Maandelijkse archieven: september 2025

ING: flexbranche profiteert van handhaving schijnzelfstandigheid

Geplaatst 18 september 2025 door ZiPredactie

Sinds begin 2025 opnieuw wordt gecontroleerd op schijnzelfstandigheid, kiezen inlenende bedrijven er zoals verwacht vaker voor om zzp’ers een vast contract aan te bieden of om ze via een uitzend- of detacheringsbureau in te huren. Volgens de sectoranalyse van ING krijgt de vraag naar flexwerkers daardoor een impuls. 

Volgens de CBS-cijfers in die analyse stopten in het tweede kwartaal van 2025 ruim een derde meer zzp’ers dan een jaar eerder. Van hen stapte iets meer dan de helft (54%) over naar een vast of flexibel dienstverband, tegen 47 procent in hetzelfde kwartaal in 2024.

Meer uitzendbanen

Het aantal uitzendbanen liet in het tweede kwartaal van 2025 voor het eerst in ruim twee jaar een lichte stijging zien (+10.000). In 2023 en 2024 daalde dit aantal juist fors met respectievelijk 56.000 en 39.000. Ook begin 2025 was er nog sprake van krimp. Voor de tweede helft van dit jaar verwacht ING een lichte toename.

Na forse tariefstijgingen in 2023 en 2024 is de toename in 2025 gematigder: ING verwacht een tariefstijging in de flexbranche van circa 5 procent. De belangrijkste oorzaken blijven de hogere loonkosten en de langere time-to-hire. In 2024 lagen cao-lonen gemiddeld 6,6 procent hoger dan in 2023, de grootste stijging in veertig jaar.

Personeelskrapte

De structurele krapte op de arbeidsmarkt blijft de grootste uitdaging voor de flexbranche. In het derde kwartaal van 2025 ervaart bijna de helft van de flexbedrijven personeelschaarste, zowel bij eigen medewerkers als bij uitzendkrachten. Dit beperkt de groei en versterkt de mismatch tussen vraag en aanbod. Steeds meer uitzenders en detacheerders investeren daarom in opleidingen en trainingen om personeel te werven en te behouden. Verder liggen kansen in het ondersteunen van 50-plussers en het omscholen van praktisch geschoold personeel.

Wet- en regelgeving 

Naast de hernieuwde controle op schijnzelfstandigheid liggen meerdere wetsvoorstellen op tafel die de flexmarkt hervormen, waaronder de Wet meer zekerheid flexwerkers, de Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (TTA) en de Wet verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden (VBAR). Vooral de Wet meer zekerheid flexwerkers maakt uitzendwerk duurder en minder flexibel. Het doel van de overheid is om uitzendwerk te beperken tot ‘ziek & piek’-situaties en niet langer in te zetten op structurele basis.

Geplaatst in Professioneel inhuren | Tags , , , | 1 Reactie

‘Premie BAZ kan nog wat lager’

Geplaatst 17 september 2025 door ZiPredactie

Het kabinet heeft het wetsvoorstel voor de verplichte basisverzekering voor zelfstandigen (BAZ) die beschermt tegen arbeidsongeschiktheid naar de Raad van State gestuurd. Het voorstel is aangepast naar aanleiding van kritiek van onder andere uitvoeringsorganisaties, en de wijzigingen worden overwegend positief ontvangen.

Volgens actuaris Max Kaspers zit er echter nog ruimte in het prijskaartje van de BAZ. “De premie is hoger dan de bovengrens die de werkgroep van het Koninklijk Actuarieel Genootschap heeft vastgesteld,” schrijft hij op LinkedIn.

Belangrijke aanpassingen

  • De wachttijd is verlengd van één naar twee jaar. Kaspers: “Dit geeft zelfstandigen de ruimte om de eerste twee jaar zelf in te vullen, bijvoorbeeld door deelname aan een broodfonds of het opbouwen van een spaarpot. De aanpassing van de wachttijd houdt in dat er minder keuringen plaats hoeven te vinden. Dit verlicht de druk op het UWV.”
  • De opt-out optie blijft gehandhaafd en dat vindt Kaspers goed nieuws. “Dit geeft de zelfstandige de ruimte om te kiezen voor een publieke of een private verzekering.”
  • De premie is bijgesteld van 6,5% naar 5,4%, mede dankzij het advies van de werkgroep van het Koninklijk Actuarieel Genootschap. Kaspers: “Daar zijn we blij mee. We waarderen de open en constructieve overleggen met het ministerie van SZW.”

Werk aan de winkel

Ondanks de bijstelling ligt de premie van 5,4% nog iets boven de bovengrens van 5,3% die de werkgroep hanteerde. De werkgroep schat de premie idealiter op 5,0%, met een ondergrens van 4,7%. 

Kaspers benadrukt op LinkedIn het belang van een premie die aansluit bij de verwachte kans op een uitkering. “De raming is een uitdaging, vooral door het nieuwe keuringscriterium. De kans op een uitkering voor de BAZ is aanzienlijk lager dan de kans op een uitkering voor de WIA. We zijn in constructief overleg met het ministerie van SZW en UWV over een mogelijke aanscherping van het verwachte effect op de instroom op het BAZ-criterium. Wordt dus vervolgd.”

Geplaatst in ZP en Ondernemen | Tags , | 4s Reacties

Waarom een zzp’er gewoon welkom is op je borrel of pubquiz

Geplaatst 17 september 2025 door Johan Zwemmer

De zorg bestaat eruit dat dit soort gezelligheid de relatie te veel zou laten lijken op een arbeidsovereenkomst met alle fiscale en andere gevolgen van dien. Maar er bestaat geen juridische basis. 

De reden is simpel. Het onderscheidende kenmerk van een arbeidsovereenkomst is dat iemand arbeid verricht in dienst van een ander. Daarmee wordt bedoeld dat het economische resultaat van de arbeid voor rekening en risico van die ander komt, de werkgever, die daar gezag tegenover stelt in de vorm van leiding, toezicht en instructies. 

Deliveroo-arrest

In het Deliveroo-arrest uit 2023 overwoog de Hoge Raad dat de vraag of sprake is van een arbeidsovereenkomst, moet worden beantwoord op basis van alle omstandigheden van het geval. Daarbij gaf de Hoge Raad negen gezichtspunten om de praktijk mee te duiden. Denk daarbij aan de mate van vrijheid bij het uitvoeren van de werkzaamheden en de inbedding van het werk in de organisatie van de opdrachtgever. Andere gezichtspunten zien toe op de vrijheid om vervangers in te schakelen, de wijze van beloning en het dragen van ondernemingsrisico van degene die het werk uitvoert.

Deelname aan sociale activiteiten bij de opdrachtgever komt in dit rijtje niet voor en dat is niet voor niets. Dat iemand met collega’s een drankje drinkt of meedoet aan een sporttoernooi, zegt niets over ondernemerschap, instructiebevoegdheid of het al dan niet lopen van economische risico’s. Zo gaat “inbedding” over de manier waarop het werk is georganiseerd bij de opdrachtgever, niet over sociale interactie met werknemers en anderen die werken in de organisatie van de opdrachtgever. En of een zzp’er echt ondernemer is, blijkt uit zaken als het hebben van meerdere opdrachtgevers, een eigen website of het lopen van commercieel risico, niet uit deelname aan een pubquiz bij de opdrachtgever.

Mensen van vlees en bloed

Door de werkgever georganiseerde sociale evenementen zijn niet zozeer een uiting van werkgeversgezag, maar het gevolg van menselijke interactie in een organisatie. Deze vormen een gelegenheid waarop samenwerkende mensen elkaar ontmoeten in een andere setting. Ook zzp’ers zijn sociale wezens. Mensen van vlees en bloed, die interacteren met andere mensen in de organisatie van de opdrachtgever voor wie zij werkzaamheden uitvoeren. Het faciliteren van sociale interactie door ook hen uit te nodigen voor de personeelsborrel, is dan geen aanwijzing voor een gezagsverhouding, maar een uiting van collegialiteit en inclusie.

Kortom, uitnodigen mag. Het gezamenlijk vieren en verbinden zegt niets over de juridische kwalificatie van de samenwerking. Sterker nog, het zegt vooral iets positiefs over de cultuur van de organisatie van de opdrachtgever.

Geplaatst in Professioneel inhuren | Tags , , , | Laat een reactie achter

Prinsjesdag 2025: de arbeidsmarktplannen op een rij. Koopkracht voor sommige zzp’ers daalt.

Geplaatst 16 september 2025 door Claartje Vogel

In de Miljoenennota 2026 staan vooral kleine ingrepen en weinig verrassingen. Het is dan ook een begroting van een demissionair kabinet dat bovendien steunt op slechts 32 van de 150 zetels. Het kabinet viel in juni nadat de PVV opstapte en in augustus vertrok ook nog NSC uit onvrede over het beleid rondom Israël.

Hoewel veel dossiers vertraging oplopen door de demissionaire status van het kabinet, staan er in de Miljoenennota weldegelijk maatregelen en fiscale aanpassingen die van belang zijn voor ondernemers in de flexbranche en voor zelfstandig professionals. De voorbereidingen rond nieuwe wetgeving gaat onverminderd door.  

Een overzicht van de belangrijkste plannen genoemd in de begrotingen:

1. Zelfstandigenaftrek verder omlaag

Het kabinet bouwt sinds 2023 de zelfstandigenaftrek stapsgewijs af. In 2025 is deze fiscale aftrekpost nog 1500 euro, in 2026 wordt het 1200 euro. Het einddoel is 900 euro in 2027. De startersaftrek voor beginnende ondernemers blijft wel gelijk, namelijk 2123 euro.

2. Nieuwe wet rondom schijnzelfstandigheid

Het kabinet werkt door aan de Wet Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties (VBAR). Deze wet bestaat uit twee delen. Het eerste deel is een toets of iemand een opdracht als zelfstandige mag uitvoeren. Deel twee is een arbeidsrechtelijk vermoeden van dienstbetrekking voor zelfstandigen die minder dan 36 euro per uur verdienen.

Of deze wet er komt, blijft onzeker. VVD, CDA, D66 en SGP hebben namelijk een eigen alternatief voorgesteld: de Zelfstandigenwet. De VBAR-toets kan werkgevers geen zekerheid vooraf geven over de arbeidsrelatie, met de Zelfstandigenwet kan dat volgens de initiatiefnemers wel. Hun alternatief bestaat uit drie toetsen: een zelfstandigentoets, een werkrelatietoets en een sectorale toets.

De BBB wijst zowel de VBAR als de Zelfstandigenwet af, maar is wel voor een rechtsvermoeden van werknemerschap en een ‘VAR-light’. Tot nu toe wilde PVV vasthouden aan de VBAR, maar schrijft er niet over in het verkiezingsprogramma.

Lees het laatste nieuws: Nadere invulling wet VBAR moet extra duidelijkheid brengen, maar ‘toetsingskader is geen afvinklijst’

3. Update basisverzekering voor zelfstandigen bij arbeidsongeschiktheid

Het kabinet werkt verder aan plannen voor een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering (aov) voor zelfstandigen. Een wetsvoorstel is vorige week naar de Raad van State gestuurd voor een advies. Dat voorstel is flink aangepast na kritiek op eerdere plannen. Zo wordt de wachttijd voor een uitkering verlengd van één naar twee jaar. 

4. Toelatingsstelsel voor uitzendbureaus en andere uitleners van arbeidskrachten

De Wet toelating terbeschikkingstelling arbeidskrachten (WTTA) introduceert een toelatingsplicht voor bedrijven die personeel ter beschikking stellen. Deze nieuwe wet, die in 2027 moet ingaan, is bedoeld om misstanden rond arbeidsmigranten aan te pakken, zoals onderbetaling, slechte huisvesting en belastingontduiking. Binnen het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) wordt in 2026 een autoriteit ingericht die de aanvragen voor een toelating en het behoud ervan beoordeelt, staat in het belastingplan.

5. Sectoraal uitzendverbod

Daarnaast verkent het kabinet een sectoraal uitzendverbod. Het ministerie van SZW bereidt een maatregel voor waarmee het in- en uitlenen van uitzendkrachten kan worden verboden in sectoren waar structurele misstanden blijven bestaan. Als er aantoonbaar sprake is van ernstige problemen en er geen verbetering optreedt, kan het ministerie via een Algemene Maatregel van Bestuur ingrijpen en het uitzendwerk in die sectoren verbieden.

6. Minimumjeugdloon flink omhoog

Het minimumjeugdloon stijgt fors per 1 januari 2027. Eerder werd al bekend dat een 20-jarige dan niet 80%, maar 87,5% van het volwassen minimumloon gaat verdienen. Voor een 19-jarige stijgt dit percentage van 60% naar 75%, voor een 18-jarige van 50% naar 62,5%. Een 16-jarige krijgt voortaan 40% van het volwassen minimumloon, een 17-jarige 50%.

Mbo-studenten die een beroepsbegeleidende leerweg (bbl) volgen, krijgen vanaf 2027 recht op het volledige minimumjeugdloon voor hun leeftijd. De speciale bbl-loonstaffel verdwijnt dus.

6. Hogere salariseis expatregeling

Het demissionaire kabinet wil de regels voor kennismigranten aanscherpen. Zo wordt de salariseis voor werknemers onder de 30 jaar verhoogd van 4171 euro naar ongeveer 4670–4770 euro bruto per maand.

Deze maatregel moet misbruik van de regeling tegengaan. De Arbeidsinspectie zag namelijk dat die ook werd gebruikt voor bijvoorbeeld kappers en schoonmakers, terwijl de  maatregel bedoeld is voor hoogopgeleide kenniswerkers van buiten Europa.

In het Financieele Dagblad uitten werkgevers uit de technologie- en nutssector hun zorgen. Zij zijn afhankelijk van kennismigranten voor bijvoorbeeld de energietransitie, maar start-ups en mkb-bedrijven zouden de hogere salarissen niet kunnen betalen. Ook grote bedrijven zoals Enexis en Siemens vrezen dat ze geen ingenieurs meer kunnen aantrekken. Ook diverse politici noemen de looneis een te grove maatregel. Ze pleiten voor een gerichtere aanpak, waarbij beter wordt gekeken naar de aard van het werk en de bijdrage aan de economie.

7. Korting op elektrische leaseauto’s

Verder wil het kabinet elektrisch rijden stimuleren met extra korting op de motorrijtuigenbelasting. Eigenaren van elektrische auto’s krijgen tussen 2026 en 2028 meer korting op hun motorrijtuigenbelasting: 30% in plaats van 25%. 

Werkgevers worden aangespoord om zakelijke auto’s te verduurzamen met een extra heffing in de loonbelasting voor ‘niet-emissievrije personenauto’s’. Deze aanscherping van regels rondom elektrische auto’s had het kabinet al in het voorjaar aangekondigd.

Daartegenover staat dat het verschil in bijtelling tussen elektrische en niet-elektrische auto’s verdwijnt. Vanaf 2026 geldt voor nieuwe elektrische auto’s dezelfde bijtelling (22%) als voor benzineauto’s.

Financiële gevolgen: werken gaat meer lonen (maar dat geldt niet voor alle zzp’ers) 

Over het algemeen krijgen Nederlanders volgend jaar meer te besteden, schrijven demissionair minister Mariëlle Paul (SZW) en staatssecretaris Jurgen Nobel. Dit komt doordat de lonen stijgen, belastingen omlaag gaan en huur- en kinderopvangtoeslag toenemen.

Het verschilt per situatie of de plannen in je voordeel werken. Nibud ontwikkelde een koopkrachtberekenaar op basis van het nieuwe belastingplan. Daaruit blijkt bijvoorbeeld dat een alleenstaande zzp’er met een jaarinkomen van 35.000 euro er 31 euro per maand op achteruit gaat. Verdient deze zzp’er 50.000 euro, dan gaat hij er juist 6 euro per maand op vooruit.

Geplaatst in Professioneel inhuren, ZP en Ondernemen | 5s Reacties

Nadere invulling wet VBAR moet extra duidelijkheid brengen, maar ‘toetsingskader is geen afvinklijst’

Geplaatst 16 september 2025 door ZiPredactie

Wanneer is sprake van ‘werken in dienst van’? Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft vorige week het Besluit verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties gepubliceerd. Dit besluit is een aanvulling op het gelijknamige wetsvoorstel VBAR. De wet moet meer duidelijkheid brengen over de beoordeling van een overeenkomst tot het verrichten van werk tegen betaling en daarmee schijnzelfstandigheid voorkomen.

Gezagscriterium

Het onderscheid tussen werknemers en opdrachtnemers is nu nog een zogeheten open norm. Het welbekende wetsartikel 7:610 dat de definitie van de arbeidsovereenkomst regelt, bevat naast de elementen loon en arbeid het criterium ‘werken in dienst van’ (gezag).

De Wet VBAR behandelt uitsluitend dit gezagscriterium. De wet zegt niets over de uitlegfase (vaststellen inhoud overeenkomst) en de overige elementen in de beoordeling (‘loon’ en ‘arbeid’).

Wat een open norm in de praktijk betekent, wordt ingekleurd door verschillende rechtsbronnen, waaronder jurisprudentie. Vooral het Deliveroo-arrest van 24 maart 2023 en het Uber-arrest van 21 februari 2025 zijn belangrijk geworden bij de beoordeling van zelfstandigheid door rechters.

Twee hoofdelementen

In het wetsvoorstel VBAR worden de wettelijke vereisten van ‘werken in dienst van’ ingekleurd via twee hoofdelementen:

(1) werkinhoudelijke en organisatorische sturing
(2) contra-indicaties van werken voor eigen rekening en risico

In het besluit worden uitdrukkelijk geen nieuwe criteria naar voren gebracht. Het geeft voornamelijk een overzicht van de bestaande jurisprudentie. “Het blijft dus van belang om naast de Wet VBAR en het Besluit VBA ook de jurisprudentie in ogenschouw te nemen”, schrijft fiscaal jurist Boris Emmerig. “Voor de praktijk is de lakmoesproef dat toetsing aan enkel de jurisprudentie en de gecombineerde toetsing dezelfde uitkomst geven.”

Hoofdelement W (werknemerschap) 

Werkinhoudelijke en organisatorische sturing

 Hoofdelement Z (zelfstandige)

Werken voor eigen rekening en risico
1. De werkgever is bevoegd om aanwijzingen en instructies te geven over de wijze waarop de werkende de werkzaamheden moet uitvoeren en de werkende moet deze ook opvolgen. 1. Financieel risico en resultaat liggen bij de werkende.
2. De werkgever kan de werkzaamheden van de werkende controleren en mag op basis daarvan ingrijpen. 2. De werkende zorgt voor een herkenbare en zelfstandige uitvoering van de werkzaamheden.
3. De werkzaamheden worden verricht binnen het organisatorisch kader van de organisatie van de werkgever. 3. De werkende bezit specifieke opleiding, werkervaring, kennis of vaardigheden, die in de organisatie van de werkgever niet structureel aanwezig is.
4. De werkzaamheden hebben een structureel karakter binnen de organisatie. 4. Er is sprake van een korte duur van de opdracht en/of een beperkt aantal uren per week.
5. De werkende verricht soortgelijke werkzaamheden als andere werknemers. 5. Er is sprake van kenmerken van degene die de arbeid verricht die wijzen op ondernemerschap voor soortgelijke werkzaamheden.

Geen duidelijkheid vooraf

Hoewel de werkvloer schreeuwt om duidelijkheid, geeft de minister bij het besluit een dikke disclaimer. “Bij de kwalificatie van de arbeidsrelatie is volledige zekerheid en duidelijkheid vooraf niet haalbaar zonder flinke nadelen. Er is immers een afruil tussen duidelijkheid en zekerheid vooraf op basis van wettelijke normen en de ruimte om in een individuele casus recht te doen aan de feiten en omstandigheden van het geval.”

Ondanks deze disclaimer bevat de toelichting op het Besluit VBA een uitgebreide uiteenzetting over de indicaties die wel en niet wijzen op ‘werken in dienst van’. Maar, zo staat daarbij, het is belangrijk de verschillende indicaties in de specifieke situatie in onderling verband te bezien en te wegen. Het kabinet kiest er niet voor om een weging aan te brengen in de onderliggende indicaties. Dit houdt ook in dat een bepaalde indicatie in het ene geval zwaarder moet wegen dan in een ander geval. “Het toetsingskader is daarmee geen afvinklijst. Telkens zal aan de hand van het concrete geval het toetsingskader langsgelopen moeten worden.”

Alle omstandigheden van het geval

In de praktijk luisteren we liever naar elkaar dan dat de moeite wordt genomen primaire stukken van enkele pagina’s te lezen, is de ervaring van arbeidsrechtadvocaat Joost van Ladesteijn.  “Ik hoor vaker dat zaken onduidelijk zouden zijn, maar als je dan vraagt wat concreet onduidelijk is van het toetsingskader, is het stil. Vaak wordt dan iets geopperd van horen zeggen.” In dat verband moet de impact van onjuiste communicatie niet worden onderschat, zegt hij. Vaak worden de punten ‘inbedding’ en ‘hetzelfde werk’ eruit gepikt, terwijl de Hoge Raad dat juist heeft verworpen.

Inzake Deliveroo oordeelde de Hoge Raad dat er geen hoofdrol was weggelegd voor ‘inbedding’, maar dat het een ‘holistische weging’ van alle omstandigheden betreft, waarbij negen gezichtspunten van belang kunnen zijn. En zo oordeelde de Hoge Raad in de Uber-zaak dat extern ondernemerschap wel degelijk als een gelijkwaardig gezichtspunt geldt. In een eerdere versie van de Wet VBAR werd extern ondernemerschap pas in tweede instantie meegewogen, in het laatste voorstel is dat aangepast naar een volwaardig criterium.

Van Ladesteijn: “Er geldt geen rangorde tussen de gezichtspunten volgens de Hoge Raad. Het gaat om alle omstandigheden van het geval en hoe je werkt. De Hoge Raad had niet veel duidelijker kunnen zijn. En daar blijf ik op hameren.”

Grijs gebied

Is deze uiteenzetting duidelijk genoeg voor de werkvloer? Van Ladesteijn merkt op dat de werkvloer geregeld te hoge verwachtingen heeft. “Het gaat om risk management. Het recht is geen exacte wetenschap. Ik sluit me aan bij de stelling dat in 95 procent van de gevallen duidelijk is wat de uitkomst van een beoordeling zou moeten zijn.”

Hij vervolgt: “Een holistische toets is juridisch doodgewoon. Dit volgt ook uit het Europese recht en zit ook in de Wet VBAR of de Zelfstandigenwet. Een grijs gebied is essentieel om rekening te houden met enige context. En die context betekent dus ook dat je bij voorbaat niet bepaalde functies kan uitsluiten”.

Tegelijkertijd roept de uiteenzetting weer nieuwe vragen op. “Wat wordt concreet bedoeld met de zinsnede dat de zzp’er eindverantwoordelijk dient te zijn?”, vraagt Van Ladesteijn zich af. En zo zijn er nog veel meer opmerkingen bij het besluit te maken. De Wet VBAR en het Besluit VBA invoeren betekent een lawyer’s paradise, schrijft hij op LinkedIn.

Beoordeling arbeidsrelatie: poppetje voor poppetje

De vertaling van jurisprudentie waarin alle feiten en omstandigheden een rol spelen naar een lijst met punten baart fiscalist Jacques van Raaijmakers zorgen. “Neem je daarin álle jurisprudentie mee of alleen de punten die je welgevallig zijn?” Van Ladesteijn is het daarmee eens: “Het besluit gaat vooral over de Uber- en Deliveroo-arresten. Maar op basis van het Helpling-arrest kunnen ook andere gezichtspunten van belang zijn.”

Sinds het Uber-arrest is nog eens extra duidelijk geworden dat je individuele arbeidsrelaties moet beoordelen op alle omstandigheden van het geval, zegt Van Raaijmakers: “Voor de fiscale praktijk betekent het dat je de arbeidsrelatie voor elk poppetje apart moet beoordelen. Tot op heden zie ik de Belastingdienst ook nog geen onderzoek doen naar arbeidsrelaties. Wat wel gaande is, zijn gesprekken met grote werkgevers, zoals brokers en zorginstellingen, om hun processen door te lichten. De Belastingdienst deelt adviezen uit, maar geeft daar op dit moment nog geen vervolg aan.”

Wet of geen wet: Raaijmakers is vooral bang hoe de beoordeling in de praktijk zal uitpakken. “Ik vrees dat de fiscus er toch een of twee punten zal uitpikken en daarop gaat naheffen. Vervolgens is het aan de opdrachtgever om in bezwaar en beroep te gaan. Zeker de wat kleinere partijen, die zich geen adviseur kunnen veroorloven en niet naar de rechter willen, zullen waarschijnlijk hun verlies nemen.”

Boris Emmerig noemt de ‘codificatie van de bestaande jurisprudentie’ te mager. “Er wordt in de toelichting op het besluit naar slechts twaalf uitspraken verwezen die zijn gedaan na het Deliveroo-arrest, waarvan elf rechtbankuitspraken. Dat lijkt mij een wat wankele basis voor de grote term codificatie. Daarnaast is het de vraag wat er met de Wet VBAR en het Besluit VBA gaat gebeuren na de verkiezingen op 29 oktober 2025.”

Na de verkiezingen

Want wat bij die verkiezingen een rol speelt is dat de VVD een eigen alternatief heeft voor VBAR. De Zelfstandigenwet, zoals voorgesteld door VVD, CDA, D66 en SGP, belooft wel die zo gewenste duidelijkheid vooraf. De wet introduceert een nieuwe manier om te bepalen wanneer iemand als zzp’er mag werken voor een zakelijke opdrachtgever. Die bestaat uit drie toetsen: een zelfstandigentoets, een werkrelatietoets en een sectorale toets.

De BBB wijst zowel de VBAR als de Zelfstandigenwet af, maar is wél voor een rechtsvermoeden van werknemerschap en een ‘VAR-light’. De PVV wilde tijdens het kabinet vasthouden aan de VBAR, maar blijft in het verkiezingsprogramma in het ongewisse over de zzp-problematiek. Welke kant het opgaat met de Wet VBAR, is vooralsnog dus onduidelijk.

De internetconsultatie loopt tot 13 oktober en is hier te vinden.

 


 

 

Geplaatst in ZP en Politiek | Tags , , , | 3s Reacties

Een arbeidsmarktfabeltje ontkracht

Geplaatst 16 september 2025 door Stef Witteveen

Een menselijke samenleving wordt gestuurd door verhalen waarin de mensen geloven. Dat mensen in deze verhalen geloven, hoeft zeker niet te komen doordat ze op feiten zijn gebaseerd, laat staan dat ze enige eeuwigheidswaarde hebben. We zien het sturende narratief zelfs elke paar decennia veranderen in haar tegendeel.

Factcheck

Ook het arbeidsmarktbeleid wordt gestuurd door een dergelijk narratief. Aan de vooravond van de verkiezingen wil ik de centrale stelling waarop het heersende verhaal is gebouwd aan een factcheck onderwerpen. Er zou sprake zijn van een toename van het aandeel flexibele arbeidsrelaties en het vaste contract moet weer de norm worden. 

Volgens de politiek en de polder wordt de bestaanszekerheid van mensen negatief beïnvloed door een teveel aan flexibiliteit. En deze flexibiliteit wordt in het sturende verhaal vaak vooral verbonden aan uitzendbureaus. 

Meer vaste contracten

Als we kijken hoe de beroepsbevolking zich de afgelopen tien jaar heeft ontwikkeld, zien we het aantal en het aandeel van vaste contracten in de afgelopen tien jaar toenemen. Voor zover het aandeel flexibiliteit toeneemt, is dat het aandeel interne flex, zonder inbreng van een uitzendbureau of andere intermediairs. Als je verder terug wil dan tien jaar, is het beeld van de afgelopen twintig jaar niet veel anders. Het aandeel externe flexibiliteit door intermediairs is licht afgenomen en was toch al zeer laag (3%). Het aantal zzp’ers (eigen arbeid) is wel toegenomen en beweegt zich zo rond de tien procent van de beroepsbevolking.

Wet DBA

De overheid beschouwt een deel van de zzp’ers als schijnzelfstandigen en vindt dat deze zouden moeten overstappen naar één van de andere categorieën. Welk deel dit is en hoe groot dit deel is, weten we niet. Sinds de aanname van de Wet DBA (2016) kunnen we niet veel anders dan dit per feitelijke werksituatie beoordelen, zoals de Belastingdienst nu doet sinds de hervatting van de handhaving op schijnzelfstandigheid. Deze handhaving leidt nu tot een langdurig proces van onzekerheid, onduidelijkheid en frustratie bij opdrachtgevers en opdrachtnemers.

Als we dieper inzoomen op het flexibele deel van onze arbeidsmarkt zien we dat het aandeel flexibele contracten bij de opdrachtgevers zelf toeneemt, maar het meest flexibele deel daarvan afneemt (oproepcontracten). De rechtszekerheid van een groot deel van de beroepsbevolking is daarmee toegenomen.

Definities van het CBS

Het CBS hanteert voor de categorie ‘uitzenden’ een brede definitie met alle driehoeksarbeidsrelaties en allerlei arbeidsovereenkomsten. Daar zit flex bij, maar ook vast. Daarnaast is er nog een categorie flex zonder dat de contractvorm duidelijk is, dus dat kan zowel flex als vast zijn. Het zou natuurlijk veel duidelijker zijn als het CBS kon beschikken over goede en betrouwbare registratiegegevens vanuit de overheid, maar daaraan is in de afgelopen jaren helaas niet gewerkt.

De categorie uitzenden bevat ook de detacheringen en juist dit deel heeft in de afgelopen jaren gezorgd voor groei in deze categorie. Detacheerders hebben 60 tot 70 procent vaste contracten met hun werknemers en 30 tot 40 procent contracten van bepaalde tijd met uitzicht op vast. Dat zijn geen flexibele contracten, en juist deze contracten hebben voor de groei in de categorie gezorgd. Ook in de categorie uitzenden is de rechtszekerheid van werknemers dus toegenomen.

Kansen en stimulansen

De centrale stelling waarop het heersende verhaal van ons arbeidsmarktbeleid is gebaseerd, blijkt aan serieuze herijking toe. Daarbij zou de vraag moeten zijn wat onze arbeidsmarkt in de huidige situatie en in de nabije toekomst nodig heeft om aan de arbeidsvraag te kunnen voldoen en om optimale kansen en stimulansen te bieden aan onze beroepsbevolking.

De arbeidsmarkt kent nu en in de voorzienbare toekomst enkele belangrijke kenmerken. Allereerst is er al enige jaren sprake van ‘full employment’ of brede schaarste in vele beroepsgroepen. Een arbeidsmarkt met full employment is iets wat de huidige generatie vooral uit de boeken kent, want het is al heel lang niet voorgekomen. Toch is goed passend arbeidsmarktbeleid mogelijk en nodig om onze productiviteit optimaal te krijgen en te houden.

Daarnaast zien we dat de werkgelegenheid regelmatig schuift. In sommige beroepsgroepen is veel minder werk te vinden, en in andere is er een groot tekort aan mensen. Ook als de werkgelegenheid niet schuift, veranderen vaak toch de werkzaamheden van mensen. Er is kortom een enorme en groeiende behoefte aan bij- en omscholing, want niemand kan er meer vanuit gaan dat zijn of haar baan hetzelfde blijft. Permanente verandering is de norm.

Groeiende arbeidsmobiliteit

Deze twee kenmerken van onze arbeidsmarkt vragen erom dat de beroepsbevolking mobieler wordt: openstaat voor verandering en bereid is om een opleiding te volgen om de inzetbaarheid te vergroten. We dienen daarom, samen met alle actoren op de arbeidsmarkt, in te zetten op een groeiende arbeidsmobiliteit, want ook werkgevers kunnen hier een belangrijke rol spelen.

Als voorbeeld kunnen we naar de detacheerders kijken, omdat zij daarin exemplarisch zijn. Ze bieden de best mogelijke rechtszekerheid die in Nederland te vinden is, belonen minimaal zo goed als de opdrachtgevers en investeren aantoonbaar meer dan gemiddeld in het opleiden van hun werknemers. Werkgeverschap is het beroep van detacheerders; zij zorgen er daarom beter dan anderen voor dat hun werknemers inzetbaar, mobiel en opgeleid zijn.

Activeren inactieven

Er zijn nog zo’n miljoen inactieven in Nederland te activeren. Een deel daarvan heeft om verschillende redenen een achterstand ten opzichte van de arbeidsmarkt en heeft hulp nodig bij het vinden van passend werk (drie- tot vierhonderdduizend mensen). De anderen hebben vooral een stimulans nodig van de overheid door het financieel/fiscaal interessant te maken om (meer) te gaan werken. 

Het succesvol activeren van (gedeeltelijk) inactieven heeft een groot positief effect op de productiviteit van onze beroepsbevolking en dus ook op het verdienvermogen van onze economie. Daarnaast is deze activering de beste weg naar een betere bestaanszekerheid voor de mensen zelf.

Uitzendbaan als eerste stap

Voor het activeren van mensen met een achterstand tot de arbeidsmarkt is uitzendarbeid het meest laagdrempelige en succesvolle instrument. Laten we niet vergeten dat uitzendkrachten, als ze zich hebben bewezen, heel vaak in dienst treden bij de opdrachtgever. Als mensen in een kwetsbare situatie zitten, is een uitzendbaan vaak de eerste stap naar beter. Dit in tegenstelling tot het frame dat mensen in een kwetsbare situatie zitten omdat ze uitzendkracht zijn. Dat is een potsierlijke omdraaiing van zaken.

Het veranderen van een vals narratief kan erg hardnekkig zijn. Dat besef ik. Maar ik begrijp wel dat voorzitter Sieto de Leeuw van ABU en directeur Marco Bastiaans van NBBU elk op hun eigen wijze onlangs in een column aan hebben gegeven zwaar tabak te hebben van de valse frames die circuleren over hun leden.

Geplaatst in Professioneel inhuren | Tags , | 4s Reacties