DUbv en de Wet TTA: extra verplichtingen, maar ook zekerheid voor opdrachtgevers

Wie arbeid aanbiedt in Nederland, krijgt de komende tijd met een stapel nieuwe regels te maken. Voor zzp’ers zijn dat de handhaving op schijnzelfstandigheid en de aangekondigde Zelfstandigenwet. Voor uitzenders, detacheerders en payrollers is dat de Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (Wet TTA), het nieuwe toelatingsstelsel. Stef Witteveen, algemeen directeur van Uniforce Solutions, ziet in die wet zowel een last als een bevrijding. Tijdens de webinarweek van ZiPconomy legde hij uit waarom de Declarabele Uren bv (DUbv) buiten de zzp-discussie valt, maar wel volop onder de Wet TTA. En waarom de belangrijkste vraag op de inleenmarkt straks heel eenvoudig wordt: ben je toegelaten?

Een hekje rond de markt

Witteveen noemt de impact van de nieuwe wetgeving ‘enorm’. De administratieve werklast en de kosten voor bedrijven nemen fors toe, en dat vindt hij ‘zeer ergerlijk’. Toch ziet hij ook een andere kant. Met de Wet TTA zet de overheid volgens hem in feite een hekje rond alle uitzendbureaus, detacheerders en payrollers. De bedoeling: malafide partijen vallen erbuiten, bonafide partijen erbinnen.

Dat maakt een grijs gebied vol jurisprudentie en discussie ineens zwart-wit. “Dan is het: je bent toegelaten, dan kan het dus.” Wie binnen het hekje valt, hoeft met opdrachtgevers geen ingewikkelde gesprekken meer te voeren.

Of malafide partijen zich daardoor laten tegenhouden, is een tweede vraag. “Kan je met reguleren vanuit Den Haag de werkelijkheid regelen?”, vraagt Witteveen zich hardop af. Uniforce is intensief in gesprek met het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, dat volgens hem vooral zoekt naar een grens die malafiden buiten houdt zonder dat bonafide partijen per ongeluk buiten de boot vallen. Over de beloofde vermindering van regeldruk is hij nuchter: “Ze praten er al wel over, maar het is nog niet begonnen.”

Angst bij de inlener

Van alle betrokken partijen lopen de inleners volgens Witteveen het verst achter. Woorden als boetes, naheffingen en kwaadwillendheid, die de Belastingdienst in aanloop naar de handhaving gebruikte, hebben diepe sporen nagelaten. “Bij veel inleners is er nog angst”, zegt hij. Die angst is soms irrationeel. “Soms kunnen ze heel goed een zzp’er inhuren, maar ze durven het niet.”

Het gevolg is dat zzp’ers noodgedwongen in dienst gaan bij de opdrachtgever of bij een detacheerder, soms tegen hun zin en in de hoop later weer zelfstandig aan de slag te kunnen. Dat is volgens Witteveen ongewenst, omdat een groeiende groep professionals zich juist als individu op de markt wil positioneren. “Eigen regie is iets dat hoog op het verlanglijstje staat van veel mensen.” Wie bescherming nodig heeft, moet die krijgen, maar lang niet iedereen heeft volgens hem ‘het soort bescherming nodig waar ze in Den Haag soms van uitgaan’.

De wortel van het probleem ligt dieper, in het arbeidsrecht dat teruggaat tot 1907. Dat dwingende kader kijkt niet naar wat partijen willen, maar naar de feitelijke werksituatie. Ook Thierry Aartsen liep met zijn Zelfstandigenwet tegen die grens aan.

Een minidetacheerder van één persoon

Het Uniforce-concept ontstond zo’n 26 jaar geleden, toen een groep freelancers zocht naar een manier om zich als individu te positioneren zonder risico op schijnzelfstandigheid. Het antwoord: “Wij richten een DUbv op en die wordt dan een minidetacheerder.” De bv is werkgever van precies één vakprofessional en detacheert die bij de opdrachtgever. Die professional is verplicht verzekerd als werknemer en alle loonheffingen en premies worden afgedragen. “Je bent geen zelfstandige, je bent een werknemer”, vat Witteveen samen. “Dat is de hele clou.”

Omdat voor een arbeidsovereenkomst een gezagsverhouding nodig is, ligt het stemrecht in de bv bij Uniforce Group. Het winstrecht blijft bij de professional. Voor een vaste fee van 170 euro per maand, exclusief btw, zorgt Uniforce dat de bv binnen wet- en regelgeving blijft functioneren. Is dat bevestigd, dan is de opdrachtgever gevrijwaard van naheffingen en boetes.

Dat betekent niet dat de Belastingdienst wegblijft. Sinds de Wet DBA in 2016 de VAR verving, kan de fiscus overal een werkplekonderzoek doen, ook bij een DUbv. Maar net als bij een gedetacheerde van een grote detacheerder blijkt dan dat alles is afgedragen. Kritiek komt vooral van fiscalisten, die volgens Witteveen gewend zijn aan ‘een wereld die veel meer zwart-wit is’ en daardoor sneller risico zien in de grijze zones van het arbeidsrecht. Hij komt die kritiek steeds minder tegen. “Het is mij eigenlijk nog nooit gebeurd dat het niet gelukt is om het concept uit te leggen, of het nu ging om brokers, MSP’s of het ministerie.”

Het concept is niet voor iedereen. Een DUbv valt onder een zwaarder fiscaal regime dan een eenmanszaak. Witteveen adviseert het pas vanaf een jaaromzet van ongeveer 80.000 euro, daarboven wordt de bv steeds gunstiger. Voor die groep geldt volgens hem: “Er zijn eigenlijk alleen maar winnaars. De overheid, de opdrachtgever en de professional krijgen precies wat ze willen en nodig hebben.”

• Lees ook: Stef Witteveen (Uniforce): Dat je niet meer met zzp’ers kunt werken, is een fabel

Van bruggen tot aardbevingsschade

Hoe groot het maatschappelijk belang is, laat Witteveen zien aan de hand van overheidsprojecten die dreigden vast te lopen. Bij Rijkswaterstaat leunden grote infraprojecten op zzp’ers. “En plotseling zegt RWS: we doen het niet meer met zzp’ers.” Zonder hen wordt er geen brug gebouwd en geen weg gerepareerd. Die opdrachten duren bovendien vaak jaren, en voor een DUbv speelt opdrachtduur geen rol.

Bij de hersteloperatie van de toeslagenaffaire voerden getrainde zzp’ers de gesprekken met gedupeerden. “Dat kun je niet met brievenschrijverij. Je moet met deze mensen praten. Ook bij de Nationaal Coördinator Groningen, waar bouwkundige professionals schade beoordelen, lag ineens een rem.” In al die gevallen stapte een deel van de professionals over naar een DUbv, waardoor het werk door kon gaan en deze uitvoeringsorganisaties een zucht van verlichting slaakten.

Wat de Wet TTA kost, en wat het oplevert

Omdat een DUbv een detacheerder is, moet ze – anders dan zzp’ers- wèl aan de Wet TTA voldoen. Witteveen schat de kosten op enkele duizenden euro’s per jaar, voor audits, leges en extra werk van de accountant, en vindt dat de overheid daar ‘heel argeloos’ over doet. Uniforce neemt via een grotendeels geautomatiseerde backoffice het meeste werk uit handen, al moet de professional zelf nog wel tekenen en documenten aanleveren.

De grootste drempel is de waarborgsom van honderdduizend euro. Maar de minister heeft ruimte toegezegd voor alternatieve financiële zekerheid. “De waarborgsom als vorm is niet heilig”, zegt Witteveen. Uniforce heeft een alternatief ingediend bij SZW,  in de vorm van een verzekering, waarbij Uniforce ook risico gaat dragen. Een datum is er nog niet, maar over de uitkomst is hij stellig: “Die waarborgsom wordt het niet voor de DUbv.”

Een zorgpunt is de capaciteit voor audits. Omdat SNA-certificering voordelen oplevert bij toelating, groeien de wachtrijen. “Daar gaat echt ook nog wel wat flessenhalsproblematiek ontstaan”, verwacht Witteveen, en dat geldt voor alle partijen.

Elke DUbv werkt verder met een G-rekening, zoals elke detacheerder, om de opdrachtgever te vrijwaren van ketenaansprakelijkheid. Van de enkele honderden Uniforce-professionals is ongeveer de helft SNA-gecertificeerd, wat het te storten percentage verlaagt van 55 naar 25 procent. “Het blijft jouw geld, ook als het op de G-rekening staat”, benadrukt Witteveen, en een te hoog saldo kan worden gedeblokkeerd.

• Lees ook: Wet DBA, intermediairs en hun g-rekening

Ruimte voor eigen regie

Ondanks alle verplichtingen ziet Witteveen lichtpuntjes. De DUbv valt straks binnen het hekje en kan werken voor wie en zolang ze wil. Ook de Zelfstandigenwet stemt hem hoopvol omdat er energie zit op verandering. “Laten we eens proberen ruimte te geven.” 

Wie meer wil weten, kan via de website van Uniforce een kennismakingsgesprek inplannen. Het volledige webinar is hieronder terug te kijken: