"Exploring the future of work & the freelance economy"

KVK Connect, kartelvorming met publiek geld

Naar aanleiding van een artikel  op ZiPconomy en radio-uitzending op ZPZaken over KVKConnect klimt Niels van Berkel (oprichter Planet Interim) in de pen. Met het opnemen van opdrachten in haar zzp-app maakt KVK zich volgens Van Berkel schuldig aan concurrentievervalsing, kartelvorming en misbruik van de marktpositie.

KvK handelt in strijd met de geest van de Wet Markt en Overheid en stelt zich op als marktmeester. Daarbij wordt met KVK Connect het commerciële belang van de technologiepartner en de pilotpartner, waarvan opdrachten als eerste onder KVK-leden worden gepromoot, een stevige duw in de rug gegeven. Volgens Van Berkel, oprichter van Planet Interim, een staaltje concurrentievervalsing en kartelvorming, betaald met publiek geld.

KVK is zoekende. Dit toonde het team van Arjen Lubach al eerder aan in een hilarisch ”nostalgierubriekje”.

De missie van KVK is ‘zorgen voor betrouwbare bedrijfsinformatie, kennis en advies voor en over ondernemers’. KVK stelt verder dat zij ‘mensen ondersteunen die een onderneming willen beginnen, ondernemers die al actief zijn en bedrijven die ambities hebben voor internationale handel, innovatie, vernieuwing en verdere groei’. Maar in plaats van zich te focussen op deze kerntaken, blijft KVK zoeken naar nieuwe diensten die zij aan kan bieden om haar budget, een jaarlijkse uitgave van rond de € 200 miljoen gemeenschapsgeld, te rechtvaardigen. Zo is KVK ‘volop aan het digitaliseren’.

Het ‘digitaliseren’ wordt wiebelig wanneer Peter Bargon, directeur landelijke dienstverlening bij KVK, in januari 2017 KVK Connect aankondigt. Dit KVK-product diende oorspronkelijk om zzp’ers andere zzp’ers te laten vinden. (Wel eens van social media en Google gehoord, meneer Bargon?) Ruim een jaar later bleek zoals verwacht dat KVK Connect niet echt aansloeg, dure reclamecampagnes op RTV ten spijt. Desondanks is toch nog meer gemeenschapsgeld in KVK Connect gepompt. Bargon: “Wij willen het leven van de ondernemer makkelijker maken. Laten zien waar de opdrachten voor zzp’ers te vinden zijn, past daar mooi in.”

Zes bezwaren die duidelijk maken dat niets minder waar is in mijn ogen:

  1. KVK is losgeslagen van de missie; de heer Bargon maakt namelijk nog een bijzonder statement, want ‘KVK wil helpen om de continuïteit in opdrachten te borgen voor zzp’ers. Nee, niet de bemiddelaar worden.’ Mijn vraag aan meneer Bargon: waar bemoei je je als KVK mee? Ga je ook de continuïteit van de omzet van andere bedrijven borgen? Dat zijn immers ook KVK-leden. Omzet van ondernemers borgen is noch je verantwoordelijkheid, noch je missie, noch je doelstelling.
  2. KVK maakt zich schuldig aan concurrentievervalsing; KVK gaat met KVK Connect diensten onder de kostprijs aanbieden die al lange tijd op de markt beschikbaar zijn. KVK eigent zichzelf hiermee de rol van innovatieve speler en marktmeester toe. Op de radio stelt Bargon onomwonden dat het project is ‘gestart om het product op te schalen’. KVK gaat hiermee dus voor eigen groei. Groei die ondernemers zelf dienen te financieren. In plaats van bestaande innovatieve spelers bij hun groei te ondersteunen, kiest KVK er dus voor om gemeenschapsgeld in te zetten en hen te gaan beconcurreren.
  3. Bevoordeling private marktleiders; er wordt met KVK Connect een cluster private spelers bevoordeeld. Dit zijn met name de commerciële technologiepartner en de commerciële pilotpartner. Het nieuwe KVK Connect is namelijk opgeleukt met de VMS-/marktplaatstechnologie van de ene marktleider, waarna vervolgens het opdrachtenaanbod van de andere marktleider, een marktplaats- en inhuurspecialist, onder ‘KVK-Zzp’ers’ wordt gepromoot. Deze bedrijven werken al langer innig samen, waarbij de marktplaats-specialist nota bene behoort tot een internationale, met name Zwitserse, private equity-groep.
  4. KVK doet aan kartelvorming en stelt zich op als marktmeester; andere bedrijven die zich bij het KVK Connect-systeem willen aansluiten dienen de technologie van de marktleider te gebruiken of moeten een (kostbare) koppeling (laten) aanbrengen. Dan mogen ze straks wellicht ook hun opdrachten doorplaatsen naar KVK Connect. Wie, hoe en wanneer wordt gekoppeld, is aan KVK in samenspraak met de technologiepartner van het eerste uur. Hiermee stelt de KVK zich de facto op als marktmeester. Het commercieel gewin dat uit de matches voortvloeit, komt dus het cluster van private marktleiders toe dat ‘system compatible’ is. Het behoeft geen betoog dat de huidige technologiepartner hiermee sterk wordt bevoordeeld. Het gratis kunnen doorplaatsen van opdrachten naar KVK Connect is immers een incentive om de technologie te gaan gebruiken. Andere zelfstandige innovatieve spelers vissen achter het net. KVK bevoordeelt als marktmeester dus enkele marktleiders die technologie delen, betaald met publiek geld. (Ook een mooi staaltje continuïteit van omzet borgen?)
  5. Het is een ongegronde besteding van publiek geld; als gesteld, de diensten van KVK Connect worden door meerdere commerciële platforms al veel langer aangeboden. Deze platforms zijn met hard werken en privaat geld gestart en doorgefinancierd, met alle bijbehorende ondernemersrisico’s van dien. Meerdere platforms maken de markt transparanter door het online opdrachtenaanbod te matchen met hun leden. Er is dus geen enkele sprake van ‘marktfalen’ en alleen aantoonbaar marktfalen is een reden dat een ZBO als KVK eventueel mag overgaan tot het aanbieden van een product dat commercieel al bestaat. Daar is hier duidelijk geen enkele sprake van*.
  6. KvK maakt misbruik van marktpositie; de WMO bevat overigens een aanvulling op de Wet Openbaarheid van Bestuur (Wob): ‘gegevens die in het kader van de publieke taak zijn verkregen, mogen alleen voor andere activiteiten worden gebruikt, indien die gegevens ook aan derden beschikbaar kunnen worden gesteld. Deze gegevens moeten op grond van de Wob dan onder dezelfde voorwaarden aan derden ter beschikking worden gesteld als de voorwaarden die gelden voor het eigen gebruik’.’ Kortom, ook ík zie graag de data van de 170.000 zzp’ers tegemoet die KVK nu voor KVK Connect en het gewin van een cluster marktleiders ter beschikking stelt.

*Je kunt je, in het kader van de WMO en de Wet op de KVK, afvragen of KVK zich met KVK Connect wel houdt aan de eisen van bijvoorbeeld gegevens- en functiescheiding? Kortgezegd betekent dit dat medewerkers van KVK niet én haar eigenlijke taken bij KVK mogen vervullen en tegelijk mogen werken aan het verstrekken van het ‘commerciële’ product. Dat commerciële product dient overigens op zijn minst door de overheid als een zeer goed onderbouwde Dienst van Algemeen Economisch Belang (DAEB) te zijn aangemerkt, alvorens men als ZBO ‘de markt op mag’. Ik wil die onderbouwing graag zien. Want wat is dáár misgegaan?

Voorsprong door gedwongen registratie zzp’ers

Alle zes hiervoor genoemde bezwaren tonen aan dat KVK met KVK Connect grotendeels buiten de afgesproken kaders opereert. Dit gaat niet om informatievoorziening en ondersteunen van bedrijven, behalve zzp’ers en enkele marktleiders. Dit gaat om het matchen van opdrachten van system compatible private partijen met zzp’ers. Zzp’ers die verplicht KVK-lid zijn, en die KVK Connect op kosten van de belastingbetaler gepusht krijgen. KVK wordt dus wel degelijk bemiddelaar maar laat de revenuen, als puntje bij paaltje komt, bij enkele marktleiders neerdalen.

KVK heeft door de gedwongen registratie van alle zzp’ers in haar database een enorme voorsprong op marktpartijen die wel zelf hun leden met eigen geld moeten zien aan te trekken. Alleen daarom al zou KVK weg moeten blijven van dit soort initiatieven.

Met KVKConnect schaadt KVK de belangen van het overgrote deel van de bestaande, innovatieve private bedrijven die actief zijn op de arbeidsmarkt. Sterker, met KVKConnect dient KVK met name de belangen van een cluster innig samenwerkende bedrijven. Een cluster dat deels in handen is van een buitenlandse investeringsgroep. Overigens neem ik deze private partijen niets kwalijk, zij grijpen een kans zoals ondernemers dat behoren te doen. Het is KVK die na het fiasco met ‘Hallo!’ in 2015 en de geniepige verkoop van gegevens van zzp’ers in 2017 nu in 2019 structureel haar boekje te buiten gaat.

KVK Connect stopzetten

Het voorgaande zou in mijn ogen moeten leiden tot onmiddellijke stopzetting van het ‘product’ KVK Connect, een stevige bijsturing van de KVK-leiding en een KVK die terug naar de kern gaat: informatie verstrekken over, voor ondernemers relevante, overheid gerelateerde zaken als nationale en internationale belastingen en wet- en regelgeving. Verder gegevens van bedrijven registreren, bijhouden of ze op tijd zijn en de informatie vrijgegeven als iemand daar om vraagt. En dat zo efficiënt en goedkoop mogelijk. En geef je leden, de ondernemers die op innovatieve wijze andere ondernemers helpen, de credits en verwijs dus op de KVK-site naar die partijen in plaats van met gemeenschapsgeld zelf ondernemer te spelen.

Misschien is hier sprake van een ‘ondernemer’ in het management van KVK die wel even laat zien wat ondernemen is? Dat is mooi! Maar ga dan ondernemen. En dan op eigen rekening en risico graag!

Niels van Berkel is ondernemer en maakt als directeur van Planet Interim inhuren van interim professionals eenvoudiger en voordeliger. Ervaring en inspiratie daarvoor deed hij op als directeur bij Michael Page en PageExecutive en o.a. als management trainee in diverse functies bij ABN Amro Bank. Bekijk alle berichten van Niels van Berkel

13 reacties op dit bericht

  1. De missie van KVK is om het leven van ondernemers makkelijker te maken met informatie en advies. KVK heeft onder andere het geven van voorlichting aan ondernemers als wettelijke taak. Dat betekent dat wij advies en informatie dienen te geven rondom de belangrijkste ondernemersvragen. Dat doen we via diverse digitale- en call-kanalen, waaronder de KVK website, webinars en apps.
    Het is ook onze opdracht om ondernemerschap in Nederland te bevorderen en te versterken. Dat doen wij bijvoorbeeld door ondernemers met elkaar in contact te brengen. Deze verbindingsfunctie is een belangrijk onderdeel van KVK, die zij sinds de fusie van 2014 steeds meer digitaal invult. KVK Connect sluit aan op de door ZZP’ers aangegeven behoefte aan informatie, de mogelijkheid om met elkaar in contact te treden, en om elkaar voor opdrachten makkelijker te vinden. Daarnaast toont KVK Connect een overzicht van reeds gepubliceerde opdrachten van diverse inhuurmarktplaatsen die voornamelijk door (semi-) overheden gebruikt worden. KVK Connect biedt deze inhuurmarktplaatsen de mogelijkheid om hun aanbod via dit extra kanaal te delen. Dit biedt ZZP’ers het voordeel om meer van deze opdrachten in één keer te kunnen zien. Er is uitdrukkelijk voor gekozen om deze informatie te laten zien met behulp van vrijwillig aangesloten marktinhuurplaatsen. Alle deelnemers van KVK Connect hebben zich zelf aangemeld. Aanmeldingen voor KVK Connect zijn dus niet verkregen via inschrijvingen van ZZP’ers in het Handelsregister. Aangezien KVK als ZBO (zelfstandig bestuursorgaan) niet mag concurreren met de markt, controleren wij bij al onze product- en dienstontwikkeling vooraf of er geen sprake is van mededinging. KVK Connect biedt primair informatie en een overzicht van (voornamelijk overheids)opdrachten van inhuurmarktplaatsen en past daarmee binnen de uitvoering van de voorlichtingstaak van KVK.

  2. Ondanks de reactie van “Persvoorlichting KVK” blijven de zes genoemde bezwaren in mijn ogen moeiteloos kaarsrecht overeind.

    Een citaat uit de reactie van de KVK: “Het is ook onze opdracht om ondernemerschap in Nederland te bevorderen en te versterken. Dat doen wij bijvoorbeeld door ondernemers met elkaar in contact te brengen.” Dat is naar mijn mening uiteraard prima. Tot op zekere hoogte. Namelijk totdat je gaat doen wat tientallen innovatieve platforms, en als je bemiddelaars meerekent, duizenden private spelers al doen! De KVK gaat met KVKConnect aantoonbaar haar KVKConnect-leden matchen met overheid gerelateerde opdrachten, maar die opdrachten staan uit bij private partijen.

    Deze partijen treden weliswaar ook op namens de overheid, maar ze zijn niet de overheid. Hun rol is om bijvoorbeeld contractpartner te zijn. Ze treden vaak op als officiële werkgever. Wel eens van contractmanagement en payrolling gehoord? Deze partijen verdienen vervolgens een bedrag per gewerkt uur. Dus ja, de continuïteit van hun omzet is hier geborgd maar niet de omzet van al die bestaande innovatieve spelers, en ook alle bemiddelaars, die de KVK met KVKConnect met gemeenschapsgeld in de wielen rijdt. In mijn ogen dus, nogmaals, zuivere concurrentievervalsing.

    Tot slot, er is naar alle waarschijnlijkheid geen sprake van een aanwijzing Dienst van Algemeen Economisch Belang (DAEB). Dat kan normaal gesproken ook niet want er is overduidelijk geen sprake van marktfalen. Enfin, ik ga niet het hele betoog herhalen. De zes bezwaren zijn helder en onontkoombaar in mijn ogen. Stop s.v.p. met KVKConnect in deze vorm en ga terug naar de kern van het werk van een KVK.

  3. Begrijp ik goed dat dit een verkapte commerciële dienstverlening is waaruit KVK inkomsten genereert? Los van het m.i. totaal andere doel van een ZBO mag er dan denk ik niet zomaar gebruik worden gemaakt van zzp gegevens voor dit doel. Correct?

  4. Me dunkt dat KvK met het tot recentelijk verkopen van telefoonnummers van ZZP’ers zich zou moeten oriënteren op haar kerntaak, het ordentelijk vastleggen en bijhouden van het handelsregister. Het feit dat hier een monopolie positie op rust is m.i. prima, maar blijf dan bij deze kerntaak. Adviseren over ondernemersvraagstukken is ook prima, maar een partij als KvK zou zeker met de privacy ervaring van ZZP érs iedere schijn van mogelijke partijdigheid moeten vermijden en daarom dit soort initiatieven achterwege moeten laten.

  5. Ik ben ervan overtuigd dat de KvK een hele belangrijke rol heeft voor ondernemers. Maar het zijn van een marktplaats/aggregator zou zomaar eens ongelofelijk veel afbreuk kunnen doen aan het betrouwbare imago van de KvK. Niels snijdt derhalve een aantal interessante onderwerpen aan. Het feit alleen al dat hij reageert en dit adresseert, bewijst dat het mogelijk marktverstorend is. Een situatie die je als KvK wilt voorkomen. Dat persvoorlichting hier niet op in gaat, vind ik nog interessanter en maakt zijn betoog in mijn optiek sterker.
    Los daarvan, vraag ik me af of de KvK een soort aggregator wordt van opdrachten. Aangezien veel marktplaatsen geen controle hebben op fictieve opdrachten (zogenaamde ‘warme stoelen’) zou ik graag willen weten
    1. Hoe borgt de KvK de kwaliteit en voorkomen ze fictieve opdrachten?
    2. Hoe voorkomen ze doublures in opdrachten?
    3. Hoe voorkomen ze het dumpen van opdrachten?
    4. Hoe borgen ze dat opdrachten tegen een markttarief worden aangeboden, zodat uitbuiting kan worden voorkomen?
    5. Hoe wordt de kwaliteit geborgd en wie controleert die?
    6. Hoe kunnen andere partijen via API deze data ook uitlezen (aangezien de KvK de markt niet wil verstoren en juist wil bevorderen kan ik me voorstellen dat anderen ook met deze data mogen werken)

    Ik kijk uit naar de antwoorden. Ik maak me zorgen dat KvK zich hier bevindt op een glijdende schaal waarvan ik twee krantenkoppen in het komende jaar al voor me zie: “KvK faciliteert uitbuiting van zzp’ ers” en/of “KvK faciliteert fictieve aanbestedingen waarmee zzp’ers op kosten worden gejaagd”. Vandaar ik liever een onomstotelijk betrouwbare KvK heb, dan één die straks in een ander rijtje staat.

  6. Ik vind toch echt dat Niels hier een reëel punt aansnijdt. Het zou best kunnen dat de KvK in haar enthousiasme over een grens gaat. Misschien is het management van de KvK al te lang gestimuleerd door haar financiers om de broek economisch wat meer zelf op te houden. De reactie van de communicatieafdeling is ronduit teleurstellend en dient overduidelijk voor de verantwoordelijken om zich achter te kunnen verschuilen. Een echte respons moet dan ook nog komen.

  7. Zeer terechte opmerking van Niels en de uiteenzetting van en motivatie achter zijn betoog zijn glashelder en raak. Ik sluit me hier volledig bij aan. Een zorgwekkende ontwikkeling die ongetwijfeld met de beste intenties is gestart. Op basis van de aangereikte verhelderende inzichten van Niels lijkt het mij niet meer dan logisch dat hier nog eens heel kritisch naar gekeken wordt. Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald dus snel stopzetten en weer terug naar de onafhankelijke kerntaken….

  8. Kvk geeft ook marketing advies, maar marktadviseurs klagen niet.
    Kvk geeft ook juridisch advies, maar juristen klagen niet.
    En zo kan ik nog wel doorgaan over financien, administratie, seminairs&opleidingen, enzovoorts.

    Terwijl het heel weinig voorstelt wat KvK in de app doet, zijn het de bemiddelaars die wel direct klagen. Zegt mij heel veel over hoe bemiddelaars denken.

    • Dag Eddy,

      Dank voor je reactie.

      Je schiet nogal uit de heup en, naar het lijkt, gebaseerd op een negatief onderbuikgevoel over bemiddelaars. Dat mag, maar je verhaal klopt alleen op geen enkele manier:

      1. KVK geeft géén grootschalig en structureel marketingadvies, en geeft zeker geen daadwerkelijk een-op-een advies aan ondernemers met een maatwerk marketingcampagne als resultaat. Het zijn meer tips of ze organiseren seminars waarin dit behandeld wordt, waarbij echte ondernemers als expert tips aan andere ondernemers geven. Hetzelfde geldt voor juridische informatie, die geven ze tot op zekere hoogte. Dat is prima en past bij de rol van de KVK. Ze spelen dus geen advocaat of juridisch adviseur noch spelen ze marketingadviseur. Ik kan je verzekeren dat dan inderdaad de marketing- en juridisch adviseurs wel, zeer terecht, in het geweer zouden komen. 


      2. Het is algemeen bekend dat de KVK-manager in kwestie al eerder heeft geprobeerd een zelfde soort platform als KVKConnect succesvol te maken, maar toen was hij in dienst bij een commerciële bemiddelaar. Dat is (totaal) niet gelukt. Het bedrijf in kwestie heeft erna wél een ander platform gekocht. Het frappante is dat deze meneer dit nu doodleuk nog eens probeert, maar dan notabene met publiek geld en data die de KVK door gedwongen winkelnering heeft verkregen. Dat heet dus concurrentievervalsing en marktverstoring, Eddy.


      3. Daarnaast, om te stellen dat [door bemiddelaars] direct geklaagd wordt, slaat nergens op. Het is een onderbouwd verhaal met 6 niet te negeren argumenten waar je voor het gemak volledig aan voorbij gaat. Je mag persoonlijk een negatief gevoel over bemiddelaars hebben maar dat is geen inhoudelijk argument. De argumenten zijn daarbij ook nog eens niet (alleen) aan bemiddelaars opgehangen. Het gaat om de belangen van “innovatieve spelers op de arbeidsmarkt” en niet die van de traditionele bemiddelaars. Dat deze in dit geval toevallig in elkaars verlengde liggen, is verder niet van belang voor de inhoudelijke argumenten. En daarbij, tot slot; 


      4. ik spreek helemaal NIET namens bemiddelaars. Sterker nog, het platform dat ik met eigen geld en echt ondernemerschap heb opgebouwd, is zelf een innovatieve tool die organisaties en interim professionals in staat stelt om juist ZONDER bemiddelaars tot elkaar te komen. KVK heeft met KVKConnect een volledig bestaand business model gekopieerd, waar diverse private partijen al langer mee actief zijn. De KVK begeeft zich nu zelf op die markt in plaats van de spelers erop te faciliteren.

      Maar goed, dat kan je in de column lezen.

      • Niels,

        Wat KvK doet in de app stelt heel weinig voor. Het is basaal.
        Wat de Kvk aan juridisch advies geeft is ook basaal. In een vervolgfase moet je naar de jurist.
        Wat de Kvk aan marketing advies doet is ook basaal. In een vervolgfase moet je naar een expert.

        Maar!!!
        Wat het gros van de bemiddelaars doet is ook basaal: ‘Opdrachten bij elkaar zetten en de mogelijkheid bieden om te reageren.’

        Helaas denken veel bemiddelaars (of platform beheerders) dat zie iets heel bijzonders doen. Dat dit het basale overschrijdt. Deden ze dat maar. Want dan hadden ze werkelijke toegevoegde waarde. Zoals een jurist werkelijk toegevoegde waarde kan hebben in een vervolgfase; na een eerste bezoek aan de KvK.

      • QUOTE: “Het gaat om de belangen van innovatieve spelers op de arbeidsmarkt”

        Is marktplaats.nl ook dusdanig innovatief dat de gemeente de weekmarkt op het dorpsplein niet meer mag faciliteren.

        • Dag Eddy,

          Ik kan het niet meer met je oneens zijn. Wat je stelt is niet alleen niet terecht, het is hier vooral ook helemaal het punt niet. Omdat een fiets stelen (of een overvalletje plegen) in jouw ogen basaal kan zijn, wil niet zeggen dat je het dus maar mag doen!

          Jij kan en mag van mij van alles en nog wat basaal vinden, maar dat laat de inhoudelijke bezwaren nog steeds kaarsrecht overeind staan. Het gaat er niet om of jij of ik iets basaal vind of niet, het gaat erom dat hier concurrentievervalsing plaatsvindt. Dat gemeenschapsgeld in business modellen wordt gestoken die op de markt actief zijn, die zijn opgezet met privaat geld en voor eigen rekening en risico. Een ZBO heeft zich simpelweg niet actief op de markt te begeven, basaal of niet.