Oude reflexen en blinde vlekken zetten zelfstandigen buitenspel in de Haagse Polder.

Linde Gonggrijp door
2 reacties

Wie zich afvraagt hoe Nederland er sociaal economisch voor staat, moet in zijn zoektocht naar antwoorden toch ergens het bestaan van honderdduizenden zelfstandig ondernemers tegenkomen. Toch slaagden minister van Sociale Zaken Lodewijk Asscher en SER-voorzitter Wiebe Draijer er vorige week in om bij een lezing over ‘Nederland Nu: de sociaal economische staat van Nederland’ de […]

Wie zich afvraagt hoe Nederland er sociaal economisch voor staat, moet in zijn zoektocht naar antwoorden toch ergens het bestaan van honderdduizenden zelfstandig ondernemers tegenkomen.

Toch slaagden minister van Sociale Zaken Lodewijk Asscher en SER-voorzitter Wiebe Draijer er vorige week in om bij een lezing over ‘Nederland Nu: de sociaal economische staat van Nederland’ de groep zzp’ers volledig over het hoofd te zien. Als excuus mag misschien gelden dat hun vizier gericht is op het tot stand brengen van overleg tussen werkgevers, werknemers en kabinet over een sociaal akkoord; maar dat maakt het eigenlijk nog een beetje treuriger, want is een sociaal akkoord alleen een werkgevers-werknemers ding?

Oude reflexen en blinde vlekken zorgen er telkens weer voor dat een steeds grotere groep mensen die er voor heeft gekozen om het inkomen op een andere manier te vergaren dan in de rol van werknemer, domweg buiten beeld blijft bij het nadenken over het inrichten van de arbeidsmarkt en de sociale zekerheid van de toekomst.

Hervorming

De hervorming van de arbeidsmarkt is via de opkomst van honderdduizenden zelfstandigen zonder personeel al een tijdlang onderweg. Zij zijn verreweg de belangrijkste verandering in de sociaaleconomische staat van Nederland van de afgelopen tien jaar. Zij zijn het die maximaal flexibel zijn en zij zorgen voor de flexibele schil, die zo belangrijk is voor het kunnen meebewegen van bedrijven met de conjunctuur.

Cao’s & beloning

Zij zijn het die niet (meer) zitten vast gebeiteld in een onwrikbare cao-cultuur en afsprakenstelsels die slechts een relatie hebben met het verleden en niet met de economische toekomst. Zij laten zien dat je door ondernemend je kennis en vakmanschap te exploiteren óók een volwaardige rol op de arbeidsmarkt kunt vervullen. Zij bieden perspectief voor werknemers die de wijze waarop ze werken anders willen inrichten en die ook de stap naar een rol als zelfstandige ondernemer overwegen.

Maar daar worden ze niet voor beloond door politici en beleidsmakers die wel zeggen dat ze juist zoveel prijs stellen op een flexibele opstelling van ondernemende werkenden, maar die niet willen investeren in wat voor die groep belangrijk is. Sterker nog; de fiscale voorzieningen die er voor zelfstandigen zonder personeel zijn liggen onder vuur. Het lijkt zelfs niet ondenkbaar dat er een ‘sociaal akkoord’ wordt gesmeed waarin het bestaan van honderdduizenden die een eigen rol vervullen op de arbeidsmarkt domweg wordt genegeerd.

Lobby

Lobbyactiviteiten voor zelfstandigen blijven daarom belangrijk. De regering erkent het belang van zelfstandig ondernemers voor de economie onvoldoende. Om de belangen van zelfstandigen op de kaart te zetten en diverse belangrijke dossiers als zelfstandigenaftrek , kredietverstrekking en hypotheken, pensioenen en aanbestedingen onder de aandacht van de regering te blijven brengen, is samenwerking tussen de verschillende belangenorganisaties voor zzp’ers onontbeerlijk.

Alternatief voor VAR

Een recent voorbeeld is het alternatief voor de VAR. FNV Zelfstandigen, PZO, Stichting ZZP Nederland en Zelfstandigen Bouw vinden dat het voorstel van de VAR-webmodule nog steeds alle nadelen van het huidige systeem in stand houdt. Schijnzelfstandigheid wordt niet tegengegaan en ondernemerschap wordt onvoldoende gestimuleerd. Daarom hebben de vier zzp-organisaties een alternatief naar de Minister gestuurd; het Bewijs van Ondernemerschap. Door dit samen te presenteren staan we sterk. Kortom, we geven inhoud aan datgene dat ons wél aansprak in wat Lodewijk Asscher in zijn toespraak in het SER-gebouw zei: “Met elkaar komen we er zeker uit.”

Wie zich afvraagt hoe Nederland er sociaal economisch voor staat, moet in zijn zoektocht naar antwoorden toch ergens het bestaan van honderdduizenden zelfstandig ondernemers tegenkomen.

Linde Gonggrijp

Over Linde Gonggrijp

Linde Gonggrijp was tussen mei 2008 en maart 2014 directeur van FNV Zelfstandigen. In die functie gaf ze leiding aan deze organisatie die de belangen behartigt van ruim 14.000 zzp’ers in de sectoren Diensten, Groen, Handel, ICT, Industrie, Vervoer en Zorg en was ze lid van de SER.

Bekijk meer artikelen van Linde Gonggrijp >

Reacties

  1. Linde je zegt het prachtig: ‘…. een onwrikbare CAO-cultuur en afsprakenstelsels die slechts een relatie hebben met het verleden en niet met de economische toekomst’. Want die economische toekomst betreft voor een belangrijk deel de diensten- en kenniseconomie. De economie waar professionaliteit en creativiteit een grote rol spelen en waar veel projectmatig gewerkt wordt en steeds meer met zelfstandige professionals ingezet worden. Als ik politici of vakbondsmensen hoor praten over flexibiliteit gaat het nooit over deze groep of dit deel van de economie maar lijkt het alleen te gaan over de misstanden aan de onderkant van de ZP-markt of de toenemende weerzin van werkgevers om medewerkers een vast contract te bieden. Dat komt omdat we in Nederland veel te ver zijn doorgeschoten met de bescherming van werknemers en denken dat er maar één andere groep actief is in die economie: de werkgevers. En daar hoort dan ook nog het beeld bij van de grote onderneming die er steeds minder zijn in Nederland. Maar het is natuurlijk wel heel efficiënt en effectief voor de overheid om belastingen en sociale premies via die werkgever te innen. Dat we daarbij een heel overleg-circus hebben opgetuigd waar een hoop mensen hun inkomen en status aan ontlenen maakt veranderen nog lastiger. De onwil om de zaken voor ondernemende professionals goed te regelen zien we goed terug bij de opzet en uitvoering van de VAR-regeling. Het is daarom fantastisch dat FNV Zelfstandigen, PZO, St. ZZP Nederland en Zelfstandigen Bouw het voortouw hebben genomen en met een goed voorstel komen voor een alternatieve regeling die helderheid schept en misstanden voorkomt. Ik ben heel benieuwd naar de reactie van onze politici en beleidsmakers en hoop dat het besef in Nederland doordringt dat je ondernemers niet kunt dwingen om mensen ‘werk te geven’ als de condities van deze ruil stroken met het belang van de organisatie.

  2. Helder statement. De hervorming is al lang gaande. De zelfstandige als sociale partner. Toch is er ook de grote groep van tijdelijke arbeidscontractanten. Hoe noemen we die? Die valt ook overal tussen. Er zijn al grote groepen die een aantal keren achter elkaar een tijdelijke arbeidsovereenkomst krijgen. Vervolgens een paar maanden geen overeenkomst krijgen en daarna weer opnieuw beginnen met tijdelijke contracten. Komt veel voor in de grote groep MKB bedrijven. Hoe gaan we deze groep noemen? Heeft ook nauwelijks vangnet. Is aangewezen op eigen spaarvermogen om dips op te vangen. Doet ook nauwelijks wat aan pensioen opbouw en arbeidsongeschiktheidsverzekering. Deze groep wordt veelal niet gezien als ondernemend, maar heeft wel veel karaktertrekken van de groep zelfstandigen.
    We zullen naar een nieuwe opzet van ons begrip arbeid en het daarbij behorende sociale stelsel moeten komen om de verschillende groeperingen te accommoderen.