"Exploring the future of work & the freelance economy"

Hilde Palland (CDA): ‘Verplichte aov voor zzp’ers is een stap in de goede richting’

Hilde Palland zit als Tweede Kamerlid voor het CDA bijna een jaar op het zzp-dossier. Zij wil vooral dat het arbeidsmarktbeleid duidelijker wordt en pleit voor een collectief sociaal stelsel voor alle werkenden. “We lopen achter op de ontwikkelingen van de arbeidsmarkt.” Een minimumtarief ziet ze er dit kabinet niet meer van komen

Tweede Kamerlid Hilde Palland (CDA) houdt zich op 29 mei precies een jaar bezig met het arbeidsmarktbeleid en zzp-dossier. De Overijsselse is van huis uit aanbestedingsjurist en gaf jarenlang advies aan onder andere gemeenten en schoolbesturen op het gebied van maatschappelijk vastgoed. Toen de wet DBA werd ingevoerd, werkte Palland zelf als zelfstandig ondernemer.

“Ik merkte terughoudendheid bij opdrachtgevers”, vertelt ze. “Sommige opdrachtgevers kwamen in eerste instantie tot de conclusie dat zzp’ers inhuren gewoon niet meer kon. Het was heel apart om dat zelf te ervaren.” 

Punthoofd van veranderende regels

Daardoor weet ze ook dat het arbeidsmarktbeleid duidelijker moet worden. “Als het kabinet onzekerheid kan wegnemen, zijn veel partijen daarbij gebaat. Zzp’ers, inhurende bedrijven en de economie als geheel. Tegelijkertijd moeten we de kwetsbare zelfstandige beschermen en bestaanszekerheid bieden.”

Het arbeidsmarktdossier is een behoorlijke puzzel, vertelt Palland. Dat heeft meerdere oorzaken: “Ten eerste bestaat ‘de zzp’er’ niet. Zelfstandigen werken in heel veel verschillende sectoren, onder verschillende omstandigheden en met verschillende perspectieven. De kwetsbare groep eruit filteren gaat dus niet zomaar.” 

Daarnaast is het arbeidsrecht enorm complex, vertelt het Kamerlid. “Door de jaren heen zijn er steeds regels bij gekomen, die later niet bleken te werken en werden gecorrigeerd met nieuwe wetten. Ondernemers krijgen een punthoofd van die continue verandering in regelgeving.”

Dat moet eenvoudiger, zodat werkgeverschap en zelfstandig ondernemerschap aantrekkelijk blijven. “De overheid moet opdrachtgevers en zzp’ers dus niet te zwaar belasten met administratieve lasten. Zij hebben ruimte nodig om te ondernemen.”

‘Werknemer, tenzij’

Duidelijkheid is dus belangrijk. Dat vindt ook de commissie Borstlap, die zich afgelopen jaar boog over de vraag hoe de regulering van werk eruit zou moeten zien. De commissie stelt drie ‘rijbanen’ voor: loondienst, flex (uitsluitend via uitzenden) en ondernemen. Als iemand eigen arbeid verricht tegen een beloning, is hij werknemer. Tenzij hij kan aantonen dat hij zelfstandige is. Deze ‘werknemer, tenzij’-benadering die de commissie voorstelt, krijgt veel kritiek van zzp-organisaties.

Palland begrijpt de weerstand, maar ze is het er niet mee eens. “Tegenstanders denken: ‘zie je wel, je mag geen zzp’er zijn’. Maar dat zegt Borstlap niet. In de technische briefing heeft hij zich behoorlijk genuanceerd. Het gaat erom dat zzp’er zijn een weloverwogen keuze is. De benadering is erop gericht de kwetsbare groep eruit te halen.”

De drie rijbanen zorgen voor meer overzicht, vindt ze. “In de bijlage van het rapport zat een overzicht van alle verschillende contractvormen die nu bestaan. Ontzettend ingewikkeld voor ondernemers. Daar gaan dan weer allerlei partijen tussen zitten, die zogenaamd ontzorgen maar eigenlijk een deel van de winst afpakken. Dat is onwenselijk.”

Collectief sociaal stelsel

Het CDA is voor een sociaal stelsel voor alle werkenden. In het verkiezingsprogramma heeft de partij het over een basisregeling waardoor alle werkenden bijdragen aan collectieve voorzieningen en er een beroep op kunnen doen. “Dat maakt het speelveld gelijk”, zegt Palland. “Je voorkomt dat een werkgever voor een zzp’er kiest omdat hij dan geen premies hoeft af te dragen. De keuze tussen een zelfstandige of een werknemer moet gebaseerd zijn op de aard van het werk, niet op kosten.”

Mensen moeten zelf kunnen bepalen op welke manier ze hun werk doen, vindt het CDA. “De tijd dat je 40 jaar bij dezelfde baas werkte, is voorbij. Misschien wil je wel zzp’er worden of ondernemerschap met een dienstverband combineren, bijvoorbeeld een paar dagen voor de klas in loondienst en daarnaast freelancen. Mensen hebben behoefte aan autonomie en willen gekend zijn in hun professionele handelen.” 

Stap voor stap

Dat zou volgens haar het beginsel moeten zijn van het arbeidsstelsel. “Op dit moment is ons systeem er nog totaal niet op ingericht om overgangen soepel te laten verlopen. We lopen achter op de ontwikkelingen. Met een collectieve basisregeling kun je soepeler schakelen.”

Zo’n hervorming van de arbeidsmarkt kan alleen geleidelijk, weet Palland. “Het kost tijd om een heel sociaal stelsel aan te passen. Op hoofdlijnen hebben we draagvlak voor zo’n verandering, maar het venijn zit hem nou net in de details.”

Ze noemt de verplichte aov uit het Pensioenakkoord ‘een stap in de goede richting’. Wat vindt zij van het voorstel voor de aov van de Stichting van de Arbeid? “De randvoorwaarden zijn goed, bijvoorbeeld dat je je huidige verzekering mag aanhouden en kunt bijverzekeren als je dat nodig vindt.”

Wet minimumtarief

Ze verwacht na de zomer een reactie van het kabinet op het voorstel voor de aov, maar de wet minimuminhuurtarief wordt waarschijnlijk een taak voor na de verkiezingen. CDA is positief over het doel van het voorstel. Palland: “Het doel is schijnzelfstandigen eruit filteren. Als dat kan met zo’n minimuminhuurtarief is dat een goed idee. Een minimum van 16 euro per uur is bovendien voor veel kwetsbare zzp’ers een flinke stap vooruit.”

Nadeel: de wet betekent meer administratieve lasten voor ondernemers. “Ik ben er wat dat betreft nog niet helemaal uit”, zegt ze. “Aan de ene kant hebben werknemers ook een minimumloon, daar hebben we ook een modus voor gevonden. Anderzijds zou het mooi zijn als we zo’n extra wet niet nodig hebben, maar via criteria kunnen bepalen wanneer iemand verkapt werknemer is.”

Maatwerk per sector

In dat geval is maatwerk nodig per sector, denkt het CDA-Kamerlid. “In een aantal sectoren zie je dat zzp’ers vaak afhankelijk zijn van één of twee opdrachtgevers, bijvoorbeeld in de journalistiek”, vertelt ze. “Daar moeten we een oplossing voor zoeken. Hun positie ten opzichte van de inlenende opdrachtgever moet sterker worden.”

Zzp’ers in sectoren waar geen problemen zijn, wil ze liever niet lastigvallen. “We zouden dit bijvoorbeeld kunnen oplossen met aan aanvullende criteria per branche, zoals in België. Wellicht kan zo’n branchespecifieke aanpak onderdeel worden van de webmodule.”

Coronacrisis

De online tool die duidelijkheid moet geven over de inhuur van zelfstandigen zou deze zomer klaar moeten zijn, maar de coronacrisis zorgt waarschijnlijk voor vertraging. Verandert de crisis ook het debat rondom de zzp’ers? Een heel grote verschuiving in het debat verwacht ze niet. Palland denkt dat de crisis vooral laat zien welke ondernemers het meest kwetsbaar zijn.

“De vorige crisis liet zien dat banken te weinig buffer hadden, nu zien we dat bij ondernemers in de breedste zin van het woord”, zegt ze. “Het is logisch en belangrijk dat zzp’ers steun krijgen, we helpen werkgevers tenslotte ook. Dit is geen conjuncturele dip maar een situatie die we nooit eerder hebben meegemaakt. Maar ik zag ook ondernemers die vanaf dag één riepen dat ze het niet zouden redden. Als je geen enkele klap kunt opvangen, ben je volgens mij niet zelfredzaam genoeg als ondernemer.”

5 reacties op dit bericht

  1. In dit artikel worden vele onderwerpen aangeraakt, maar nergens helderheid geboden. Wat is de visie? Ik pak er wat uit.
    Als het enthousiasme voor het rapport van de commissie Borstlap tekenend is, kan de zzp-er niets goeds verwachten uit Den Haag. Deze rapportage riekt naar bevoogding en beknotting. Vrij ondernemerschap geldt voor grote bedrijven of werkgevers, maar niet voor de kleine of startende ondernemer. Steun voor hen lijkt helemaal weg te vallen. Een kaalslag voor ondernemers.
    Een andere opmerking: “De overheid moet opdrachtgevers en zzp’ers dus niet te zwaar belasten met administratieve lasten. Zij hebben ruimte nodig om te ondernemen.”
    Deze stelling wordt direct onderuit gehaald in dit stuk door een verplichte aov op te leggen aan zzp-ers. De argumentatie ervoor is afwezig zo niet dun. Historisch perspectief ten aanzien van eerdere pogingen om een en ander te regelen (laatstelijk de WAZ) ontbreekt.
    Een andere opmerking gaat over de online tool. Deze schaamlap voor de falende overheid (wet DBA) voegt niets toe. De gebruikers zijn op zoek naar zekerheid. Zekerheid biedt het niet, want bindt niemand (het is een indicatie). Verder willen de gebruikers een bevestiging of hun relatie ook op een goede manier is vorm gegeven en ook dat biedt de tool niet.
    Kortom een nieuw kamer lid, dat eerst alle vragen nog moet verkennen. Is al een jaar bezig met ‘het dossier”. Een garantie voor ‘klepel’ maar zeker nog geen klok.

  2. Ik wil helemaal geen verplichte AOV. Kost alleen maar geld en je hebt er bijna nooit wat aan. Dit komt gewoon vanuit een communistisch denkbeeld, en ik wil helemala niet dat Nederland die richting op gaat.

  3. Daar gaan we weer….
    Laat deze dame eerst maar eens helder en duideijk definieren wat ze onder een ZZP-er verstaat.

  4. Wat een rommeltje wordt er toch van gemaakt. Al jaren moddert het voort, zonder enig resultaat. Een incompetente overheid. Intussen is er chaos, onduidelijkheid en onzekerheid voor zelfstandigen en hun opdrachtgevers.

    Ik zou persoonlijk eerder zijn voor “iedereen is zelfstandig, tenzij…”.

    Het hele dilemma ontstaat m.i. doordat de overheid moeite heeft de afdrachten te collecteren en controleren. Zorg gewoon dat iedereen daar zelf voor verantwoordelijk wordt, tenzij.. (bijvoorbeeld de werkgever de werknemer ontzorgt met allerlei voorzieningen en collectieve afspraken waarvoor de werknemer loon een premie betaalt).

    Dan wordt ook meteen aan veel mensen duidelijk dat een werknemer eigelijk niet meer is dan “een zelfstandige met een (vaak slecht) contract waarin afgesproken wordt voor langere tijd ergens arbeid uit te voeren”.

  5. Even geen COVID, echter risico van een ondernemer zit in de mindere tijden als er geen opdrachten kunnen worden vervuld. 1. dan moet je een spaarpotje hebben om bv een half jaar te overbruggen. Echter je kunt ook denken om toch iets van een WWpremie obv inkomsten af te dragen zodat je, wanneer je geen opdracht hebt, iets van een uitkering hebt na een bepaalde periode (bv 6 maanden). Borstlap begint goed met de 3 instromen dienstverband/ freelance/ ondernemer, geef dan ook de vrijheid voor ZZP’ers van “ondernemer tenzij”. En zorg voor minimum tarieven dat de onderkant niet wordt gebruikt. AOV lijkt me ook een noodzaak (ik ben vanaf de start als ZZP’er verzekerd), immers zo’n risico is klein dat het je overkomt echter als het gebeurt kun je als ondernemer moeilijk een lange periode overbruggen.