"Exploring the future of work & the freelance economy"
SLUIT MENU

Worden zzp’ers beoordeeld richting een dienstverband of vanuit zelfstandigheid?

Het is wachten op de nieuwe, aangepaste versie van de concept wet VBAR van minister van Gennip. Tegelijkertijd worden zorgorganisaties nu al bezocht door de Belastingdienst met de opmerking ‘inbedding = dienstverband’. De wens van zelfstandigen zelf is om vanuit het ondernemerschap benaderd te worden. Waar gaat het naar toe? Worden zzp’ers beoordeeld richting een dienstverband of vanuit zelfstandigheid?

VBAR, DBA controles en de Zelfstandigentoets

Het fiscaal kader zzp zorg is van de baan. Wat houden we over? In dit artikel bespreken we hoe de op handen zijnde wet VBAR, invloed heeft op de toegenomen DBA controles in de zorg. Daarnaast is de hoop van zelfstandigen zelf dat zij getoetst worden op hun ondernemerschap en niet ongewild verwezen worden naar een dienstverband. Het idee van de Zelfstandigentoets van Hans Baaij kreeg daarbij onlangs -terecht- wat landelijke aandacht.

Ministerie SZW: dienstverband als norm

Minister van Gennip werkt aan de opvolger van de wet DBA, de Wet Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelatie en Rechtsvermoeden (VBAR). Het eerste concept van deze opvolger van de wet DBA stelde inbedding en aansturing centraal. Als je werk doet dat vast onderdeel uitmaakt van de activiteiten van jouw opdrachtgever, dan behoor je het werk in een dienstverband uit te voeren. Dat is de gedachte. De minister heeft de afgelopen jaren geen geheim gemaakt van haar standpunt dat het vaste dienstverband ‘de norm’ is voor haar. Het eerste concept van de VBAR kreeg tijdens de internetconsultatie veel meer kritiek dan verwacht.

Zo waren werkgevers in de zorg de tegen concept zzp-wet van Gennip. Het maakt de inzet van zzp’ers bij ‘piek’ en ‘ziek’ onmogelijk en dat is nu precies waar zorgorganisaties wel behoefte aan hebben. De minister moest terug naar de tekentafel en het wachten is nu op een nieuw concept. In het Hoofdlijnenakkoord van het nieuwe kabinet viel te lezen dat er wordt gestreefd naar “meer vaste contracten voor werknemers. Daartoe wordt de wetsbehandeling van de Wet verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden (VBAR) … voortgezet.” De route van minister van Gennip wordt dus overgenomen door het nieuwe kabinet.

Belastingdienst: controle DBA, ‘inbedding = dienstverband’

Ook de Belastingdienst neemt het dienstverband als uitgangspunt als zij zzp zorg constructies controleert. De Belastingdienst voerde de handhaving van de wet DBA dit jaar op en de zorgsector wordt standaard verdacht van schijnzelfstandigheid. Op 1 januari 2025 krijgt de Belastingdienst alle ruimte om de handhaving van de wet DBA vorm te geven. Bijzonder daarbij is dat de Belastingdienst binnen de zorg nu alvast oordeelt in de lijn van de – niet aangenomen – wet VBAR. We krijgen signalen vanuit zorgorganisaties dat de boodschap vanuit de fiscus kort en krachtig is. ‘Het werk dat zzp’ers in de zorg doen is ‘ingebed’ binnen een zorgorganisatie, dús is er sprake van een dienstverband’

Een stellingname die tot veel onrust leidt binnen zorgorganisaties, pal voor de drukke zomerperiode. Veel tegenwerking krijgt de houding van de Belastingdienst niet van de ministeries van VWS en SZW, die PNIL juist in een vast dienstverband willen krijgen. Het wachten is op de eerste confrontatie tussen werkgevers in de zorg, zzp’ers en de Belastingdienst. Sinds het fiscaal kader zzp zorg is mislukt doordat de Belastingdienst de handen niet op elkaar kreeg, zijn werkgevers teleurgesteld en gaan zij hun eigen weg. De zorgkoepels adviseren hun leden (de zorgorganisaties) hoe zij de samenwerking tussen zzp’ers en zorgorganisaties verder kunnen professionaliseren.

Zelfstandigenorganisaties: duidelijke criteria voor zelfstandigheid

Zowel de ministeries als de Belastingdienst vertrekken vanuit het perspectief dat werkenden in een dienstverband thuishoren. Wat staat daar tegenover? Worden zzp’ers beoordeeld richting een dienstverband of kan het ook vanuit zelfstandigheid? Dat laatste is goed mogelijk, zo stellen zelfstandigenorganisaties. Via duidelijke criteria, zouden werkenden éérst langs de lat van ondernemerschap gelegd kunnen worden, voordat het dienstverband in beeld komt. Dit is een radicaal andere wijze van kijken dan de wet VBAR nu stelt en de vraag is of de belangenorganisaties een voet tussen de deur krijgen. 

Tot nu toe stonden zzp belangenorganisaties machteloos bij de nieuwe zzp-wet van minister van Gennip. Desalniettemin hopen de belangenbehartigers op een koerswijziging van de wet VBAR. Die koerswijziging is het niet langer beoordelen richting een dienstverband, maar vertrekken vanuit zelfstandigheid. Een duidelijke uitwerking van ondernemerscriteria zou helpen om vast te stellen of iemand zelfstandig ondernemer is. Via het vaststellen of iemand ‘onafhankelijkheid en zelfredzaam’ is, ‘verantwoordelijkheid’ neemt als ondernemer en een ‘bedrijfsbuffer’ aanlegt kan worden vastgesteld of iemand zelfstandig ondernemer is. Maar hoe check je dat precies? Daar heeft Hans Baaij een antwoord op.

Wat is de Zelfstandigentoets?

De Zelfstandigentoets is een test die bepaalt of een werkende aan de criteria van zelfstandig ondernemerschap voldoet. De zelfstandigentoets is ontwikkeld door Hans Baaij, een fiscaal jurist. Het doel van de test is om rechtszekerheid te krijgen als zelfstandig ondernemer. Als je voldoet aan de criteria binnen de zelfstandigentoets, dan word je gezien als zelfstandige en met rust gelaten. Ook is het met de test mogelijk om iemand als twijfelgeval of binnen dienstverband te beoordelen. Dat is de uiteindelijke bedoeling van de toets, maar zover is het uiteraard nu nog niet.

Dat het Financieel Dagblad (FD) onlangs aandacht had voor de Zelfstandigentoets, is een stap in de goede richting. Het artikel ‘Wie is zzp’er en wie niet? Deze fiscaal jurist bedacht een nieuwe test’ beschrijft dat de Zelfstandigentoets een ‘veel eenvoudigere’ werkwijze zou zijn dan vage termen als ‘inbedding’. De test ‘zou lijken op een sterk verbeterde versie van de oude Verklaring Arbeidsrelatie (VAR)’

Het artikel stelt dat ze “bij de Belastingdienst bekend zijn met de systematiek en positief reageerden“. De dienst zou inmiddels aangesloten zijn bij het groepje ontwikkelaars. “Vooral coalitiepartners VVD en BBB hebben eerder laten blijken moeite te hebben met de definities die nu in het concept wetsvoorstel VBAR staan. Volgens hen zou de strijd tegen schijnzelfstandigheid moeten beginnen bij de vraag wie ondernemer is.” Het is de hoop dat de Zelfstandigentoets daar een rol in kan vervullen. Binnen de Zelfstandigentoets is er ruimte voor sector specifieke criteria. Dit is een belangrijk onderdeel, omdat het maatwerk rondom een bepaalde sector mede bepalend kan zijn voor wel / geen zelfstandig ondernemerschap. Daarmee wordt de Zelfstandigentoets voor de zorg een mogelijk constructieve richting. Mits het de ruimte krijgt.

Lex Tabak is initiatiefnemer van ZZP-erindezorg.nl Hij volgt de ontwikkeling van professionals die vast, flex én zzp werken op de voet.Lex is sinds 2006 nauw betrokken bij de ontwikkeling van zzp'ers in de zorg. Als oud-verpleegkundige en ervaren zzp’er deelt hij kennis over wat er komt kijken bij het zzp-schap in de zorg. Daarnaast zet hij zich zo’n 15 jaar in voor de belangen van zzp’ers in de zorg.Naast zijn interesse in de ontwikkeling van zelfstandigen in de zorg, zet hij zich in voor de duurzame inzetbaarheid van zorgprofessionals. Dit doet hij in nauwe samenwerking met zijn netwerk. Bekijk alle berichten van Lex Tabak

2 reacties op dit bericht

  1. Ik werk al ruim 30 jaar als zelfstandig ondernemer met regelmatig grote projecten voor klanten als ik straks gedwongen wordt door de belastingdienst om in loondienst te gaan werken wordt ik als 62 jarige nergens meer aangenomen of alleen tegen minimum loon dit gaat dan betekenen dat ik of in de bijstand kom die ik waarschijnlijk niet krijg wegens het inkomen van mijn partner dus wordt het huis verkopen en proberen een huurwoning te krijgen enz. Begrijp de minister niet dat sommige mensen ook niet meer in loondienst willen of kunnen werken.

  2. Ik werk al ruim tien jaar als zzp er in de zorg
    Waarom ik deze keuze heb gemaakt om mijn vrijheid terug te krijgen over mijn rooster.
    Toen ik in loondienst was werd ik constant belast door ziekte op te vangen binnen het team waardoor de collega’s ook meer ziek werden .
    Nu ben ik in die tien jaar 4 keer ziek geweest door een griepje en werk ik met veel plezier vijf dagen per week.
    Ik vind dat ik als burger recht heb om een keuze te maken hoe ik wil werken deze keuze word mij door deze actie van mevrouw van Gennip ontnomen .
    Ik vraag toch ook niet aan mevrouw van Gennip of zij een buffer heeft opgebouwd in haar leven vind het schandalig dat de zzp er word weggezet als hand ophouden als ze ziek worden.
    Deze werkende doelgroep lost problemen op in de zorg maar levert geen problemen op zoals mevrouw van Gennip doet geloven.
    Er is al een groot tekort aan zorgpersoneel en laat ons samen met vast personeel en zzp’ers de zorg blijven leveren die kwetsbare mensen heel hard nodig hebben.en geen bed dagen en luierdagen omdat er geen personeel meer te krijgen is want dat gaat met deze betutteling van mevrouw van Gennip gebeuren .

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *