"Exploring the future of work & the freelance economy"
SLUIT MENU
menu
trending
Claartje Vogel 13 maart 2026
21 reacties

Kabinet wil snel een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp’ers. EU-miljarden en Zelfstandigenwet zetten vaart achter wetsvoorstel

Het kabinet komt met een basisverzekering voor zelfstandigen bij arbeidsongeschiktheid. De verzekering kost maximaal 171 euro per maand. De verplichting geldt niet voor zelfstandigen die zich privaat verzekeren (opt-out), al geldt voor hun wel een ‘stabiliteitsbijdrage’. Zelfstandigen met een bv vallen buiten de regeling.

Elke zelfstandige is straks verplicht verzekerd voor een basisinkomen bij langdurige ziekte. De ministerraad heeft vrijdag namelijk ingestemd met het wetsvoorstel voor de Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (BAZ).

Snelle voortgang

Minister Thierry Aartsen van Werk en Participatie (VVD) zet hiermee vaart achter de nieuwe zzp-wetgeving, mede om te voldoen aan de voorwaarden voor miljarden uit het Europese Herstel- en Veerkrachtplan (HVP). Ook voert hij de aov-plicht nu alvast in, omdat dit onder de Zelfstandigenwet een eis wordt om als zzp’er te mogen werken.

“Ook zelfstandigen verdienen een sociaal vangnet om te voorkomen dat ze in armoede vallen als ze onverhoopt niet meer kunnen werken”, zegt minister Aartsen. “Met deze basisverzekering, tegen een zo laag mogelijke premie, zorgen we daarvoor.”

Maandpremie: 5,4% van je winst, maximaal 171 euro

Hoe minder winst je maakt, hoe lager de premie. De bruto premie bedraagt 5,4% van de winst en maximaal 171 euro. Het maximale premiebedrag is gebaseerd op het wettelijk minimumloon uit 2025 en wordt geïndexeerd. Op basis van het minimumloon in 2026 stijgt het bijvoorbeeld al naar 177 euro, in 2027 naar ongeveer 181-185 euro.

“Zelfstandigen moeten zoveel mogelijk ruimte houden om te ondernemen en hun eigen keuzes te maken”, schrijft Aartsen. “Daarom blijft het bij een basisverzekering voor arbeidsongeschiktheid die zelfstandigen tot hun AOW verzekert van een uitkering tot maximaal het minimumloon.”

Wie meer wil ontvangen, kan zich bijverzekeren bij een private verzekeraar. 

Lagere premie dan eerder aangekondigd

De premie is lager dan het de oorspronkelijke plannen. In 2023 rekende het kabinet nog op een gemiddelde premie van 225 euro per maand, in 2024 op maximaal 195 euro. De premie is lager, omdat de wachttijd is verlengd van één naar twee jaar. Dat wil zeggen dat zelfstandigen pas na 24 maanden aanspraak kunnen maken op de uitkering.

Minder werkdruk voor UWV

De voornaamste reden om de wachttijd te verlengen, was dat dit de werkdruk bij uitkeringsinstantie UWV verlaagt. Terwijl de Belastingdienst straks de premie int, wordt UWV verantwoordelijk voor de beoordeling van de claims en de uitkeringen. Het UWV waarschuwde eerder dat dit lastig zou worden, omdat de uitvoeringsinstantie nu al overbelast is.

Opt-out regeling, met ‘stabiliteitsbijdrage’ 

Het definitieve wetsvoorstel bevat ook een opt-outregeling. Dat betekent dat als je niet mee hoeft te doen als je een private verzekering hebt met minstens dezelfde uitkering en maximaal dezelfde wachttijd. Zelfstandigen mogen eens per jaar wisselen tussen de publieke verzekering en een private variant.

Heb je al een private verzekering die aan de eisen voldoet? Dan mag je die houden zodra de BAZ ingaat. Er bestaat een kans dat je meer gaat betalen, want er komt een ‘stabiliteitsbijdrage’. Verzekeraars moeten die afdragen per verzekerde zelfstandige die gebruik maakt van de opt-out. Naar verwachting wordt dat een bijdrage van tussen de € 25 en € 35 per maand.   

In het huidige voorstel zit verder geen aparte opt-out regeling voor de agrarische sector, iets waar partijen BBB en SGP wel voor pleiten.

Uitzondering voor deeltijd-zelfstandigen en dga’s

De BAZ geldt alleen voor IB-ondernemers, zoals zelfstandigen (met of zonder personeel) met een eenmanszaak. De verzekeringsplicht geldt niet voor zelfstandig directeur-grootaandeelhouders (dga’s) met een bv. De verplichting geldt ook niet voor zelfstandigen die daarnaast in loondienst werken. Zij hebben namelijk al een vangnet bij arbeidsongeschiktheid via hun werkgever.

De verplichte verzekering is hard nodig, schrijft Aartsen. Driekwart van de zelfstandigen is nu niet verzekerd tegen arbeidsongeschiktheid. Vaak omdat ze het te duur vinden, soms omdat ze niet worden toegelaten door verzekeraars door hun leeftijd of medische situatie. De BAZ is hier een oplossing voor.

Haast geboden

Minister Aartsen is flink op stoom. Vorige week werd het rechtsvermoeden van werknemerschap aangenomen in de ministerraad, nu de BAZ. Beide zijn onderdeel van de hervorming van de arbeidsmarkt en de nieuwe zzp-wetgeving.

Europees steungeld

Het kabinet heeft nog extra haast met de BAZ, omdat het onderdeel is van Europese afspraken over het coronaherstelfonds. Als Nederland de afspraken niet nakomt, riskeren we 600 miljoen aan Europese steungeld. De deadline voor dit onderdeel van het pakket ligt op 31 augustus 2026.

Criterium in de Zelfstandigenwet

Verder staat de BAZ niet op zichzelf, het is een voorwaarde van de ‘ondernemerstoets’ in de Zelfstandigenwet. Concreet betekent dit dat je een voorziening tegen arbeidsongeschiktheid moet hebben om te mogen werken als zelfstandige. De BAZ-regeling is de publieke basisvulling voor deze plicht.

De Zelfstandigenwet is een nieuw wetsvoorstel waarin staat wanneer een opdrachtgever een zzp’er mag inhuren. Aartsen ontwikkelde dit voorstel als Tweede Kamerlid samen met D66, CDA en SGP. Als minister mag hij deze wet verder uitwerken en invoeren. Dit is zijn volgende stap.

Vervolg

Nu de ministerraad akkoord is, volgt de parlementaire behandeling in de Tweede Kamer. De discussie zal vooral gaan over de uitvoerbaarheid bij het UWV en de premiedruk voor ondernemers met een laag inkomen. Oftewel: kan het UWV deze regeling er echt bij hebben? En hoe betaalbaar is de verplichting?

Over de auteur

Over Claartje Vogel
Claartje Vogel is redacteur bij ZiPconomy Bekijk alle berichten van Claartje Vogel

21 reacties op dit bericht

    • Ik dacht dat één aov er was ook als je een tijdje niet kunt werken bv bij een gebroken been een nieuw knie een ongeval net als in loondienst want het verschil tussen loondienst en zelfstandige moest kleiner worden ik ben nu 63 altijd verzekerd geweest tot mijn 60 wachttijd 14 dagen primie wel hoger 360 euro nu wat ze vanplan zijn een stuk minder maar alleen verzekerd voor als je helemaal niet meer kunt werken ik mag en ik denk nog vele wel betalen maar er nooit gebruik van maken

      Beantwoorden

    • Vreemd dat je in mijn geval 2-4 jaar vóór je AOW-leeftijd nog een AOV móét gaan afsluiten, die bij uitkering nét voor je pensioen in gaat en waarvan onduidelijk is of de uitkering doorloopt na de AOW-leeftijd (en of de AOV-zekering überhaupt doorloopt als je blijft doorwerken als zzp’er na(ast) je AOW-pensioen). Wordt nog vreemder omdat het blijkbaar niet uit maakt of er al goedgevulde pensioenpotten opgebouwd zijn, waarmee ik in mijn eigen onderhoud kan voorzien, nu en na pensioen.

      Qua solidariteit denk ik ook dat ik mijn vrijheidsbijdrage en solidariteitsbijdrage al heb voldaan tijdens mijn militaire dienstplicht in mijn jonge jaren, waardoor ik sowieso pas 2 jaar later kon beginnen met werken voor een normaal inkomen.

      Beantwoorden

      • Ik neem aan dat je daar een vrijstelling voor kan krijgen. Ik verwacht ook dat ik (vanaf 4-6-2026 wanneer ik de AOW gerechtigde leeftijd heb) ook vijstellling heb, want alles voor gedekt door mijn AOW en Pensioen.

        Beantwoorden

  2. En dat wordt er met geen wordt gerept wat je dan krijgt.. Ik heb begrepen pas na 2 jaar dat je dan wat gaat ontvangen. Wat een flater.

    Beantwoorden

      • Uitkering obv passende arbeid of gangbare arbeid?

        Scheelt nogal met mogelijkheden en uitkering. Bij laatste mag je eerst half dood zijn.

        Beantwoorden

        • De hoogte van de uitkering staat los van het werk dat je deed en is maximaal het minimumloon. Bij de keurig wordt (voor zo ver ik weet) aangesloten bij de WIA systematiek. Dus er wordt gekeken naar “werken naar vermogen”. Ook dat staat los van het werk dat je deed en – inderdaad – dan ligt de drempel om in aanmerking te komen voor deze uitkering tamelijk hoog/

          Beantwoorden

          • Helaas is dit niet het geval. Er wordt gewerkt met een drempelfunctievariant; dat betekent dat er nog strenger beoordeeld wordt dan bij de WIA.

            Beantwoorden

  3. Ik heb vorig jaar een AOV bij een private verzekeraar afgesloten met dezelfde voorwaarden: wachttijd 2 jaar en verzekerd bedrag minimumloon. Mijn leeftijd is 57 jaar. Ik betaal echter de helft van wat de verplichte verzekering gaat kosten: 85 euro per maand.
    Mijn partner is jonger en betaalt zelfs nog minder voor dezelfde verzekering.
    Ik ben wel benieuwd naar de solidariteitsbijdrage, het waarom, hoe wordt deze bepaald, wat is de hoogte en hoe gaat deze eruit zien. Ook is er eerder aangegeven dat de verplichte verzekering er niet eerder dan 2030 zou zijn ook ivm de uitvoerbaarheid UWV dus ik ben er benieuwd welk geitenpaadje Aartsen heeft gevonden om dit te versnellen?

    Beantwoorden

    • * de hoogte van de solidarteitsbijdrage is volgens mij nog niets bekend
      * over het ‘waarom’ wel (daarom heet het ook een solidariteitsbijdrage) => voor deel werkenden (zware beroepen, eerder ziektegeschiedenis) kunnen zich nu niet of alleen veer duurder verzekeren. Kabinet via deze bijdrage voorkomen dat ‘goedkope’ risico’s bij de prvate verzekeraars zitten tegen later kosten en alleen de ‘dure’ risico in het publieke deel zitten
      * de wet aannemen is wat anders dan de wet ook uitvoeren. Dat zal vast en zeker nog de nodige jaren gaan duren.

      Beantwoorden

  4. Slim om de termijn naar 2 jaar te verschuiven. Dan wordt het uitvoeringsdrama pas zichtbaar als er weer een volgend kabinet er zit en hoeft niemand er verantwoording over af te leggen. Benieuwd hoe hoog de solidariteitsbelasting gaat worden. Het fiscale verschil tussen een werknemer en ondernemer (eenmanszaak) is nu al bijna 0, nog wel minimaal in het voordeel van een eenmanszaak. Dit zou het wel eens over het randje kunnen duwen dat je als ondernemer juist in het nadeel komt

    Beantwoorden

  5. De hoogte van de solidariteitsbijdrage lijkt mij ook een aardig discussie punt. Dat zou toch aanzienlijk lager moeten zijn dan de 12×171 die de verplicht verzekerden per jaar gaan betalen.

    Beantwoorden

  6. Dus oftewel de kosten voor de kleine ondernemer worden weer hoger.
    Laat het aan de ondernemer zelf of hij dat risico wilt lopen.
    Uiteindelijk moet je het weer bij de klant neer leggen die ook weer een hogere prijs moet betalen.

    Beantwoorden

  7. Na een flink aantal jaren weet de overheid dat de ene zelfstandige niet de andere is. Ik denk dat het verfijnde toetsingskader en dat een zelfstandige onder het uurtarief van 38 euro, heel goed is aan de zelfstandigenwet.
    MAAR pas dit ook toe op de BAZ. Denk bv aan een opt-out voor ‘rijkere’ zelfstandigen boven een bepaald uurtarief en die bv deelnemen aan een broodfonds. Zo geef je de ruimte aan de rijkere zelfstandigen en verminder je de last bij de Belastingdienst en UWV.

    Beantwoorden

  8. En passeert het kabinet hiermee de bezwaren van uwv/belastingdienst ( we kunnen de uitvoering zeker niet voor 2030 op ons nemen) en het vernietigend bezwaar van Raad van State. Waar zijn we mee bezig!

    Beantwoorden

    • Voormalig minister Van Gennip was hier heel expliciet over: Broodfonds is prima als aanvulling op de BAZ maar ze zag het niet als alternatief voor de BAZ (dus niet als opt-out optie). Omdat het geen formele verzekering is en omdat er vaak ook een limiet zit op tijd (dus niet tot pensioen). Hier zal verwacht ik nog wel een politiek debat over komen, maar wel donkerbruin vermoeden dat ook dit kabinet deze lijn van vorige kabinetten over neemt.

      Beantwoorden

      • Ja ik ben bang dat je gelijk hebt. Edoch… een Broodfonds keert de eerste 2 jaar uit. De BAZ daarna. Ik merkte dat binnen mijn Broodfonds er mensen waren die het risico liepen op een erfelijke ziekte. Die hadden zich extra verzekerd bij een verzekeraar.

        Beantwoorden

        • Feit dat BAZ na twee jaar gaat uitkeren betekent dat voor velen het verstandig is om iets anders te regelen voor eerste twee jaar (bijv Broodfonds) en ook na te denken voor wat evt nodig is als aanvulling op BAZ (daar komen vast en zeker ook aparte producten voor).

          Beantwoorden

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *



Je bent misschien ook geïnteresseerd in

×