"Exploring the future of work & the freelance economy"
SLUIT MENU

Werkgevers, zzp’ers en intermediairs ontevreden over nieuwe conceptwet VBAR: ‘Bezwaren blijven overeind’

De nieuwe versie van de wet Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties en Rechtsvermoeden (VBAR) is nog steeds niet duidelijk genoeg, vinden werkgevers, zelfstandigen en zzp-bemiddelaars. ‘Door deze uitwerking ontstaat grote onzekerheid bij zowel opdrachtgevers als bij veel zelfstandigen. Dit kan niet de bedoeling zijn.’

Wanneer mag werk door een zzp’er gedaan worden? Vorige week werd het nieuwe conceptwetsvoorstel met criteria openbaar. Het nieuwe voorstel is slechts een beetje anders dan een eerder concept en daarom zijn werkgevers- en zzp-organisaties ontevreden, blijkt uit een rondgang van  ZiPconomy. Het voorstel kreeg namelijk een hoop kritiek tijdens de zogenaamde internetconsultatie en daar lijkt weinig mee gedaan.

Overeenkomsten en verschillen

Net zoals in de eerdere versie zijn de opdracht en de samenwerking met de werkgever het belangrijkst bij de beoordeling of iemand ingehuurd mag worden. Of de werkende zich over het algemeen gedraagt als ondernemer, kan bij twijfel doorslag geven. Maar dit criterium speelt slechts een kleine rol.

Anders dan in het eerste voorstel zijn ‘werkinhoudelijke instructies’ en ‘organisatorische inbedding’ nu samengevoegd onder de noemer ‘criteria die wijzen op werknemerschap’. Pas als er meer feiten zijn die wijzen op ‘zelfstandigheid’ tijdens de opdracht, mag iemand het werk als zzp’er doen.

Dat werkinhoudelijke instructies en organisatorische inbedding nu één geheel zijn, moet het geheel volgens voormalig minister van Sociale Zaken Karien van Gennip ‘meer in balans’ brengen. Van Gennip diende dit voorstel in. Haar opvolger Eddy van Hijum (Nieuw Sociaal Contract) kan het wetsvoorstel nog aanpassen, voordat hij het naar de Tweede Kamer stuurt.

Rechtsvermoeden van werknemerschap ‘maakt handhaving eenvoudig’

Het tweede deel van de wet is een ‘rechtsvermoeden van werknemerschap’. Daarin staat dat een iemand die ingehuurd wordt voor minder dan 33 euro per uur, eenvoudiger werknemersrechten kan opeisen. Vrijwel iedereen is het eens met deze maatregel.

“De meeste problemen met schijnzelfstandigheid doen zich voor aan de basis van de arbeidsmarkt, waar de onderhandelingspositie van werkenden soms erg zwak is”, schrijft woordvoerder Edwin van Scherrenburg namens werkgeversvereniging VNO-NCW en MKB-Nederland.

Hij verwijst naar het middellangetermijnadvies 2021-2025 voor de arbeidsmarkt van de SER. Dit advies van werkgevers- en werknemersorganisaties is de basis voor het nieuwe arbeidsmarktbeleid. “Daarin hebben we afgesproken dat de Belastingdienst zich vooral richt op de groep die onder het rechtsvermoeden valt. Dat maakt de handhaving stukken eenvoudiger.”

Werkgevers: ‘Eerdere zorgen en kritiek staan nog steeds’

Toch zijn de werkgevers nog niet tevreden over de VBAR. Van Scherrenburg: “Het concept wetsvoorstel VBAR regelt het rechtsvermoeden en de aanbevelingen van de SER en dat is goed. Tegelijk bevat het wetsvoorstel allerlei criteria die voor onduidelijkheid en onzekerheid in de markt gaan zorgen, vrezen wij. Onze eerdere zorgen en kritiek staan nog steeds.”

VNO-NCW en MKB-Nederland vrezen vooral dat de term ‘inbedding’ voor grote onzekerheid gaat zorgen. “Het is bijna onvermijdelijk dat iemand die zelfstandig werkt voor een bedrijf zich iets gelegen moet laten liggen aan de organisatie,” schreven ze al eerder. De werkgevers vinden het wetsvoorstel op dit punt ‘niet in lijn met het SER-advies’. “Door deze uitwerking ontstaat grote onzekerheid bij zowel opdrachtgevers als bij veel zelfstandigen. Dit kan niet de bedoeling zijn.”

Ook de AWVN is teleurgesteld. Woordvoerder Jannes van der Velde: “Dit wetsvoorstel even onduidelijk als het eerdere voorstel. Er is geen verschil tussen het oude en het nieuwe, het heet alleen anders, dus zullen dezelfde discussies losbarsten.”

VZN: ‘Ondernemerscriteria op persoonsniveau zouden de basis moeten zijn’

Ook de Vereniging Zelfstandigen Nederland (VZN) heeft dezelfde bezwaren als voorheen. “De wet is nog steeds onduidelijk, getuige ook de onrust die we alweer in de markt zien ontstaan”, zegt voorzitter Cristel van de Ven. “Bovendien gaat VBAR voorbij aan de essentie van het probleem. Er is geen onduidelijkheid over de definitie van een werknemer, maar doordat er afgelopen decennia meer verscheidenheid is ontstaan aan werkrelaties is de positie van deze werkenden vertroebeld.”

VZN mist een definitie van ‘zelfstandige’, zegt Van de Ven. “Om de positie van werkenden te verhelderen, moet er naast de bestaande definitie van werknemer ook een heldere definitie van zelfstandige komen. En juist die scherpe definitie missen wij. Duidelijke ondernemerscriteria op persoonsniveau zitten ver weggestopt in deze wet, terwijl ze juist de basis zouden moeten zijn.”

Intermediairs: ‘Gemiste kans’

Ook de branchevereniging voor intermediairs en brokers is kritisch. Sem Overduin (voorzitter van de Lobbywerkgroep) sluit zich aan bij de kritische reacties uit het werkveld van andere brancheverenigingen en zzp-organisaties. “Dit wetsvoorstel is inhoudelijk weinig anders dan het concept dat eerder ter internetconsultatie lag”, zegt hij. “Dat is een gemiste kans, omdat er veel goede en inhoudelijke reacties zijn ingediend.”

De Bovib betreurt dat er nog steeds weinig waarde wordt gehecht aan het ondernemerschap van de persoon zelf. “De ondernemerscriteria die toezien op de werkende zelf, zijn duidelijker en makkelijker te beoordelen”, zegt Overduin. “En duidelijke criteria, daar is juist behoefte aan bij zelfstandigen, intermediairs en opdrachtgevers.”

De Raad voor Interim Management, vertegenwoordiger van de bureaus voor interim-managers, sluit zich daar bij aan. Voorzitter Desiree Simons: “Er is een wet in voorbereiding die gebaseerd is op een onnauwkeurige en onvolledige inschatting van het aantal zelfstandigen en waarbij geen verschil gemaakt wordt tussen segmenten van zelfstandigen bij het hanteren van het begrip ‘schijnzelfstandigheid”. Onze arbeidsmarkt vraag om een toekomstbestendig en flexibel stelsel waarbij ondernemerschap een belangrijke voorwaarde is voor het draaiende houden van onze economie door beschikbaarheid van specialistische expertise en waarin mensen keuzevrijheid hebben in welke contractvorm zij dat doen.

Overduin hoopt dat de Raad van State en de kersverse minister Van Hijum nog met aanpassingen komen. Verder zal de Hoge Raad eind juli ook nog vragen beantwoorden over de casus Uber. Die antwoorden kunnen ook gevolgen hebben voor het wetsvoorstel. De vragen gaan namelijk over de rol van het ondernemerschap bij het beoordelen van een arbeidsrelatie en de manier waarop werkgevers de relatie van taxichauffeurs met het bedrijf moeten vaststellen.

FNV: ‘Schijnwerkgeverschap is het probleem’

Niet iedereen is ontevreden. Net zoals de voormalig minister van SZW, vindt FNV Zelfstandigen dat de omstandigheden van de opdracht de basis zouden moeten zijn. “Niet schijnzelfstandigheid, maar schijnwerkgeverschap is het probleem”, zegt Wim Arie van Zelderen, beleidsadviseur FNV Zelfstandigen. “Kwalificeren van arbeidsrelaties is complex, het is de primaire verantwoordelijkheid van de opdrachtgever of werkgever. Onze indruk is dat velen die verantwoordelijkheid niet nemen.”

De zzp-tak van werknemersvakbond FNV vindt het ‘verstandig’ dat de Belastingdienst vanaf 1 januari 2025 weer vaker gaat controleren welke arbeidsrelatie werkgevers hebben met de mensen die bij hen werken. “Sinds het handhavingsmoratorium hebben werkgevers steeds vaker werkenden als zzp’er voor hen laten werken terwijl er juridisch sprake was van werknemerschap”, zegt Van Zelderen. “Daardoor hebben deze werkenden zaken als pensioenopbouw en vakantiedagen misgelopen.”

Verder vindt FNV dat werkgevers loondienst weer aantrekkelijk moeten maken. Vooral voor bepaalde beroepen waar mensen nu vaak ten onrechte als zzp’er werken, zoals verpleegkundige, onderwijzer of communicatiemedewerker. “We roepen werkgevers op in gesprek te gaan met de mensen die bij hen werken en afspraken te maken over goede arbeidsvoorwaarden voor alle werkenden.”

10 reacties op dit bericht

  1. Dat FNV hierover mee mag praten is een gotspe. Waarom denken ze dat al die vakmensen zelfstandig zijn geworden? Niet omdat de FNV zo goed hun best voor ze deed.

    Dit debat is losgezongen van de realiteit. Een zzp’er moet elk uur verantwoorden en zich telkens opnieuw bewijzen voor zijn tarief en een contractverlenging. Een werknemer blijft lekker zitten waar die zit en juist de werkgever moet zich inspannen om van het contract af te komen.

    De verschillen zijn evident. Waarom nog kunstmatige criteria opstellen voor een non-existent probleem? Als iemand een factuur stuurt, dan is hij ondernemer, staat hij op de loonlijst dan is hij werknemer. Klaar. Punt. Lekker makkelijk.

    Wil je van je zzp’er af? Stuur hem nu naar huis, hij kan geen uur extra declareren. Hoe moeilijk kan het zijn?

    Of is het probleem de verzekeringspremies? Los dat op door het te verplichten. De verplichte AOV met opt-out, is een stap in die richting. Prima. Nu nog pensioen en klaar.

    Of was het probleem dat ze geen onregelmatige tijden willen werken, zoals in de zorg, en de vaste werknemers wel? Eis dat dan, stuur ze anders weg. Het is eigenlijk best makkelijk.

    Maar wacht. Dan komen ze niet meer. Dan willen ze niet meer. Voor dat geld.
    Dan zijn we nu bij de kern van de zaak. Kennelijk moet je vakmensen eens meer gaan betalen.

    De VBAR is een soort nationalisatie van zelfstandige werknemers, die het zat waren om voor weinig geld, nul carrierekansen en onbenullig management te werken.

    Denken ze nou echt dat ze die kikkers weer terug in de emmer kunnen krijgen?

    • helemaal eens . Waarom zit er überhaupt een vakbond aan tafel over een wet die ondernemers betreft. Het is alsof koeien worden gevraagd om mee te denken over wetgeving voor slagerijen. Die koeien zullen proberen zo min mogelijk slagers over te houden, maar of de economie daarmee gediend wordt is iets totaal anders.

      • Alsof je ex mag bepalen wie je nieuwe partner wordt.

        Het is volstrekt idioot.

        Je bent UIT dienst gegaan. WEG van de vakbond.
        En die gaan vervolgens bepalen waar je aan moet voldoen om weg te mogen blijven.

        Echt krankzinnig.

  2. Welk probleem probeert met nu op te lossen? Eigenlijk zijn dat er 3:
    – misbruik van de onderkant van de arbeidsmarkt
    – minder belastinginkomsten
    – minder premie-inkomsten van sociale voorzieningen.
    Misbruik wordt voorkomen met die ondergrens van 35€.
    De rest kan opgelost worden door minder aftrekposten voor ZZP-ers.
    Dus waarom zo ingewikkeld maken?

  3. Misschien een ideetje dat alle zzp’ers in de zorg zich vrijwillig terugtrekken en de hoge heren die dit verzonnen hebben, de diensten laten draaien??
    Kijken hoever ze gaan komen om alle diensten bezet te krijgen.????

  4. Waarom minder aftrekposten voor zzp-ers? Da’s niet terecht! Je hebt een eigen onderneming, moet alles zelf regelen en bekostigen, zoals diverse verzekeringen, accountant maar ook je pensioen. Een zzp-er betaalt zelf premie sociale verzekeringen en ook gewoon inkomstenbelasting, Da’s nogal een verschil met werknemers.

    • Precies Ann. Maar wat je dus wel merkt is dat deze wetgeving puur fiscaal gedreven is, dat de overheid denkt nog ergens geld te kunnen halen. Het gaat helemaal niet over ondernemerschap, de wensen van werkgevenden en werkenden, een flexibele economie waar kennis zich snel verspreidt over sectoren ipv mensen die vastzitten in contracten. Ik zou het heel onrechtvaardig vinden als onze fiscale lasten flink verhoogd worden, maar nog onrechtvaardiger als ik niet zou mogen werken zoals ik al 17 jaar doe en in de hiërarchie van een organisatie geduwd word waar ik naar de pijpen moet dansen van een incompetent management. Dan betaal ik liever wat meer belasting en laat me dan lekker als ZZP consultant werken. Ik ben ook als consultant véél beter doordat ik 20 bedrijven vanbinnen gezien heb versus als ik er maar 1 of 2 zou kennen. Dat is onderdeel van mijn ondernemerschap en professioneel profiel maar voor de minister telt dat dus niet. Ik heb geen goed woord over voor deze vrouw. Van NSC verwacht ik helaas niet veel meer. Omtzigt kwam vroeger op voor ZZP’ers maar die is ook gedraaid. Zoals op tig andere thema’s blijken zijn woorden weinig waard.

  5. Verpleegkudigen zijn zelfstandige beroepsbeoefenaren conform de wet BIG.
    Zij moeten werken conform de professionele standaarden die horen bij hun beroep. Dat moeten ze of ze wel of niet in loondienst zijn. Daar heeft geen ene manager iets over te zeggen. Ergo, ze werken autonoom. Inbedding is dus je reinste onzin.
    Zoals eerder opgemerkt, de leraren en zorgmedewerkers verlaten de zorg met name vanwege een slechte werk en privé balans. Altijd moeten komen bij roosterproblemen, want er is altijd wel uemand ziek.
    Dus kiezen ze voor zzp-erschap zodat men meer zeggenschap geeft over het eigen keren. Sat saar een orihskaartje aan hangt die de grootverdieners en bestuurders in de zorg en daarbuiten niet zint is een gevolg van de marktwerking die diezelfde lieden gebruiken om hun eigen inkomen nog steeds veel hoger te laten zijn dan die van de ministers.
    Het zijn altijd de lieden met de hoogste salarissen die vinden dat die ” daaronder” te duur zijn.
    Als alle zzp’ers in de zorg stoppen morgen is het over en uit…..maar ja dat is ook een bezuiniging. Zorg die niet geleverd wordt is niet declarabel. Dat de kwetsbare mensen daar de dupe van wordt interseert onze beleidsmakers niet want die zorgen wel voor zichzelf.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *