Krijg weer controle over inhuur van zzp’ers. ‘Het is niet onduidelijk of ingewikkeld, maar wel vervelend’

Terwijl je volop bezig bent met een groot project dat over drie maanden af moet zijn, besluit jouw directie plotseling dat je geen zelfstandig professionals meer mag inhuren. De angst voor boetes van de Belastingdienst is te groot. Je verliest je beste experts en het project loopt vast.

Onnodig, maar het komt regelmatig voor bij grote organisaties, vertellen Alexander Kist en Marc Nijhuis van W&RK Advies. Kist is jurist arbeidsrecht met dertig jaar ervaring in de detachering. Nijhuis heeft een achtergrond als financieel directeur (CFO) en is expert in de wereld van brokers en grote inhuurorganisaties. Via bureau W&RK Advies helpen zij bedrijven weer met vertrouwen mensen in te huren.

Hoe zit het nu echt met de huidige inhuurregels? Wat kun je doen als je toch flexkrachten nodig hebt? Kist en Nijhuis bespraken het met ZiPconomy-hoofdredacteur Jan Willem Weijers tijdens de eerste Webinarweek van 2026.

De mythe van de ingewikkelde regels

Zelfstandig professionals inhuren is lang niet zo complex als veel mensen denken, vertelt Kist. De regels zijn volgens hem juist heel duidelijk door uitspraken van de Hoge Raad over Deliveroo en Uber. Daaruit volgt een lijst van negen criteria. Of je iemand als zelfstandige mag inhuren, hangt af van alle omstandigheden in onderling verband.

Uit een irrationele angst voor boetes hanteren bedrijven een extreem streng beleid. Hierdoor sluiten ze een enorme groep goede vakmensen uit – Alexander Kist

“Je kijkt naar het hele plaatje en weegt alle omstandigheden van het geval mee”, vertelt Kist. “Belangrijke punten zijn bijvoorbeeld hoe de opdrachtgever het werk aanstuurt en hoe de beloning tot stand komt. Ook telt mee of de werker ondernemersrisico loopt en zich in de markt presenteert als ondernemer. Het is niet onduidelijk en het is ook niet ingewikkeld. Wel is het vaak vervelend.”

Volgens hem is het probleem vooral dat organisaties bang zijn voor de Belastingdienst. “Uit een irrationele angst voor boetes hanteren bedrijven een extreem streng beleid. Hierdoor sluiten ze een enorme groep goede vakmensen uit die ze prima als zelfstandige kunnen inhuren.”

• Lees ook: Marc Nijhuis nieuwe partner bij W&RK Advies

Waarom zelfstandig professionals essentieel zijn voor groei

Vooral in de IT en de financiële sector is dit een groot probleem, ziet Nijhuis. “Maar eigenlijk is flex in elk groeiend bedrijf belangrijk”, zegt hij. “Ik bekijk het vanuit de bedrijfsstrategie. Om je doelen te halen, gaat je bedrijf door verschillende fases. In iedere fase heb je behoefte aan specifieke deskundigheid die je niet constant in je vaste team nodig hebt.”

Zelfstandig professionals bieden precies die tijdelijke kennis die nodig is om een fase succesvol af te sluiten, zegt hij. “Ons advies is daarom: wees niet te bang, maar regel het wel goed. Het gaat erom dat je schijnzelfstandigheid voorkomt. Dat hoeft niet moeilijk te zijn, zeker niet als het gaat om specifieke expertise.”

Ons advies is: wees niet te bang, maar regel het wel goed. Het gaat erom dat je schijnzelfstandigheid voorkomt. Dat hoeft niet moeilijk te zijn – Marc Nijhuis

Tip: werk met een beheersingsmodel

Kist en Nijhuis helpen bedrijven om een vaste, veilige methode te ontwikkelen: het beheersingsmodel. Hiermee vertalen ze de regels naar de dagelijkse praktijk. Met deze aanpak maken ze het inhuurproces overzichtelijk voor organisaties. De fiscus ziet een beheersingsmodel als goede manier om aan te tonen dat je jouw processen rondom inhuur onder controle hebt.

Je hoeft geen dik contract op te stellen, maar een helder document met opdrachtomschrijving en beoogd resultaat van het werk. Hiermee laat je zien dat een zelfstandige niet onder leiding en toezicht van de opdrachtgever ‘uren draait’, maar een bepaalde opdracht komt vervullen.

Stoplichtmodel

W&RK Advies adviseert een ‘stoplichtmodel’ te gebruiken om risico’s op schijnzelfstandigheid te bepalen:

• Groen: Dit zijn de duidelijke gevallen. Denk aan een schilder die je huis komt schilderen of een softwareontwikkelaar die een werkend programma oplevert: zij zijn overduidelijk zelfstandigen.
• Rood: Hier is evident sprake van schijnzelfstandigheid. De ingehuurde professional doet precies hetzelfde werk als werknemers in de organisatie. Denk aan een klantenservicemedewerker die precies hetzelfde werk doet als werknemers in vaste dienst. Met deze constructies stop je onmiddellijk.
• Grijs: De twijfelzone. Kijk of  je de werkelijke situatie kan aanpassen zodat je in het groen komt.

• Lees ook: Inhuur van zzp’ers anno 2025: risico’s beheersen en kansen benutten

Wezen gaat voor schijn

“De belangrijkste regel binnen het model is: wezen gaat voor schijn”, vertelt Kist. “Dat betekent dat de feitelijke situatie op de werkvloer telt, niet wat er in je contract staat. De praktijk moet simpelweg kloppen met het papier. Als je een kloppend beheersingsmodel hebt en je houdt je eraan, dan zit je goed. Ook volgens de Belastingdienst.”

De belangrijkste regel binnen het model is: wezen gaat voor schijn. Dat betekent dat de feitelijke situatie op de werkvloer telt, niet wat er in je contract staat – Alexander Kist

Wtta: Ben jij een kalkoen?

Kist en Nijhuis bespreken nog een belangrijke nieuwe wet voor iedereen die inhuurt: de Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (Wtta). Dit is een toelatingsstelsel voor iedereen die personeel ‘uitleent’.

Als je een werknemer inhuurt via een bureau, moet dat bureau toegelaten zijn. Is een bureau dat niet? Dan krijg je ook als opdrachtgever een boete. Hierbij is ook het thema schijnzelfstandigheid van belang. “Als je een zzp’er inhuurt via een bureau en achteraf blijkt dat hij schijnzelfstandig was, krijg je een boete”, vertelt Nijhuis. “De zzp’er was dan in feite werknemer en dat betekent dat de uitlener toegelaten had moeten zijn.”

De wet is vanaf 1 januari 2027 van kracht, in 2028 begint de handhaving. Er zijn veel organisaties die niet eens doorhebben dat ze onder deze wet gaan vallen, waarschuwt Nijhuis. “Die zijn als kalkoenen die niet weten wat Kerst is. Als zij niets doen, liggen ze in 2028 als kalkoen op het menu tijdens het kerstdiner. Je kunt je nu al voorbereiden door in ieder geval te controleren of je leveranciers een NEN 4400-certificaat hebben.”

De angst voor de Belastingdienst is vaak ongegrond en bovendien onhoudbaar. We beperken onze innovatiekracht door deskundigen op afstand te zetten – Marc Nijhuis

Blik op de toekomst

Nijhuis verwacht dat er over twee tot drie jaar weer meer ruimte komt voor zelfstandig professionals. “De maatschappij heeft deze mensen nodig”, zegt hij. “De angst voor de Belastingdienst is vaak ongegrond en bovendien onhoudbaar. We beperken onze innovatiekracht door een hele grote groep deskundigen op afstand te zetten.”

Tot die tijd is het advies van W&RK Advies simpel: laat je inhuur niet verlammen door ongegronde angst. “Dit is schadelijk voor je eigen bedrijfsvoering. Je hebt flexibiliteit en specifieke competenties nodig om strategische doelen te halen. Sluit dus niet de deur voor zelfstandig professionals, maar richt het inhuurproces voor zelfstandigen in volgens een goed beheersingsmodel.”