Maandelijkse archieven: november 2020

In de praktijk mogen MSP’s bij aanbestedingen steeds vaker zelf direct of indirect  (via zusterorganisaties) kandidaten aanbieden. Groot doet zijn best om de bewustwording over de schaduwzijde van deze ontwikkeling te vergroten. “Ik zie veel onwetendheid bij aanbestedende diensten, waardoor zij hiervoor openstaan. Zo is een lopende aanbesteding van een grote gemeente zo ingericht dat de leverancier op de zes kandidaten, drie eigen kandidaten mag aanbieden. Daarin ligt de kiem voor belangenverstrengeling en het leidt tot perverse prikkels.”

Groot licht zijn boude uitspraak toe: “De MSP-dienstverlening gebeurt tegen een geringe marge, een bescheiden opslag per gewerkt uur. Maar op het moment dat je een eigen kandidaat mag plaatsen is de extra marge al gauw € 15 per uur of meer. Als je bedenkt dat een gemiddelde inhuuropdracht circa duizend uur is, kun je zomaar € 15.000 tot € 20.000 extra verdienen op één kandidaat.”

Als rekenvoorbeeld de aanbesteding van genoemde grote gemeente; de aanbesteding heeft een omvang van 50 miljoen euro in vier jaar, waarbij een MSP dus de helft eigen kandidaten mag aanbieden. Dan is de winkans 50%, oftewel 25 miljoen euro omzet. Met de flinke marge op het leveren van eigen kandidaten verdien je zo vijf miljoen euro. Een veelvoud van de marge die je voor de pure MSP-dienstverlening krijgt. Gevolg volgens Groot: “In een extreem competitieve markt is het dus rendabeler om eigen kandidaten te leveren en staat het belang van de klant dus niet meer voorop.”

Objectiviteit in inhuurproces

Zijn grootste bezwaar is dat er dan niet meer gehandeld wordt ‘in de geest van de Aanbestedingswet’, die voorschrijft dat de aanbesteding transparant en gelijk moet zijn. “Er is dan een constante druk om de eigen kandidaat te plaatsen.” Het gevaar bestaat dan dat er gebruik (misbruik) wordt gemaakt van voorinformatie die de prijsvorming beïnvloedt en dat niet de beste kandidaten worden voorgesteld aan de opdrachtgever.

In een extreem competitieve markt is het dus rendabeler om eigen kandidaten te leveren en staat het belang van de klant dus niet meer voorop.

Groot legt uit dat die ‘perverse prikkel’ in elke fase van het inhuurproces zit, van de voorbereiding tot aan de match. Want hoe waarborg je de integriteit in het inhuurproces als je ook eigen kandidaten mag leveren?

Dat begint volgens hem al in de voorbereidingsfase. Wordt het inhuurproces zuiver vanuit de behoefte van de klant ingericht of is het sturend, gericht op de kandidaten die de MSP in de eigen database heeft zitten (lees: waar hij dus flink aan kan verdienen)?

En, als de inhuuropdracht er is, ga je dan tegelijk alle partijen benaderen of ga je eerst in je eigen database kijken? Aan de ene kant weet je ‘hier kunnen wij 20.000 euro aan verdienen’ maar aan de andere kant moet je de markt benaderen – hoe lang wacht je daarmee? Stel, er is een pool van vrije beschikbare kandidaten. Als jij als eerste kan vissen in die vijver en pas daarna (de vacature) gaat publiceren, heb jij die goede kandidaat en de concurrentie niet. De neiging is er om concurrerende partijen bewust even te laten wachten. “Een typisch voorbeeld van een ongelijk speelveld waardoor er geen sprake is van fair play.”

Oneerlijke prijsvorming

Het mogen aanbieden van eigen kandidaten werkt ook oneerlijke prijsvorming in de hand, licht Groot toe. Een MSP heeft altijd een beeld van wat er gedurende de reactietermijn gebeurt; als hij ziet dat er weinig kandidaten zijn, komt hij in de verleiding de eigen kandidaat niet voor € 15 maar voor € 25 marge aan te bieden omdat hij weet dat die schaarse kandidaat toch wel wordt gekozen.

Ook in de beoordeling en selectie is objectiviteit van wezenlijk belang. Welke kandidaten leg je uiteindelijk voor aan de opdrachtgever? “Als je eigen kandidaten voorstelt ben je ‘de slager die zijn eigen vlees keurt’. Toch wordt dit nog te vaak geaccepteerd door aanbestedende diensten”, stelt Groot.

Als je eigen kandidaten voorstelt ben je ‘de slager die zijn eigen vlees keurt’. Toch wordt dit nog te vaak geaccepteerd door aanbestedende diensten

Eerlijke kans leverancier

Groots’ oproep is niet zozeer gericht op flexleveranciers, maar bedoeld om aanbestedende diensten bewust te maken van dit ‘onzuivere’ proces. “Ik respecteer de partijen die wel eigen kandidaten aanbieden en daarnaast doen aan MSP-dienstverlening. Die partijen zijn ook van waarde in de markt. Waar het mij om gaat is dat de aanbestedende dienst zich er bewust van is dat het toelaten van eigen kandidaten door MSP’s perverse prikkels in stand houdt. De vraag is of je dit als aanbestedende dienst echt wilt, zelfs los van de geest van de aanbestedingswet.”

Ook leveranciers willen uiteindelijk niets liever dan een eerlijke kans, stelt Groot. “Zzp’ers, MKB’ers, kleine of grote detacheerders – ze zijn voor ons allemaal gelijk en worden gelijk behandeld. Die accepteren het best als zij/hun kandidaat de opdracht niet gegund krijgt als het proces maar transparant is en zij eerlijk behandeld worden.”

Juiste kandidaat tegen juiste tarief

“Als je een DAS goed (lees: transparant) inzet, krijg je wel de juiste kandidaat tegen de juiste tarieven”, stelt hij. In lijn met deze zienswijze biedt Flextender dan ook nooit eigen kandidaten aan. “Wij zien gewoon wat de markt doet en het is onze taak om net zo lang door te lobbyen totdat de hele markt meedingt. Want dan is er een reëel beeld van wat de markt te bieden heeft en rolt het beste aanbod voor de klant eruit.”

Als een MSP eigen kandidaten mag leveren is de MSP in de optiek van Groot niet onafhankelijk en is de aanbestedende dienst volgens hem dus slechter af. “Ze krijgen niet die kandidaat die perfect aansluit bij wat zij nodig hebben, maar een te dure professional en/of iemand waarvoor vijf betere kandidaten zijn.” En dat is zonde, stelt Groot. “Het blijft ten slotte overheidsgeld, publiek geld dat zo goed mogelijk besteed moet worden.”

Onafhankelijke MSP

Rick Groot weet door zijn ervaring in de financiële wereld hoe belangrijk transparantie in prijsvorming is. Dat was ook de basisgedachte bij het starten van Flextender, tien jaar geleden.

”Transparantie in externe huur zorgt voor eerlijke concurrentie en een reële prijsvorming.” Vanuit die ‘eerlijke inkoop’-gedachte is het Flextender-platform destijds opgezet, een marktplaats waarop organisaties in de publieke sector externe professionals voor uiteenlopende functies kunnen vinden. Maar al snel bleek dat er in de markt behoefte was aan HR-services en inmiddels heeft Flextender de dienstverlening verbreed naar het volledig ontzorgen van organisaties bij externe inhuur.

Door de wijziging in de Aanbestedingswet in 2016 heeft Flextender het inhuurplatform uitgebouwd naar een Dynamisch Aankoopsysteem (DAS), specifiek gericht op overheidsinstellingen als gemeenten, provincies en omgevingsdiensten.

Het volledig in eigen beheer ontwikkelen van de DAS – en het eigen VMS – is volgens Groot een bewuste strategische keuze geweest. “Wij willen zo weinig mogelijk drempels voor opdrachtgevers en leveranciers. Ik durf te stellen dat wij de meest leveranciersvriendelijke oplossing bieden van alle inhuurplatformen. Het registreren, reageren – die doorlooptijden zijn bij ons minimaal.”

Flextender claimt een volledig onafhankelijke MSP te zijn. Dat beweren overigens meer MSP’s, maar Groot benadrukt dat zijn bedrijf ‘op geen enkele manier gelieerd is aan organisaties die eigen kandidaten aanbieden’. “We hebben nooit een ander belang dan het belang van de klant.”