CBS ziet aantal zzp’ers verder afnemen. Vooral minder hoogopgeleide zzp’ers.

In het afgelopen kwartaal waren er 13 duizend minder zzp’ers actief op de arbeidsmarkt, de zesde kwartaaldaling op rij. Dat meldt het CBS. Ook het aantal uren dat zelfstandigen werkten, daalde iets.

Het aantal zzp’ers daalt volgens de CBS-cijfers nu al zes kwartalen op rij, na jaren van groei. In het afgelopen kwartaal waren dat er 131 duizend minder dan in het vierde kwartaal van 2024. Dat was ook het moment waarop het handhavingsmoratorium op schijnzelfstandigheid werd opgeheven.

Naast een afkoelende economie is die handhaving naar alle waarschijnlijkheid de belangrijkste reden voor de dalende zzp-activiteit. Het CPB voorspelde twee jaar geleden dat het aantal zzp’ers vanwege die handhaving in 2025 en 2026 zou dalen met 130 duizend personen. Met nog een half jaar te gaan, is die voorspelling nu dus al uitgekomen.

De daling is de afgelopen zes kwartalen in alle sectoren te zien, maar gaat het hardst in de sectoren zorg, onderwijs (inclusief particulier onderwijs en sport) en handel en vervoer.

Het aantal zzp’ers dat eigen arbeid verricht daalt het hardst (-11% in anderhalf jaar tijd), maar ook het aantal zzp’ers dat producten verkoopt (en dus niets te maken heeft met de handhaving) daalt: -6%. De daling in het afgelopen kwartaal ligt wel iets onder de gemiddelde daling van de afgelopen zes kwartalen.

Vooral minder hoogopgeleiden

Uit de cijfers van het CBS blijkt dat de daling het grootst is onder zelfstandigen (met maar vooral zonder personeel) die werk doen op HBO/WO groep. Het totaal aantal gewerkte uren in die groep daalde met 10%.

Het aantal zzp’ers met eenvoudig werk bleef gelijk, net als de groep MBO/HBO (beroepsniveau 3 volgens de ISCO indeling).

KVK ziet wel groei

Afgelopen week liet de KVK weten wel een stijging van het aantal zzp’ers te zien. Door een weer stijgend aantal starters en een dalend aantal stoppers zag de KVK het aantal zzp’ers het afgelopen kwartaal met bijna 12 duizend toenemen.

De KVK meet het aantal ingeschreven zelfstandigen. Het CBS meet of die zzp’er ook het grootste deel van zijn of haar inkomen uit het zzp-schap verwerft. Dat verklaart de verschillen.

Uit de KVK-cijfers is wel op te maken dat er nog steeds het nodige optimisme en enthousiasme is over het zelfstandig ondernemerschap.

Meer flexcontracten, maar minder uitzendwerk

Naast 1,5 miljoen zelfstandigen (met of zonder personeel) hadden afgelopen kwartaal ruim 5,6 miljoen werknemers een vaste arbeidsrelatie. Dat zijn er 4 duizend meer dan in het eerste kwartaal.

Ruim 2,7 miljoen werknemers hebben een flexibele arbeidsrelatie. Het aantal flexwerknemers steeg daarmee voor het vierde kwartaal op rij.

Die stijging van het aantal flexwerknemers zit niet in uitzendcontracten, want het aantal banen bij en via uitzendbureaus daalde met 13 duizend ten opzichte van een kwartaal eerder.

Het totaal aantal banen (11,6 miljoen) lag sowieso wat lager (-8 duizend), na een stijging in het eerste kwartaal van dit jaar.

In het afgelopen kwartaal kwamen er in het openbaar bestuur 6 duizend banen bij en in de cultuur, recreatie en overige diensten 4 duizend. In de zakelijke dienstverlening nam het aantal banen met 6 duizend af, na een toename van 10 duizend banen in het eerste kwartaal.

Minder vacatures, minder werkloosheid

Zowel de werkloosheid als het aantal vacatures daalde in het afgelopen kwartaal.

Het werkloosheidspercentage daalde van 4,0 naar 3,9 procent. Deze lichte daling volgt op een periode waarin de werkloosheid geleidelijk toenam. In het tweede kwartaal van 2022 was nog 3,3 procent van de beroepsbevolking werkloos.

In het tweede kwartaal waren 396 duizend mensen werkloos. Dat zijn 17 duizend werklozen minder dan een kwartaal eerder.

Het aantal vacatures daalde in het tweede kwartaal van 2026 met 3 duizend en het aantal werklozen nam af met 17 duizend. Voor elke 100 werklozen zijn er nu 95 vacatures.

Aan het einde van het tweede kwartaal stonden er 375 duizend vacatures open, 3 duizend minder dan een kwartaal eerder. De daling van het aantal vacatures zet daarmee door. De meeste vacatures zijn te vinden in de zorg, de handel en de zakelijke dienstverlening. Deze drie bedrijfstakken zijn goed voor ruim de helft van alle openstaande vacatures.

Voor elke 100 werklozen zijn er nu 95 vacatures. Daarmee is de spanning op de arbeidsmarkt iets toegenomen, maar nog flink lager dan de piek van vier jaar geleden. In het tweede kwartaal van 2022 waren er nog 142 vacatures per 100 werklozen.