Spanning op de arbeidsmarkt neemt af: voor het eerst meer werklozen dan vacatures

Voor het eerst in vier jaar zijn er meer werklozen dan openstaande functies. De dalende trend in het aantal vacatures zet gestaag door. Er zijn ook minder banen, hoewel de verschillen tussen sectoren groot zijn. In het derde kwartaal van 2025 waren er 33.000 zelfstandigen minder dan een kwartaal eerder.

Dat blijkt uit de meest recente cijfers van het CBS en vacaturesite Indeed.

Volgens data van vacaturesite Indeed lag het aantal vacatures half oktober 2025 zo’n 26 procent boven het niveau van 1 februari 2020, vóór de pandemie. Ten opzichte van een jaar geleden is het aantal vacatures echter met bijna 7 procent gedaald. Het vacatureniveau is het afgelopen kwartaal ten opzichte van het kwartaal ervoor met bijna 4 procent teruggelopen.

Ook in de voorgaande twee kwartalen was een lichte daling zichtbaar. “De afname van het aantal vacatures verloopt geleidelijk”, vertelt Stan Snijders, managing director van Indeed Benelux. “Elk kwartaal is de daling beperkt, maar opgeteld over het afgelopen jaar zien we toch een duidelijke beweging.”

Meer werklozen dan vacatures

Ook cijfers van het CBS laten een daling in het aantal vacatures zien. Volgens deze cijfers nam het aantal vacatures in het derde kwartaal van 2025 af met tweeduizend. Het aantal werklozen daarentegen nam met dertienduizend toe. De spanning op de arbeidsmarkt nam hierdoor af; voor elke honderd werklozen zijn er 97 openstaande vacatures. Voor het eerst in vier jaar zijn er minder vacatures dan werklozen.

Lees ook: ‘Zzp’ers zijn dé kans om openstaande vacatures te vervullen’

Aantal banen gedaald

Volgens het CBS daalde in het derde kwartaal het aantal banen met zevenduizend, een daling van 0,1 procent. Het aantal banen in de cultuur, recreatie en overige diensten daalde met elfduizend. In de ICT nam het aantal banen met vijfduizend af. Ook bij uitzendbureaus, in de handel, vervoer en horeca en in de zakelijke dienstverlening daalde het aantal banen (-4.000).

Vacaturegraad neemt af

In het derde kwartaal ontstonden er 356.000 nieuwe vacatures, dat is negenduizend meer dan in het tweede kwartaal. In totaal werden 358.000 vacatures vervuld, vierduizend meer dan een kwartaal eerder.

De vacaturegraad nam volgens het CBS het afgelopen kwartaal af van 44 naar 42. Dit betekent dat er per duizend banen van werknemers 42 vacatures open stonden. De bedrijfstak met de hoogste vacaturegraad bleef de bouw (79). Al langere tijd is de vacaturegraad in het onderwijs het laagst. In het derde kwartaal ging het om zestienduizend per duizend banen.

Verschillen per sector

Volgens cijfers van Indeed is de daling in vacatures het grootst in sectoren met veel digitaal of kantoorgericht werk, zoals data & analytics, marketing, banking & finance, administratie en human resource management.

Daarentegen laten sectoren zoals de bouw, architectuur, maatschappelijke dienstverlening, verpleging en hospitality & toerisme juist een toename zien. Het gaat voornamelijk om beroepen waarin fysiek werk en persoonlijk contact centraal staan. Vooralsnog zijn extra handen in die sectoren meer dan gewenst.

Top 5 dalers (Q3 2024 – Q3 2025)

Data & Analytics (–30%)
Marketing (–21%)
Administratieve medewerkers (–18%)
HR (–18%)
Banking & Finance(–16%)

Top 5 stijgers (Q3 2024 – Q3 2025)

Bouw (+13%)
Architectuur (+13%)
Maatschappelijke dienstverlening (+9%)
Verpleging (+8%)
Hospitality & Toerisme (+8%)

Lees ook: CBS: aantal zzp’ers daalt voor het eerst in jaren

Meer vast en flexkrachten, minder zzp’ers

Van de 9,8 miljoen mensen met betaald werk in het derde kwartaal waren er ruim 5,6 miljoen werknemers met een vaste arbeidsrelatie. Dat zijn er 37.000 meer dan een kwartaal eerder. Bijna 2,7 miljoen werknemers hebben een flexibele arbeidsrelatie, dit zijn er zevenduizend meer dan een kwartaal eerder. Het aantal flexkrachten daalde van het tweede kwartaal van 2023 tot en met het derde kwartaal van 2024 met ruim honderdduizend. Sindsdien nam het aantal flexkrachten weer toe met 34.000.

In het afgelopen kwartaal waren er ruim 1,5 miljoen zelfstandigen. Zij werken alleen als zelfstandige of hebben ook nog een baan als werknemers maar werken de meeste uren als zelfstandige. In het derde kwartaal van 2025 waren er 33.000 zelfstandigen minder dan een kwartaal eerder. Deze daling is met 22.000 het grootst onder zzp’ers. De daling van het aantal zzp’ers werd al ingezet in het eerste kwartaal. Dit is waarschijnlijk (deels) het gevolg van de strengere handhaving van de Wet DBA sinds 1 januari dit jaar.