ZZP Nederland: intermediair voorkomt schijnzelfstandigheid niet en mag geen dure verplichting worden

Veel opdrachtgevers zetten een intermediair of onderaannemer in om risico’s rond de inhuur van zzp’ers te beperken. Maar zo’n extra schakel voorkomt schijnzelfstandigheid niet. De manier waarop opdrachtgever en zzp’er in de praktijk samenwerken, blijft bepalend. Ondertussen betaalt de zzp’er wel de prijs: minder keuzevrijheid, lagere tarieven, extra administratie en het risico op onbetaalde facturen. Dat blijkt uit onderzoek van Vereniging ZZP Nederland onder 1.353 zelfstandig ondernemers.  

“Een intermediair kan waarde toevoegen, maar mag geen dure verplichte toegangspoort worden. Als opdrachtgever en zzp’er rechtstreeks willen samenwerken en het werk daarvoor geschikt is, heeft dat de voorkeur. Wordt een tussenpartij verplicht, dan moeten betaling, tarieven en voorwaarden goed en controleerbaar zijn geregeld”, zegt Frank Alfrink, voorzitter van Vereniging ZZP Nederland.

Extra schakel geeft geen zekerheid

Uit het onderzoek blijkt dat 73,8% van de respondenten meestal of altijd via een intermediair werkt omdat de opdrachtgever dit voorschrijft. 40,3% liep in de afgelopen twaalf maanden een of meer opdrachten mis omdat rechtstreekse inhuur niet mogelijk was. Ruim een kwart ervaart geen toegevoegde waarde van de intermediair. Sinds de hervatting van de handhaving op arbeidsrelaties werkt 30,9% vaker via een tussenpartij.

Die tussenlaag geeft opdrachtgevers geen automatische bescherming tegen schijnzelfstandigheid. Een extra contract verandert de dagelijkse aansturing en de uitvoering van het werk niet. Deze schijnveiligheid kan de positie van echte ondernemers juist verzwakken.

Werk rechtstreeks waar dat kan

Vereniging ZZP Nederland roept zzp’ers en opdrachtgevers op om rechtstreeks afspraken te maken als zij dat beiden willen en de opdracht daarvoor geschikt is. Directe samenwerking geeft meer ruimte om afspraken te maken over het resultaat, het tarief en de manier van werken. Ook voorkomt dit onnodige marges en extra risico’s in de keten.

Bescherm geld van zzp’ers

De veiligste route is dat de eindopdrachtgever de zzp’er rechtstreeks betaalt. De intermediair factureert zijn eigen dienstverlening dan apart. Loopt de betaling toch via de intermediair, dan moet geld voor zzp’ers buiten de gewone bedrijfsvoering blijven.

Een gewone aparte rekening of derdenrekening biedt niet vanzelf genoeg bescherming bij beslag of faillissement. ZZP Nederland pleit voor een doelgebonden geblokkeerde rekening, met vooraf vastgelegde rechthebbenden en onafhankelijke controle op de vrijgave. De zzp’er moet kunnen zien wanneer het geld is ontvangen en wanneer het wordt doorbetaald. Een garantie of (krediet)verzekering kan dienen als extra vangnet.

• Lees ook: Brancheorganisaties: ‘Zelfstandigen die via intermediair werken zijn net zo goed ondernemers’

Opdracht aan drie partijen

Naar aanleiding van onder andere de onderzoeksresultaten heeft Vereniging ZZP Nederland een position paper geschreven. In haar position paper ‘Opdrachten via intermediairs’ staat een duidelijke boodschap voor alle betrokken partijen. Zorg voor keuzevrijheid, transparantie en zekerheid. Leg de risico’s niet neer bij de zzp’er die het werk uitvoert. Het volledige position paper is hier te downloaden.

Zzp’ers en opdrachtgevers

Werk rechtstreeks samen als dat kan en bij de opdracht past. Zo houden beide partijen meer grip op het tarief, de voorwaarden en de uitvoering van het werk. Een intermediair moet een bewuste keuze zijn vanwege de waarde die deze partij toevoegt. Het mag geen verplichte toegangspoort tot een opdracht worden.

Opdrachtgevers

Neem verantwoordelijkheid voor de hele inhuurketen. Weet welke partijen er tussen zitten, welke kosten zij rekenen en welk tarief de zzp’er uiteindelijk ontvangt. Beperk het aantal schakels en controleer de financiële gezondheid van intermediairs. Maak ook vooraf een noodplan. Daarmee voorkom je dat zzp’ers zonder betaling achterblijven als een intermediair uitvalt.

Intermediairs

Wees open over je rol, kosten, marges en voorwaarden. Laat duidelijk zien welke diensten je levert en welke waarde je toevoegt. Bescherm geld dat bestemd is voor zzp’ers en gebruik dit niet voor je eigen bedrijfsvoering. Betaal facturen binnen een korte, vaste termijn. Loopt de betaling via jou, zorg dan voor een veilige betaalroute, zoals een doelgebonden geblokkeerde rekening met onafhankelijke controle.

• Lees ook: ZZP Nederland blij met kabinetskoers: Erkenning ondernemerschap is stap in goede richting