Maandelijkse archieven: oktober 2016

Ik blijf me verbazen over de rol van intermediairs bij de inzet van flexwerkers. In welke andere branche blijft een match-maker tot het einde der dagen aan die match verdienen? Zelfs voor de duurste en vaak belangrijkste match uit ons leven, een huis, krijgt de match-maker een eenmalige beloning. Laten we dat model kopiëren naar de flexwereld en splits de rol van match-maker en contract-behandelaar.

Bijzondere dubbelrol intermediairs

Eerst even over de rol van intermediairs in de flexwereld. Zelfstandigen zijn een te diverse groep voor grote organisaties om doorheen te spitten en individueel, contractueel mee te verbinden. Opdrachtgevers zijn dus blij met intermediairs, waar ze eenvoudig de vraag naar arbeid en afhandeling van het contract kunnen uitzetten.

Bovendien zijn opdrachtgevers vaak niet bereid om een eenmalige, hoge, beloning voor de match te betalen. Liever betalen ze (en uiteindelijk vaak meer) via een marge op het uurtarief. Ondanks vele initiatieven uit de branche, zijn het de opdrachtgevers zelf die verandering van dit model al jaren tegen houden.

Intermediairs spelen hier handig op in. Naast het maken van de match leveren ze vaak ook een tweede dienst: de administratie van contracten en maandelijkse factuurstromen. Door deze administratie zelf te doen borgen ze hun marge op het uurtarief. Deze lucratieve handel wordt ondertussen bedreven door duizenden intermediairs, van een-pitters tot beursgenoteerde bedrijven.

De politiek zou de marktwerking in moeten dammen

Toch is de politiek niet tevreden met die administratieve kant van de flexmarkt. De overheid zoekt naar meer controle op arbeidsverhoudingen, nu weer via de Wet DBA. Dat dit uit dreigt te lopen op een #DBAkel geeft aan dat deze weg, na ook niet erg succesvolle voorgangers, bijna onmogelijk is. Regulering van een diffuse doelgroep, van bijverdienende tot kostwinnende zelfstandigen, opleggen aan een zeer vercommercialiseerde en versnipperde markt lijkt vooral een onverklaarbare papierwinkel op te leveren. Tijd dus voor een alternatieve aanpak.

Splits de markt in makelaars en banken

Bij het kopen van een huis is de marktwerking gesplitst: het vinden van een huis is losgekoppeld van de financiering ervan. Als eerste wordt een match gemaakt; via een intermediair, mét of zonder makelaar. Dezelfde mogelijkheden dus die een zelfstandige heeft bij het zoeken naar een nieuwe opdracht; mét of zonder intermediair.

Als tweede de financiering. Bij een makelaar kun je geen hypotheek afsluiten, daarvoor moet je naar een bank. Een financiering regelen is iets anders dan een huis vinden; het gaat om veel geld, risico’s en vele regeltjes. Eigenlijk net als een overeenkomst tussen opdrachtgever en opdrachtnemer. Die situatie lijkt ook op de nieuwe verzekeringsmarkt. Een adviseur wordt alleen betaald voor het kiezen van de juiste verzekering en hierna wordt het contract uitgevoerd door een verzekeraar. Ik pleit dus voor het scheiden van de twee diensten die een flex-intermediair nu vervult: het matchen en de administratie.

Een onafhankelijke partij

Voor het voeren van een goede administratie stelt de overheid allerlei contractuele en fiscale regels. Er zou een nieuwe vergunning moeten komen om die administratie te mogen doen. Het zou bijvoorbeeld een nieuwe dienst voor de banken kunnen zijn. Die doen al screeningen voor het verstrekken van hypotheken die vergelijkbaar zijn met de eisen die worden gesteld aan een flexcontract. Banken worden gedekt door de staat, gaan niet failliet, zijn een machtige partij om geld te eisen van de opdrachtgevers en dus krijgen flexwerkers altijd betaald. We kunnen dan meteen ook stoppen met ‘g-rekeningen’, voor wie dit iets zegt.

Maar het kan ook een nieuwe partij zijn die de administratie goed gaat regelen, desnoods  semioverheid. Die kan ongeveer dezelfde zekerheden als een bank bieden, en heeft nog een extra voordeel. Je kan dan voor een extra hefboom effect ook gelijk de zelfstandigenaftrek op een nette manier afschaffen en minimumtarieven voor de onderkant van de zzp markt borgen, als dat politiek nodig is. Wel graag digitaal en geen UWV-2.

Waarom niet?

Ook andere markten, bijvoorbeeld de energiemarkt en het spoor, kennen gescheiden dienstverlening, dus waarom zij wel en wij niet? Alle pogingen om het via de huidige marktwerking te regelen lopen vast. Ik ben als zelfstandige wel klaar met dat gedoe over regels en overeenkomsten. Ik wil gewoon mijn werk kunnen doen, de opdrachtgever blij maken en mijn geld krijgen zonder een enorme papierwinkel.