Deurbeleid: zzp’ers niet welkom

Ken je het deurbeleid van een drukke club? Je staat in de rij, je ziet er prima uit, en toch zegt de portier: ‘Vanavond niet.’ Geen uitleg, geen gesprek. Zo voelt het zinnetje dat ik de afgelopen twee weken drie keer tegenkwam in een aanvraag voor externe inhuur: niet geschikt voor zzp.

Drie aanvragen, drie dichte deuren

RDW: via het platform van een MSP-dienstverlener kreeg ik een aanvraag van de RDW actief toegemaild, ik was gematcht als passende kandidaat. Onderaan stond: de aanvraag kan niet worden ingevuld met een zzp’er. In het systeem sta ik geregistreerd als zzp’er. Het systeem matcht me en sluit me in dezelfde mail weer uit.

Rijkswaterstaat: een aanvraag via een broker. Tijdelijk karakter, vaste start- en einddatum, specifieke vaardigheden die Rijkswaterstaat zelf niet in huis heeft, geen zij-aan-zij werk, een helder omschreven resultaat en geen directe leiding en toezicht. Een opdracht die prima past bij een zzp’er die zich in het economisch verkeer als ondernemer gedraagt. Toch stond er: geen zzp. Navraag bij de broker leerde dat het een specifieke wens van Rijkswaterstaat was.

Een overheidsinstelling via een DAS: een broker deelde op LinkedIn een aanvraag die liep via het dynamisch aankoopsysteem (DAS) van een overheidsinstelling. Zzp uitgesloten. Op mijn reactie antwoordde de broker dat het een eis van de opdrachtgever was en dat de DAS hem geen ruimte gaf om de opdrachtgever te adviseren over de inzet van een zzp’er.

Drie voorbeelden in twee weken. Ze hebben iets gemeen: alle drie komen van (semi-)overheidsinstellingen en bij alle drie staat er een intermediair aan de deur. Twee keer een broker of MSP, één keer via een DAS.

Het verbaast me. En eerlijk gezegd irriteert het me. Want het is in veel gevallen niet terecht.

• Lees ook: Zes op de tien zzp’ers krijgen moeilijker opdrachten door handhaving schijnzelfstandigheid

Wie houdt de deur dicht?

Ik zie drie verklaringen, die elkaar niet uitsluiten.

De opdrachtgever die geen risico wil lopen: sinds de Belastingdienst de handhaving op schijnzelfstandigheid heeft hervat, sluiten organisaties zzp’ers bij voorbaat uit. Vaak hebben deze organisaties ook te weinig kennis in huis om een aanvraag geschikt te maken voor zzp-inzet. Angst en gebrek aan kennis versterken elkaar.

De portier die alleen de lijst volgt: brokers en MSP’s voeren de wens van de opdrachtgever uit, zonder proactief te adviseren hoe een aanvraag wél passend kan worden. Het verdienmodel laat weinig ruimte voor die investering, het kost tijd, en men doet wat de klant vraagt. Daar komt bij dat de uitvoerenden in MSP- en brokerprogramma’s lang niet altijd de inhoudelijke kennis hebben om de opdrachtgever goed te adviseren.

De portier die je naar de achteringang van zijn eigen club stuurt: er is ook een mogelijk minder fraaie verklaring. Sommige MSP’s en brokers vinden de situatie wel prima. Ze profiteren van de angst van opdrachtgevers en adviseren detachering of een andere vorm van tijdelijke verloning. Niet zelden een eigen dienst onder een ander label, met een veel beter verdienmodel dan een MSP- of brokerfee.

In de praktijk is het waarschijnlijk een mix van alle drie. Het resultaat is hetzelfde: de deur blijft dicht, ook als daar geen reden voor is.

De regels zijn er al

Of categorisch uitsluiten juridisch houdbaar is, laat ik aan de juristen. Maar onduidelijkheid is geen excuus. Sinds het Deliveroo/Uber-arrest weegt de rechter alle omstandigheden van een opdracht in samenhang, aan de hand van negen gezichtspunten (de holistische toets). Dat kader biedt voor veel inhuuraanvragen voldoende houvast om te bepalen of een zzp’er past.

Het is niet onduidelijk, noch moeilijk, wel lastig soms – Alexander Kist

Zet de deur open

Mijn oproep aan opdrachtgevers: laat de angst niet regeren. Dat is niet nodig. Begin bij de opdracht, niet bij de contractvorm.

Aan MSP’s en brokers: wees een partner voor je opdrachtgever, geen uitvoeringsorgaan. Investeer in advies, en als de inhoudelijke kennis ontbreekt, investeer daar dan in. Een langdurig, gelijkwaardig partnership op basis van toegevoegde waarde betaalt zich uiteindelijk altijd uit. Misschien zelfs meer dan een hogere marge op korte termijn.

Een goede portier kijkt naar wie er voor de deur staat, niet naar het etiket. 

En nu? Aan het werk!

• Lees ook: Hoe haalbaar zijn de zeven vinkjes van de Zelfstandigenwet?