"Exploring the future of work & the freelance economy"

ZZP Manifest van ONL voor Ondernemers: meer duidelijkheid voor zzp’ers en opdrachtgevers.

Ondernemersorganisatie komt met zes punten als uitgangspunten in lobby naar nieuw wettelijke stelsel voor zelfstandige ondernemers.

ONL voor Ondernemers heeft een ZZP Manifest gelanceerd met zes kernpunten die de leidraad moeten zijn in hun gesprekken met met ambtenaren, politici, ondernemers en journalisten. “Zzp’ers horen weer ongestoord te ondernemen. Opdrachtgevers moeten weer ongehinderd opdrachten kunnen verlenen” zo licht de ondernemersorganisatie toe.

Er moet duidelijkheid komen vindt ONL. Het manifest is samengesteld op basis van de input van ondernemers en ONL partners, waaronder het ondernemerscollectief The Future Group. ONL pleit in het manifest voor onder andere voor een duidelijke wettelijke en fiscale positie voor zzp’ers, géén verplichte sociale zekerheid, géén verplicht pensioen en bescherming tegen de macht van grote bedrijven. “Dit vormt een groot gedeelte van onze lobbyagenda de komende maanden. Hier gaan wij vol op inzetten”, zo zegt ONL-voorman Hans Biesheuvel.

Wet DBA aanleiding

Belangrijke aanleiding voor het manifest is volgens hem onder andere de onduidelijkheid rondom de Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties: “De Wet DBA is ingevoerd in 2016 en na zes maanden eigenlijk on hold gezet. Het bestaat nog wel, maar wordt niet meer gehandhaafd” zo zegt ONL. De overheid wil uitbuiting van zzp’ers aanpakken, waarbij volgens ONL ten onrechte gesuggereerd wordt dat het om een groot deel van de zzp’ers gaat. De ondernemersorganisaties vindt dat het grootste gedeelte van de zzp’ers meegesleurd wordt door de ineffectieve aanpak van de overheid om de problemen op de lossen. Biesheuvel: “De stelling van ONL voor Ondernemers is altijd geweest: pak dat deel aan dat fout gaat, maar laat de rest van de zzp’ers met rust. Steeds meer mensen vinden autonomie en flexibiliteit belangrijk. Zij vinden die aspecten in het zelfstandig ondernemerschap. Deze mensen verdienen duidelijkheid en zekerheid, iets wat er in het huidige wettelijke stelsel niet is.”

Zes punten

Het manifest van ONL bestaat uit zes punten:

  1. Zzp’ers zijn ondernemers en verdienen helderheid en erkenning;
  2. Er komt een eigen wettelijke en fiscale positie voor zelfstandig ondernemers;
  3. Géén verplichte sociale zekerheid;
  4. Géén verplicht pensioen;
  5. Bescherming tegen de machtspositie van grote afnemers;
  6. Het moet makkelijk worden om (parttime) te ondernemen.

1. Zzp’ers zijn ondernemers en verdienen helderheid en erkenning.

Zzp’ers leveren een grote bijdrage aan de Nederlandse economie en zijn essentieel voor hun opdrachtgevers, zowel bedrijven als overheden. Zzp’ers zijn zelfstandig ondernemers die voor eigen rekening en risico ondernemen. Onduidelijkheid, het ontbreken van duidelijke wettelijke kaders en slecht passend beleid zoals bijvoorbeeld de Wet DBA hindert deze ondernemers onnodig. ONL vindt dat zzp’ers ondernemers zijn en zo behandeld moeten worden door de overheid en de Belastingdienst.

2. Eigen wettelijke en fiscale positie voor zelfstandig ondernemers.

Het huidige wettelijke stelsel is niet ingericht op de moderne flexibele arbeidsmarkt, waar zelfstandig ondernemerschap steeds belangrijker wordt. Arbeidsrelaties worden gekwalificeerd op basis van wettelijke kaders die honderd jaar oud zijn. Daarom moet het arbeidsrecht gemoderniseerd worden. Er moeten moderne toetsingscriteria komen voor de kwalificatie van arbeidsrelaties. Samen met de praktijk (opdrachtgevers en zelfstandig ondernemers) kunnen we de juiste criteria vaststellen. De overheid moet ook zorgen voor duidelijke definities van ondernemerschap, die onderkennen dat er verschillende typen zelfstandig ondernemers zijn.

3. Géén verplichte sociale zekerheid.

Zzp’ers zijn ondernemers en moeten zelf kunnen kiezen hoe ze hun sociale zekerheid inrichten. ONL is tegen verplichte sociale zekerheid voor zelfstandigen. Initiatieven zoals ONL Crowdsurance helpen zzp’ers hierbij. Het conditioneren van de zelfstandigenaftrek, door deze alleen toe te kennen als zzp’ers voorzieningen hebben getroffen rondom arbeidsongeschiktheid, is voor ONL bespreekbaar.

Het huidige sociale zekerheidsstelsel sluit niet aan bij de flexibele arbeidsmarkt. Werkenden wisselen vaker van werkgever, sector of gaan (parttime) als zzp’er aan de slag. De sociale zekerheden moeten gemoderniseerd worden om voor alle werkenden te passen. Keuzevrijheid is hierbij het uitgangspunt.

4. Géén verplicht pensioen.

Het uitgangspunt is dat zzp’ers niet verplicht zijn of worden om pensioen op te bouwen. Ondernemers zijn zelf goed in staat om de juiste keuzes te maken. Om een goede keuze te kunnen maken is het wel belangrijk dat er passende pensioenproducten en faciliteiten zijn die aansluiten op de wensen en behoeften van zelfstandigen. Zo creëer je échte keuzevrijheid.

5. Bescherming tegen de machtspositie van grote afnemers.

Grote afnemers hebben een te grote machtspositie ten opzichte van hun zzp-toeleveranciers en zzp-dienstverleners. Zelfstandig ondernemers verdienen meer bescherming, bijvoorbeeld door het afschaffen van het verpandingsverbod. De Wet Late Betalingen moet worden gehandhaafd, zodat ondernemers op tijd betaald krijgen en niet in de knel komen. Om opdrachten te krijgen zien zelfstandig ondernemers zich gedwongen om contracten te tekenen met onredelijke inkoopvoorwaarden en boetebedingen. Aan deze praktijken moet een eind komen.

6. Het moet makkelijker worden om (parttime) te ondernemen.

Ondernemerschap moet worden gestimuleerd in plaats van beperkt. Maatregelen die ondernemerschap beperken moeten van tafel. Een voorbeeld hiervan is het minimumtarief. Dit belemmert ondernemers in de culturele en maatschappelijke sector. Ook hindert het ondernemers die een business-case zien in lage tarieven (bijvoorbeeld om schaalvoordelen of marktaandeel te creëren). Verder moeten zelfstandig ondernemers worden beloond als zij de stap zetten naar het aannemen van personeel.

Veel mensen ondernemen parttime , soms naast een (goede) baan, soms naast een studie. Ook voor hen moet ondernemerschap lonen. ONL zet zich in voor vermindering van de administratieve lasten en een eerlijke toegang tot ondernemersfaciliteiten. Denk bijvoorbeeld aan een variabele zelfstandigenaftrek, gekoppeld aan het aantal gewerkte uren als zzp’er.

Hugo-Jan Ruts is 'editor-in-chief' en uitgever van ZiPconomy. Bekijk alle berichten van Hugo-Jan Ruts

6 reacties op dit bericht

  1. Helemaal mee eens deze keer. Dat is toch echt de insteek die beter bij de zzp-er past als de insteek vanuit de vakbonden. Vakbonden zijn voor werknemers, niet voor ondernemers.
    Ik denk wel dat ze ook moeten kijken naar de groep ondernemers die alleen op zzp-ers willen draaien, want dat verdringt de reguliere arbeidskracht. Ik kom bij bedrijven die voor hun normale arbeid alleen op zzp-ers draaien, en dat vind ik niet oké.
    Er zijn ook bedrijven die geen regulier personeel meer kunnen krijgen omdat werkkrachten alleen nog maar als zzp-er aan de lag willen om zo te ontlopen dat ze “zijtaken” moeten doen en mee moeten denken over het bedrijf, en zeer hoge tariefven dan kunnen afdingen. Dan denk ik dat bedrijven de handen ineen moeten slaan en een vuist maken tegen deze groep zzp-ers.

    • Ik ben het zeer oneens met “kijken naar de groep ondernemers die alleen op zzp-ers willen draaien, want dat verdringt de reguliere arbeidskracht.” Daar hoeft helemaal geen sprake van te zijn. Reguliere, beschikbare arbeidskrachten passen vaak helemaal niet in de beschikbare en gewenste (expert-) rollen.

      Ondernemen doe je op de voor jouw onderneming meest effectieve en efficiënte manier. Er is daarbij niets mis met de zogenaamde netwerkorganisatie, waarmee je zonder reguliere arbeidskrachten op je payroll, de meest flexibele, zogenaamde adhocratie bereikt. (een van de 7 configuraties van Mintzberg; simpele uitleg: https://www.toolshero.nl/verandermanagement/configuraties-van-mintzberg/).

      Met name organisaties die door IT en of innovatie worden gedreven en door de wens (= eis van de markt) om zeer flexibel te zijn, zijn hier bij gebaat. Die kunnen vaak niet uit de voeten met (een groot aantal) ‘reguliere arbeidskrachten’ die wel op de payroll staan, veel kosten (bruto bruto) en vaak relatief niet genoeg opleveren omdat hun expertise slechts tijdelijk of in sprints etc. gewenst is.

      Het onderliggende probleem is m.i. dan ook dat diegenen die beslissen over wet- en regelgeving omtrent zzp’ers op onze arbeidsmarkt, onvoldoende beseffen dat als Nederland zo graag innovatieve bedrijven de ruimte geeft, zzp’ers of andersoortige interim professionals, van groot belang zijn om onze organisaties wendbaar en innovatief te maken en te houden. Als dit niet wordt gezien, dan heeft iedereen díe werkt straks inderdaad een vaste baan, hoera!, maar dan is de werkloosheid daarnaast enorm omdat onze concurrentiepositie, flexibiliteit en innovatief vermogen weg zijn gereguleerd. ‘Penny wise, pound foolish’ is deze opstelling van kortzichtig, links Nederland in mijn ogen.

    • Beekers vat mooi samen waar de twee probleem gebieden zitten bij de zzp’ers:

      Aan de onderkant, waar werkgevers goedkope zzp’ers inzetten voor regulier werk, waardoor werknemers geen kans meer hebben op een baan of zelfs hun baan kwijtraken.

      Aan de bovenkant, waar schaarste is aan bepaalde kennis en vaardigheden en waar de zzp’ers die deze kennis hebben handig gebruik maken met maximale tarieven, en ook reguliere arbeid verrichten.

      Aan de onderkant is een kwalijke zaak, maar aan de bovenkant is gewoon slim van die zzp’ers natuurlijk, kan je ze niet kwalijk nemen. Wel moeten ze zorgen dat ze zich ook als.ondernemer profileren, niet als werknemer met ondernemers faciliteiten.

      Interim managers bezitten meestal geen bijzondere kennis of vaardigheden die zouden bedrijven prima kunnen vervangen door managers met een normaal (goedbetaald) arbeidscontract, geeft ook meer commitment.

  2. Ik lees een paar mooie reactie hierboven. Ik zou als aanvulling op de 6 punten in dit manifest mee willen geven dat sommige dingen op zichzelf misschien overbodig kunnen zijn. Zoals het urencriterium is achterhaald. ondernemers denken vaak niet in uren. Daarom zou ik pleiten voor het afschaffen van dit soort regeling(en).

    Daarvoor in de plaats komt een basisinkomen, dat is het belangrijkste. Door een basisinkomen in te voeren kan iedereen ondernemen. Hierdoor worden ook zelfstandige beschermd en kunnen ze ook bij niet tijdige betaling of een verlies van inkomen hun voortbestaan garanderen.

    We vereenvoudigen het belastingsysteem zodat werken ook daadwerkelijk loont. Dit geldt overigens voor zelfstandige en mensen in loondienst. En alle varianten die daartussen zitten (van de student /mantelzorger tot de hybride werkende).

    Wat betreft de verplichte pensioenen en verzekeringen. Hiervoor kan er een deltaplan opgesteld worden zoals we nu de mogelijkheid hebben tot de FOR. Ik ben zelf geen voorstander van verplichtingen maar in dit systeem maakt het mogelijk om automatisch en gemakkelijk te sparen (fiscaal voordelig) voor pensioen of andere tijden van verlies van inkomen. Er wordt nog steeds keuzevrijheid geboden en alle vormen van arbeid hier gebruik van kunnen maken. Dit geldt dan ook voor loondienst en is er dus een level playing field.

    Ik zou het leuk vinden om met ONL in gesprek te komen. 0624444981 of mail mij op info@werkvierentwintig.nl

  3. Eindelijk bijna 100 punten. Alleen de opmerking van “Het conditioneren van de zelfstandigenaftrek, door deze alleen toe te kennen als zzp’ers voorzieningen hebben getroffen rondom arbeidsongeschiktheid, is voor ONL bespreekbaar.” is alleen bespreekbaar als de voorwaarden en kosten fatsoenlijk zijn. Zo als ze nu worden aangeboden denk ik er nog niet eens. Ik vraag me zelfs af of dat er iemand ooit gebruik van heeft kunnen maken :(.

  4. Goed stuk waarin ook heel duidelijk wordt gemaakt dat arbeid in de huidige economie van de 21e eeuw vraagt om nieuwe en vooral meer flexibele regels. We kijken maar arbeid nog steeds te veel met de bril van de 20 eeuw. De invloed van grote ondernemingen is in Nederland nog steeds overheersend. Het wordt tijd voor een nieuwe Stichting voor de Arbeid waarin (veel) meer invloed komt voor zelfstandigen.