun netwerkorganisatie een eigen mantelcontract gewonnen met de Staat der Nederlanden. De definitieve gunningsbeslissing daarover is vandaag gevallen.

Ondersteund door het Netwerk van Ondernemende Juristen schreven de zzp-juristen in op een Europese aanbesteding voor het leveren van arbeidsrechtelijke ondersteuning aan vrijwel alle ministeries.

Een groep van 17 onafhankelijke arbeidsrechtspecialisten behoren nu tot de selecte groep marktpartijen die de komende jaren juridische ondersteuning gaat bieden aan de ministeries bij de ‘normalisatie’. De enorme operatie waarin een deel van de ambtelijke rechtsposities omgezet worden naar het civiele arbeidsrecht.

Na een rijksbrede aanbesteding, waarin nadruk lag op kwaliteit en continuïteit, kwam het samenwerkingsverband van zelfstandige arbeidsrecht specialisten als een van de winnende partijen uit de bus. Alle andere raamcontracten gingen naar grote consultancy partijen of beursgenoteerde detacheerders.

‘Het gewonnen raamcontract biedt de betrokken zelfstandige professionals hun eigen ingang en daar was het om te doen’, aldus Marijn Rooijmans die vanuit het Netwerk van Ondernemende Juristen de inschrijving op de aanbesteding verzorgde.

‘In hun eentje maakte geen van onze leden een kans, want laten we eerlijk zijn, deze aanbesteding was toegeschreven naar de grote aanbieders”, vertelt Rooijmans. “Kleinere partijen waren op voorhand al kansloos. Als netwerk verbinden we vrijwel alle goede onafhankelijke juridische specialisten uit de top van de markt. Dat doen we op het vlak van M&A, Finance, contracten, IT, etc, maar ook op dit niche vakgebied. Doorgaans blijven we erg op de achtergrond tussen professionals onderling, maar bij zo’n aanbesteding ziet ook de buitenwereld ineens hoeveel kracht en kwaliteit er schuilt in ons netwerkverband. En dat we een serieus alternatief zijn.”

Geplaatst in ZP en Ondernemen | Laat een reactie achter

Vrijdagondernemerstip: Tegen jezelf praten. Dat is zo’n slecht idee nog niet.

Geplaatst 21 december 2018 door ZiPredactie

Tegen jezelf praten. Veel mensen doen het. Misschien zelfstandige professionals wel meer dan anderen, wie weet. Zou zo maar eens kunnen. Anyway, het blijkt nog nuttig te zijn ook. Als je het maar wel op een goede manier doet, zegt management guru en ‘freelance-economy pioneer’ Dan Pink in zijn ‘tip van de dag’.

Zo blijkt volgens Pink uit onderzoek dat het werkt om in de tweede of derde persoonsvorm tegen jezelf te praten. Immers, een beetje afstand nemen van het onderwerp van het probleem doet wonderen. Een korte kijk- en luistertip.

Geplaatst in ZP en Ondernemen | Tags Daniel Pink, ondernemerstip | Laat een reactie achter