Faillissement door zzp-handhaving? Zo ver zijn we nog lang niet

Op 29 juli 2026 besteedde Nieuwsuur aandacht aan het personeelstekort in de gehandicaptenzorg. In de uitzending werd Jody Cath, bestuurder van SWZ zorg, geïnterviewd. Zij vreest voor het voortbestaan van SWZ Zorg wanneer de Belastingdienst gaat handhaven op schijnzelfstandigheid. Een faillissement van SWZ Zorg is voor Cath “een hele grote zorg”, waarbij zij opmerkt dat dit niet van vandaag op morgen zal gebeuren. De uitspraak van Cath wordt door Nieuwsuur vervolgens vertaald in de kop “Gehandicaptenzorginstelling waarschuwt voor faillissement bij zzp-boetes“.

Dat is dan net even iets te dik aangezet in vergelijking met wat Cath in het interview zegt.

In de gehandicaptenzorg worden zzp’ers ingezet. De Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland (VGN) schrijft in een reactie op de Nieuwsuur-uitzending dat zorgorganisaties worstelen met een duivels dilemma. “Blijf je werken met zzp’ers en loop je het risico dat de Belastingdienst komt met een naheffing en een boete? Of doe je dat niet, zie je af van de inzet van zzp’ers, en loop je het risico dat de continuïteit van de zorg onder druk komt te staan?”

De VGN wil dat de Belastingdienst bij de handhaving rekening houdt met dit dilemma. Dat is echter wishful thinking. Bij handhaving van welke fiscale wetgeving dan ook kan voor niemand een uitzondering worden gemaakt.

Inzet zorg zzp lastig

Inzet van zzp’ers in de (gehandicapten)zorg is zeker lastig. Illustratief is een uitspraak de Rechtbank Noord-Nederland van 8 maart 2022  Hierin overweegt de rechtbank als volgt.

“Naar het oordeel van de rechtbank leidt dit ertoe dat de zorgaanbieder, zowel op organisatorisch als op vakinhoudelijk gebied, uiteindelijk een bindende instructiebevoegdheid had. De rechtbank overweegt hierbij dat voor het bestaan van een gezagsverhouding voldoende is dat de zorgaanbieder bevoegd was om dergelijke instructies te geven. Dat eiseres bij het uitvoeren van haar werkzaamheden een grote mate van professionele autonomie had, doet aan die instructiebevoegdheid niet af.”

Te sterke woorden

Toch zijn “vrees voor voortbestaan” van zorginstellingen en “een duivels dilemma” wat mij betreft te sterke bewoordingen.

Er zijn nog helemaal geen aanslagen opgelegd. En als er aanslagen zouden worden opgelegd, dan is het maar de vraag of er ook boetes zullen worden opgelegd. Over het jaar 2025 is dat in ieder geval niet mogelijk.

Over 2026 worden geen verzuimboetes opgelegd, wel vergrijpboetes. Een vergrijpboete wordt echter niet “zomaar” opgelegd, dan moet er echt wel iets aan de hand zijn.

Bovendien kunnen zorginstellingen verschuldigde loonbelasting en premies volksverzekeringen verhalen op de voormalige zzp’ers, nu schijnzelfstandigen. De enige “schade” die resteert, zijn de premies werknemersverzekeringen.

• Lees meer: Handhaving schijnzelfstandigheid in 2026: wat wordt anders en wat niet?