Omzetontwikkeling bij bureaus onzeker, maar vraag naar interim-managers blijft

Iets meer dan vier op de tien (43%) bureaus voor interim-management verwacht de komende twee jaar te kunnen groeien in omzet. Maar een vergelijkbare groep (37%) denkt juist (fors) in omzet te gaan dalen. De sector merkt het effect van intensievere handhaving op schijnzelfstandigheid, maar er blijft structureel vraag naar interim-managers.

Dat gemengde beeld komt naar voren uit een tweejaarlijks onderzoek onder bureaus voor interim-management, uitgevoerd door kennisplatform ZiPconomy.

Het is voor het eerst sinds de start van dit onderzoek in 2019 dat zo’n grote groep bureaus een omzetdaling verwacht.

48% van de ondervraagde bureaus verwacht een omzetdaling vanwege intensievere handhaving op schijnzelfstandigheid. Daarnaast worden bezuinigingen bij de overheid (28%), geopolitieke onzekerheid (36%) en een afnemende economie (41%) genoemd als factoren die voor omzetdaling kunnen zorgen. Opvallend is dat dezelfde factoren door een deel van de bureaus juist ook worden genoemd als redenen voor omzetgroei.

Effect handhaving tijdelijk

Bob van Berkel, onlangs gekozen tot voorzitter van brancheorganisatie Raad voor Interim-management (RIM) en opdrachtgever van het rapport, herkent het duale beeld uit het onderzoek, zeker als het gaat om de impact van de handhaving. “Door de handhaving kijken opdrachtgevers, bureaus en interim-managers kritischer naar de inrichting van opdrachten – en dat is een goede ontwikkeling. Je kunt daardoor het kaf van het koren beter scheiden, en dat maakt de rol van de interim-manager uiteindelijk sterker. Die rol past van nature bij behoefte aan flexibiliteit in de markt en leent zich uitstekend voor zuiver ondernemerschap.”

Het onderzoek naar de markt voor interim-management is tot stand gekomen op basis van respons van 43 vooraf geselecteerde bureaus, die allemaal gespecialiseerd zijn in het bemiddelen van interim-managers met opdrachten met een sterke verandercomponent. Het gros van deze interim-managers is zelfstandig en niet in loondienst van het bureau. Het tweejaarlijkse onderzoek, de vierde in een reeks, is uitgevoerd door ZiPconomy in opdracht van de brancheorganisatie Raad voor Interim-management (RIM). Het volledige rapport is hier te vinden.

Ondertussen merken de bureaus de effecten van de handhaving wel degelijk. Een derde van alle bureaus heeft de omzet de afgelopen twee jaren zien dalen. Dat is voor het eerst in lange tijd. De marge bleef op peil (21,3%), het uurtarief is gestegen (naar gemiddeld € 157), maar het aantal opdrachten is afgenomen.

“Je ziet duidelijk dat er onzekerheid in de markt is ontstaan. De vraag is vooral: hoe gaat de Belastingdienst nu precies handhaven? Het afgelopen jaar voelde inderdaad als een zachte landing. De Belastingdienst acteert, maar er blijven ook losse eindjes die onzekerheid veroorzaken,” aldus Van Berkel. “De wet DBA zelf geeft weinig concrete invulling, maar via uitspraken zoals Deliveroo en de VBAR (Wet verduidelijking beoordeling arbeidsrelatie, red.) ontstaat steeds meer duiding. In die duiding zien wij juist dat er voldoende ruimte blijft voor interim-managers om hun rol als ondernemer te vervullen. De echte interim-manager is iemand met veel ervaring bij wie het ondernemerschap gewoon goed op orde is.”

Wim Davidse, arbeidsmarktstrateeg en directeur Trends & Insights bij ZiPmedia, ziet dit terug in macrocijfers: “Het aantal zzp’ers is ten opzichte van eind 2024 met zo’n 6 à 7 procent afgenomen, maar die daling lijkt inmiddels te stokken. In sectoren als IT en bouw zijn veel zzp’ers gestopt en in vaste dienst gegaan, maar over de hele arbeidsmarkt blijft het effect relatief beperkt. De meeste mensen zijn uiteindelijk toch zzp’er gebleven. Mensen zijn geschrokken van berichten over handhaving op schijnzelfstandigheid, opdrachtgevers ook, maar die schrik ebt weg. Dat sluit aan bij wat Bob ook aangeeft: de markt past zich aan.”

Interim-management erkennen als vak

Van Berkel ziet het als een taak van de RIM om duidelijk(er) te maken dat een interim-manager, om zijn of haar vak uit te kunnen oefenen, nu eenmaal per definitie leiding moet geven en ‘ingebed’ moet zijn in de organisatie. Dit zijn elementen die nu nog worden gezien als indicaties waarom een opdracht juist niet door een zelfstandige uitgevoerd zou kunnen worden. Daarbij vragen veranderopdrachten nu eenmaal tijd. De gemiddelde interim-managementopdracht duurt 12 maanden, zo blijkt uit het onderzoek.

“De interim-managementmarkt is project- en inhoudsgedreven. RIM-bureaus hebben die inhoud ook daadwerkelijk in huis. Wij denken mee op inhoud en zijn vaak de schaduwmanager van de interim-manager. Die verantwoordelijkheid nemen we graag. Juist daar ligt de toegevoegde waarde van het bureau,” zegt Van Berkel.

Resultaatgerichte beloning

Op dit moment werkt de helft van alle bureaus uitsluitend met een traditioneel verdienmodel, namelijk een marge op het uurtarief. Een op de vijf bureaus werkt daarnaast met een aparte fee die gekoppeld is aan het succes van de opdracht. Dat percentage lijkt door de jaren heen niet te groeien, terwijl resultaatafspraken en werk uitbesteden via een Statement of Work wel een trend zijn. Dit past bij handhavingscriteria als ‘resultaatgericht werken’ en ‘ondernemersrisico’.

Van Berkel vindt dat de sector – bureaus, opdrachtgevers en interim-managers – hierin stappen kan zetten. “Iedereen zal met zijn tijd mee moeten gaan. Dat vraagt aanpassingsvermogen aan alle kanten. Een goede interimopdracht heeft vaak al veel kenmerken van een Statement of Work; soms is het dat feitelijk ook al. Ik ben recent in gesprek geweest met de Rijksoverheid. Zij zien zelf ook dat aanbestedingen van vroeger niet meer toekomstproof zijn. Als je kijkt naar Statements of Work dan is het duidelijk dat er aanpassingen nodig zijn om interim-management mogelijk te blijven maken. Het stemt mij positief dat de overheid echt nadenkt over de vraag: hoe kan het wél?”

Meer dan handhaving alleen

Het effect van handhaving is slechts een van de factoren die impact heeft op de omzet in de interim-managementmarkt, zo geven de respondenten aan. Bezuinigingen, geopolitieke onzekerheid en een afnemende economie bieden zowel kansen als bedreigingen. Wim Davidse herkent die mix. “Aan de oppervlakte gebeurt er niet zoveel: de economie groeit een beetje, de werkgelegenheid groeit een beetje. Maar onder die rustige oppervlakte gebeurt enorm veel. Sectoren ontwikkelen zich heel verschillend en door vergrijzing verschuift de vraag vooral naar vervanging in plaats van uitbreiding.”

Schaarste aan talent is volgens Davidse een blijvende factor. “Er wordt nu gesproken over ontspanning op de arbeidsmarkt, maar dat vind ik eerlijk gezegd een non-discussie. Historisch gezien heb je zeker twee keer zoveel vacatures als werklozen nodig voordat werkgevers echt ontspannen kunnen werven. Daar zijn we nog lang niet. Alle voorspellingen wijzen op aanhoudende krapte tot zeker 2030, met zeer schaarse profielen in vrijwel alle sectoren. De profielen die makkelijker te vervullen zijn, zitten niet in interim-management.”

Davidse herkent de wisselende verwachtingen ook in cijfers uit andere delen van de markt. “In de flexbranche staat druk op volumes, maar je ziet grote verschillen tussen snelle groeiers en snelle krimpers. Mijn verwachting voor 2026 is eigenlijk hetzelfde beeld: ogenschijnlijk stabiel, maar met veel dynamiek onder de motorkap. Ondanks alle geopolitieke onrust zijn de verwachtingen van investeerders en bedrijven per saldo nog steeds redelijk positief.”

Van Berkel sluit zich daarbij aan: “De intentie bij opdrachtgevers om met interim-managers te werken is er absoluut. Alleen zie je nu economisch en sociaal even een pas op de plaats. Met een demissionair kabinet en weinig nieuw beleid moeten er straks strategische keuzes worden gemaakt. En juist daar komt de interim-manager weer nadrukkelijk in beeld. Die strategische trajecten zijn vaak kort en lenen zich niet voor een vaste aanstelling. Dat maakt de interim-manager bij uitstek geschikt.”

Verandering als constante, dat biedt kansen

RIM-voorzitter Van Berkel is blij dat het rapport juist nu verschijnt. “De arbeidsmarkt is duidelijk in beweging. Juist dan is het essentieel om ontwikkelingen en trends goed te signaleren. Het rapport ligt er nu en dan kunnen we daar inhoudelijk het gesprek over voeren.”

Hij kijkt met vertrouwen naar de toekomst. “We voelen als RIM de onzekerheid die ook in het rapport naar voren komt, maar we zijn ervan overtuigd dat de echte interim-manager voldoende potentie heeft voor de toekomst. Verandering is zo’n beetje de enige constante. Juist daarom blijft de interim-manager van grote waarde voor organisaties.”

Bekijk of luister hier de ZiPTalk-aflevering: