Circle8 Total Talent Flow Summit: alles verandert, sneller dan ooit, alleen de kandidaat blijft in de driver’s seat

Dat was de boodschap op de Total Talent Flow Summit die Circle8 Nederland afgelopen donderdag 28 augustus heeft gehouden op het circuit in Zandvoort. Ruim honderd beleidsbepalers, beslissers en inhuurprofessionals van grote, aansprekende organisaties uit het bedrijfsleven en (semi) publieke sector werden welkom geheten door gastheer en dagvoorzitter Martin Westerhof, managing director Circle8.
“Want juist nu is er behoefte aan helderheid, duiding en echte ontmoeting.” Het inhoudelijk scherpe programma stond dan ook vooral in het teken van kennisdeling. Over hoe organisaties ervoor kunnen zorgen dat zij compliant werken volgens de Wet DBA en wat de concrete gevolgen zijn voor hen van de aankomende Wtta, het toelatingsstelsel voor uitzenders. En een actuele duiding van de arbeidsmarkt, waar de kandidaat het nog altijd voor het zeggen heeft.

Voldoen aan Wet DBA: toetsing kan op één A4’tje

Er is in de inhuurwereld veel onrust sinds begin dit jaar het handhavingsmoratorium is opgeheven. Arbeidsrechtadvocaat Joost van Ladesteijn (Vertex Legal) schept duidelijkheid door de feiten van de fabels over schijnzelfstandigheid te scheiden. Om te voldoen aan het toetsingskader om te beoordelen of een overeenkomst als arbeidsovereenkomst moet worden aangemerkt is artikel 7:610 lid 1 BW het uitgangspunt. Het arbeidsrecht is leidend en op basis van de definitie van de arbeidsovereenkomst daarbij draait het samengevat om de termen overeenkomst, loon, arbeid, gezag en zekere tijd. Het toetsingskader is nader uitgewerkt in arresten van de Hoge Raad. Om de holistische toets meer handen en voeten te geven heeft de Hoge Raad in het Deliveroo arrest 9 gezichtspunten geformuleerd.

In de praktijk bestaan hardnekkige misverstanden, maar de vraag is wat nu concreet onduidelijk is. “Het toetsingskader past op een A-4-tje”, stelt Van Ladesteijn. Dat doe je via een stappenplan:

1. Uitlegfase; de vaststelling van de inhoud van de overeenkomst. Bij 10-20 omstandigheden is de uitlegfase verkeerd gegaan. Tip: loop een hele werkdag door van deur tot deur. Doe aan zorgvuldige dossieropbouw (vergelijkbaar met een ontslagzaak).
2. Kwalificatiefase; haal de verzamelde data uit de uitlegfase door de ‘mal’ van artikel 7:610 lid 1 BW. “De uitlegfase en kwalificatiefase zijn volgordelijk. Dus niet voorsorteren bij de uitleg op een arbeidsovereenkomst en de partijbedoeling is niet relevant in de objectieve kwalificatiefase”
3. Holistische toets; bij het beoordelen of een overeenkomst als een arbeidsovereenkomst moet worden aangemerkt zijn alle omstandigheden in onderlinge verband bezien relevant. Context is cruciaal. De gezichtspunten zijn onderdeel van de holistische toets en enkel een “tool”. “Niet op elk gezichtspunt hoef je een 10 te scoren” en “volledige duidelijkheid bestaat niet; het recht is geen exacte wetenschap”, licht Van Ladesteijn toe.

Van Ladesteijn benadrukt dat er bij kwalificatie maar drie smaken zijn aan dienstverleningsovereenkomsten in boek 7 van het Burgerlijk Wetboek: de arbeidsovereenkomst, opdrachtovereenkomst of aanneming van werk.
Enkele relevante, juridische conclusies die Van Ladesteijn de zaal nog meegeeft (er bestaat geen rangorde tussen de gezichtspunten):

Organisatorische inbedding is niet een doorslaggevend criterium (Deliveroo).
Het gaat er niet zozeer om of hetzelfde werk wordt verricht, maar hoe wordt gewerkt (Uber).
Extern ondernemerschap is niet van ondergeschikte betekenis (Uber).

Een belangrijk tip van Van Ladesteijn is om de kwaliteit van data collectie te borgen en ook na te denken over risico’s van alternatieven, zoals uitzending, naast complexiteit en kosten.

Toelatingsstelsel; bereid je voor als inlener

Paul Heinrichs (Bureau Cicero) vertelt hoe je als inlener je kunt voorbereiden op de  Wtta, het wetsvoorstel dat bepaalt dat alleen toegelaten bureaus arbeidskrachten ter beschikking mogen stellen onder leiding en toezicht van de inlener. Het wetsvoorstel moet nog door de Eerste Kamer, maar niemand twijfelt eraan dat het toelatingsstelsel er komt. Inleners doen er goed aan zich hier nu al mee bezig te houden. Er komt namelijk veel bij kijken, legt Heinrichs uit. De basis voor toelating is het SNA-keurmerk, daarnaast gelden aanvullende eisen. Die hebben consequenties, ook voor inleners, stelt Heinrichs. Als voorbeeld noemt hij de correcte naleving van de CAO. “Alle componenten voor gelijkwaardige beloning zijn relevant. Als opdrachtgever ben je daarom verplicht alle informatie over arbeidsvoorwaarden hiervoor aan te leveren. Je hebt tijd nodig om dat in te regelen, te automatiseren.”
En dat je na 1 januari 2028 alleen nog maar mag werken met bureaus die zijn toegelaten, geldt voor de hele keten. “Dus betekent dus ketenbeheersing.”
Concrete maatregelen die inhurende organisaties moeten nemen zijn volgens Heinrichs:

• zorg voor een helder opdrachtomschrijving voor de flexkracht
• breng de inhuur in jouw organisatie in kaart (er komt een registratieplicht; welke flexkrachten werken onder jouw leiding en toezicht volgens welke overeenkomsten?)
• beoordelen of leveranciers (uitzender/detacheerder) gecertificeerd (toegelaten) zijn (geldt voor iedere schakel in de keten)

Voldoen aan de Wtta is zeker niet vrijblijvend. De boetes bij overtreding kunnen volgens Heinrichs oplopen tot € 100.000 en tot € 18.000 per uitzendkracht. “Zorg voor duidelijkheid binnen je organisatie en voorkom dat je in een grijs gebied terecht komt.”

Martin Westerhof vult aan dat er vanuit Circle8 en de brancheorganisatie Bovib ook nauw contact is met de politiek in Den Haag om zoveel mogelijk duidelijkheid te krijgen. “We zijn er druk mee bezig. We zien het namelijk als onze verantwoordelijkheid om klanten goed en tijdig te informeren.”

Lees ook: Patrick Tom (Bureau Cicero): ‘Verplichte certificering, ga er nu al mee aan de slag’

Kandidaat in driver’s seat

“Dit is misschien wel de lastigste arbeidsmarkt om te duiden in mijn 26 jaar als arbeidsmarktanalist.” Geert-Jan Waasdorp (Intelligence Group) houdt de zaal voor hoe turbulent de huidige arbeidsmarkt is. “Die krapte was er al, maar geopolitieke onzekerheid en vooral AI maakt dat de ontwikkelingen sneller gaan dan ooit.” Eén op de tien gebruikt op dit moment AI om zich te oriënteren op een nieuwe baan. En dat percentage stijgt naar 26% volgend jaar en 41% over twee jaar. Nog nooit heeft een nieuwe technologie volgens Waasdorp zo snel, zo veel impact gehad.

En alle wetgeving ten spijt, er is volgens hem maar één die bepaald wat er gebeurt op de arbeidsmarkt: de kandidaat! “De Wet DBA zou ervoor zorgen dat zzp’ers in loondienst zouden gaan, maar slechts 3,7% van de zzp’ers is overgestapt naar loondienst. En detacheerders is destijds gouden bergen beloofd doordat meer zzp’ers zich zouden gaan laten detacheren. Wat is er gebeurd? Het aantal gedetacheerden is met 25% gedaald!”
Conclusie: “De kandidaat zit in de driver’s seat”, zo beschrijft Waasdorp toepasselijk de kandidatenmarkt. “Mensen willen de vrijheid hebben om hun eigen work-life balance in te richten. Die roep om flexibiliteit is ondergeschikt aan de contractvorm. Ongeachte wet- en regelgeving, de kandidaat bepaalt hoe de arbeidsmarkt zich ontwikkelt.”

En wil je als intermediair of inlenende organisatie echt weten wat er op dit moment speelt op de arbeidsmarkt, dan heb je niet voldoende aan de kwartaalupdates van het UWV en CBS, stelt Waasdorp. “Dan ben je al drie rondjes verder voordat je de rode vlag hebt gezien”, zo blijft hij in Formule1-sfeer. “Real time data zijn kritisch om grip te hebben en te houden op de arbeidsmarkt.”

Culture fit in Formule1-team

Niet voor niets was Circuit Zandvoort als locatie gekozen. Circle8 is mede-sponsor van het Aston Martin Aramco Formule 1 team. Oud-coureur Jan Lammers warmde het publiek op met leuke anekdotes over het verschil in racen tussen vroeger en nu, waarna de bezoekers van de Total Talent Flow Summit werden getrakteerd op een pit lane walk, een rondgang langs de paddock waar de Formule1-teams zich voorbereidden op de race van afgelopen weekend. Een spectaculaire ervaring waarbij je er met je neus bovenop een bandenwisseloefening zit en coureurs langs ziet lopen.
Extra interessant als je de achtergrondinformatie van het Aston Martin Aramco Formule1 team kent. Sophie Ackland (CHRO) vertelde tijdens de Total Talent Flow Summit in een gesprek met Martin Westerhof hoe de organisatie van het F1-team in korte tijd is opgeschaald van 200 naar duizend medewerkers. De schaarste aan specialisten is er ook in de Formule1-wereld, vertelt Ackland. “Er is veel concurrentie tussen teams die mensen bij elkaar weghalen. Het is zeer specialistisch werk, dus we moeten het doen met een kleine talentenpool. Gelukkig hebben wij een historie met mensen die lang bij ons blijven werken.” Werken voor een Formule1-team spreekt natuurlijk wel aan, dus zij krijgt veel sollicitaties binnen. In de zoektocht naar global talent werkt zij overigens samen met Circle8.

Niet alleen de circa 150 engineers, data-scientist, performance managers, etc. die de helft van het jaar meereizen over de hele wereld met het Formule1-circus horen bij het team. Dat geldt ook voor de medewerkers op de Engelse thuisbasis Silverstone. Ackland: “Wij moeten er als HR voor zorgen dat iedereen zich betrokken voelt bij het team. Friend and family-events, samen Kerst vieren – dat is belangrijk om ervoor te zorgen dat we dezelfde waarden delen. Het behouden van de eigen cultuur is een grote uitdaging als je in korte tijd zoveel moet opschalen in personeel. Daarom staat voor ons bij het aantrekken en behouden van personeel de culture fit op één.”