Maandelijkse archieven: april 2012

De SER pleit voor meer bewustwording onder zelfstandigen ten aanzien van hun tariefstelling. Maar de recente kwesties rondom Martijn Sanders (Brabantstad 2018) en Rene Boender (Willem Arondéuslezing) geven aan dat het probleem niet bij de zelfstandige ligt. Het zijn de politieke partijen en de media die stelselmatig de kosten van zelfstandig ondernemerschap onderschatten. Het gevolg is dat projectmanagers die €85 per uur vragen worden uitgemaakt voor graaiers, terwijl deze mensen niet veel meer dan een modaal inkomen verdienen. Daarom is het goed de discussie rondom tarieven te verhelderen aan de hand van een concreet voorbeeld; minister-president Mark Rutte.

Ondernemerschap is voor steeds meer mensen een reëel alternatief. In 2011 starten meer dan 140.000 ondernemers een nieuw bedrijf. Een absoluut record. Toch wordt de terugkeer van de zelfstandige door enkele politieke partijen met veel meewarigheid bekeken. Zij keren liever terug naar de jaren ’70 waar grote werkgevers opereerden in stabiele omgevingen. Deze onenigheid gaat ten diepste over de visie op werk, maar bij gebrek daaraan spitst deze discussie zich toe op een heel concreet punt; het uurtarief. De PvdA (bij Brabantstad), SP en PVV roepen daarbij in koor dat er sprake is van graaien.

Wat kost Rutte eigenlijk?

Er is helaas nauwelijks sprake van een tegengeluid. Deels omdat de discussie rondom tarieven enigszins technisch is. Maar als we willen dat we een ondernemende economie creëren, waar ook zelfstandigen premies betalen is het belangrijk dat we beseffen dat uurtarieven en uurlonen onvergelijkbare grootheden zijn. Het is daarom goed om eens te kijken naar de totstandkoming van het uurtarief aan de hand van een concreet voorbeeld. Na het knappe succes van de Balkenende-norm wil ik daarom de Rutte-norm voorstellen. Waar de Balkenende-norm de maatstaf is geworden voor het graaien uit de overheidsruif door managers en directeuren, kan de Rutte-norm de maatstaf worden voor het grabbelen van de zelfstandige. Stel dat Mark Rutte interim minister-president was. Welk uurtarief zou Mark dan moeten rekenen om hetzelfde bruto inkomen te verwerven, nl. € 144.000?

Mark Rutte, de zelfstandig ondernemer, moet in dat geval vele kosten zelf betalen. Natuurlijk de € 25.000 aan pensioen en verzekeringspremies (o.a. wachtgeld) die nu door zijn werkgever betaald worden, maar ook zijn declaraties (jaarlijks € 102.000). Als interimmer moet Mark ook zijn auto met chauffeur betalen. De leaseauto is € 3.779 per maand en zijn chauffeur kost jaarlijks ongeveer € 60.000 aan salaris. Tot slot heeft de minister-president natuurlijk ook kosten voor huisvesting, telefoon, computer, et cetera. Deze kosten schatten we, op basis van WOB gegevens, op ruim € 60.000 per jaar. De totale kosten van de minister-president zijn daarmee ongeveer € 440.000 per jaar, ofwel ruim drie keer zijn brutoloon.

Volgens eigen zeggen werkt Mark Rutte 60 tot 70 uur per week, hoewel er ook weken zijn dat het een stuk rustiger is. Gelukkig voor de ondernemer Mark is de Kamer vaak op reces (15 weken per jaar) zodat er ook voldoende rustige momenten zijn. Een en ander betekent dat onze minister-president naar schatting 2200 uren per jaar werkt. Voorwaar een knappe prestatie. Maar helaas kan de minister-president, als interimmer, niet al zijn gewerkte uren in rekening brengen. Zo zijn de werkzaamheden die hij verricht voor zijn partij, de VVD, natuurlijk niet te factureren aan de overheid. Net als de tijd die Mark bezig is met de administratie, netwerken en overige klusjes. Als we ervan uitgaan dat Mark gemiddeld 20 procent van zijn tijd besteed aan het verder vooruit helpen van de VVD en zijn overige activiteiten, betekent dit dat de zelfstandige minister-president ongeveer 1800 uren per jaar echt in rekening kan brengen. Dit alles geeft aan dat Mark Rutte als zelfstandig ondernemer een uurtarief van € 250 per uur moet vragen (€ 440.000 totale kosten/ 1800 te factureren uren) om zijn bruto inkomen van € 144.000 te behouden. Daarbij zien we voor het gemak maar even af van de rol van bemiddelingsbureaus.

Eerlijk kijken naar tarief

Natuurlijk is het voorbeeld van Mark Rutte enigszins spielerisch, maar het is wel van onschatbaar belang dat meer mensen begrijpen dat er een wereld van verschil bestaat tussen uurtarief en uurloon. Hierbij kun je als vuistregel stellen dat het uurtarief van een zelfstandige tussen de 2.5 en 4 keer zo hoog moet zijn als het bruto uurloon van een werknemer om een vergelijkbaar inkomen te verwerven. Voor meer precieze berekeningen kunnen verschillende websites of, moderner en mobieler, de I-phone en Android apps van FNV Zelfstandigen worden geraadpleegd. Deze grotere bewustwording is belangrijk zodat we allemaal beseffen dat projectmanagers die € 85 vragen niet graaien en dat zelfstandigen die € 25 krijgen zich niet kunnen verzekeren voor arbeidsongeschiktheid en pensioen.