Minister Aartsen: Kabinet kiest voor een nieuwe zzp-koers maar geen aanpassing handhaving. Dat zou leiden tot een ongewenste ‘zigzagkoers’.

Het nieuwe kabinet kiest voor een nieuwe zzp-koers met rust en duidelijkheid. Waarin aandacht is voor wat er wel kan binnen de huidige regels en waarin schijnzelfstandigheid moet worden aangepakt via risicogericht handhaven. Zonder dat handhaving fundamenteel ‘op z’n kop gezet’ wordt. “Niemand is gebaat bij zigzagbeleid”. Met die woorden reageerde Minister Aartsen op vragen in een Kamerdebat.

Zo herinnerde Doğukan Ergin (DENK) de minister aan een breed gesteunde Kamermotie uit december om de ‘zachte landing’ van de handhaving te verlengen. Een motie die door het vorige kabinet maar ten dele is uitgevoerd.

Aartsen wil daar nu geen verandering in brengen, zo liet hij de Kamer weten. Ook omdat onderdelen van die motie zijn doorgevoerd in het handhavingsbeleid van de Belastingdienst. Zo worden ook in 2026 nog geen verzuimboetes opgelegd en de dienst start in beginsel nog steeds met een bedrijfsbezoek en niet met een (boeken)onderzoek. “Ik denk dat het nu verstandig is om te kijken wat we in het hier en nu kunnen doen om die duidelijkheid te geven.” aldus de minister van Werk en Participatie.

Hoe hij daar verder invulling aan gaat geven zal duidelijk worden in een Kamerbrief die in april volgt. Onderdelen daarvan zijn in ieder geval het al aangekondigde rechtsvermoeden van werknemerschap bij laag tarief, de (verplichte) basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen en – als sluitstuk – de Zelfstandigenwet.

Rechtsvermoeden

Voor het wetsvoorstel rechtsvermoeden (zie hier voor meer uitleg) is volgens Aartsen “breed politiek draagvlak en een breed maatschappelijk draagvlak voor.” De minister wil de wet ook graag snel behandelen en doorvoeren. “Mijn oproep aan u is ook: helpt u mij alstublieft om dat wetsvoorstel snel te kunnen behandelen.” Zo vroeg hij de Kamer.

Snelle invoering moet zorgen voor een deel van de rust. Maar het heeft ook te maken met geld uit het Herstel- en Veerkrachtplan waar Nederland aanspraak op maakt. Dat geld komt in gevaar als er niet voor 31 augustus nieuwe wetgeving is gepubliceerd. De wet met het rechtsvermoeden bij laag tarief zou dan per 1 januari 2027 in kunnen gaan.

BAZ

Een ander onderdeel waar Aartsen haast mee maakt is de Basisverzekering arbeidsongeschiktheid voor zelfstandigen (BAZ). Die wet is ook al voorbereid door zijn voorgangers en maakt ook deel uit van de ‘mijlpalen’ die Nederland heeft afgesproken met de Europese Commissie.

De BAZ bestaat uit een basisverzekering die – bij blijvende arbeidsongeschiktheid – een uitkering geeft van maximaal het minimumloon. Daarbij geldt een wachttijd van twee jaar. Onderdeel van het voorstel is de ‘opt-out’-optie: zelfstandigen kunnen ook kiezen voor een private verzekering, mits deze minimaal dezelfde dekking heeft (zie voor meer uitleg dit artikel)

Ook voor de BAZ is er breed draagvlak, al wordt er wel gemord over het feit dat de drempel om een uitkering te krijgen behoorlijk hoog is en de uitkering zelf laag is.

In het Kamerdebat werd ook duidelijk dat oppositiepartijen aan de rechterkant van het kabinet weinig voelen voor verplichtingen richting zzp’ers. “We zijn tegen iedere maatregel die zzp’ers verder insnoert” zo zei JA21 Kamerlid Ceulemans (JA21).

Zelfstandigenwet

Die houding van partijen als JA21, FVD en ook de Groep Markuszower in het debat kan relevant zijn in verband met de Zelfstandigenwet. Die wet – waar Aartsen als Kamerlid zelf het initiatief toe nam – moet het sluitstuk worden van het nieuwe zzp-beleid van het kabinet. En juist in die wet zitten – naast verduidelijking en ruimte rond zzp – ook verplichtingen richting zzp’ers rond arbeidsongeschiktheid én pensioen. “Ik denk ook dat dit past in het beleid waarin je aan de ene kant vrijheid, ruimte en duidelijkheid geeft en aan de andere kant ondernemers aanspreekt op hun verantwoordelijkheid” aldus de minister van dit minderheidskabinet.

Hij zal nog op zoek moeten naar steun in de Kamer waarbij een deel de Zelfstandigenwet te ruim vindt en een ander deel juist niets ziet in die verplichtingen.

Daar heeft Aartsen nog even de tijd voor. Hij gaat eerst aan de slag met het rechtsvermoeden en de BAZ. Daarbij moet die Zelfstandigenwet – nu nog een initiatiefwet van de Kamer – eerst nog overgedragen moeten worden van de Kamer naar het ministerie zodat het verder uitgewerkt kan worden. “Ik zal de initiatiefnemers binnenkort bij mij op het ministerie uitnodigen met de simpele vraag — dit zeg ik met een knipoog — of ik mijn wet terug mag. Dan kunnen wij er namelijk mee aan de slag.”