"Exploring the future of work & the freelance economy"

ZZP Keurmerk, waardevol of niet?

In menig huisgezin kwam er vroeger geen pan, trapje, spons of lakenpakket in huis als dat niet was voorzien van het logo dat iedereen kende: goedgekeurd door de Nederlandse Vereniging van Huisvrouwen. Dat logo maakte in de vijftiger jaren van de vorige eeuw een eind aan de vele slechte spullen op de markt voor huishoudelijke artikelen. Zonder een stempel van goedkeuring bleven inferieure zaken domweg onverkocht. Dat ‘goedgekeurd door-logo’ van de huisvrouwen bestaat in die vorm nu niet meer. In de loop der jaren is het instituut dat voor de keuringen zorgde geprofessionaliseerd en gefuseerd met soortgelijke instellingen tot het huidige Goedgekeurd Keurmerkinstituut. En die vereniging van huisvrouwen? Die bestaat ook nog en die houdt zich ondermeer bezig met de inhoud van de keuringseisen voor producten.
.
Inmiddels wemelt het van de keurmerken voor van alles en nog wat. Niet alleen voor producten, maar ook voor diensten en voor de personen die diensten verrichten. Nog steeds worden er nieuwe keurmerken gelanceerd, want je hebt er niet veel meer voor nodig dan een idee en een website. Voor het uitgeven van een keurmerk bestaan geen wettelijke regels. Veel gelanceerde keurmerken mislukken omdat er geen markt voor blijkt te bestaan, omdat de doelgroep er geen vertrouwen in heeft of omdat het bestaan ervan uiteindelijk een goed bewaard geheim blijft. Wie een keurmerk voor zijn product of dienst overweegt schrikt ook nogal eens terug voor de kosten die er mee samenhangen. Waarom zou je immers investeren in een keurmerk als je niet eens zeker weet of dat je klanten over de streep trekt.

Wie is de keurmeester?

Succesvolle keurmerken wekken bij klanten of kopers de indruk dat het gaat om een kwaliteitslabel waarvoor bepaalde eisen gelden en waarbij er ook toezicht is op het naleven van die eisen. Vaak zijn ze het initiatief van aanbieders; van bedrijven die producten of diensten extra willen aanprijzen. Een logo alleen is onvoldoende voor het nodige vertrouwen. Een keurmerk moet worden beheerd door onafhankelijke deskundigen die zorgen voor de kwaliteitszorg en die het niveau hoog houden. Een succesvol keurmerk kost dus geld, want er moet een eigenaar zijn die keurt, beheert, bewaakt en ook optreedt als dat nodig is. Inderdaad, je hebt al snel te maken met een dienstverlenend kantoor, een instelling dus met een website en een telefoonnummer. Daarmee is meteen verklaard waarom veel zzp’ers niet zo staan te trappelen om zelf een zzp-keurmerk in te voeren, hoewel ze zich best met een keurmerk willen onderscheiden. Dan kun je immers concurreren op kwaliteit.
.
Wat nu als anderen, bijvoorbeeld klanten, een keurmerk als eis willen gaan hanteren? Dan is allereerst de vraag wie de eigenaar van dat keurmerk wordt. Initiatieven zoals ZZP Erkend in de ICT , Legal, Finance, HR en Marketing beogen het uitdelen van een keurmerk aan zzp’ers waar al naar tevredenheid mee wordt gewerkt, maar de beoordelingscriteria liggen niet vast. Het is een wat vreemde figuur om een keurmerk voor zzp’ers te introduceren zonder dat de betrokkenen (als aanbiedende partij) invloed hebben op de weegfactoren of zelfs maar onderdeel uitmaken van het overleg er over. Dan is er natuurlijk helemaal geen sprake van controleerbare onafhankelijke en deskundige kwaliteitsnormen. Dan is het niets anders dan een organisatie van werkgevers/opdrachtgevers die zelf zzp’ers uit de markt willen filteren zonder dat ze gebruik hoeven te maken van dure bemiddelingsbureaus die geen garantie kunnen geven voor de kwaliteit van de zzp’ers die ze leveren. Dat is overigens ook veel zzp’ers een doorn in het oog, maar dat los je niet op met een keurmerk.

Onafhankelijk en gedragen door alle partijen

Een keurmerk is in dit geval pas een keurmerk als het wordt gedragen door alle betrokken partijen en wordt beheerd door een onafhankelijke en deskundige partij. Een echt keurmerk kan ook door zzp’ers als waardevol worden gezien als het de mogelijkheid biedt zich te onderscheiden op kwaliteit, als het een bijdrage levert aan scholingsvraagstukken en een impuls geeft aan het op peil houden van vaardigheden.
.
Natuurlijk zijn niet alle zzp’ers even goed. Er zijn goede, betere en uitmuntende. Voor slechte zzp’ers is er geen markt. Die verdwijnen in de praktijk vanzelf. En dat keurmerk? Dat is de moeite van het onderzoeken waard, maar dan natuurlijk wel met een volwaardige betrokkenheid van de zzp’ers zelf. Anders denk ik niet dat het de toegevoegde waarde krijgt die bij een echt keurmerk hoort.
Linde Gonggrijp was tussen mei 2008 en maart 2014 directeur van FNV Zelfstandigen. In die functie gaf ze leiding aan deze organisatie die de belangen behartigt van ruim 14.000 zzp’ers in de sectoren Diensten, Groen, Handel, ICT, Industrie, Vervoer en Zorg en was ze lid van de SER. Bekijk alle berichten van Linde Gonggrijp

3 reacties op dit bericht

  1. Linde,

    Interessant thema. Er lopen inderdaad nog al wat goudzoekers rond die met het introduceren van een keurmerk een leuke business proberen op te bouwen. Ik geef ze weinig kan. De markt (vraag/organisaties) zal het uiteindelijk bepalen.

    De tekenen uit het verleden voorspellen in ieder geval niet veel goeds voor dit soort initiatieven. Er zijn natuurlijk al registers/ keurmerken rond allerlei beroepen. Denk ook aan de OoA (organisaties adviseurs) of het IM-register (interim managers). Die laatste bestaat al sinds jaar en dag, nobel streven met een niet-commerciële insteek. Maar geen opdrachtgever die daar ooit naar vraagt bij een selectieproces.

    Aan het ‘informele’ keurmerk (referenties, navraag doen bij collega opdrachtgevers) wordt veel meer waarde gehecht. Dat past ook in het huidige tijdsgewricht, waarbij de ‘waarde’ die consumenten toekennen aan ‘autoriteit’ afneemt, en de waarde die ze toekennen aan de mening (al dan niet op internet) van bekenden of ‘peers’ groeit. Ook op dat vlak (peer review) zie je initiatieven op komen.

    Hugo-Jan

  2. Hierbij de reactie van ZZPerkend op het opiniestuk van Linde Gronggrijp over de inzet en het gebruik van het Keurmerk voor zzp’ers. Ik heb getracht de vragen (Q) en antwoorden (A) zoveel mogelijk te rubriceren.

    Q: Over de basis, het vertrouwen, misbruik en kosten:
    A: Het gebruik maken van een keurmerk, welke dan ook, is op basis van vrijwilligheid en moet een bepaald doel bieden, meestal een bepaalde vorm van zekerheid bieden, kijk naar de NVH. Keurmerken, zoals bijvoorbeeld de recent ontstane wildgroei bij keurmerken voor online winkelen en die weinig of niets toevoegen zijn geen lang leven beschoren, immers de potentiële ‘kopers’ hiervan zijn vaak mondige consumenten of kritische professionals. Deze kritische noot geldt zeker ook voor ZZPerkend.

    Q: Wie is de keurmeester? :

    A: ZZPerkend. Het interessante voor zzp’ers aan het initiatief van ZZPerkend is dat de deelnemende zzp-opdrachtgevers de procedure voor het verkrijgen van het Keurmerk betalen en de betrokken zzp’er alleen zijn juridische en fiscale status hoeft te uploaden.

    Q: Dan is allereerst de vraag wie de eigenaar van dat keurmerk wordt:

    A: ZZPerkend beheert de database, is dus juridisch eigenaar, maar: de betrokken Keurmerk-zzp’ers zijn de baas over hun Keurmerk en koppelingen.

    Q: Wat nu als anderen, bijvoorbeeld klanten, een keurmerk als eis willen gaan hanteren? Initiatieven zoals ZZP Erkend in de ICT , Legal, Finance, HR en Marketing beogen het uitdelen van een keurmerk aan zzp’ers waar al naar tevredenheid mee wordt gewerkt, maar de beoordelingscriteria liggen niet vast:

    A: ZZPerkend is beschikbaar open voor alle ondernemingen en instellingen én zzp’ers.

    Q; Het is een wat vreemde figuur om een keurmerk voor zzp’ers te introduceren zonder dat de betrokkenen (als aanbiedende partij) invloed hebben op de weegfactoren of zelfs maar onderdeel uitmaken van het overleg er over:

    A: Aan dit onderwerp hebben we veel tijd besteed.
    Ten eerste: de werkgevers/opdrachtgevers zijn met dit ZZPerkend initiatief gekomen. Als we alle belangrijke oorzaken voor dit initiatief, zoals kostenbeheersing brokers en risicobeheersing even laten, dan komt het werkelijke alibi naar boven: een groot aantal ondernemingen willen in de toekomst eigenlijk alleen nog maar tijd en energie investeren in ondernemen en niet in werkgeven. Zij willen het juiste talent op de juiste tijd op de juiste plaats tegen de juiste betaling. Kijk maar de ontwikkeling van de chip-industrie als werkgever. Ondernemingen snakken naar het duurzaam ontwikkelen van de zzp’er. De zzp’er wil eigenlijk precies hetzelfde en graag nog wat flexibiliteit als tegenprestatie. Ten tweede: waarom dan ZZPerkend niet vanuit de zzp’er? Er waren indertijd volgens LinkedIn 480 zzp-initiatieven/groepen. Webpagina’s vol met aanbiedingen voor zzp’ers voor verzekeringen, opdrachten etc. Tegen betaling. Er was begin 2010 niet één werkgeversinitiatief voor zzp’ers. Uiteindelijk is gekozen voor een volledig onafhankelijk ledenmodel van zzp-opdrachtgevers, zonder winstdoelstelling, waarbij de Keurmerk-zzp’ers de baas is over zijn/haar Keurmerk en de koppelingen en links. Verwijderen of laten slapen kan dus ook. Bij raadpleging van het Keurmerk krijgt de betrokken zzp’er onmiddellijk bericht wie hem of haar ‘bekijkt’. Ook zijn verdere instellingen mogelijk zoals het raadplegen na toestemming van de zzp‘er.

    Q: Dan is er natuurlijk helemaal geen sprake van controleerbare onafhankelijke en deskundige kwaliteitsnormen. Dan is het niets anders dan een organisatie van werkgevers/opdrachtgevers die zelf zzp’ers uit de markt willen filteren zonder dat ze gebruik hoeven te maken van dure bemiddelingsbureaus die geen garantie kunnen geven voor de kwaliteit van de zzp’ers die ze leveren. Dat is overigens ook veel zzp’ers een doorn in het oog, maar dat los je niet op met een keurmerk:

    A: ZZPerkend werkt aan een ISO en TÜF- certificering. De weinig toevoegende brokers/tussenpersonen en/of intermediairs zijn gedwongen hun meerwaarde naar de zzp-opdrachtgever en zzp’er te bewijzen. Dat komt de markt en de zzp’er ten goede. Soms zitten er vijf brokers/tussenpersonen en/of intermediairs tussen een zzp’er en de opdrachtgever, die vaak, daar door, niet eens de achtergronden van z’n ingehuurde zzp’er in kaart heeft.

    Q: Een keurmerk is in dit geval pas een keurmerk als het wordt gedragen door alle betrokken partijen en wordt beheerd door een onafhankelijke en deskundige partij:

    A: Dat is precies waar ZZPerkend voor staat!

    Q: Een echt keurmerk kan ook door zzp’ers als waardevol worden gezien als het de mogelijkheid biedt zich te onderscheiden op kwaliteit, als het een bijdrage levert aan scholingsvraagstukken en een impuls geeft aan het op peil houden van vaardigheden:

    A: Helemaal eens, maar in samenwerking en in volgorde. De focus van ZZPerkend ligt op het Keurmerk.

    Q: Natuurlijk zijn niet alle zzp’ers even goed. Er zijn goede, betere en uitmuntende. Voor slechte zzp’ers is er geen markt. Die verdwijnen in de praktijk vanzelf. En dat keurmerk? Dat is de moeite van het onderzoeken waard, maar dan natuurlijk wel met een volwaardige betrokkenheid van de zzp’ers zelf:

    A: ZZPerkend is stellig van mening dat een dergelijke betrokkenheid vanuit de zzp’ers bij de ontwikkeling van ZZPerkend een absolute waarborg tot succes van het Keurmerk is.

    Q: Anders denk ik niet dat het de toegevoegde waarde krijgt die bij een echt keurmerk hoort:

    A: Helemaal eens!

    Jacob Verschuur namens ZZPerkend (in oprichting)

  3. ZZP Erkend is Erkend en wel door ING bank las ik zojuist. Dan denk ik: vast niet voor niets. Maar we hebben het hier dan over de starter van de maand: Jacob Verschuur, bedenker van het keurmerk. Toen ik dat bericht las dacht ik: goed idee en dat iemand van zestig nog starter van de maand wordt….ook leuk. Maar ergens had ik geen goed gevoel bij het keurmerk. Teveel vanuit opdrachtgever geredeneerd en gebaseerd waarop? Daarom maar eens op nader onderzoek uit en kom aldus bij het artikel van Linda Gonggrijp. Dat verwoordt precies mijn onderbuikgevoel. Ik sta dus helemaal achter de inhoud, zowel v.w.b. de gedachte van een keurmerk, maar ook v.w.b. de tekortkomingen aan het huidige idee. Dank je wel! Goed verhaal.