Maandelijkse archieven: januari 2020

Vijf thema’s voor het debat over platformen in 2020

Geplaatst 8 januari 2020 door Martijn Arets

Als aftrap voor dit jaar heb ik eens gekeken wat in mijn ogen de meest nuttige en nodige vraagstukken zijn voor het platformdebat in 2020. Aan de hand van een hele serie artikelen die ik heb gelezen zal ik de vraagstukken in dit artikel duiden. Niet zozeer vanuit de verwachting dat deze vraagstukken in dit nieuwe jaar zullen worden opgelost, maar meer om een aanzet te geven voor het debat en een shift naar een meer inclusieve en duurzame platformeconomie.

De onderwerpen:
1. Een debat over waarden in plaats van over vakjes;
2. Hoe platformen een harde vinger op een bestaande wond leggen;
3. De rol en verantwoordelijkheid van de marktmeester;
4. Hoe platformen het individu empoweren;
5. Wat er nodig is om het debat en de ontwikkeling verder te krijgen.

Een debat over waarden in plaats van over vakjes

In 2019 is in California de AB5 wet aangenomen. De wet moet ervoor zorgen dat platformen als Uber, Lyft en Doordash de aanbieders op het platform als werknemer in dienst zouden moeten nemen. Niet geheel verrassend geven de platformen aan zich niet in de wet te herkennen. In een eerste reactie leggen de platformen de wet naast zich neer. Later besluiten zij om de staat dan maar aan te klagen. Het debat over classificatie is in nagenoeg ieder land aan de orde van de dag en zal ook in 2020 doorsudderen, zonder dat er een eenduidig antwoord komt. Door onduidelijkheid in regelgeving zijn er nu eenmaal grijze gebieden en wanneer er een zaak gewonnen wordt, dan zijn platformen slim in het aanpassen van verschillende variabelen. Door bijvoorbeeld de aanbieder meer autonomie te bieden waardoor argumenten die eerder door de rechter zijn ingebracht weer achterhaald zijn. Als reactie op de AB5 wet besluit het platform Textbroker (een platform dat bemiddelt tussen bloggers en content platformen) bloggers uit Californië toegang tot het platform te ontzeggen om zo deze nieuwe wet te omzeilen. Dit lijkt een eeuwig durend kat en muis spel te worden.

In 2019 ben ik deelnemer en toeschouwer geweest bij menig debat over de platform economie en in het bijzonder platformwerk. Daarnaast heb ik tientallen gesprekken gehad met verschillende stakeholders en organiseerde ik drie multi stakeholder events. Wat mij iedere keer weer opvalt is dat het debat op institutioneel niveau voornamelijk gaat over vakjes. Is iemand een freelancer, uitzendkracht of werknemer? Wanneer je op persoonlijk niveau met stakeholders (o.a. vakbond bestuurders, beleidsmakers en platform ondernemers) praat dan is het gesprek compleet anders. Dan gaat het niet over vakjes, maar over de onderliggende waarden. Waarden als zekerheid, een eerlijke vergoeding, continuïteit en de balans (en soms conflict) tussen collectief en individueel belang. En wanneer je dan een groep stakeholders bij elkaar zet, dan zie je opeens dat de verschillen een stuk minder groot zijn. Want dan gaat het niet alleen over waarden, maar ook over mensen.

Laten we in 2020 dan ook minder over de vakjes, maar meer over de onderliggende waarden praten. Dan wordt het debat vermoed ik een stuk constructiever en effectiever.

Hoe platformen een harde vinger op een bestaande wond legt

Het is niet de eerste, maar ook niet de laatste keer dat ik dit punt aanstip: de context in het debat van platformwerk. Wat is nieuw en platform specifiek? En wat niet? Veel werkzaamheden waar een platform een bemiddelende rol speelt zij natuurlijk niet nieuw: alleen de manier waarop vraag en aanbod bij elkaar komt is anders.

Het voorbeeld dat ik vaker gebruik is de casus van Helpling: een platform voor thuisschoonmakers. In tegenstelling tot wat veel mensen zeggen is de grootste concurrent van Helping niet het schoonmaakbedrijf. Er is geen particulier die een schoonmaakbedrijf inhuurt voor thuisschoonmaak. De concurrent van Helpling is de zwarte markt. Het uurtarief voor thuisschoonmaak is doorgaans lager dan wat wij maatschappelijk verantwoord vinden. Dat was al zo in de zwarte markt en een platform zal hier geen spectaculaire verandering in brengen. De reden hiervan is dat de consument doorgaans een beroerde ‘werkgever’ is en niet bereid is om meer te betalen voor thuisschoonmaak. Landen als België, Zweden en Denemarken erkennen dit en hebben besloten om deze dienstverlening te subsidiëren middels zogenaamde dienstencheques en belastingkorting. Een politieke keuze waarbij een platform overigens prima een rol kan spelen in de uitvoering.

Intussen komen ook berichten over de niet voorziene bijeffecten van de eerder genoemde AB5 wet voorbij. Veel freelancers dreigen door de nieuwe wet opdrachtgevers te verliezen. Zo maakte Vox media bekend meer dan 200 freelance journalisten die samen in 2019 duizenden blogposts schreven te ‘ontslaan’. Vox had hen volgens de nieuwe wet in dienst moeten nemen, omdat zij meer dan 35 blogs per jaar schreven: de grens in de nieuwe wet tussen freelancer en werknemer.

Over de vraag of deze bijeffecten ongewenst zijn is ook de nodige discussie. Zo stelt Michael Hiltzik in deze column de terechte vraag of de klussen waar deze wet een ‘bijeffect’ op heeft ook niet gewoon slecht betaalde klussen zijn waar de opdrachtgever zijn verantwoordelijkheid ontloopt. In het stuk haalt Hiltzik het voorbeeld aan van een journaliste: “She regularly worked 30 to 40 hours per week, and sometimes 50 hours. For this, she says, she was paid $125 a month.”. Ook in Nederland is het geen geheim dat freelance journalisten en fotografen in veel gevallen beroerd betaald krijgen en dat met een steeds meer centraal medialandschap hun onderhandelingspositie tot nagenoeg nul is gereduceerd.

Wat (de discussie rondom) platformwerk ook laat zien is dat de voorwaarden van veel werkzaamheden van oudsher al slecht zijn. Daarnaast geven platformen een ontwikkeling van steeds meer per klus/stuk betaald worden en de flexibele arbeidsmarkt een ‘boost’. En is het algoritmisch management onderdeel van de opkomst van wat ik ‘surveillance management’ zou willen noemen. Ook medewerkers in een logistiek centrum dragen sensoren die de prestaties meten en ook hier kan een laag uurloon worden opgekrikt met prestatiebonussen.
Een interessant artikel die hierop inhaakt is het stuk “The great American labor paradox: Plentiful jobs, most of them bad.” Een fragment: “The numbers tell one story. Unemployment in the US is the lowest it’s been in 50 years. More Americans have jobs than ever before. Wage growth keeps climbing. People tell a different story. Long job hunts. Trouble finding work with decent pay. A lack of predictable hours.”

Ik denk dat het belangrijk is om een debat te voeren over wat wij als maatschappij goed werk en goede condities van werkenden vinden en welke rol deze nieuwe technologieën hierin spelen. Ik klink hier een beetje als een vakbondsman, maar dat is natuurlijk wel de kern van waar het over gaat. En dat is geen makkelijk debat: het zal betekenen dat sommigen iets moeten inleveren om anderen meer ruimte te kunnen geven. Het betekent dat we moeten erkennen dat we voor sommige diensten en producten te weinig betalen en bij een normale prijs ons opeens iets minder kunnen permitteren. Niet gemakkelijk, maar meer nodig dan ooit.

De rol en verantwoordelijkheid van de marktmeester

Platformen, veelal tweezijdige marktplaatsen, brengen vraag en aanbod bij elkaar en faciliteren de transactie. Sommige platformen noemen zich een prikbord, maar dat is natuurlijk onzin. Platformen zijn marktmeesters en hebben een sturende rol in hoe de transactie tot stand komt. En daar is in essentie helemaal niets mis mee: de rol van marktmeester staat grotendeels ook dienend aan vraag en aanbod. Zonder marktmeester is een platform een vergaarbak van informatie en komt er geen transactie tot stand. De vraag is alleen: hoe zorgen we ervoor dat dat marktmeesterschap in dienst staat van alle directe en indirecte stakeholders en hoe voorkomen we negatieve externaliteiten? In 2019 zijn genoeg cases voorbijgekomen die aantonen dat er rondom dit vraagstuk een stevig debat nodig is.

Uit het in 2019 gepubliceerde en zeer lezenswaardige paper ’Platformbedrijven als marktmeesters’: “Commerciële platformbedrijven zijn niet neutraal in het faciliteren van transacties of interacties: de instrumenten en voorwaarden van platformbedrijven kunnen invloed hebben op marktuitkomsten en op de maatschappij, en kunnen soms sterke afhankelijkheden in de economie en samenleving meebrengen.”

In dit debat komen een aantal vragen over de rol van de marktmeester naar voren.

Welke verantwoordelijkheid komt platformbedrijven toe met betrekking tot het doen en laten van platformgebruikers?

Platformen verlagen transactiekosten, maar verleggen deze ook. Deze kosten (en ook risico’s) worden verlegd naar gebruikers. De vraag welke verantwoordelijkheid je van een platform mag verwachten is een lastige. In veel gevallen is het antwoord van platformen dat bij meer verantwoordelijkheden het model niet werkt. Een non issue wat mij betreft: een (business)model mag nooit leidend zijn. Of zou dat niet mogen zijn.

Kijkend naar de discussies in 2019 denk ik dat er twee zaken zijn rondom verantwoordelijkheden waar meer over mag worden gesproken: transparantie en accountability. Transparantie in algoritmes. Lees ook het stuk: ’hebben we een algoritme accountant nodig?’. Maar ook duidelijke afspraken en transparantie rondom voorwaarden als tarieven. Zo was er vorig jaar veel berichtgeving over de onduidelijkheid rondom tarieven voor Uber chauffeurs en Instacard shoppers in de Verenigde Staten. Lees ook het stuk: ‘We’re Confident There’s Fraud: Instacart Workers—Upset Over Dwindling Pay—Are Petitioning for a Dept. of Labor Audit’. Vanuit steeds meer hoeken komt er aandacht rondom dit onderwerp en platformen kunnen dit simpelweg niet negeren.

Wat is wenselijk overheidsbeleid voor situaties waarin platformbedrijven niet alleen boven een markt actief zijn maar ook daarbinnen?

Een voorbeeld zien we bij Amazon, waar is bewezen dat het eigen producten meer aandacht geeft dan producten van andere verkopers op het platform. Ook gebruikt Amazon data van verkopers om vervolgens deze producten zelf te gaan verkopen.

Een ander goed voorbeeld komt uit het stuk ’How Apple Stacked the App Store With Its Own Products’ in de New York Times. Hier wordt beschreven hoe Spotify zijn nummer 1 positie verloor na de introductie van Apple Music en naar een vierde en uiteindelijk zelfs 23ste plek werd verbannen bij het zoekresultaat ‘music’. De eerste 6 resultaten waren alle apps van Apple zelf. Sprekend is ook het antwoord van de woordvoerder van Apple na vragen over het onderzoek. Deze kon de bevindingen niet bevestigen of ontkennen, omdat zij zogenaamd ‘geen data bewaarde van historische zoekresultaten’. Dat lijkt mij zeer onwaarschijnlijk.

Deze twee voorbeelden zijn mooi voer voor discussie over de dubbele belangen van organisaties die de functie van bemiddelaar (het platform) en aanbieder op het platform combineren.

Hoe platformen het individu empoweren

2019 Was het jaar van de kritiek op platformen. In veel gevallen terecht en er is nog een lange weg te gaan voordat we er zijn. Wat in het debat soms wordt vergeten waren de kansen die platformen gebruikers bieden. Platformen empoweren het individu en geven in de basis de gebruiker veel ruimte om werk rondom alle andere verplichtingen in het leven te organiseren.

Kijkend naar platformen in een bredere context: ik had de dingen die ik nu doe nooit zonder platformen kunnen doen. Ik heb zo’n 400 video’s op YouTube staan, ik bestuur een stuk of vijf verschillende websites, ik schrijf iedere week deze nieuwsbrief en sinds kort ook de Engelse variant en heb iedere week online met mensen uit zeker vijf verschillende landen contact. Dit tegen een relatief beperkte investering in geld en tijd: ik heb genoeg ruimte om van mijn gezin te genieten en andere mooie dingen te doen.

Het is dus zaak om de positieve mogelijkheden van platformen te benutten en de negatieve kanten de kop in te drukken.

Tot slot: wat er nodig is om het debat en de ontwikkeling verder te krijgen

De puzzel die moet worden gelegd is vermoed ik een stuk groter dan menigeen denkt. En het zijn niet alleen (platform)bedrijven die deze puzzel moeten leggen: alle stakeholders zijn verantwoordelijk. Als er één zin is waarvan ik hoop dat deze blijft hangen is het deze: het is de verantwoordelijkheid van álle stakeholders om de (platform)economie tot een succes te maken en voor iedereen te laten werken. Nog te vaak wordt gekeken naar de markt wanneer het gaat om oplossingen, standaarden en reguleringen. Dat is naïef en te makkelijk. De verantwoordelijkheid van beleidsmakers is zwaar onderschat. Het is belangrijk dat hier een slag in wordt gemaakt. Alle stakeholders moeten op een zelfde kennisniveau zitten voor een gelijkwaardig debat. Daarvoor is ook veel onderzoek nodig: nu nog wordt het debat in veel gevallen gedomineerd door aannames. We hebben feiten nodig om op basis daarvan keuzes te maken wat we wel en wat we niet willen. Ik draag daar in 2020 ook weer mijn steentje aan bij. Wat wordt jouw bijdrage?

Geplaatst in Toekomst van Werk | Tags , , | 1 Reactie

De wereld van ZP & Politiek: Wat staat ons in 2020 te wachten? De voorspellingen van experts

Geplaatst 7 januari 2020 door ZiPredactie

Waar 2019 wellicht een ‘tussenjaar’ was in ontwikkelingen rond ‘politiek en ZP’ zal 2020 een jaar worden van kleur bekennen. Althans, dat verwachten de meeste experts die we om hun voorspelling vroegen. Meer dan in de afgelopen jaren lopen die voorspellingen, soms verpakt als een advies of een vurige wens, uiteen. Dat levert een overzicht op met een mix van optimisme en wat meer somberheid.

(morgen op ZiPconomy een overzicht van voorspellingen in de categorie ‘Professioneel inhuren van extern talent’).

De balans niet uit het oog verliezen

Voor deze rubriek schreef ik vorig jaar dat het minister Koolmees ging lukken om de Gordiaanse (arbeidsmarkt-)knoop te ontrafelen. De knoop doorhakken en duidelijkheid creëren, was mijn advies.

Het is waar dat de minister hard heeft gewerkt om te proberen deze Gordiaanse knoop te ontrafelen. Een kleine opsomming:

  1. Er is een pensioenakkoord bereikt
  2. De Wet Arbeidsmarkt in Balans is in werking getreden
  3. De commissie Borstlap heeft een tussenrapportage gepubliceerd
  4. De Internet consultatie webmodule en minimumtarief/zelfstandigenverklaring

Vanuit Den Haag en de polder gaat er nog heel veel op werkend Nederland afkomen in 2020. Denk maar aan routeboekjes, aanbevelingen, wetsvoorstellen en (nog meer) consultaties, adviezen, uitwerking AOV en zo kunnen we nog wel even doorgaan. Verliezen we met elkaar niet de balans uit het oog? Voor minister Koolmees is het te hopen dat het kabinet Rutte III onderweg naar de eindstreep niet gaat vallen over iets onbenulligs. De zzp-wetgeving zou als gevolg hiervan zomaar op de lange baan geschoven kunnen worden.

De afgelopen jaren zijn organisaties bezig (geweest) met het realiseren van grip en inzicht op inhuur. In 2020 staat (meer) data-gedreven opereren centraal. 2020 Is ook het jaar waarin inhurend Nederland het thema inclusie als volwaardige inhuurdoelgroep omarmt in de zoektocht naar talenten met mogelijkheden.

  Anne Meint Bouma (Brainnet)

Een nieuw decennium, een nieuwe polder

In 2020 zullen de machtsverhoudingen binnen ons poldermodel eindelijk gaan verschuiven. De afgelopen decennia zijn de sociale partners niet meer in staat gebleken om tot samenhangend en gedragen arbeidsmarktbeleid te komen. De vertegenwoordigers van grote werkgevers, traditionele werknemers en politici, weten zich niet goed raad met de snel groeiende groep Modern Werkenden. Hun poging om deze 3,5 miljoen Modern Werkenden terug in een traditioneel hokje te krijgen, mislukt keer op keer. Het is dan ook niet verwonderlijk dat het draagvlak van deze traditionele polderpartijen slinkt. Tegelijkertijd groeit dat draagvlak juist snel bij de belangenbehartigers die streven naar een fundamentele herziening van het sociale stelsel. Met die herziening willen zij bereiken dat alle werkenden zich ongeacht hun werkvorm verzekerd weten van een basis aan zekerheden die meebewegen met hun leven, hun werk en de keuzes die ze daarin maken.

Met oprechte dank voor de bewezen diensten, vanaf 2020 gaan de machtsverhoudingen echt verschuiven.

Roos Wouters (Werkvereniging) 

Borstlap zorgt voor positieve blik op zzp

Ik ben een optimist!

Met het rapport voor een toekomstige arbeidsmarkt van de Commissie Borstlap zal een heel andere kijk op werk, ontwikkelen en bescherming ontstaan. De woorden flexibilisering, flexwerkers en zzp’ers krijgen positieve waarde. Vanuit deze positieve benadering en door samenwerking kunnen belangrijke stappen worden gezet voor de positie van de zelfstandig ondernemer. We zullen in 2020, met het advies van de Commissie Borstlap in de hand, een verdiepende discussie moeten voeren over deze positie om de impasse van de Wet DBA te doorbreken.

 Margreet Drijvers (PZO)

2020: de eerste bouwstenen voor gezonde arbeidsmarkt

Komt er in 2020 een webmodule, een minimumtarief van €16,- en een zelfstandigenverklaring? We gaan het zien. Voor de zzp-dienstverleners is vooral belangrijk dat er duidelijkheid komt. Bijvoorbeeld welke weging wordt gebruikt bij de webmodule om tot de beslissing wel of geen zzp’er te komen. Deze informatie is nodig om zzp’er én opdrachtgever goed te kunnen adviseren over de afspraken die ze samen willen maken. Dat is namelijk wat we willen en waar we goed in zijn. In 2020 blijven wij daarom benadrukken dat zzp-dienstverleners een onmisbare schakel zijn tussen opdrachtgever en zzp’er, met oog voor de belangen van beiden én aandacht voor een gezonde arbeidsmarkt, ook op de lange termijn. Daarom willen wij dat de positie van zzp-dienstverleners erkend en geborgd wordt in toekomstige wet- en regelgeving. Al was het alleen maar omdat dit de kwaliteit en de betrouwbaarheid ten goede komt.

We hebben niet de verwachting dat alle grote vraagstukken komend jaar opgelost worden, maar we verwachten wel dat er enkele belangrijke bouwstenen komen. Eén van de belangrijkste bouwstenen staat deze maand al op de agenda: het rapport van de commissie Borstlap.

Josien van Breda (Voorzitter Platform zzp‑dienstverleners)

Stilte voor de storm

De traditionele polderpartijen zullen ook in 2020 blijven zoeken naar een manier waarop de oude klassieke polder past in nieuwe arbeidsmarktverhoudingen. Die zoektocht gaat door, ondanks het feit dat er steeds meer initiatieven komen die werkenden zelf ontwerpen en waarmee ze laten zien dat het anders moet en kan. De commissie Borstlap heeft de potentie om een steen in de vijver te gooien, om een arbeidsmarkt voor werkenden op termijn in te richten waar plaats is voor elke gekozen vorm; flex, zzp, uitzend, tijdelijk of vast. Die potentie wordt meteen gedempt door politieke compromissen (die soms onnavolgbaar zijn: AOV voor zzp’ers) in de uitwerking van het  pensioenakkoord.

Toch… in een voor-verkiezingsjaar zal de scherpte in het debat toenemen. Dat debat zal wederom vooral gaan over de vermeende tegenstelling tussen (alle soorten) flex en vast in plaats van wat werkelijk nodig is voor werkenden: risicoreductie van inkomensverlies. Doorpakken zit er niet bij.

2020 Wordt een saai  jaar, geen grote veranderingen, hopelijk als stilte voor de vernieuwende arbeidsmarktstorm in 2021!

Fedde Monsma (politicoloog en arbeidsmarktdeskundige)  

De economie koelt af, de overheid maakt het erger voor hen die hulp het hardst nodig hebben

De grootste invloed op de arbeidsmarkt in brede zin zal uitgaan van een geleidelijk verder afkoelende economie. Dit betekent dat het aandeel van flexwerk als deel van de totale beroepsbevolking zal afnemen en dat het aandeel vaste banen licht zal groeien. Het zijn normale conjuncturele verschijnselen. De effecten van het overheidsingrijpen worden teruggevonden in de details van de verschuivingen.

Grotere werkgevers zullen vrijwel allemaal krimpen als werkgever. De WAB is voor hen vooral een kans om goedkoper van het surplus aan werknemers af te komen. Het vaste werk bij MKB-werkgevers zal flink groeien en deze groei zal de krimp bij grotere werkgevers kunnen compenseren en misschien zelfs meer dan dat. Er is wel veel vraag naar tijdelijke specialistische professionals en dus zal het aandeel van zzp’ers en ook van de high end detacheringen groeien.

Omdat de onzekerheid over de risico’s rond de inhuur van zzp’ers blijft, zullen de voorzichtige opdrachtgevers geneigd zijn meer voor detachering en outsourcing te kiezen. Vooral financiële dienstverleners zijn hier gevoelig voor.

Uitzendwerk en payrolling zullen verder dalen. Het effect van de conjunctuur wordt hier versterkt door de ingevoerde wetgeving. Veel uitzendkrachten zullen werkloos worden voor ten minste zes maanden om vervolgens weer van voren af aan in de flex-cyclus te kunnen beginnen als ze al zoveel geluk hebben. De ingevoerde wetgeving – vooral het duurder maken van flexwerk – leidt dus niet tot een verbetering van het inkomen of de rechtspositie van de flexkracht, integendeel.

Onder hoger opgeleide en gespecialiseerde professionals zullen gespecialiseerde detacheerders als werkgevers populairder worden. Meer dan ooit is deze cruciale groep op zoek naar een partij die er echt voor hen is en dat kom je bij de klassieke werkgevers steeds minder tegen omdat die toch in de eerste plaats iets anders zijn dan werkgever.

  Stef Witteveen (Uniforce)

Het jaar van nieuwe DBA-onrust

2018 Was het jaar van de AVG. In 2019 heeft de WAB de flexmarkt beziggehouden, met een klein staartje in 2020. De Wet DBA – en de vervanging daarvan – houdt ons al vijf jaar bezig. Het is niet moeilijk te voorspellen dat 2020 opnieuw het jaar wordt waarin arbeidsmarktwetgeving opdrachtgevers, zelfstandig professionals, leveranciers van externe arbeid en intermediairs/MSP’s tot het uiterste gaat drijven.

De Belastingdienst voert de controles bij ‘potentieel kwaadwillende’ opdrachtgevers vanaf 1 januari 2020 op, wat voor onrust en daarmee teruglopende zzp-inhuur gaat zorgen. Een bijzondere situatie, omdat er nog druk gesleuteld wordt aan de vervanging van de Wet DBA, waar nog het één en ander aan mankeert. Het minimumtarief gaat zorgen voor onnodig veel administratieve lasten. Er wordt druk ontwikkeld aan de webmodule, die mijns inziens niet de gewenste en nodige zekerheid gaat geven aan ‘het grijze middengedeelte’. De zelfstandigenverklaring voor ‘de bovenkant van de markt’ geeft zekerheid, maar de maximale termijn van 1 jaar gaat ervoor zorgen dat opdrachtgevers zzp’ers voor maximaal 1 jaar gaan inhuren. Opdrachten waarvan vooraf al duidelijk is dat de duur langer dan 1 jaar kan zijn, worden waarschijnlijk niet meer aan zzp’ers gegund, terwijl deze opdrachten prima door zelfstandig ondernemers uitgevoerd kunnen worden. Ook hier zal dus onrust ontstaan.

Mike Korenvaar (HeadFirst Group)    

Tijd voor duidelijkheid in het zzp-dossier

In 2020 zet minister Koolmees zijn plannen ter vervanging van de wet DBA verder door. Al vaker is daarbij aangegeven dat de onrust in de markt weggenomen gaat worden. Mijn vraag is echter: wanneer? Van de ingeslagen koers wordt namelijk niet afgeweken. De voornemens om met een minimumtarief, een webmodule en de zelfstandigenverklaring te gaan werken zijn dermate complex dat de vraag is of deze oplossingen de onrust kunnen wegnemen. Voeg daar het voorspelde waterbedeffect van de WAB aan toe én het verscherpte regime waarmee de Belastingdienst dit ‘monster’ beoogt te handhaven (lees: bedwingen) en er ontstaat een dermate complexe en onduidelijke situatie, dat opdrachtgevers nog steeds niet zorgeloos kunnen inhuren.

1 Mei 2016 trad de wet DBA in werking. Inmiddels is er ruim 3,5 jaar geen duidelijkheid in dit dossier. Het is tijd in 2020 eindelijk knopen door te hakken en met duidelijke werkbare kaders te komen voor opdrachtgevers en opdrachtnemers. Positioneer daarnaast intermediairs en brokers als kennispartij. Zij kennen de behoeften van opdrachtgevers en opdrachtnemers en maken de vertaalslag tussen wet- en regelgeving en behoeften van de markt. Op deze manier kunnen wij meer toegevoegde waarde bieden. Dat dit nu nog niet (voldoende) gebeurt zie ik als een gemiste kans.

  Monique Giepmans (Reijn Professionals)

De zwarte zzp lijst

Nadat minister Koolmees tevergeefs heeft geprobeerd om meer steun te krijgen voor al zijn omstreden zzp-plannen, gooit hij het vervolgens over een andere boeg.

Hij voert 3 lijsten in:

  1. Een witte lijst van werkzaamheden/functies waar zzp’ers mogen werken als zzp’er (erkend als zzp’er door de Belastingdienst).
  2. Een zwarte lijst waar het verboden is voor zzp’ers.
  3. Een grijze lijst, waar de Belastingdienst extra controleert op het ondernemerschap en zelfstandigheid.

Mark Bassie (flex-beheer) 

De kracht van zzp(-netwerken) is niet te stuiten

Er komt wetgeving betreffende ‘zzp’ers’ maar die zal net als de wet DBA niet werken. Er zijn te veel uitzonderingen en mogelijkheden om er niet aan te voldoen. Het raakt ook slechts een klein deel van deze groep. Bedrijven beseffen dit ook steeds beter en blijven zelfstandigen inhuren. De regels zijn goed te omzeilen.

Tekort aan arbeidskrachten leidt tot inventiviteit in recruiting. Steeds vaker worden via netwerken mensen gevonden. Migranten lukt het vaker een baan te vinden.

De groei van zp’ers zet door. Hierdoor verschijnen ook steeds meer verzamelgebouwen met kleinere bedrijven en communities die samenwerken, en krijgen oude gebouwen een herbestemming.  Jongeren kiezen steeds vaker voor zelfstandig ondernemerschap of gaan reizen. Een deel raakt in een burn-out en beslist later hiertoe.

  Leni Minderhoud (45plusondernemer)

Geplaatst in ZP en Politiek | Tags , , , , | 1 Reactie

Alliantie ‘modern werkenden’ komt met alternatief voor verplichte AOV voor zzp’ers.

Geplaatst 7 januari 2020 door ZiPredactie

Modern werkenden, van zzp’ers tot jobhoppers, werken samen aan een nieuw voorstel voor een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV). Zij willen een AOV voor alle werkenden. Binnenkort bieden zij aan minister Koolmees van Sociale Zaken en Werkgelegenheid hun voorstel aan.

Het voorstel komt op een moment dat binnen de Stichting van de Arbeid wordt onderhandeld over de uitwerking van een verplichte AOV voor zzp’ers. Die verplichting is onderdeel van het in juni 2019 overeenkomen pensioenakkoord. Begin van dit jaar zal de Stichting haar bevindingen rapporteren aan Minister Koolmees.

Volgens het Modern Werkenden Collectief bleek tijdens een overleg op 21 november tussen de Stichting van de Arbeid, waarin werkgevers- en werknemersorganisaties zijn vertegenwoordigd, en zzp-organisaties dat ‘modern werkenden’ massaal tegen een AOV-plicht voor zzp’ers zijn. Het overleg leverde volgens het collectief geen concreet resultaat op. ‘Wat het wel opleverde was een mooi staaltje eensgezindheid onder alle zelfstandigen’, zegt Roos Wouters, aanjager van de Werkvereniging en woordvoerder van het nieuwe Modern Werkenden Collectief. Het collectief werkt nu dus aan een alternatief plan.

Vangnet voor iedereen

De pers suggereert vaak onterecht dat zzp’ers geen behoefte hebben aan een vangnet. ‘Als ondernemer wil je van een inkomen verzekerd zijn, óók als je ziek wordt’, meent Wouters. ‘Veel ondernemers sluiten zich daarom aan bij schenkkringen. Een AOV voor volledige en duurzame arbeidsongeschiktheid is vaak duur, niet voor iedereen toegankelijk en je bouwt niets op.’

Het collectief wil een arbeidsongeschiktheidsregeling voor alle werkenden na een periode van twee jaar. Toch vinden zij dit geen ideale oplossing, maar het moet een erger scenario voorkomen: een AOV-plicht voor alleen zzp’ers. Zo’n specifieke regeling sluit niet aan bij de veranderde arbeidsmarkt. Het is volgens hun wenselijk om sociale zekerheden te koppelen aan het individu en niet aan de contractvorm, gezien de grote verscheidenheid en het steeds vaker combineren van werkvormen op de arbeidsmarkt.

“Trek overlegeconomie breder”

Het is voor het eerst dat modern werkenden de handen ineen slaan, zo stelt ONL-voorzitter Hans Biesheuvel. ‘Dit is het begin van een modern werkenden collectief. Samen met de Werkvereniging en andere deelnemers gaan wij in de toekomst goed onderbouwde plannen presenteren aan de overheid voor een betere arbeidsmarkt en stimulerend ondernemersklimaat.’

Het Modern Werkenden Collectief vindt het voorstel tot een verplichte AOV een merkwaardige keuze. Zeker gezien de koppeling met het pensioenakkoord. Een verplichte verzekering heeft niets te maken met pensioenonderwerpen. Bovendien zaten zzp’ers niet bij de onderhandelingen over dit akkoord. De werkgevers- en werknemersorganisaties hebben het besluit tot een verplichte AOV voor zzp’ers genomen zonder deze groeiende groep te raadplegen. Dit heeft gezorgd voor wantrouwen, zowel richting de politiek als de sociale partners.

Voor nu is de gedeelde noemer de arbeidsongeschiktheidsplicht voor zzp’ers. Maar het gaat veel verder dan dat: achter de schermen worden de eerste contouren voor een Modern Werkenden Collectief zichtbaar. ONL en de Werkvereniging roepen het kabinet op om dit collectief serieus te nemen en zo de overlegeconomie breder te trekken en met alle relevante partijen te spreken.

Geplaatst in ZP en Politiek | Tags , , , , | Laat een reactie achter

De Wachter: Wacht niet op geluk

Geplaatst 6 januari 2020 door AIM4

“Ik heb hem twee jaar geleden al gevraagd”, vertelt Hans Bos, consultant en één van de oprichters van AIM4 tijdens de AIM4 netbijeenkomst in de Bergse Bossen. De zaal is afgeladen met netwerkleden van AIM4.

De Wachter noemt zichzelf ‘verdrietdokter’. Die naam bedacht hij ooit om aan zijn kinderen (toen nog klein) uit te leggen wat hij doet. Niet dat hij zelf zwaarmoedig is. De Wachter is, naar eigen zeggen, een gelukkig mens. Hij realiseert zich ook maar al te goed dat hij het ‘geluk heeft’ gelukkig te zijn. Hij ziet het als iets dat hem gegeven is: hij komt uit een warm gezin, woont in een land zonder grote armoede, kon studeren.

Iedereen naar de psychiater

“Mijn probleem is dat ik te veel werk heb. Er zijn overal wachtlijsten. We hebben het in de westerse wereld nog nooit zo goed gehad. Waarom wil iedereen dan naar de psychiater?”

De Wachter heeft zelf wel een verklaring. “We zijn geobsedeerd door geluk. Het idee dat het leven leuk, nee, fantastisch moet zijn, is dé ziekte van deze tijd. We vergeten dat het meeste van ons geluk door toevallige noodlottigheid en goddelijke genade is toebedeeld en dat we daar dankbaar voor moeten zijn.”

Kunst van ongelukkig zijn

Het streven naar geluk is volgens De Wachter bovendien een ‘ikkige’ prestatie, iets wat je zo onafhankelijk mogelijk, helemaal zelf voor elkaar probeert te boksen. “Afhankelijkheid wordt gezien als iets negatiefs. Onafhankelijkheid is het ultieme doel geworden. We moeten ons eigen succes behalen. Dit streven naar autonomie hevelt over naar eenzaamheid en een verbrokkeling van het sociale weefsel. Terwijl de mens juist heel verbonden en saamhorig is. We moeten elkaar in de ogen kunnen kijken. Ook op het werk willen mensen gezien worden. Als wij op onszelf terugvallen en weinig anderen hebben om mee samen te leven, dan dreigt betekenisloosheid.”

Last van het leven

We zouden dan ook vaker elkaars psychiater moeten zijn, vindt De Wachter. Met onze gewone, alledaagse weltschmerz moeten we bij elkaar terecht kunnen: “Het aardse leven is nu eenmaal zo nu en dan lastig; geliefden en kinderen doen niet wat u wilt, dromen komen niet uit, er zijn mensen die sterven.”

Hij geeft toe dat dit lastig is in een prestatiegerichte cultuur waarin ongelukkig zijn wordt gezien als een mislukking en het gewone goede leven ondergewaardeerd wordt. “In het Westen zijn we niet meer content met het ‘gewone leven’. Zeker sinds velen de hemel hebben afgeschaft moet het aardse leven fantastisch zijn. Als je na het weekend op je werk komt en je collega’s vragen wat je hebt gedaan zal je niet snel durven zeggen: ‘Oh gewoon, een beetje thuis geweest.’”

Burn-out door zinloosheid

Heeft de burn-out epidemie hier ook iets mee te maken? Volgens De Wachter komen de vele burn-outs van deze tijd niet door een te hoge werkdruk, eerder door een gebrek aan betekenis in ons werk. En die betekenisgeving heeft ook weer veel te maken met verbinding met de ander. “We hebben leidinggevenden nodig die oprecht geïnteresseerd zijn in hoe het met medewerkers gaat.”

Laten we alstublieft een beetje ongelukkig zijn

Je zou bijna denken dat De Wachter ellende wil prediken. Maar hij is zeker niet tegen geluk en plezier. Waar hij wel tegen is is dat we ongeluk onder het tapijt vegen: “We moeten praten over verdriet met de psychiater maar laten we vooral ook met elkaar praten.” We kunnen beter niet streven naar een leven dat vooral leuk moet zijn maar naar een leven waarin werk zin- en betekenisvol is. “We worden doodongelukkig van alsmaar gelukkig willen zijn. Laten we alstublieft een beetje ongelukkig zijn.”

Want wie volgens De Wachter beseft dat het leven niet altijd een feest is en ook de mindere kanten kan omarmen en dat met anderen kan delen, maakt misschien wel de meeste kans gelukkig te zijn.

Tekst: Juliette de Swarte

Geplaatst in ZP en Ondernemen | Tags , , | 2s Reacties

Boos Nederland verlangt naar moedige politici

Geplaatst 6 januari 2020 door Fabian Dekker

Niet eerder waren er zoveel protesten in ons land. Feitelijk gaat het goed – we scoren Europees bovengemiddeld op bijna alle sociaal-economische factoren die ertoe doen – maar met de samenleving als geheel gaat het volgens de meesten (54%) bergafwaarts. Deze bevinding uit het meest recente rapport van het Sociaal en Cultureel Planbureau is natuurlijk niet nieuw. Nederlanders zijn ‘beroepsklagers’ en juist wanneer het goed gaat is er de angst om sociaal te dalen. Maar er is meer aan de hand.

Onzekerheid

De stemming in het land is er vooral een van toegenomen onzekerheid. Zelfs nu het economisch voor de wind gaat en de overheid kampt met een groot begrotingsoverschot. Op de arbeidsmarkt zien we economisch onbehagen: een kwart van de werkenden rapporteert een hoge mate van baanonzekerheid, tegen 16% in Europa. De sociale mobiliteit begint onder dertigers steeds vaker af te nemen en nog altijd staan bijna 1,5 miljoen mensen aan de kant of hebben ze een kwetsbaar inkomen onder 130% van het wettelijk minimumloon. Cultureel maken we ons ook zorgen. De integratie hapert en twee op de drie Nederlanders gaf vorig jaar in een landelijke peiling aan zich niet meer te herkennen in het huidige tijdsbeeld.

De legitimiteit van de overheid staat onder druk

Vaak was het de overheid die zekerheid verschaft over de toekomst. Maar diezelfde overheid is steeds verder teruggetreden uit het sociaal domein en verlangt vooral eigen verantwoordelijkheid. Bovendien heeft ze de wereld er niet gemakkelijker op gemaakt. Een concreet voorbeeld is de toeslagenaffaire, die leidde tot het aftreden van staatssecretaris Menno Snel. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de legitimiteit van de overheid onder druk staat en dat een steeds beter geïnformeerde bevolking een uitlaatklep zoekt, veelal online of op het Malieveld. Mensen in achterstandswijken hebben zelfs al zo’n afkeer van de bestuurlijke elite, waardoor ze volgens promovenda Vivian Visser niet langer participeren in burgerinitiatieven. Het is een tijd die sterk doet terugdenken aan de opkomst van Pim Fortuyn in het begin van deze eeuw.

Verkiezingen

Volgend jaar zijn er Tweede Kamerverkiezingen en gevoel voor maatschappelijk onbehagen lijkt meer dan ooit verstandig. Concrete denkrichtingen liggen voor de hand. Economische zekerheid kan bijvoorbeeld worden verschaft via het publiek creëren van extra werkgelegenheid, die sociale problemen zoals een haperende integratie of eenzaamheid onder ouderen te lijf gaat. En wat cultureel onbehagen betreft gaf de commissie-Remkes al een voor de hand liggende aanzet, door te pleiten voor invoering van bindende referenda. Helemaal zo gek nog niet. Het zal meer mensen een stem geven en de geloofwaardigheid van de overheid vergroten. Nu nog moedige politici die een balans vinden tussen deze vormen van collectivisering én loslaten.

Geplaatst in Toekomst van Werk | 1 Reactie

Zp’er: Investeer in je eigen ontwikkeling!

Geplaatst 3 januari 2020 door Gastblogger

Als zelfstandig ondernemer heb je veel uitdagingen: Hoe profileer ik mezelf in de markt? Hoe onderhandel ik? Hoe krijg ik die mooie opdracht? Veel startende zp’ers – en ook aardig wat ervaren zelfstandigen – hebben moeite om al die uitdagingen het hoofd te bieden. Soms leidt dat er zelfs toe dat zp’ers weer in vaste dienst gaan.

De meeste werknemers ontvangen ieder jaar een opleidingsbudget wat ze kunnen gebruiken voor opleiding en hun ontwikkeling. Een zp’er heeft echter geen werkgever die voor zijn (of haar) ontwikkeling zorgt. Of die hem uitgebreide feedback geeft op zijn gedrag en uitdaagt om in zichzelf te investeren. Hij of zij investeert (veel) minder in de eigen ontwikkeling dan de werknemer in loondienst. Dat is een gemis, want de hierboven gestelde vragen zijn allemaal makkelijker te beantwoorden als je investeert in (het ontwikkelen van) je eigen competenties.

Ik hoor de laatste jaren vaak van zp’ers dat ze de noodzaak niet voelen om in zichzelf te investeren, omdat ze vooralsnog genoeg opdrachten hebben. Anderen overwegen wel een training, coaching of opleiding om hun soft skills te ontwikkelen. Toch besluiten ze regelmatig om het niet te doen omdat het geld kost én tijd (die ze niet kunnen declareren, dus gemiste omzet).

Zp’ers zouden voor zichzelf ook ieder jaar een opleidingsbudget moeten reserveren. Dit budget kunnen ze benutten om persoonlijk en professioneel sterker te worden. Ook zouden ze het budget kunnen gebruiken om te leren hoe ze met meer gemak, plezier en succes kunnen ondernemen.

Ben jij ZP’er?

Dit zijn 5 redenen om als ZP’er te investeren, in je persoonlijke en professionele ontwikkeling;

  1. Door geld te investeren in jezelf motiveer je jezelf om te veranderen. Juist omdat je voor een coaching of training moet betalen, ben je erop gefocust om er ook iets mee te doen.
  2. Je vergroot je netwerk; je leert nieuwe mensen kennen die je advies geven of nieuwe inzichten brengen.
  3. Je vergroot je zelfinzicht en zelfvertrouwen. En dit straal je uit naar je klanten. Je krijgt meer inzicht in je eigen talenten, drijfveren en toegevoegde waarde. Tevens word je je bewust van belemmeringen of valkuilen om de next step te kunnen maken.
  4. Je laat klanten zien dat je als ondernemer blijft investeren in jezelf.
  5. Het geeft een boost, een nieuwe impuls!

Dus ZP’er: bepaal je opleidingsbudget voor 2020 en investeer in jezelf!

Of beter: kom gelijk in actie.  En last but not least: ik help je daar graag bij!

 

Auteur : Manon Janssen, Intermediair en Coach, eigenaar van ForFinancials bv

Geplaatst in ZP en Ondernemen | Tags | Laat een reactie achter