De financial van de toekomst vraagt om een ander profiel

In ruim dertig jaar heb ik Financial Control zien evolueren van een vak dat vooral draaide om betrouwbare rapportages, beheersing en verantwoording achteraf, naar een discipline die steeds nadrukkelijker bijdraagt aan vooruitkijken, richting geven en beter besluiten.

De basis is niet veranderd: betrouwbare cijfers, heldere definities, een zorgvuldige maandafsluiting, forecasting en interne beheersing blijven onmisbaar. Zonder die financiële hygiëne is ieder dashboard vooral een fraaie visualisatie van mogelijk onjuiste of onvolledige informatie. Data zonder kwaliteit levert geen intelligence op.

• Lees ook: Goed opdrachtgeverschap: de kunst die niemand leert

Tegelijkertijd is de verwachting van finance veranderd. Organisaties willen niet alleen weten hoe zij vorige maand hebben gepresteerd, maar vooral wat er morgen kan gebeuren. Wat is het effect van prijsdruk, veranderende klantvraag of hogere personeelskosten? Welke klanten, activiteiten of investeringen dragen werkelijk bij aan waardecreatie? Waar ontstaan risico’s voordat zij zichtbaar worden in de resultatenrekening?

Daarmee verschuift de rol van de financial: van rapporteur naar business partner, van bewaker naar verbinder. Ik zie de moderne controller of CFO steeds vaker als een impressario. Niet als degene die zelf altijd de hoofdrol speelt, maar als degene die de juiste mensen, data, belangen en inzichten op het juiste moment bij elkaar brengt.

Spend management en leveranciersmanagement

Spend management is hiervan een treffend voorbeeld. Niet alleen de vraag hoeveel er wordt uitgegeven is relevant, maar vooral waar, bij welke leveranciers, onder welke voorwaarden en met welk effect. Door financiële data te verbinden met inkoop-, contract-, project- en operationele data, worden versnipperde uitgaven, contractafwijkingen, prijsstijgingen en afhankelijkheden eerder zichtbaar.

Leveranciersmanagement vraagt vervolgens om meer dan een analyse van crediteuren en betaaltermijnen. Leveranciers maken deel uit van de waardeketen. Zij beïnvloeden leverbetrouwbaarheid, kwaliteit, innovatie, continuïteit, reputatie en werkkapitaal. Finance heeft daarbij een belangrijke verbindende rol: niet door de verantwoordelijkheid van inkoop of operatie over te nemen, maar door financiële, contractuele en risicodata samen te brengen voor betere keuzes.

De arbeidsmarkt vraagt om hybride financials

De arbeidsmarkt voor financiële professionals beweegt mee met deze ontwikkeling. Organisaties zoeken steeds minder naar de controller die uitsluitend uitstekend rapporteert en bewaakt. Uiteraard blijft dat fundament noodzakelijk, maar het is steeds vaker een minimale voorwaarde in plaats van het onderscheidende vermogen.

Het onderscheid ontstaat bij professionals die financiële vakkennis combineren met datageletterdheid, business sense, veranderkracht en overtuigingsvermogen. Zij begrijpen hoe een datamodel, ERP-systeem of dashboard werkt, maar vooral hoe zij de uitkomst daarvan vertalen naar een gesprek met commercie, operations, inkoop of directie.

Dat maakt de zoektocht naar talent complexer. De ideale kandidaat moet enerzijds voldoende diepgang hebben in accounting, control, cash, risk en governance. Anderzijds moet die persoon nieuwsgierig zijn naar technologie, in staat zijn om met verschillende disciplines samen te werken en de moed hebben om aannames ter discussie te stellen. Precies die combinatie is schaars.

• Lees ook: AI is een bril, geen orakel. Waarom HR bij de selectie het morele kompas moet blijven

Voor werkgevers betekent dit dat zij kritisch moeten kijken naar hun functieprofielen. De veelgevraagde ‘allround business controller’ bestaat niet vanzelfsprekend. Een organisatie die haar datafundament, processen of besluitvorming nog onvoldoende op orde heeft, kan niet verwachten dat één nieuwe professional tegelijk de administratie stabiliseert, BI bouwt, spend optimaliseert, leveranciersmanagement professionaliseert én strategisch business partner wordt.

De relevante vraag is daarom niet alleen: welke financeprofessional zoeken wij? Maar ook: welk vraagstuk moet deze persoon in onze fase van ontwikkeling oplossen en welke randvoorwaarden bieden wij om daarin succesvol te zijn?

Van dashboard naar besluit

Technologie en AI zullen routinetaken binnen finance verder automatiseren en patronen sneller zichtbaar maken. Daarmee wordt het professionele oordeel van de financial niet minder, maar juist meer onderscheidend. Iemand moet de juiste vraag stellen, de betrouwbaarheid van inzichten beoordelen, belangen wegen en complexe analyses vertalen naar een helder besluit.

De financial van de toekomst combineert financiële stevigheid met technologische nieuwsgierigheid, begrip van de business en het vermogen om invloed uit te oefenen. Niet het dashboard creëert waarde, maar het gesprek en het besluit dat erdoor beter worden.