DAS blijft toch gewoon mogelijk om zzp’ers in te huren Geplaatst 14 september 2017 door Peter Boerman Wie als zzp’er aan de slag wil voor een (semi-)overheidsinstelling moet tegenwoordig bijna altijd gebruik maken van een dynamisch aankoopsysteem (kortweg DAS genoemd). Op zo’n marktplaats kunnen leveranciers inschrijven op de projecten die de instellingen gedaan willen krijgen. De bedoeling was dat op die manier zelfstandigen meer kans zouden maken voor de overheid aan de slag te gaan, al bleken in de praktijk veruit de meeste aanbestede opdrachten nog steeds bij bureaus of intermediairs terecht te komen. Voor iedereen afgeraden? De marktplaatsen, ontstaan vanuit de vernieuwde aanbestedingsweg, kwamen voor de zomer ineens onder vuur te liggen. Eerst was het de Rijksauditdienst die een DAS ‘onrechtmatig’ verklaarde, als het gaat om de inhuur van personeel. PIANOo, het EZ-onderdeel dat belast is met voorlichting over zaken als inkoop en aanbesteden, was er vervolgens als de kippen bij om een nieuwe handreiking te doen uitgaan waarin een DAS maar meteen voor iedereen werd afgeraden. De soep wordt niet zo heet gegeten Maar inmiddels blijkt dat de soep toch niet zo heet gegeten wordt als hij wordt opgediend. Na geluiden uit de markt heeft PIANOo de teksten op de site inmiddels aangepast. Zo is er sinds kort een extra zinnetje te lezen naar aanleiding van de ontstane discussie: ‘PIANOo heeft getracht enige richting te geven aan de discussie over recht- en doelmatig inzetten van het DAS voor de inhuur van personeel. PIANOo constateert dat een DAS niet voor alle inkoopcategorieën de meest geschikte procedure is, maar sluit een DAS voor de inhuur van personeel niet categorisch uit. De handreiking geeft geen absolute zekerheid en bevat geen bindende adviezen. Het is uiteindelijk aan de rechter om een oordeel te geven hierover.’ ‘Het is aan de aanbestedende dienst om te bepalen of de betreffende categorie van personeel als gangbaar gezien kan worde’, aldus een woordvoerder. ‘Maar hoe specialistischer de inhuur, hoe minder gangbaar het zal zijn om personeel via een DAS in te huren, zo stelt onze handreiking.’ Ze voegt nog toe: ‘De handreiking is weloverwogen tot stand gekomen nadat deze met diverse partijen en overlegorganen is besproken.’ ‘Interview? Dan geen DAS’ Veel van de commotie kwam voort uit de vraag of je een interview mag doen met leveranciers. In de aanbestedingswet zijn zulke gesprekken min of meer verboden, omdat de selectie dan niet meer transparant zou zijn. Maar als het gaat om de inhuur van personeel is het in de praktijk weer nauwelijks denkbaar dat je dat zónder interview zou kunnen doen. Daarom, zegt PIANOo nu, ligt een DAS ‘niet voor de hand’ als de aanbestedende dienst toch een interview deel wil laten uitmaken van de inhuurprocedure. ‘Als een interview nodig is om bijvoorbeeld vast te stellen of een kandidaat geschikt is, kun je niet meer stellen dat het gaat om gangbare producten of diensten’, aldus de woordvoerder. Maar wat betekent het nu? Maar de grote vraag is: wat betekent dat nu? De kans dat de rechter zich er daadwerkelijk over zal uitspreken, wordt immers niet groot geacht. Wie moet dat bij de rechter aanhangig maken? En dus: mogen overheden nou wel of geen DAS gebruiken om de inhuur van personeel openbaar aan te besteden? En hoe komen zzp’ers anders ooit nog aan opdrachten bij een (semi-)overheid? Of zou het misschien wel de bedoeling zijn geweest om het voor zzp’ers nog moeilijker te maken dan het al is, zoals enkele kwade tongen beweren? ‘Mijn reactie is: jammer dat het ministerie het als wetgever nalaat om duidelijkheid te scheppen waaraan de praktijk behoefte heeft’, zegt bijvoorbeeld Mark Bassie, oprichter van Het Comité van Marktplaatsgebruikers. ‘En jammer dat diezelfde overheid het als voorlichter – in de vorm van PIANOo – ook nalaat om een duidelijk standpunt in te nemen en alleen te verwijzen naar de rechter.’ Win-loose-situatie Bassie constateert dat ‘inmiddels honderden verschillende overheidsorganisaties allemaal gewoon met een DAS doorwerken en leveranciers en zzp’ers gek maken met hun verschillende platformen, kleine lettertjes, onduidelijke gunningscriteria en intransparante procedures. Op deze manier maakt de overheid er een win-loose-situatie van. Veel mooier zou een win-winsituatie zijn, waarbij de overheid met het bedrijfsleven en zzp’ers bespreekt hoe DAS’sen te verbeteren waardoor beide partijen elkaar naar tevredenheid op een DAS kunnen vinden.’ Paul Oldenburg van Staffing Management Services (dat 12 DAS’sen onder beheer heeft) heeft inmiddels ook contact gehad met PIANOo. Hij zegt bij te zijn dat hun standpunt nu wat meer genuanceerd is. ‘Wij voelen ons verder gesterkt door de notitie van advocatenkantoor Van Benthem & Keulen over de toepassingsmogelijkheden van het DAS. Daarbij is het houden van een interview nog steeds mogelijk.’ Als eerste in de markt organiseerde zijn bedrijf in Rotterdam onlangs twee goedbezochte bijeenkomsten voor leveranciers. Die bleken daar veel waardering voor te hebben, omdat ‘eindelijk weer eens wordt geprobeerd de afstand tot de leverancier te verkleinen’, zoals een van de bezoekers het verwoordde. Staffing MS maakte op die bijeenkomst onder meer bekend met video-interviews te gaan werken, waarbij kandidaten zich dus ook in beeld en geluid aan potentiële opdrachtgevers kunnen voorstellen. Geplaatst in Professioneel inhuren | Tags dynamisch aankoopsysteem, inhuur | 2s Reacties
Hoe beschermen we freelancers die werken via platforms als Uber en Deliveroo? Geplaatst 13 september 2017 door Josien van Breda-Hoekstra Hoe beschermen we freelancers die werken via platforms zoals Uber en Deliveroo? Deze vraag staat donderdag 14 september centraal tijdens een discussiebijeenkomst in Pakhuis De Zwijger in Amsterdam (zie hier) Beschermen? Waarom altijd weer dat beschermen? Ik hoor het u al denken. Want de platformeconomie biedt toch enorme kansen? Dat er kansen zijn, staat buiten kijf. Net als het gegeven dat digitale platforms niet meer gaan verdwijnen. Moeten we hier bang of boos om worden? De geschiedenis van eerdere industriële revoluties leert dat verzet tegen stoommachines, elektriciteit en computers zinloos was. De crux is om deze nieuwe ontwikkelingen een plek te geven in het arbeidsmarktstelsel. Arbeidsmarkt staat voor nieuwe uitdagingen Platforms zijn digitale marktplaatsen die vraag en aanbod bij elkaar brengen, maar wel eentje waarbij de eigenaar van het platform alle regels bepaalt. Een platform heeft alleen zin als het voldoende omvang heeft. Platforms zullen dus blijven groeien totdat er een monopolie is ontstaan. Steeds meer werkenden worden afhankelijk van één of meerdere platforms voor hun gehele inkomen. Op kleine schaal zie je dat nu al gebeuren. Van mijn collega’s van FNV Jong weet ik dat lang niet alle bezorgers van Deliveroo hippe studenten zijn, die wat willen bijverdienen. Steeds vaker zijn het mensen die er niet in slagen om een ‘normale’ baan te vinden en dus volledig afhankelijk zijn van het platform. Dat plaatst de arbeidsmarkt voor nieuwe uitdagingen. Volgens Frederik Söderqvist, een Zweedse econoom die verbonden is aan Unionen, de grootste witteboordenvakbond van Zweden, is de grote vraag hoe de platforms geïntegreerd kunnen worden in onze regelgeving en onze sociale zekerheid en dus niet hoe je ze kunt bestrijden. Veel werkenden zullen in eerste instantie positief reageren op deze ontwikkeling, want het wordt transparanter en makkelijker om werk te vinden als je het nodig hebt. Maar de meesten zullen een stuk minder blij zijn als ze vanwege een slechte recensie opeens geen nieuwe klussen aangeboden krijgen of zich pas na een ongeluk realiseren dat ze niet of slecht verzekerd zijn. Hoe kun je zorgen voor een ‘floor of rights’? Fredrik Söderqvist zoekt de oplossing in een nieuw instituut waar vakbonden, werkgeversorganisaties en wetgevers samenwerken om tot regelgeving te komen, die zich beter kan aanpassen aan de digitale samenleving. Te beginnen met de vraag hoe arbeidsmarkt eruit moet zien. Hoe kun je zorgen voor een ‘floor of rights‘? Hoe zorg je voor een zekere mate van inkomenszekerheid bij werkloosheid, ouderdom of ziekte als steeds meer mensen alleen maar korte klusjes doen in plaats van 20 jaar bij dezelfde werkgever blijven hangen? Het antwoord op deze vragen vind je niet in gehakketak over arbeidsrechtelijke en fiscale regeltjes uit het verleden. Of in de eindeloze discussie wanneer de werknemer ophoudt en de zelfstandige begint. Het antwoord is te vinden in nieuwe sociale arrangementen. Dat is trouwens een van de redenen waarom FNV Zelfstandigen eerder dit jaar is gefuseerd met FNV. De arbeidsmarkt vormt één groot geheel. Daarom is het goed dat FNV opkomt voor de belangen van alle werkenden – ongeacht hun contractvorm. Oog voor persoonlijke ontwikkeling Tot slot. Afgelopen maandag was ik bij de informatieavond op de school van mijn zoon. Hij is net begonnen in groep 3. Zijn 60-jarige meester vertelde vol enthousiasme over de vaardigheden voor de 21e eeuw die hij zijn klas wil bijbrengen, zoals coöperatief samenwerken, ICT-vaardigheden, informatievaardigheden en creatief denken. Als het gaat om individuele belangenbehartiging, kan de vakbeweging hierin nog heel veel betekenen voor haar leden. Want niet alleen in de hippe creatieve industrie, maar ook in traditionele sectoren als de thuiszorg en transport zullen platforms groeien. Dan kun je als werkende maar beter goed op de hoogte zijn van kansen en risico’s en weten hoe je ermee om kunt gaan. Het belang van de vakbonden ligt dus niet alleen in de ontwikkeling van een visie op de toekomst van de arbeidsmarkt en opkomen voor groepen werkenden, maar juist ook op het vlak van individuele ontwikkeling van haar leden. Hoe de toekomst eruit komt te zien is nog niet uitgekristalliseerd. Hopelijk brengt de discussie donderdag in Pakhuis de Zwijger met Fredrik Söderqvist, Johan Zwemmer, ceo’s van een aantal platforms, Mei Li Vos en ondergetekende het antwoord een stap dichterbij. Geplaatst in ZP en Ondernemen, ZP en Politiek | Tags gig-economy, zzp-beleid | Laat een reactie achter
ABU: ‘Gelijke behandeling payrollers is wettelijk allang geborgd’ Geplaatst 12 september 2017 door Peter Boerman In Nederland werken een kleine 200.000 mensen als ‘payrollers’. Ze staan dan onder contract bij een payrollbedrijf, dat ze vervolgens uitleent aan een andere organisatie. Daarvoor betaalt die andere organisatie natuurlijk een vergoeding, maar het scheelt hen wel bijvoorbeeld het risico op langdurige ziekte of hoge ontslagkosten. Payrollen is omstreden, omdat het vaak gezien wordt als een manier waarop (grote) organisaties onder hun verplichtingen naar werknemers proberen uit te komen. Niet zo heel verwonderlijk dus dat drie linkse partijen in de Tweede Kamer via diverse media bekendmaken de strijd aan te binden met payrolling. SP, GroenLinks en de PvdA kondigen een gezamenlijke initiatiefwet aan, die payrolling niet moet verbieden, maar die naar eigen zeggen wel beoogt om payrollwerknemers ‘gelijke rechten’ toe te kennen. Gelijke behandeling? Is al geregeld Dit tot verbazing van onder meer de ABU (Algemene Bond van Uitzendondernemingen). ABU-directeur Jurriën Koops zegt bijvoorbeeld dat die gelijke behandeling allang wettelijk is geregeld. ‘Payrolling is een juridisch erkende vorm van ter beschikking stellen van arbeidskrachten, waarop al veel regelgeving van toepassing is. Zo vallen payrollwerknemers nu al onder de Cao voor Uitzendkrachten. Daarin is al bepaald dat zij vanaf hun eerste werkdag recht hebben op de beloning die bij de opdrachtgever geldt. Gelijke behandeling, waarnaar de initiatiefnemers van het wetsvoorstel streven, is dus al voldoende gewaarborgd.’ ‘Nadere wetgeving kan afbreuk doen aan de belangrijke rol van payrolling op de arbeidsmarkt. De noodzaak tot nieuwe regels ontbreekt.’ ‘Wachten voorstellen met belangstelling af’ Net als de drie initiatiefnemers van het wetsvoorstel is de ABU voorstander van ‘goed gereguleerde payrolling’, zegt Koops. ‘Oneigenlijke vormen waarbij de payrollonderneming het werkgeverschap onvoldoende uitoefent moet worden aangepakt. Maar de aanpak die in dit wetsvoorstel wordt voorgesteld vinden wij te generiek. Nadere wetgeving kan afbreuk doen aan de belangrijke rol die payrolling nu op de arbeidsmarkt vervult. De noodzaak tot nieuwe regels ontbreekt. De ABU staat daarom kritisch tegenover het initiatief van de drie politieke partijen. Maar we wachten de uitwerking van het wetsvoorstel natuurlijk wel met belangstelling af.’ ‘Payrollen vaak juist gunstig voor werknemers’ Net als ‘gewone werknemers’ hebben ook payrollwerknemers recht op loon tijdens ziekte en zij bouwen bovendien pensioen op, merkt Koops op. ‘Het arbeidsrecht is onverkort van toepassing op payrollwerknemers. Daardoor worden zij juridisch goed beschermd. Payrollers vallen onder de werknemersverzekeringen en genieten een zekere ontslagbescherming – anders dan bijvoorbeeld zzp’ers. Voor werknemers is het bovendien vaak gunstig om dienst te treden bij een payrollonderneming, omdat dergelijke bedrijven bij uitstek in staat zijn het werkgeverschap deskundig te vervullen. Daarbij kun je bijvoorbeeld denken aan verzuimbegeleiding, loopbaanbegeleiding, opleiding & ontwikkeling en van-werk-naarwerkbemiddeling.’ Payrolling van belang voor arbeidsmarkt Vorig jaar november oordeelde de Hoge Raad al dat payrolling vergelijkbaar is met uitzendwerk. Payrollbedrijven kunnen hun personeel daardoor maximaal 5,5 jaar op tijdelijke contracten laten werken. Minister Asscher zei destijds dat het eventueel repareren van de wetgeving op dit terrein iets is voor een volgend kabinet. ‘Van de werklozen komt 25% via payrolling weer aan het werk. Het biedt voor hen dan ook een belangrijke opstap’ ABU-directeur Jurriën Koops roept echter op voorzichtig te zijn met al te rigoureuze aanpak van het fenomeen. ‘Payrolling is van groot belang voor de arbeidsmarkt’, zegt hij. ‘Payrolling maakt werk mogelijk. Van de werklozen komt 25% via payrolling weer aan het werk. Het biedt dan ook een belangrijke opstap voor werklozen. Daarnaast ontzorgt payrolling ondernemers en het stelt hen in staat te groeien. Vooral voor het MKB is payrolling een waardevolle vorm van HR-dienstverlening. Laten we dus alsjeblieft niet doen alsof het een vorm van onrecht is als je via een payrollbedrijf aan het werk bent.’ Geplaatst in ZP en Politiek | Tags payroll, payrolling | 2s Reacties
Waarom het grootste freelanceplatform ter wereld nu ook zelf bemiddelaar wordt Geplaatst 12 september 2017 door Hugo-Jan Ruts Welke klus ze ook te klaren hebben, bedrijven konden op Upwork altijd al op zoek naar de beste freelancers. Nu gaat het platform ook zelf actief bemiddelen en wordt het ook een soort project-outsourcingsbureau. Dat kan voor de hele arbeidsmarkt wel eens héél groot nieuws betekenen. Upwork, een fusie van het vroegere Elance en oDesk, geldt al langer als ‘disruptor’ van de bemiddeling van freelancers. Bij het platform staan ruim 10 miljoen freelancers ingeschreven, die klussen doen voor tal van bedrijven. Zie het een beetje als het wereldwijde equivalent van ‘ons’ Werkspot, maar dan meer gericht op bedrijven en voor veel meer soorten werk en voor natuurlijk een veel groter gebied: de hele wereld. Upwork maakt daarin wel een aantal opvallende stappen. Een jaar geleden werd het tarievenmodel fors aangepast, waarmee duidelijk werd dat ze zich liever richten op de wat langer lopende opdrachten met een hoger tarief (dus eerder ‘interim’ dan ‘klusjes’). Sindsdien beheert Upwork ook de facturatiestroom voor grotere organisaties, waarmee het bedrijf al een beetje richting een VMS gaat. Begin dit jaar werd de ‘Talent Services’-divisie opgericht, speciaal voor grote organisaties die op zoek zijn naar freelancers. En vorige maand maakten ze bekend daar een ‘people layer’ aan toe te voegen. Oftewel: Upwork zet nu eigen consultants in om voor grote organisaties kandidaten te vinden. Dat gaat al aardig richting ‘gewoon bemiddelen’. Outsourcing voor totale projecten Het bedrijf haalt zelf een case aan waarbij een klant een grote groep van data-invoerders nodig had. Na met de hiring managers samen de vaardigheden van de benodigde mensen te hebben bepaald, wist een Talent Solution-team van Upwork 200 van hen over de hele wereld te vinden, binnen 30 dagen. Daarmee wordt de scope van de nieuwe stap meteen duidelijk. Het gaat er niet langer om alleen een technologieplatform te bieden waar opdrachtnemer en -gever elkaar kunnen vinden, het nieuwe doel wordt ook een soort outsourcingsservice te zijn voor totale projecten. Zeg welke klus je gedaan wilt hebben, en Upwork zoekt in de hele wereld de mensen bij elkaar om het voor elkaar te krijgen. Recent onderzoek van de Universiteit van Oxford laat zien dat ‘Platform Sourcing’ in landen als de VS en het VK nu serieuze kanalen zijn om werk te organiseren en aan freelancers te komen. Online alleen niet zaligmakend Daarmee zet Upwork een stap die veel andere techbedrijven ook al zetten: ze laten zien dat online alléén niet zaligmakend is, maar dat er blijkbaar ook een sterke menselijke component nodig is om te overleven. Dat hebben ze bijvoorbeeld ook in de gaten bij LinkedIn. Met ProFinder lanceerde LinkedIn bijna 2 jaar geleden ook al een dienst om freelancers te vinden. Ook hier zorgt menselijke interactie voor de finishing touch bij een aanvraag. Je eigen snelle talentbank Nu ook bedrijven steeds meer gaan denken in projecten in plaats van in traditionele staffuncties of -afdelingen, kan de impact van dit soort platformen nog wel eens veel groter worden dan alleen die klassieke freelancers. Het beeld komt steeds dichterbij van volledige transparantie in menselijke competenties, naar believen in te huren op een open, online markt. Bedrijven kunnen daarmee snel op- en afschalen, en krijgen hun eigen, geselecteerde ‘bank’ aan talent-op-aanvraag. Zover is het nu nog lang niet, mede omdat het nog steeds veel gedoe is om op die online platformen precies de juiste mensen te selecteren voor jóúw klus. Maar Upwork, dat nu al bijna 20 procent van de grootste Amerikaanse bedrijven tot zijn clientèle mag rekenen, heeft goed door dat daar de kansen liggen. Niet voor niets profileert het platform zich nu als ‘the world’s largest on-demand talent agency’. Ze hebben een flinke ‘online’ voorsprong en zijn gewend te denken in ‘taken’ en plaats van functies. Als het bedrijf daar ook het daadwerkelijk kwalitatieve bemiddelings- en selectiewerk, met de human touch, aan toe weet te voegen (met resultaatgarantie, en het risico aan hun kant) en het ook nog eens het administratieve gedoe overneemt, dan is het mogelijk wel eens in staat om een echte disruptor in de staffing industrie te worden. Geplaatst in Professioneel inhuren | Tags outsourcing, platform, Upwork | 5s Reacties
Reistijd = leertijd Geplaatst 11 september 2017 door Bas van de Haterd Hoe doe jij dat toch? Sta je wel eens uit? Waar haal je al die tijd vandaan? Hoe weet je dat toch allemaal? Stuk voor stuk vragen die ik regelmatig krijg als ‘wandelende wikipedia’ zoals mijn collega’s op een interim klus me nu regelmatig noemen. Of koning der nutteloze feitjes. Nu zijn er veel dingen die mij scherp houden, maar één wil ik hier in ieder geval delen. Ik heb een hekel aan inefficiëntie, en reistijd is vaak heel inefficiënt, dus… is het voor mij leertijd geworden. (meer…) Geplaatst in efficienter werken, Slimmer werken | Laat een reactie achter
‘Stress is onderschat probleem onder zelfstandigen’ Geplaatst 11 september 2017 door Peter Boerman Hoe groot het probleem precies is, is moeilijk vast te stellen. Zzp’ers die overspannen zijn melden zich immers bij niemand ziek. Maar dat ook bij veel ondernemers de spanning en stress soms te veel wordt, zoveel is wel duidelijk. In elk geval bij Anne Annink, die eerder dit jaar op het onderwerp promoveerde aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam. ‘De meeste mensen in Nederland hebben steeds meer moeite om alle rollen te combineren die we in het leven willen vervullen, op een hoog niveau en een hoog tempo’, zegt ze. ‘We hebben last van een continue onderliggende stress, maar hebben dat zelf niet altijd zo door. Maar voor zzp’ers geldt dat nog eens sterker. Zij werken vaak langer door, want tijd is geld. Ze gaan ook niet naar de arboarts en hebben vaak geen arbeidsongeschiktheidsverzekering.’ Werk mee naar huis nemen Hoeveel zzp’ers daadwerkelijk uitvallen vanwege bijvoorbeeld een burn-out, is niet bekend. ‘Dat is moeilijk in kaart te brengen’, zegt Annink. ‘Wel weten we dat ondernemers aan de ene kant een betere werk/privébalans ervaren, doordat ze flexibel zijn. Maar aan de andere kant ervaren ze ook meer conflict tussen het werk en de thuissituatie, omdat ze het werk vaker mee naar huis nemen en zich er bovengemiddeld verantwoordelijk voor voelen.’ ‘Een flexibel zwangerschapsverlof zou meer passend zijn’ Zoveel mensen, zoveel zinnen, dat weet Annink ook. En dus wil ze ook niet generaliseren over de zo diverse groep zzp’ers die Nederland rijk is. ‘Dat is ook één van de conclusies uit mijn proefschrift: dat maatwerk nodig is. Neem iets als zwangerschapsverlof. Dat bestaat ook voor ondernemers, maar niet iedere ondernemer kan zomaar 16 weken het werk neerleggen. Dan kan dat betekenen dat zij in die periode klanten kwijtraakt. Het gaat niet alleen om de duur van het verlof, maar ook hoe je het als zzp’er kunt gebruiken. Een flexibel verlof zou meer passend zijn.’ Het gaat om het welzijn Niet dat klanten altijd, 24/7, voorop moeten staan, haast Annink zich te zeggen. Want waar het in de eerste plaats om gaat is toch het welzijn van de ondernemers zelf. Dat vertelt ze hen ook in de vele workshops die ze sinds haar promotie geeft. ‘Wat ik ondernemers meegeef is dat een werk/privébalans heel persoonlijk is. Ieders leven is anders en wat jou gelukkig maakt hoeft niet perse mij gelukkig te maken. Ik leer ondernemers hoe ze hun leven en de rollen die ze hebben in kaart kunnen brengen, hoe ze kunnen bepalen wat belangrijk voor hen is en hoe ze meer balans kunnen creëren door vooral mínder te doen. Focus op wat écht belangrijk is. Neem gas terug én onderneem de juiste acties.’ Maak ook een privéplan Haar idee: maak als ondernemer naast een bedrijfsplan ook een privéplan. ‘Het zou goed zijn als ze vooraf inzicht krijgen in hoe het ondernemen de rest van hun leven beïnvloedt. Intensief klantcontact betekent bijvoorbeeld dat je continu bereikbaar moet zijn. Dan ben je niet zo flexibel en vrij als je in eerste instantie wellicht denkt. Elke ondernemersfase kent zijn eigen uitdagingen. In het begin moet je misschien meer tijd investeren en maak je lange dagen. Maar als je eenmaal groter groeit, komen er ook weer meer verantwoordelijkheden bij. Daarvan mogen ondernemers zich meer bewust zijn voor ze starten. Een privéplan, naast een bedrijfsplan, kan dan helpen.’ Niet steeds maar twijfelen Ze adviseert daarnaast aan het gezin en naaste vrienden om niet constant twijfels uiten over de financiële continuïteit van de onderneming. ‘Hier worden ondernemers onzeker van en dit kan veel stress met zich meebrengen, zowel in werk als in privé.’ ‘Uit mijn onderzoek blijkt: hoe makkelijker het is om ergens te ondernemen, hoe meer balans tussen werk en privé ondernemers ervaren’ Er ligt ook een rol voor de overheid, ziet Annink, om stress en overspannenheid onder zelfstandigen te voorkomen. ‘In de eerste plaats helpt het als de overheid ondernemen makkelijker maakt’, zegt ze. ‘Uit mijn onderzoek blijkt dat hoe makkelijker het is om te ondernemen in een land, hoe meer ondernemers balans ervaren tussen werk en privé. Een bedrijf beginnen, een vergunning aanvragen, financiering krijgen, belastingen – het kan allemaal eenvoudiger. En dat scheelt dus stress.’ Ook lokale overheden hebben hierin een rol, zegt ze. ‘Gemeentes kunnen ondernemers veel meer vertrouwen geven en zo de werk/privébalans ondersteunen. Laten merken dat je als gemeente je ondernemers waardeert en wil begrijpen, dat kan al genoeg zijn. Erken de variëteit aan ondernemers en toon inlevingsvermogen door meer maatwerk te leveren en beschikbaar te zijn voor specifieke vragen.’ Iedere dinsdag van 19.00 tot 19.30 gaat Rens de Jong bij BNR Werkverkenners op zoek naar antwoorden op vragen over werk. In de uitzending van morgenavond gaat het om hoe overspannenheid tegen te gaan. Werkverkenners wordt mede mogelijk gemaakt door Brainnet, Geplaatst in ZP en Politiek | Tags ondernemen, overspannen, stress | 2s Reacties
