Maandelijkse archieven: november 2026

Veel ex-zzp’ers vinden snel ander werk, vaak in een andere sector

Geplaatst 2 november 2026 door ZiPredactie

Medio 2026 waren er ongeveer 131.000 zzp’ers minder dan eind 2024. In dat laatste jaar bereikte het aantal werkenden met een zzp-baan als belangrijkste baan een piek van bijna 1,3 miljoen. Sindsdien beginnen minder mensen voor zichzelf en stoppen juist meer zelfstandigen. Volgens een analyse van De Nederlandsche Bank (DNB) vinden de meesten relatief snel ander werk. De afname van het aantal zzp’ers leidt dan ook niet tot een vergelijkbare toename van de werkloosheid, maar vooral een verschuiving binnen de arbeidsmarkt.

Ex-zzp’ers vinden vaak snel een nieuwe baan

Meer dan de helft van de zelfstandigen die stoppen, heeft binnen een kwartaal alweer betaald werk. Ongeveer een derde stroomt door naar een vaste baan of een baan met uitzicht op een vast contract. Een vergelijkbaar grote groep vindt flexibel werk. Daarnaast kiest een deel voor ondernemerschap met personeel. Slechts zeven procent van de voormalige zzp’ers wordt werkloos. Dat aandeel is vergelijkbaar met dat van voorgaande jaren.

Voor DNB is die beweging relevant vanwege het aanpassingsvermogen van de Nederlandse economie. Wanneer werkenden relatief gemakkelijk ander werk vinden, kunnen bedrijven zich beter aanpassen aan veranderingen in de vraag. Arbeid kan daardoor verschuiven naar plekken waar deze het productiefst wordt ingezet.

Bijna de helft wisselt van sector

Opvallend is dat veel voormalige zzp’ers niet simpelweg hetzelfde werk in loondienst gaan doen. Bijna de helft van degenen die ander werk vinden, komt in een andere sector terecht. Relatief vaak gaat het om zorg en welzijn, overheid en onderwijs, en handel, vervoer en horeca.

Ook op beroepsniveau is er beweging. Bijna 40 procent van de voormalige zzp’ers werkt een kwartaal later in een andere beroepsgroep. Dat wijst op een aanzienlijke mobiliteit tussen verschillende delen van de arbeidsmarkt. Wel plaatst DNB een kanttekening bij de cijfers. Een verandering van sector of beroepsgroep betekent niet noodzakelijk dat iemand inhoudelijk heel ander werk is gaan doen. De verschuiving kan deels samenhangen met de manier waarop werkzaamheden voor en na de overstap worden geregistreerd. De cijfers laten ook niet zien hoe inkomen, productiviteit of arbeidsvoorwaarden zich na de overstap ontwikkelen.

Eerste daling van het aantal zzp’ers in ruim twintig jaar

De afname van het aantal zelfstandigen zonder personeel doorbreekt een langdurige trend. Meer dan twintig jaar groeide deze groep vrijwel onafgebroken. Medio 2026 had ongeveer 12 procent van de werkzame beroepsbevolking een hoofdbaan als zzp’er. Volgens DNB hoeft een daling van het aantal zzp’ers niet automatisch te betekenen dat de arbeidsmarkt minder flexibel wordt. Zelfstandigen vervullen een economische functie doordat zij bedrijven flexibiliteit bieden en zichzelf als werkende autonomie. 

Rol handhaving op schijnzelfstandigheid niet vast te stellen

De afname van het aantal zzp’ers valt samen met het einde van het handhavingsmoratorium op schijnzelfstandigheid op 1 januari 2025. Sindsdien controleert de Belastingdienst weer actief op de juiste kwalificatie van arbeidsrelaties. Of de strengere handhaving de belangrijkste oorzaak is van de daling, kan DNB op basis van de onderzochte cijfers niet vaststellen. De gegevens bevatten geen informatie over de redenen waarom zelfstandigen stoppen.

Wel ziet DNB relatief veel beweging tussen zelfstandigheid en werknemerschap in sectoren waar schijnzelfstandigheid regelmatig onderwerp van discussie is. Het gaat onder meer om de zorg, bouw, facilitaire dienstverlening en zakelijke dienstverlening. Die samenhang is echter geen bewijs dat de handhaving de overstap veroorzaakt. Andere factoren kunnen eveneens een rol spelen.

Arbeidsmobiliteit als graadmeter

Voor DNB is een belangrijk inzicht dat de afname van het aantal zzp’ers gepaard gaat met aanzienlijke arbeidsmobiliteit. Die mobiliteit kan bijdragen aan een betere verdeling van arbeid over de economie en kan arbeid terechtkomen op plekken waar dit het meest nodig is. Werkenden vinden een andere plek op de arbeidsmarkt, terwijl bedrijven zich kunnen aanpassen aan veranderende omstandigheden. De cijfers geven daarmee inzicht in het aanpassingsvermogen van de Nederlandse arbeidsmarkt.

 

 

Geplaatst in Toekomst van Werk | Tags , , | Laat een reactie achter

Staffingbedrijven schrijven volop over AI-agents, maar nauwelijks over AI-governance

Geplaatst 2 november 2026 door ZiPredactie

Kunstmatige intelligentie staat al jaren hoog op de agenda van de grote staffingbedrijven, maar het gesprek over de toepassing daarvan verandert. In jaarverslagen gaat het steeds minder over AI in algemene termen en steeds meer over AI-agents, specifieke toepassingen en de risico’s die daarbij horen. Eoghan Doherty, research analist bij Staffing Industry Analysts (SIA), analyseerde de jaarverslagen van twintig van de grootste beursgenoteerde staffingbedrijven wereldwijd. Hij ziet ook een opvallend gat: over AI-governance zwijgen de meeste verslagen nog grotendeels.

Zeven jaar jaarverslagen

Doherty baseert zich op SIA’s Listed Staffing Company Trends Analysis. Die analyseert de woordkeuze in de jaarverslagen over de jaren 2019 tot en met 2025. De term ‘artificial intelligence’ kwam in de verslagen over 2025 iets vaker voor dan een jaar eerder, en drie keer zo vaak als in 2019. Van afnemende belangstelling is dus geen sprake. Het AI-gesprek in de branche ‘verliest geen vaart, het ontwikkelt zich’, schrijft Doherty.

Die ontwikkeling zit vooral in agentic AI: systemen die niet alleen informatie leveren, maar zelfstandig taken uitvoeren. SIA telde de begrippen in 2025 voor het eerst. ‘Agentic’ kwam 32 keer voor, ‘AI-agent’ 17 keer. Adecco gebruikt beide het vaakst, wat volgens Doherty wijst op de ambitie om agents op grote schaal in te zetten. Het concern verwacht dat agentic AI eind 2026 meer dan de helft van de omzet van het wereldwijde bedrijfsonderdeel Adecco aandrijft.

AI in de hele keten

Ook andere bedrijven zetten AI breder in dan alleen sourcing en matching, beschrijft de SIA-analist. Het Indiase Quess gebruikt AI in alle processen rond de flexkracht. Productiviteitstools voor recruiters moeten het high-volume uitzendwerk verbeteren, terwijl AI-sourcing en matching het professionele segment ondersteunen. Het bedrijf noemt dat samenwerking tussen mens en AI.

Kelly integreert AI eveneens in zijn dienstverlening, maar ziet ook een keerzijde. Als technologie steeds meer kenniswerk overneemt, kan de vraag naar menselijke arbeid in sommige segmenten dalen. Tegelijk kunnen nieuwe functies juist nieuwe vraag opleveren. Het Britse SThree wil AI inzetten om compliance te bewaken en zwakke interne controles op te sporen, maar waarschuwt ook voor cyberdreigingen en datalekken via ongecontroleerde AI-omgevingen.

Opvallend is verder dat ‘platform’ in 2025 de sterkste stijger was onder de technologietermen, met 28 procent meer vermeldingen. ‘Technology’ en ‘digital’ werden juist iets minder vaak genoemd. Volgens Doherty richten bedrijven zich steeds meer op concrete producten en dienstverleningsmodellen.

Risicotaal blijft achter

Voor het eerst keek SIA ook naar begrippen rond technologierisico’s. ‘Data protection’ was in 2025 met 208 vermeldingen de meest gebruikte term, gevolgd door ‘cybersecurity’ met 151. De nieuwere AI-begrippen blijven ver achter: ‘responsible AI’ kwam 50 keer voor, ‘AI governance’ slechts 14 keer.

Het meest opvallend vindt Doherty het ontbreken van kandidaatfraude. SIA’s onderzoek onder inleners wijst dat aan als een belangrijk opkomend risico, maar de term komt in geen enkel jaarverslag voor. Waar het onderwerp wel aan bod komt, gebruiken bedrijven specifiekere woorden, zoals frauduleuze sollicitanten, identiteitsfraude, controle van diploma’s en antecedenten, en social engineering. Volgens Doherty wijst dat op een mogelijke kloof tussen wat opdrachtgevers in de praktijk ervaren en wat staffingbedrijven in hun verslaglegging benoemen.

Wat dit betekent voor Nederlandse staffingbedrijven

De beweging is ook in Nederland zichtbaar. Randstad meldde bij zijn derde-kwartaalcijfers 1,5 miljoen AI-gesprekken met kandidaten en verwacht AI-agents in meer markten en specialisaties uit te rollen. Kleinere bureaus lopen het risico achterop te raken. Uit eerder SIA-onderzoek in Noord-Amerika bleek dat 41 procent van de staffingbedrijven met meer dan 150 miljoen dollar omzet AI-agents had geïmplementeerd, tegenover 19 procent van de kleinere bedrijven.

Het onderzoek van Doherty maakt zichtbaar dat er nog een gat zit tussen waar staffingbedrijven over rapporteren en wat wet- en regelgeving, in ieder geval in Europa, voorschrijft.

Wie agents inzet bij werving en selectie, krijgt te maken met de Europese AI-verordening. De verplichtingen voor hoog-risico-AI, waaronder bepaalde systemen voor het screenen, filteren en beoordelen van kandidaten, zijn uitgesteld tot 2 december 2027. Dat geeft lucht, maar governance moet nu worden ingericht. De eerste bouwstenen liggen er: medio oktober publiceerde de Europese Commissie de eerste geharmoniseerde norm onder de AI-verordening, EN 18286. Die beschrijft het kwaliteitsmanagementsysteem dat aanbieders van hoog-risico-AI moeten hebben. Voor staffingbedrijven die wervingstools inkopen, is dat een handvat om leveranciers te bevragen. Leg bijvoorbeeld vast welke tools beslissingen beïnvloeden, waar een mens meekijkt en hoe fouten worden opgemerkt. Zet daarnaast kandidaatfraude expliciet op de risicolijst. Als inleners/opdrachtgevers het probleem al ervaren, zullen zij er bij aanbestedingen en audits ook naar vragen.

Bron: Eoghan Doherty, “Staffing’s AI train accelerates into new territories”, Staffing Industry Review (SIA), 1 oktober 2026.

Geplaatst in Toekomst van Werk | Tags , , | Laat een reactie achter