4 op de 10 werknemers wil (misschien) zzp’er worden

De wens onder werknemers om zzp’er te worden neemt licht af, terwijl iets meer zelfstandigen openstaan voor loondienst. Toch blijft de ambitie om eigen baas te zijn groot. Dat blijkt uit nieuwe cijfers over arbeidsmarktgedrag van Intelligence Group.

Een op de zeven werknemers (14%) wil graag zzp’er worden. Daarnaast antwoordt een kwart (24%) ‘misschien’ op de vraag of ze hun loondienstverband zouden willen inruilen voor zelfstandig ondernemerschap. Meer dan de helft (55%) wil dat niet en zeven procent weet het niet. Dat blijkt uit het Arbeidsmarktgedragsonderzoek van de Intelligence Group, dat is uitgevoerd in het laatste kwartaal van 2025.

Deze cijfers liggen iets lager dan een aantal jaren terug. In het eerste kwartaal van 2024 – een jaar vóór de hervatting van de handhaving op schijnzelfstandigheid – antwoordde nog zeventien procent van de werknemers ‘ja’ op de vraag of ze zzp’er willen worden en 26 procent ‘misschien’. De drang om zzp’er te worden is dus zeker niet verdwenen.

Van zzp naar loondienst

Andersom geeft elf procent van de zzp’ers aan liever in loondienst te werken en 38 procent zegt ‘misschien’ (weer) in loondienst te willen. Bijna de helft (48%) wil niet in loondienst en drie procent weet het niet. In 2024 gaf 51 procent aan zeker niet in loondienst te willen werken.

De wens om zzp’er te worden is onder mannen iets groter dan onder vrouwen. Dat klopt ook met de praktijk: onder zzp’ers is de man-vrouwverdeling 63 versus 37 procent. Bij werknemers ligt dat overigens bijna gelijk.

Lees ook: Rijkswaterstaat neemt afscheid van 3 op de 10 zzp’ers: baan aangeboden, maar de meeste zelfstandigen willen niet in loondienst

Hoe ouder, hoe honkvaster

Werknemers met een afgeronde wo-opleiding geven gemiddeld wat vaker (17%) aan zzp’er te willen worden. Het vooruitzicht op het zzp-schap is onder jongeren (leeftijdsgroep 15-24 jaar) aanzienlijk populairder (22%) dan bij oudere werknemers. Hoe ouder de werknemer, hoe lager het percentage dat ‘ja’ zegt.

Oudere zzp’ers zijn daarentegen ook het minst enthousiast over het vooruitzicht om weer in loondienst te gaan. Van de groep zzp’ers boven de vijftig wil maar zeven procent graag in loondienst; bij zzp’ers onder de 25 jaar ligt dat cijfer op twintig procent.

Opvallend is dat het percentage zzp’ers met een vmbo-opleiding dat liever in loondienst zegt te gaan in een jaar tijd is gestegen van zes naar zestien procent in 2025. Uit CBS-cijfers blijkt dat deze groep inderdaad oververtegenwoordigd is onder de zzp’ers die uitstroomden naar werknemerschap.

Drijfveren

Het Arbeidsmarktgedragsonderzoek van Intelligence Group vraagt niet waarom werknemers de overstap naar het zzp-schap willen maken. De Zelfstandigen Enquête Arbeid van TNO en CBS doet dat wel. Autonomie, oftewel zelf kunnen bepalen hoeveel en wanneer je werkt, staat steevast bovenaan dat lijstje. Bijna de helft van de zzp’ers met ‘eigen arbeid’ noemt dat als startmotief.

Tussen droom en werkelijkheid

Overigens registreerde de KVK 178.000 startende zzp’ers; in 2024 waren dat er nog 206.000. Dat is zo’n twee procent van het totaal aantal werknemers in loondienst. Er zit dus nog wel verschil tussen ‘droom’ en ‘werkelijkheid’.