De gevolgen van de Wet DBA in een infografic Geplaatst 7 oktober 2016 door ZiPredactie De effecten van de Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties wordt langzamerhand zichtbaar. Of die effecten nu precies beperkt blijven voor groepen zelfstandigen waar de Wet voor bedoeld is, is nog lastig te bepalen. Er zijn de afgelopen weken een aantal eerste verkennende onderzoeken uitgevoerd, onder andere van de ABU & Bovib en door Pierre Spaninks & de Intelligence Group. De mannen achter het blog zzp-daily hebben die informatie overzichtelijk verzameld in deze infografic. Geplaatst in Professioneel inhuren | Tags onderzoek, Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties | 5s Reacties
De Wet DBA is er en blijft er: Get over it. Geplaatst 6 oktober 2016 door Hugo-Jan Ruts Vorige week debatteerde de Kamer een avond lang over de Wet DBA. Dinsdag stemde de Kamer over een hele reeks moties. Moties die het fundament van de Wet DBA wilden aanpassen haalden het niet. Ook een motie om direct naar de VAR terug te keren werd verworpen. Staatssecretaris Wiebes kan verder. In december volgt er een nieuwe voortgangsrapportage. Laten we er maar van uit gaan dat de Staatssecretaris tegen die tijd een heel eind is met het goed- of afkeuren van de stapel modelovereenkomsten, al is dat geen antwoord op vragen die er nu spelen. De Wet DBA is er; de Wet DBA blijft er. Meer duidelijkheid komt er niet. Tijd dus voor de volgende stap. Wakker worden Ik schrijf nu een twee jaar artikelen over het verdwijnen van de VAR en de komst van de Wet DBA. Meestal kritisch. Omdat er mijn inziens belangrijke weeffouten in de wet zitten. Maar met mimimaal één punt ben ik het altijd eens geweest: De VAR heeft velen in de driehoek opdrachtgever-zelfstandige-bureau lui gemaakt. Lui zodat niet meer nagedacht werd hoe met elkaar om te gaan. Wat is nu ook weer het verschil tussen iemand in dienst nemen en een zelfstandig professional in huren? Welke contractvorm hoort nu bij welke flexvorm? Wat was ook al weer het verschil tussen je baan en je opdrachten? Ik kan me ook niet aan de indruk onttrekken dan in de weerstand die er bij de Wet DBA is er ook veel behoefte is – met name bij opdrachtgevers – om de status quo te handhaven. Lekker alles te laten hoe het was. Dat was wel zo gemakkelijk. Nu, wat je ook van de Wet DBA vindt: hij is er. Tijd om die werkelijkheid onder ogen te zien. Opdrachtgevers met lef en visie gezocht Ik realiseer me dat de Wet DBA het een groep zzp’ers lastig maakt om aan nieuwe opdrachten te komen. Deels zullen dat frictieproblemen zijn die opgelost zullen worden. Eén ding weet je zeker: het werk dat een zzp’er doet is altijd noodzakelijk en dat kan je niet van alle werknemers in loondienst zeggen. Het werk verdwijnt dus niet. Een deel van de zzp’er zal tot de conclusie komen dat de manier waarop ze werkten inderdaad niet meer kan. Dat vraagt om aanpassingen, die lastig en soms financieel pijnlijk zijn. Voor een deel zijn dat overigens ook zzp’ers die jarenlang bij één opdrachtgever zitten en – zeg ik er toch maar even bij – dus ook jarenlang ten onrechte van fiscale voordelen hebben genoten. Dat feestje is voorbij. Het is nu vooral aan opdrachtgevers om met wat meer lef en visie te kijken naar wat er nog wel kan met het inhuren van zzp’ers. Want er kan nog meer dan genoeg. Het is zaak om dat – met elkaar – uit te vinden. En als de Belastingdienst momenteel zelf nog gewoon 144 zzp’ers rechtstreeks inhuurt (en een veelvoud daarvan via bureaus) zonder modelovereenkomst, dan kunt u best ook nog wel wat tijd nemen om zaken op orde te krijgen. Daarbij is er zijn er zoveel toezeggingen gedaan over het niet uitdelen van boetes, dat wanneer u het als opdrachtgever een beetje zorgvuldig oppakt u voorlopig echt geen boete krijgt. En zo ja, dan wordt u gelijk als slachtoffer uitgenodigd bij Nieuwsuur en volgt er een spoeddebat in de Kamer. Professionalisering relatie opdrachtgever opdrachtnemer De Wet DBA is een mooie aanleiding om weg te blijven uit de werkgevers/werknemers sfeer die er nu nog te vaak rond het inhuren van zzp’ers heen hangt. Tijd om de verhoudingen tussen opdrachtgevers, opdrachtnemers en bemiddelaars naar een hoger en professioneler plan te trekken. Tijd dat de echte opdrachtgevers en echte opdrachtnemers op staan. Dus beste opdrachtgevers: Beschouw zp’ers niet als tweederangs werknemers zonder verplichtingen, maar als zelfstandig professional. Een zelfstandige is geen flexibele kostenpost, maar (tijdelijk) onderdeel van je human capital. Iemand inhuren is wat anders dan iemand laten solliciteren. Geef ze geen flexfunctie, maar een opdracht. Een ‘overeenkomst van opdracht’ is wat anders dan een uitgeklede functieomschrijving. Wees blij dat je een ondernemer in huis hebt gehaald, en handel daar ook naar. Dus beste zelfstandigen: Gebruik opdrachtgevers niet als pinautomaat waar je vooral meer geld krijgt voor hetzelfde werk dan je als werknemer kan krijgen, Gedraag je niet als veredelde werknemer. Zeur niet als je geen kerstpakket krijgt, maar geef er een aan je opdrachtgever. Verwacht niet dat je opdrachtgever voor je ontwikkeling zorgt, maar neem zelf verantwoordelijkheid voor je employability. Aas niet op verlenging op verlenging, maar rond je opdracht af. Blijf niet jaren bij dezelfde opdrachtgever omdat je je onmisbaar hebt gemaakt. Dat je niet in dienst bent is geen handicap, maar je professionele meerwaarde. Vakmanschap en loyaliteit boven de hoogste bieder. Je bent ondernemer, gedraag je dan ook zo. Dus beste bureaus: We kunnen het kort houden: op CV schuivers zonder toegevoegde waarde zit anno 2016 niemand meer te wachten. Kortom: ga elkaar nu eens echt beschouwen als opdrachtgever en als opdrachtnemer. Maak als opdrachtgever helder wat je bereikt wil hebben. Formuleer een duidelijke opdracht. Stel een overeenkomst van opdracht op met respect voor de wederzijdse positie. Monitor, geef tussentijds feedback. Maar laat de professional zelf bepalen hoe hij of zij de opdracht uitvoert. Je hebt een vakman/vrouw ingehuurd, laat hem of haar zijn vak dan ook uitoefenen. Stuur op output, niet op input. Richt mogelijk daar ook je beloning op in. Zorg dat je zelf weet wanneer een opdracht ‘klaar’ is of zou moeten zijn. En leer nog een keer iets van die zp’er in een eindgesprek. Wees een goed opdrachtgever. Zorg als opdrachtnemer dat je weet wat je moet doen. Maak zelf de opdrachtformulering als die er niet is Vraag om feedback en rapporteer over je output. Durf eens verder te denken dan ‘uurtje-factuurtje’. Houd jezelf en je opdrachtgever scherp. En als de opdracht klaar is, is het klaar. Houd een eindevaluatie en ga verder naar de volgende opdracht. Wees een goed opdrachtnemer. En juist in het professionaliseren van deze verhoudingen en stappen maken richting goed opdrachtgeverschap en goed opdrachtnemerschap, met het juiste papierwerk daarbij, ligt een mooie rol weggelegd voor bureaus met meerwaarde. Aan de slag Met deze professionalisering in de onderlinge manier van werken kom je mogelijk tot de conclusie dat er helemaal geen modelovereenkomsten meer nodig zijn. Je blijft immers ver weg van de heikele discussies over ‘gezag’ en het wel of niet aanwezig zijn van een arbeidsrelatie. Of je begrijpt dat er met de juist modelovereenkomst voor veel opdrachten best nog valt te werken. Zo wordt de Wet DBA niet meer dan een volgende afkorting of een paar extra artikelen in de overeenkomst van opdracht. Geplaatst in Professioneel inhuren | Tags wet deregulering beoordeling arbeidsrelatiies | 69s Reacties
Er valt wat te kiezen voor zzp’ers Geplaatst 5 oktober 2016 door AIM4 Het kabinet heeft met de Wet DBA (weer) een flinke steen in de zzp-vijver gegooid. Net zoals je dat vroeger als kwajongen deed: een zo groot mogelijke steen zoeken, die met een flinke boog in het water gooien, even genieten van de plons en dan hard weglopen voor de eventuele gevolgen! Zzp’er als (kleine) crimineel Ik heb zelf ruim vijf jaar als zzp’er gewerkt en voelde me in die tijd vaak een soort (kleine) crimineel. Ik kon eigenlijk nooit voor 100% aan alle VAR-eisen voldoen. En tijdens opdrachten kreeg ik natuurlijk wel eens aanwijzingen van mijn opdrachtgever. Of voerde ik werkzaamheden uit die ook door ‘gewone’ werknemers gedaan werden. Dus bleef ik altijd met de knagende onzekerheid zitten of de fiscus me op een kwade dag te grazen zou nemen. Er verandert in de basis niets De Wet DBA verandert hier volgens mij niets aan. Je moet nog steeds aan dezelfde eisen voldoen om door de fiscus als ondernemer gezien te worden. En de definitie van het begrip ‘dienstbetrekking’ is ook niet veranderd. Er worden alleen, in plaats van de VAR, een heleboel nieuwe papieren tijgers (modelovereenkomsten) gecreëerd, gevuld met ‘magische’ bezweringsformules, die die de zzp’er en (vooral) de opdrachtgever moeten beschermen tegen het ‘kwaad’. Maar ook die bezweringsformules garanderen niets. De regels en de interpretatie ervan zijn en blijven onduidelijk, de fiscus blijft naar de feitelijke situatie kijken en het is maar de vraag of en hoe er straks gecontroleerd en gehandhaafd gaat worden. Want dat is in het VAR-tijdperk niet of nauwelijks gebeurd. Kortom, de Wet DBA voegt niks toe en lost niks op. Handjeklap over zzp’ers Symboolpolitiek dus, waarschijnlijk tot stand gekomen in een uitruil tussen VVD en PvdA: ‘Als jullie vasthouden aan de hypotheekrente aftrek, dan pakken wij de zzp’er aan. Hebben we allebei wat om onze achterban blij te maken. En die zzp’ers zijn toch kleine zelfstandigen zonder belangenbehartigers, dus daar hoef je niet bang voor te zijn’. Moties ingediend door de oppositie over de problemen van de implementatie van de Wet DBA werden gisteren door diezelfde VVD en PvdA tegen gehouden. Er valt wat te kiezen Maar gelukkig zijn er maart volgend jaar verkiezingen. Als zzp’er weet je nu op welke partijen je in ieder geval niét moet stemmen. De komende maanden zal (hopelijk) duidelijk worden op welke partij(en) je dan wél kunt stemmen. Hier liggen kansen voor politieke partijen om hun programma ‘zzp-vriendelijk’ te maken en daar de boer mee op te gaan. En voor een platform als ZiPconomy om een en ander inzichtelijk en publiek te maken. Eén miljoen stemgerechtigde zzp’ers Er schijnen zo langzamerhand een kleine miljoen zzp’ers rond te lopen in Nederland en die zijn (vrijwel) allemaal stemgerechtigd. In totaal kent Nederland iets minder dan 13 miljoen stemgerechtigde burgers. Van hen gaat meestal ca. 70 tot 73% stemmen, zo’n kleine 9,5 miljoen. Dus als die 1 miljoen zzp’ers gaan stemmen, vertegenwoordigen zij ca. 11% van de stemmen, omgerekend zo’n 16 tot 17 zetels in de Tweede Kamer. En dat zou op dit moment de derde partij van Nederland opleveren (na VVD en PvdA). Er valt wat te kiezen dus… Hans Bos (AIM4) Geplaatst in ZP en Ondernemen, ZP en Politiek | Tags AIM4, verkiezingen 2017, Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties, zzp-politiek | 8s Reacties
Liveblog debat Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties. #DBAdebat #update Geplaatst 4 oktober 2016 door ZiPredactie Op 29 september debatteerde de Tweede Kamer met Staatssecretaris Wiebes over de problemen rond de implementatie van de Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties. Op deze pagina vindt u een verslag van het debat. Een liveblog met samenvattingen en commentaren van o.a. Pierre Spaninks en Hugo-Jan Ruts gemaakt tijdens het debat. Plus reacties uit het werkveld. Zowel tijdens het debat als achteraf in de nabeschouwingen. (tweets met meer reacties en commentaren staan onderaan) Achtergrond artikelen en columns over ontstaan Wet DBA vindt u hier Update: stemming moties Op 4 oktober wordt er rond 15.15 uur gestemd over de onderstaande moties. Er is geen inhoudelijke debat daarover, slechts kort de stemmingen. Kort samengevat: zoals wel verwacht zijn de moties die iets wezenlijks wilde repareren of veranderen aan de Wet DBA zijn allemaal afgewezen. Algemene oproepen aan Wiebes om voortgang te maken met implementatie zijn aangenomen. Uiterlijk 12 december moet Wiebes met een nieuwe voortgangsrapportage komen en volgt er weer een debat in de Kamer. Maar ook die zal eerder over de implementatie gaan dan over de Wet zelf. Tenzij tegen die tijd blijkt dat de Wet DBA een wel hele grote impact heeft voor veel zzp’ers. Mogelijk dat dan politieke verhoudingen zullen gaan schuiven. Het zal dan vooral de VVD moeten zijn die zijn eigen staatssecretaris zal moeten laten vallen (of de commissie Boot moet nog met een vernietigend oordeel komen). 15.33 uur: Ook motie Van Dijck (PVV) om Wet DBA helemaal af te schaffen en terug te keren naar VAR haalt het (ruim) niet. 15.33 uur. Persoonlijk succesjes voor Mei Li Vos (PvdA): De Belastingdienst met bij controle schijnzelfstandigheid speerpunt maken van sector ‘postbezorging’ en ‘medisch specialisten’ 15.32 uur Omtzigt (CDA) wilde via zijn motie een betere definitie van het begrip “persoonlijke arbeid” zodat zo gerichter schijnzelfstandigheid kan worden aangepakt. Ook deze motie haalt het niet. PvdA en VVD stemmen tegen. 15.27 uur: Motie Van Weyenberg (D66), waarin hij wil dat het kabinet onderzoekt over het mogelijk is om na een toets op ondernemerschap ‘echte ondernemers’ zekerheid vooraf te geven zodat ze niet met modelovereenkomsten hoeven te werken, is verworpen. De VVD en PvdA stemde tegen. Volgens Staatssecretaris Wiebes zou dit feitelijk een terugkeer naar de VAR zijn. PvdA en VVD stemmen tegen. 15.12 uur: het duurt nog wel even voordat de Wet dBA moties aan de beurt zijn. 14.51 uur: Van de 14 ingediende moties over de Wet DBA zijn dit de moties om in de gaten te houden zijn (omdat ze wezenlijks iets zouden kunnen veranderen in toepassing Wet DBA zijn: 34036-24 Motie van het lid Van Weyenberg over een toets op ondernemerschap 34036-26 Motie van het lid Omtzigt over het opnieuw definiëren van het begrip “persoonlijke arbeid” (zodat deze scherp gebruikt kan worden) 2016Z18065 Motie Tony van Dijck c.s. over intrekken van de Wet DBA en het laten herleven van de VAR 14.30 uur (Hugo-Jan Ruts): De belangrijkste moties die straks in stemming komen zijn een motie Omtzigt voor een beter hanteerbare definitie van de term ‘persoonlijke arbeid’ en de motie Weyenberg om te onderzoeken hoe een echte ondernemer een vrijwaring kan krijgen om zonder modelovereenkomst te werken. Beide moties proberen de weeffouten uit de Wet DBA te repareren. Met name de laatste zou een belangrijke wijziging zijn (zie ook hier). De kans dat ze aangenomen worden lijkt me alleen erg klein. 14.00 uur: In antwoord op Kamervragen van Omtzigt (CDA) laat Wiebes weten hoe de Belastingdienst zelf om gaat (als opdrachtgever) met de Wet DBA. Altijd een dankbaar onderwerp, immers bekend is dat er veel externen actief zijn bij de Belastingdienst (en volgende de verhalen al heel lang achter elkaar). In dit artikel schreven we dit artikel al over de Belastingdienst als opdrachtgever. Wiebes schrijft nu dat er 114 zzp’ers actief zijn plus 1595 fte aan uitzendkrachten (daarin zitten overigens ook alle zzp’ers die via bureaus werken, vooral in de IT). Over het gebruik van modelovereenkomsten schrijft Wiebes “de Belastingdienst heeft het vooralsnog niet nodig geacht hier gebruik van te maken.” Ze lopen dus niet echt voorop als opdrachtgever. “De Belastingdienst zal nu de Wet DBA in werking is getreden net als andere opdrachtgevers in de processen moeten borgen dat er ook feitelijk geen sprake is van een dienstbetrekking en zal het overgangsjaar daarvoor gebruiken. “ 13.30 uur: ZZP Nederland heeft gisteren haar ‘DBA top’ gehad en heeft zich blijkbaar weten te overtuigen door Wiebes. Na het debat klop er nog kritisch (zie hieronder) op de Staatssecretaris en zijn Wet DBA. Die is nu verdwenen. ZZP Nederland noemt de onrust over de Wet DBA ‘spookverhalen’ veroorzaakt door “allerlei payroll- en uitzendbedrijven” Nabeschouwingen en reacties Hugo-Jan Ruts (ZiPconomy) Veel opgeschoten zijn we niet met het Debat Wiebes stelt zich op als uitvoerder en ziet voortgang in die uitvoering. De knelpunten in de markt zitten niet in tempo van goedkeuring modelovereenkomsten, maar in onhanteerbare termen als ‘gezag’ en ‘vrije vervanging’. Daar is voor gewaarschuwd, maar dat hebben ook de parlementariërs bij het aannemen van de wet sterk onderschat. Wiebes wil nu niet aan die fundamentele discussie, althans niet naar aanleiding van de implementatie Wet DBA. Niet ten onrechte zegt hij dat dat nu niet de plek is en dat dat een wel hele grote discussie is. De Kamer wil dat wel en dient daar toe ook een aantal moties is (die allemaal ontraden zijn door Wiebes), maar de Kamer had dat natuurlijk veel eerder moeten doen namelijk voordat de wet behandeld werd. Nu snel termen als gezag herdefiniëren is hard nodig, maar ook ondoenlijk om op korte termijn iets op te lossen. Ondertussen zit een grote groep zzp’ers met blijvende onzekerheid. Dat vraagt vooral van opdrachtgevers om uit dit debat te halen dat ze met iets meer lef en inzicht oplossing vinden voor inzet zzp’ers. Josien van Breda (FNV Zelfstandigen): “Het is op zich begrijpelijk dat de Kamer en Wiebes niet willen ingrijpen halverwege het overgangsjaar en hangende het rapport van de commissie Boot. Onze voornaamste zorg zit in de groep die onbedoeld niet meer aan de huidige regelgeving voldoet, zoals Wiebes dat omschreef. Die groep moet gecompenseerd worden voor inkomensderving.” Rob de Laat (Bovib): “Het blijft onduidelijk wat nu eigenlijk schijnconstructies zijn? Ook goedgekeurde modelovereenkomsten nemen onzekerheid bij opdrachtgevers niet weg. Zo gaat de sluipmoord op het zzp-schap gaat gewoon door. Wij zegen: beperkt aanpakken schijnzelfstandigheid tot daar waar er uitbuiting en misbruik is , dus lage tarieven!” Jurrien Koops (ABU): Koops mist de fundamentele discussie : “Toets op vrije vervanging en werkgeversgezag leidt tot catch22 voor zzp en averechtse effect” Stichting ZZP Nederland: De positie van belangenbehartiger Stichting ZZP Nederland lijkt wat te gaan schuiven. Men was een voorstander van de Wet maar ZZP Nederland stelt nu “zwaar teleurgesteld te zijn in het debat, omdat de politiek blijkbaar niet de urgentie inziet van directe maatregelen en het belang daarvan voor veel zzp’ers.” En “Zelfstandige ondernemers hebben nu niet alleen last van schijnconstructies, maar nog veel meer van het kabinet, dat zegt het ondernemerschap hoog in het vaandel te hebben, maar in werkelijkheid het kind met het badwater weggooit.” ZZP Nederland heeft maandag een overleg met topambtenaren en een groep opdrachtgevers. Reactie in debat van Wiebes 23.17 Debat is afgerond. Stemming van de moties zijn op dinsdag. Wanneer PvdA en VVD zich houden aan coalitie, zullen niet veel moties het halen. Volledige verslag is hier terug te lezen. 23.08 Hugo-Jan Ruts Wiebes raadt meest moties af. Vooral de moties die gaan over de fundamentele discussies over wat nu ondernemerschap is, wat is nu gezag, wat is nu vrije vervanging. Dat is voor Wiebes niet ‘zijn portefeuille’. 22.57 Wiebes gaat zijn best doen om voor Kerst voortgangsrapportage hebben plus verslag cie Boot en reactie Kabinet daarop. Tweede termijn 22.56 Pierre Spaninks Na de schorsing worden de ingediende moties besproken. Ondertussen is het stenogram op de website van de Tweede Kamer gevorderd tot en met de inbreng van Ziengs VVD. 22.45 10 minuten schorsing… Dan (waarschijnlijk) kort reactie Wiebes/ 22.43 Carola Schouten: pas in december van staatssecretaris horen in welke sectoren nu problemen zijn, is te laat. Overzicht moet voor herfstreces naar kamer. 22.37 Pierre Spaninks Moties Weyenberg (D66): rapportages eerder, toetsingskader verruimen, geen naheffingen bij goede wil, getoetst ondernemerschap moet overweging worden Moties Omtzigt (CDA): meldpunt moet naar cie Boot ipv Bd, persoonlijke arbeid opnieuw definiëren, voor 10/1 plan om vast contract aantrekkelijker te maken voor werkgevers Moties Bashir (SP): motie-Hamer over gelijke behandeling payroll werknemers uitvoeren. Moties Ziengs (VVD) : vrijwaring voor wie werkt volgens modelovereenkomst, modelovereenkomsten sneller beoordelen, meldpunt moet problemen ook oplossen. Moties Vos (PvdA): vrijwaring voor wie werkt volgens modelovereenkomst, modelovereenkomsten sneller beoordelen, meldpunt moet problemen ook oplossen. Motie Van Dijck (PVV): Wet DBA intrekken, VAR terug 22.33 Pierre Spaninks De vermoeidheid slaat zichtbaar toe, in de bankjes. En dan komt er nog een tweede termijn. Plus een aantal moties. 22.29 Hugo-Jan Ruts Kamerleden willen discussie over fundament. Wat is gezag, wat is vrije vervanging en hoe werkt dat uit in toepassing Wet DBA. Wiebes zegt steeds: “daar ga ik niet over. Ik implementeer alleen.” Reactie Staatssecretaris Wiebes 22.27 Pierre Spaninks Wiebes belooft in december een nieuwe kamerbrief met de tussenstand van dat moment. Weyenberg vindt dat te dun. Echte ondernemers (getoetst) moeten gewoon nu veilig ingehuurd kunnen worden. 22.28 Wiebes zegt dat heeft nog geen idee hoeveel zzp’ers er last hebben van de veranderde wetgeving. 22.18 Carola Schouten stelt wezenlijke vraag: is de zzp’er nu iets opgeschoten met dit debat? (volgens Twitter reacties is dat: “nee”) 22.17 Pierre Spaninks Wiebes weigert ondernemerschap te erkennen als uitzondering op loonheffingen: “Hek van de dam” 22.15 Wiebes: Feit dat zzp’ers ondernemer is, kan geen vrijwaring vooraf zijn, dan zijn we weer terug bij af. 22.14 Jurriën Koops (ABU) “Toets op vrije vervanging en werkgeversgezag leidt tot catch22 voor #zzp en averechtse effect” 22.10 Als Wiebes constateert dat het Arbeidsrecht knelt met uitvoering Wet DBA, kom dan met voorstel aanpassingen’, zegt Van Weyenberg. Wiebes belooft met brief te komen en gaat koffie drinken met Asscher (maar maakt ook duidelijk dat hij dat niet zijn prioriteit heeft) 22.09 Hugo-Jan Ruts Wet DBA was gebouwd op drijfzand, namelijk verouderd taal rond gezag en persoonlijke arbeid. Dat wist iedereen. 22.04 Pierre Spaninks Wiebes over Boot: ‘Academici heb je niet in de hand’. Maar hij heeft hem wel de opdracht meegegeven: voor 1 december… Gaat dus niet gebeuren, wordt minstens Kerst. 22.03 Wiebes gaat met Min Asscher de arbeidsmarkt effecten wat Wet DBA in kaart brengen. 22.03 Pierre Spaninks Alweer die leraar geschiedenis van Wiebes… Krat bier voor de journo die die man of vrouw achterhaalt en interviewt! 21.55 Wiebes roept opdrachtgevers en zzp’ers vooral gebruik te maken van de sectorale overeenkomsten en niet te veel individuele overeenkomsten in te dienen. 21.50 Pierre Spaninks Wiebes is blij dat het dankzij het verdwijnen van de VAR mogelijk is geworden om een einde te maken aan schijnzelfstandigheid van postbestellers. Maar toch hebben die nu onder de DBA een modelovereenkomst gekregen, ‘omdat dat van het arbeidsrecht moet’. Ik snap het niet meer… 21:42 Wiebes: als de Kamer wil dat er een tussen-categorie komt tussen “werknemers” en “ondernemers” dan moet het Burgerlijk Wetboek aangepast worden. “Daar ga ik niet over. Wet DBA gaat niet over regels wat wel/niet werknemer is.” 21.40 Wiebes gaat in op de veel besproken omroep sector. ‘Daarin kunnen veel zzp’ers gewoon blijven werken. Maar ook onder ogen zien dat daar veel met zzp’ers werd gewerkt wat wettelijk niet kan’. 21.30 Pierre Spaninks Wiebes blijft maar voorbeelden geven van mensen die volgens hem ‘geen ondernemer’ zijn. Maar daar gaat de beoordeling niet over. Die gaat over de arbeidsrelatie waar in iemand werkt. Dat is in principe een dienstverband, tenzij opdrachtgever en opdrachtnemer het tegendeel aantonen. 21.29 Pierre Spaninks Wiebes: svp geen druk zetten op het proces, omdat er nu juist met goedwillenden vooruitgang wordt geboekt. Intussen geen naheffingen, geen boetes (maar dat stond zoals bekend al in het handhavingsplan). 21.28 Wiebes geeft aantal voorbeelden waarbij Belastingdienst vindt dat het geen ondernemers zijn. Docenten in middelbaar onderwijs, verpleegsters, ICT met lange opdrachten, chauffeurs die in wagen van opdrachtgever rijden op vaste routes. 21.23 Pierre Spaninks Wiebes: ‘de bekende kwaadwillende opdrachtgevers kunnen we nu eindelijk aanpakken, daar viel met de VAR niets te halen.’ Dat klopt niet. Fraude was altijd al strafbaar, kon altijd vervolgd worden, want viel niet onder de vrijwarende werking van de VAR. Wiebes blijft het voorstellen alsof “echte zzp’ers” gewoon aan het werk kunnen. Degenen die nu langs de kant worden gezet door opdrachtgevers die het niet vertrouwen, zullen vragen: “Bij wie?” 21.22 Wiebes: Voor groep echte ondernemers: “Gaat u gewoon aan het werk!” 21.19 Pierre Spaninks Wiebes heeft nog geen contact gehad met de cie Boot maar weet al wel dat eruit komt dat het allemaal prima is zoals de Belastingdienst de modelovereenkomsten beoordeelt. 21.17 Hugo-Jan Ruts Wiebes herhaalt maar weer eens “Het is niet aan de Belastingdienst om criteria te bepalen, maar om te handhaven” Het is niet aan Belastingdienst criteria rond gezag of persoonlijke arbeid aan te passen. Dat is aan de politiek. 21.12 Pierre Spaninks Wiebes stelt het voor alsof de probleemgevallen die nu aan het licht komen de beoogde opbrengst zijn van de wet. Hij erkent dat het niet alleen de ‘notoire kwaadwillenden’ betreft maar houdt vol dat ze in onbewuste schijnconstructies zaten. Geen erkenning van het feit dat ook echte ondernemers nu langs de kant komen te staan. 21.10 Eerste lijn van defensie van Wiebes: “Deel opdrachtgevers komt er nu achter dat wat ze deden met zzp’ers wettelijke niet mocht” 21.08 Pierre Spaninks Wiebes begint volgens de regels van het politieke handwerk met zo veel mogelijk inbreng uit de eerste termijn naar zich toe te rekenen, als steun aan zijn beleid. 21.05 Wiebes belooft de nodige toezeggingen op wensen van de Kamer. Schorsing 21.00 Rob de Laat (Bovib) Wat zijn nu eigenlijk schijnconstructies? Blijft onduidelijk in het #dbadebat. Beperk dit tot uitbuiting en misbruik, dus lage tarieven! Ook goedgekeurde modelovereenkomsten nemen onzekerheid bij opdrachtgevers niet weg. Sluipmoord op zzp schap gaat gewoon door. 20.57 Hugo-Jan Ruts Tussenstand: veel partijen willen eerdere evaluatie. Alleen waarop? Bepalen wanneer Wet DBA mislukt is, lijkt lastig. Tot nu toe zegt Wiebes over de 50.00 zzp’ers die nu zonder opdracht zijn komen te zitten ‘dat waren dus schijnzelfstandigen’. 20.45 Jurrien Koops (ABU) reageert op uitspraken richting bureaus “Verwijten van paniekzaaierij door intermediairs is onzin. Gewoon onderzoek ABU en Bovib naar effecten. Eerste termijn 20.44 Pierre Spaninks Nu Norbert Klein van Klein. Maar dat is niet Niks. Hij hoopt na de verkiezingen sterker terug te komen met de Vrijzinnige Partij. Die heeft tot nu toe van alle partijen het meest uitgewerkte en samenhangende concept verkiezingsprogramma mbt ZZP. Binnenkort in analyse op mijn eigen blog. 20.43 Van Dijck (PVV) wil alleen gedwongen schijnzelfstandigen aanpakken, nu de Wet intrekken ‘Terug naar de tekentafel’ 20.40 Hugo-Jan Ruts PVV’er Van Dijck aan het woord. Benieuwd, tot nu toe zelden een standpunt van PVV over zzp of flexmarkt gehoord. 20.40 Pierre Spaninks Stevige vragen van Schouten, niet open zoals die van Ziengs maar gewoon: hom of kuit? 20.36 Pierre Spaninks: Dat was de minuut van de heer Van Vliet van Van Vliet. Nu verder met Carola Schouten. Haar ChristenUnie stemde in de TK nog voor de wet DBA maar in de EK tegen. Schouten noemde vanochtend op Nu.nl de wet een ‘bureaucratische nachtmerrie’ en pleitte voor een evaluatie in januari: als er dan geen verbetering te constateren valt, moet er worden ingegrepen. 20.34 Van Vliet denkt dat elke zzp’ers een eigen modelovereenkomst indient bij de Belastingdienst. Foutje. 20.30 Goed punt van Mei Li Vos: Aanpassing gebruik van term ‘Gezag’ is geen fiscale regelgeving, maar aanpassing BW (arbeidsrecht). 20.27 Pierre Spaninks: Mei Li Vos (PvdA) neemt de persoonlijke gevolgen voor zzp’ers heel serieus. Toch ziet zij noch in de signalen uit de markt noch in de betogen van haar collega-parlementariërs aanleiding tot een tussentijdse evaluatie cq beslismoment. Tactisch gesproken had Ziengs VVD dus gelijk dat hij zich door de oppositie niet tot concrete uitspraken liet verleiden. 20.24 Mei Li Vos (PvdA) “hoe kan het nu dat PostNL wel een modelovereenkomst hebben. En waarom worden Medisch specialisten niet aangepakt, dat zijn toch geen ondernemers”. 20.21 Pierre Spaninks Nu Mei Li Vos aan de beurt namens de PvdA. Eigenlijk de enige die altijd vol overtuiging achter de wet DBA heeft gestaan en dat nog steeds doet. Als zij niet wil bewegen, kan de VVD dat ook niet. Want zo stevig houden de coalitiepartners elkaar wel gevangen, in dit dossier. Lichtpuntje: vanmiddag in De Nieuws BV op Radio1 zei Vos dat er wat haar betreft een manier gevonden moet worden om de omroepen in staat te stellen met zzp’ers te blijven werken. Misschien vertelt zij nu ook hoe zij dat concreet voor zich ziet? De uitleg die de Belastingdienst geeft aan het begrip ‘gezag’ lijkt daarbij het grootste obstakel. 20.10 Carola Schouten (en anderen) daagt Ziengs uit om harde criteria te geven wanneer de Wet DBA nu wel of niet een succes is. Die kan en wil hij niet formuleren. Hij houdt het met ‘overgrote meerderheid van zzp’ers niet meer aan de slag komen’. 20.09 Pierre Spaninks Daar is’tie, uit de mond van Ziengs VVD: de zzp-bonden zelf de VAR willen afschaffen! 20.03 Hugo-Jan Ruts Discussie begint zich toe te spitsen wanneer er nu een go/no go moment voor de Wet DBA komt. 1 december (voor de verkiezingen) of 1 mei (na de verkiezingen). 20.00 Ziengs (VVD) er is wel een probleem maar vindt het woord chaos overdreven (was wel woord wat Halbe Zijlstra gebruikte). 19.56 Juiste interruptie lid Klein: problemen liggen niet in de uitvoering door Belastingdienst, maar in weeffouten wet. 19.54 Ziengs (VVD) te makkelijk om wet even af te schaffen. Wil voor de Kerst duidelijkheid van de commissie Boot en een reactie daarop. 19.52 Waar zijn grote woorden ‘chaos’ en ‘wet van tafel als ie niet werkt’ gebleven? vraagt Van Weyenberg (en Omtzigt) aan Ziengs. 19.49 Pierre Spaninks Ziengs VVD neemt het zwaard op voor de ZP’er, die een oplossing zijn ipv probleem. Zij mogen geen last hebben van de bestrijding van schijnzelfstandigheid. De vragen die hij ‘zijn eigen’ staatssecretaris stelt kunnen echter makkelijk worden uitgelegd als steun aan het beleid, dat immers gericht heet te zijn op betere voorlichting en meer duidelijkheid. 19.48 Ziengs wil aanpassing van begrip ‘gezag’ (in Eerste Kamer gaf Wiebes trouwens al aan dat hij daar niet over gaat, is ander Ministerie.) 19.46 Pierre Spaninks Nu aan Erik Ziengs VVD de lastige taak om enerzijds zo veel achter de wet DBA te blijven staan dat hij de PvdA niet van zich vervreemdt, en er anderzijds zo veel afstand van te nemen dat de ondernemende achterban in maart niet het verkeerde hokje rood maakt. 19.43 Omtzigt: “Trouwens, hoeveel zzp’ers werken er bij de Belastingdienst? en met welke modelcontracten.” CDA suit zich aan bij D66-ultimatum: voor 1 januari oplossing en 1 november tussenrapport Cie Boot 19.42 Pierre Spaninks Omtzigt legt de vinger op de zere plek: dat de wet DBA aan de onderkant van de markt schijnzelfstandigheid juist faciliteert, via het criterium van vrije vervanging. 19.42 Omtzigt: Aspect van Persoonlijke Arbeid zorgt er voor dat de Wet DBA vooral beperkend is voor zp’ers op hoger niveau. “Kom met nieuwe definitie gezagsverhouding en ‘persoonlijke arbeid” 19.40 Pierre Spaninks: Nu Pieter Omtzigt, het bijtertje van het CDA. Ondanks dat zijn partij en in de TK en in EK voor stemde, heeft hij ontwikkeld tot een van de felste en best gedocumenteerde tegenstanders, samen met Van Weyenberg D66. De verwachtingen zijn hoog gespannen. 19.37 Bashir herhaalt dat SP in Tweede Kamer (als enige partij) tegen gestemd wordt, maar wordt natuurlijk aangevallen dat SP in de Eerste Kamer voor stemde. 19.35 Zowel Bashir als Van Weyenberg hebben het motie Hamer (zie hier) over gelijke arbeidsvoorwaarden tussen werknemers en payrollers. 19:29 Pierre Spaninks: Bashir toont zich toch een goede leerling van Ulenbelt: hij verwijt D66 in de TK voorgestemd te hebben en vergeet dat de SP dat in de EK heeft gedaan toen er al veel meer over duidelijk was. 19:29 Pierre Spaninks: De PVV heeft in de Eerste Kamer voor de wet gestemd maar is daarbij volgens Van Dijck (bij interruptie) misleid. Niet de uitvoering verbeteren, zegt hij, maar als oppositie de staatssecretaris dwingen hem in te trekken en terug te gaan naar de VAR. Dat lijkt niet haalbaar, maar wel goed voor de Bühne. NB 1 miljoen zzp’ers hebben op 15 maart 2017 16-17 zetels te verdelen. 19.24: Hugo-Jan Ruts: Onderling gekissebis tussen woordvoerders begin nu al boventoon te voeren. 19.22 Pierre Spaninks:Bashir SP vindt de opstelling van Van Weyenberg D66 te slap. Stug voor een partij die in de Eerste Kamer nog voor stemde. 19.20 Van Weyenberg (D66): Maak het feit of iemand ondernemer is weer onderdeel van de beoordeling. 19.16 Van Weyenberg (D66): De Belastingdienst toets nu strenger dan de Wet. Waarom is dat? En hij wil per 1 januari al een final oordeel of de Wet wel door moet gaan. 19.15: Pierre Spaninks: Als eerste spreekt Steven van Weyenberg, namens D66. Bij de behandeling van de wet DBA in de Tweede Kamer stemde hij nog voor, maar in de loop van het jaar kwam hij samen met senator Alexander Rinnooy Kan tot het inzicht dat er te veel haken en ogen aan de wet kleefden om hem per 1 mei 2016 van kracht te laten worden. Reden waarom D66 in de Eerste Kamer tegenstemde en een motie indiende om eerst meer duidelijkheid te krijgen, onder andere over de sociale gevolgen van de bijbehorende AMvB die het mogelijk zou maken dat opdrachtgever en opdrachtnemers samen de zogenaamde ‘ficties’ buiten toepassing verklaren. De wet haalde het zoals bekend wel, de motie niet. Belangrijkste wens van D66 op dit moment lijkt om het ondernemerschap van de opdrachtnemer zwaar mee te laten wegen bij de beoordeling van de arbeidsrelatie. Nu heeft dat daar geen plek in, waardoor ook ‘echte ondernemers’ in dienstverbanden verzeild kunnen raken. 19.07: Pierre Spaninks: Opmerkelijk aan de sprekerslijst is dat daar Farshad Bashir op staat voor de SP. In eerste instantie was Paul Ulenbelt aangemeld. De oud-vakbondsman verdedigde gisteravond op Twitter nog in niet mis te verstane termen de wet DBA tegen Steven van Weyenberg van D66. Bashir behoort duidelijk tot de meer verlichte stroming van de SP. Tegen Nu.nl zei hij gisteren dat het kabinet zich heeft vergaloppeerd door een wet te maken zonder te formuleren wat het probleem is. Wat hem betreft moet het kabinet eerst duidelijk maken wat schijnzelfstandigheid is voordat het verder gaart op de ingeslagen weg. Overigens heeft Bashir onlangs aangekondigd na de verkiezingen niet terug te keren in de fractie. Voorbeschouwingen 19.01: De meningen van verschillende woordvoerders lopen behoorlijk uiteen, zo blijkt uit de reacties in de pers vandaag. Vraag is over er over een standpunt wel een meerderheid te vinden is. 18.50: Sprekerslijst (10 partijen): D66, SP, CDA, VVD, PvdA, vanVliet, CU, PVV, Klein, SGP 18.42: Persbericht ONL voor Ondernemers : “Schort de wet DBA op.” Hans Biesheuvel: “De Wet DBA is ondoordacht en louter symptoombestrijding. Schijnzelfstandigheid tegengaan is een belangrijk streven, maar dat mag het overgrote deel van zelfstandig professionals die te goeder trouw en voor eigen rekening en risico ondernemen niet tegenwerken. Ondernemers hebben dagelijks last van deze wet. De toezegging van Wiebes, dat echte ondernemers zich nergens zorgen over hoeven te maken, klopt gewoon niet.” 18.30: debat uitgesteld tot 19.10 uur Kamerleden De Kamerleden roeren zich voor het debat al flink. D66 houdt vast aan de wens om de Wet DBA per direct in de ijskast te zetten. Pieter Omtzigt mist mist urgentie van de problemen rond de DBA bij de Staatssecretaris. VVD-fractievoorzitter Zijlstra stelde eerder deze week dat hij de wet per 1 mei 2017 wil evalueren en mogelijk dan (drastisch) wil aanpassen (BNR). Daarmee legde hij iets minder druk op de eigen Staatssecretaris. Tony van Dijck (PVV): “De Wet DBA blijkt een gedrocht in de uitvoering” en wil ook directe afschaffing (Nu.nl). Mei Li Vos (PvdA) legt vooral de bal vooral bij de opdrachtgevers. “We moeten ons eerst richten op opdrachtgevers die jarenlang voor een dubbeltje op de eerste rang hebben gezeten, omdat zij onterecht zzp’ers inhuurden en daardoor geen sociale premies hoefden te betalen.” (Nu.nl) Belangenbehartigers FNV Zelfstandigen is voorlopig positief over de Wet DBA. Josien van Breda, directeur FNV Zelfstandigen, zegt op de eigen website : “Veel mensen wijzen nu met hun vinger naar de wet en naar de staatssecretaris. Maar de feitelijke verantwoordelijkheid ligt bij de opdrachtgevers. Het moet weer normaal worden dat zij de mensen die voor hen werken genoeg betalen en fatsoenlijk behandelen.” FNV schrijft aan de Tweede Kamer “Veel mensen opereerden onder de VAR in het grijze gebied tussen werknemers en zelfstandigen. Dankzij de Wet DBA is de werkelijkheid nu genadeloos blootgelegd” Benieuwd hoe de SP hier op reageert, die (ineens) heel kritisch is. De andere zzp-bonden, voorstander van de afschaffing van de VAR en betrokken bij het ontwerp van de Wet DBA, houden zich nog redelijk op de vlakte. ZZP Nederland heeft maandag a.s. een bijeenkomsten met opdrachtgevers en Wiebes over problemen die die opdrachtgevers ervaren. CNV-voorzitter Limmen plaatst vraagtekens bij de ophef rond de Wet DBA. Volgens hem werkt hij ,,De markt wordt opgeschud en dat betekent dat de wet DBA dus werkt”, zo zegt hij in de Telegraaf. Bovib-voorzitter (intermediairs) Rob de Laat noemt de Wet DBA een ‘sluipmoordenaar die niemand wil zien’. Inzet van zzp’ers wordt volgens hem feitelijk onmogelijk gemaakt. De Bovib pleit voor een gerichte aanpak van schijnzelfstandigheid bij lage tarieven. De ABU (uitzenders) maken (zie column Lisette van Rossum) vooral zorgen over het maximum van 8 maanden. Zzp’ers en intermediairs Met name in de media roeren zzp’ers zich. 100 freelance journalisten schreven deze brandbrief aan Wiebes. Cameraman Jan Rein Hettinga legde zijn situatie hier uit. Zzp’er lanceerde vandaag de website www.zzp-dba-nee.nl . Overigens merken we in reacties dat er ook de nodige zelfstandigen zijn die alle onrust niet erg begrijpen. Zij merken er weinig van en/of vinden het terecht dat het voor bepaalde type opdrachten (bijv langdurig bij een opdrachtgever) onmogelijk wordt om als zelfstandige te werken. Op BNR radio (luister hier) zegt Anne Meint Bouma (Brainnet) dat er nog veel te veel onzekerheid bij opdrachtgevers is rond de term ‘gezag’. Wessel van Alphen sr schreef eerdere deze week in een open brief om intrekking van de wet. Ook Robert van Veggel (Hays) vindt dat de Wet te veel blokkades opwerpt. Tweets over #DBAdebat Geplaatst in ZP en Ondernemen, ZP en Politiek | Tags Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties | 2s Reacties
“Voor freelancers is free, connected, and values-driven kunnen werken belangrijker dan de maximale winst opstrijken” Geplaatst 4 oktober 2016 door Juliette de Swarte “Julie moeten meer geld uitgeven,” zei Mark Rutte in 2013. Zo wilde onze premier het land uit de toen al 5 jaar voortslepende recessie trekken. Drie jaar later staan we er volgens Willem-Alexander een stuk beter voor. We geven voorzichtig meer geld uit, maar spenderen we wel genoeg? Volgens Sara Horowitz, oprichtster van de Amerikaanse Freelancers Union, kan het economisch herstel veel sneller, ware er niet zoveel de freelancers. Toen na de recessie de balans werd opgemaakt is er een nieuwe, grote groep freelancers bijgekomen. Een nieuwe generatie werkzoekenden was op de arbeidsmarkt gekomen en koos voor de vrijheid van het voor jezelf beginnen. Tegelijk gingen werknemers die hun baan hadden verloren voor zichzelf aan de slag. Ze hadden zichzelf toch maar even door de recessie geloodst. Nederland telt nu ruim een miljoen zelfstandigen. In Amerika freelancen ruim 53 miljoen mensen (deels in combinatie met een baan). In beide landen is dat een aardige hap uit de taart van de gehele landelijke workforce. Ze hebben dus een aanzienlijke invloed op de economie. Maar deze groep zou economisch herstel wel eens kunnen stagneren, zo stelt Horowitz. Waarom? Zelfstandigen werken en verdienen minder dan toen ze nog een fulltime, vaste baan hadden. En dat betekent dat ze minder besteden op alle terreinen in de markt. Hand op de knip “Freelancers, you aren’t spending enough to boost the economy,” kopte CNN. Met de gestage banengroei klimt ook de economie langzaam weer uit het dal. Maar Amerikanen houden nog altijd hun hand op de knip. In het land waar ‘consumerism’ een lifestyle is, worden sinds de recessie nog altijd te weinig auto’s, meubels en kleren gekocht. Net als Rutte destijds opriep tot meer geld uitgeven, is het ook volgens sommige Amerikaanse politici een ‘patriotic duty’ om te kopen, kopen, kopen. Maar die nieuwe workforce, de zzp’ers, zijn volgens Horowitz niet zo van het kopen om te kopen – de vroegere definitie van succes. Want, zo lijkt de heersende gedachte bij deze generatie: hebben we nu echt helemaal niks geleerd van de recessie? Was één van de oorzaken niet dat we meer kochten dan we nodig hadden? “Voor freelancers is “free, connected, and values-driven” kunnen werken belangrijker dan de maximale winst opstrijken” De mindset van iemand die per uur, dag of project betaald wordt is anders dan van iemand die kan rekenen op een vast bedrag dat iedere maand op de bankrekening wordt gestort. De zelfstandige realiseert zich sneller dat hij meer uren moeten maken om bijvoorbeeld een groter huis te kunnen kopen. Vanzelfsprekend volgt dan de vraag: heb ik dat ervoor over? Belangrijke drijfveren om als freelancer te werken zijn juist om “free, connected, and values-driven” te kunnen werken. En onafhankelijk te kunnen zijn. Dat is belangrijker dan maximale winst opstrijken. Dan heb je misschien wat minder te besteden maar ben je rijker als het om ‘persoonlijk’ divident gaat. Ervaringen in plaats van spullen Wie zelfstandige is kan de ‘traditionele’ statussymbolen als een dure auto en een groot huis vaak minder snel veroorloven. Dus geven ze liever geld uit aan ervaringen: leren van nieuwe vaardigheden, meer tijd voor het verzorgen van ouders, maatschappelijk of vrijwilligerswerk. En dat is goed. Want geld aan ervaringen in plaats van spullen maakt ons gelukkiger op de lange termijn. Ervaringen gaan immers meer om gedeelde connecties dan de oppervlakkige aantrekkingskracht van dingen die met de tijd altijd hun waarde en functie verliezen. Minder te besteden Maar dan is er nog de harde realiteit: zelfstandigen hebben simpelweg minder te besteden. Het aantal zelfstandigen zal de komende jaren alleen maar toenemen, maar zolang hun inkomsten afnemen, zullen ze ook niet meer gaan besteden. Dat betekent grotere inkomensongelijkheid. Nu we weten dat de fulltime banen van vroeger niet meer allemaal terugkomen, moet deze groep wel genoeg verdienen om rond te komen. Economisch herstel betekent niet dat we teruggaan naar de situatie zoals die vroeger was, naar een bestedingspatroon zoals die was. Wat we wel nodig hebben is een nieuw systeem waarin zelfstandigen goed van hun werkzaamheden kunnen leven en zelfs ook kunnen sparen. En tegelijk moeten we naar een nieuwe, betere mindset: accepteren dat we minder kunnen kopen maar wel meer hebben. Geplaatst in ZP en Ondernemen | Tags ondernemerschap, zzp-beleid | 3s Reacties
Nieuwe baan: 3D food designer Geplaatst 3 oktober 2016 door Bas van de Haterd In de nabije toekomst zal steeds meer voedsel geprint worden. Sterker nog, de kans dat u reeds 3D geprint voedsel op heeft is best groot, maar de supermarkten maken nog niet bekend dat een aantal producten met die techniek gemaakt is. De ontwikkelingen van voedsel printen met een 3D printer staan nog in de kinderschoenen, maar de mogelijkheden zijn erg groot. De toegevoegde waarde is dat ook. Er zitten namelijk behoorlijk veel grote voordelen aan voedsel met een 3D printer bereiden. Wat niet wil zeggen dat het traditionele koken geheel zal verdwijnen, maar er zal wel een grote markt ontstaan, zeker in bepaalde segmenten. Een paar voorbeelden. (meer…) Geplaatst in nieuwe banen | Laat een reactie achter
