Vijf opvallende trends uit onderzoek naar zzp-tarieven

Flink meer aandacht voor risico’s rond schijnzelfstandigheid, een afremmende economie, overheden met de hand op de knip, arbeidsmarktschaarste die afneemt. Het is een mix van factoren waar de ondernemende zelfstandig professional mee te dealen heeft. Welke effecten heeft dit op de tarieven en het aantal aanvragen voor interimmers?  

De Talent Monitor – Tariefontwikkeling professionals van de HeadFirst Group & Intelligence Group geeft daar inzicht in. Ons vielen vijf zaken op. Voor zowel zelfstandige professionals als hun opdrachtgevers. 

1. Tariefstijgingen vallen vrijwel stil richting 2026

Na jaren van stevige tariefgroei lijkt de rek eruit. In 2024 stegen de uurtarieven nog met gemiddeld 3,6 procent, maar voor 2026 wordt een stijging van slechts circa 1,0 procent verwacht. Dat is uitzonderlijk laag in historisch perspectief.

Daarmee blijven zzp-tarieven niet alleen achter bij de inflatie, maar ook bij de cao-loonontwikkeling. In reële termen betekent dit dat veel zelfstandigen koopkracht inleveren, tenzij zij hun positie weten te versterken via specialisatie, schaarse skills of strategische opdrachtkeuzes.

De boodschap is duidelijk: het tijdperk waarin tarieven “vanzelf” meestegen met de markt, lijkt voorlopig voorbij. 

• Lees ook: Maximumtarieven interim-managers in publieke sector gaan 6 procent omhoog

2. Verschillen tussen beroepsgroepen worden groter

Misschien wel het belangrijkste structurele signaal uit de Monitor: tariefontwikkeling wordt steeds minder een generiek marktverschijnsel en steeds meer een kwestie van niche-dynamiek.

• Ervaren professionals en niche-specialisten blijven bovengemiddeld verdienen. 
• In technologie-, data- en digitaliseringsdomeinen blijft de vraag relatief sterk. 
• Juniorprofielen en functies die gevoelig zijn voor automatisering en AI zien juist meer druk op tarieven.

De markt beweegt daarmee richting een tweedeling: een bovenkant die zijn tarieven redelijk kan vasthouden en een onderkant waar concurrentie en prijsdruk toenemen.

Voor zowel opdrachtgevers als zelfstandigen wordt marktsegmentatie daarmee cruciaal. Algemene tariefbenchmarks zeggen steeds minder; specifieke niche data steeds meer. 

3. Stijging van het aantal reacties per opdracht

Er is een flinke stijging te zien in het aantal reacties van zzp’ers en detacheringsbureaus per opdracht. Opdrachtgevers zien een verviervoudiging van het aantal aanbiedingen voor opdrachten sinds het hoogtepunt van de arbeidsmarktkrapte. Dit is het hoogste aantal aanbiedingen sinds het begin van de meting in 2020. 

Tegelijkertijd worden zzp’ers minder vaak actief benaderd door opdrachtgevers. Dit heeft invloed op de tariefontwikkeling. Meer actieve werkzoekenden bij een vraag die gelijk blijft, resulteert vaak in een lagere druk op de tarieven. 

• Lees ook: Flexmarkt verandert: minder opdrachten, hogere tarieven

4. Vrouwelijke zzp’ers verdienen inmiddels meer dan mannen

Een van de meest in het oog springende conclusies: vrouwelijke zelfstandigen verdienen gemiddeld een hoger uurtarief dan hun mannelijke collega’s. Dat is historisch, omdat in vrijwel alle eerdere metingen mannen structureel boven vrouwen zaten.

De onderzoekers zien dit niet als statistische ruis, maar als een structurele kanteling. De verklaring ligt deels in sectorale verschuivingen: vrouwen zijn relatief sterk vertegenwoordigd in beroepsgroepen waar de vraag aantrekt en tarieven robuust blijven. Tegelijkertijd worden vaardigheden op het gebied van communicatie, organisatie en verandermanagement — domeinen waar veel vrouwen actief zijn — zichtbaarder beloond.

Dat maakt deze uitkomst niet alleen symbolisch relevant, maar ook beleidsmatig interessant: het wijst erop dat tariefverschillen in de interimmarkt minder vastgeroest zijn dan vaak wordt gedacht.

5. Aantal zzp’ers daalt door handhaving op schijnzelfstandigheid

Sinds de hernieuwde aandacht voor schijnzelfstandigheid en de aangescherpte handhaving door de Belastingdienst is het aantal zzp’ers ‘eigen arbeid’ in Nederland met circa 80.000 afgenomen. Daarmee daalt het aandeel zelfstandigen in de totale beroepsbevolking van 11,1 naar ongeveer 10,3 procent. Dat aantal groeide jarenlang vrijwel onafgebroken. De toestroom van nieuwe zelfstandigen neemt af, het aantal zelfstandigen dat stopt als ondernemer stijgt. Een deel daarvan keert terug in loondienst of stapt over naar detacheringsconstructies.

Overigens geldt deze daling zeker niet in alle delen van de zzp-markt. De daling is het best te zien in een afname van zzp’ers met een MBO-opleiding. 

• Lees ook: Grote verschillen in tarieven zzp’ers per regio: ‘Van 71 tot 84 euro per uur’

Draait markt weer terug naar kopersmarkt?

De cijfers (tarieven, meer aanbiedingen) suggereren dat de interimmarkt weer wat draait naar een meer kopersmarkt. Dat na jaren waarin het leek alsof zzp’er het voor het kiezen hadden, zowel qua opdrachten als tarief. Dat gold natuurlijk voorheen al niet voor alle interimmers en voor alle opdrachten. En ook voor 2026 zal het zijn dat opdrachtgevers lang niet altijd weer helemaal in de lead zijn. 

Daartegenover staat dat een daling van het aantal zzp’ers (in sommige beroepsgroepen) zorgt voor minder aanbod. Diezelfde ex-zzp’ers zijn dan mogelijk weer wel te vinden als werknemer of bij detacheerders. 

De belangrijkste conclusie voor opdrachtgevers is misschien wel dat deze algemene cijfers een brede trend duidelijk maken, maar dat voor gerichte toepassing binnen een sourcingstrategie inzicht in meer microdata over specifieke doelgroepen nodig is.