Brede kamersteun voor Wet meer zekerheid flexwerkers. Deel Kamer mist aandacht voor ‘vast minder vast’

Een ruime meerderheid van de Kamer steunt de kern van het wetsvoorstel meer zekerheid flexwerkers. Dat bleek uit de plenaire behandeling van de wet. De wet regelt onder meer het afschaffen van nulurencontracten, de invoering van bandbreedtecontracten, het verkorten van fase A bij uitzenden naar 52 weken en het bestrijden van draaideurconstructies.

Vrijwel alle partijen lijken de wet in hoofdlijnen te steunen. Alleen FvD is openlijk tegen de wet, omdat het verwacht dat de wet averechts uitpakt voor de werkgelegenheid. JA21 twijfelt.

‘Te weinig aandacht voor aantrekkelijker maken van werkgeverschap’

Veel Kamerleden gebruikten het debat m een punt te maken over wat voor hen nog ontbreekt in het totale pakket aan arbeidsmarktwetten: maatregelen om het vaste contract aantrekkelijker te maken voor werkgevers. VVD, JA21, SGP, BBB en FVD benadrukten dat het aanscherpen van flex alleen werkt als tegelijkertijd de drempels voor vast werk worden verlaagd — denk aan loondoorbetaling bij ziekte, het ontslagrecht en de Wet verbetering poortwachter. Of populair gezegd ‘ vast minder vast’,

Zo stelde VVD-Kamerlid Michon-Derkzen dat zolang het vaste contract niet werkbaarder wordt, doet elke maatregel die flexibiliteit inperkt pijn voor de werkgelegenheid. Zij verwees naar de evaluatie van de Wet arbeidsmarkt in balans, die geen meetbaar effect heeft gehad op het bevorderen van vaste contracten. D66-Kamerlid Neijenhuis sloot zich daarbij aan en vroeg de minister om een ‘spoorboekje’ voor het aantrekkelijker maken van het vaste contract. SGP-Kamerlid Flach vatte de zorg samen met een beeldspraak: als je een gebouw wilt verlaten, moet er ook een deur openstaan.

JA21-Kamerlid Ceulemans stelde in dat kader voor om de stemming over deze wet uit te stellen tot alle wetsvoorstellen uit het arbeidsmarktpakket door de Kamer zijn behandeld. Dat voorstel kreeg geen brede steun.

Minister Vijlbrief erkende dat het vaste contract aantrekkelijker moet worden, maar verdedigde de wet als op zichzelf evenwichtig. Hij verwees naar de doorgeschoten flexibilisering op de Nederlandse arbeidsmarkt — uniek in Europa — en wees erop dat de overige wetgeving snel volgt. De Wet personeelsbehoud bij crisis komt binnenkort naar de Kamer. Ook verwees hij naar verschillende zzp-wetten waar zijn collega-minister Aartsen aan werkt.

GroenLinks-PvdA wil nog striktere regels voor uitzendarbeid

Aan de andere kant van het politieke spectrum pleitte GroenLinks-PvdA-Kamerlid Mariette Patijn voor het verder aanscherpen van de wett, met name als het gaat om uitzendarbeid.

Zo wil de partij in de wet vastleggen dat niet per cao afgeweken kan worden van het beginsel van gelijke beloning. In de nieuwe uitzend-cao wordt juist gewerkt met het begrip gelijkwaardige beloning.

Patijn is daar tegen: “Gelijke beloning voor gelijk werk. Niet gelijkwaardige beloning voor gelijk werk, geen papieren vergelijking, maar gewoon: gelijk loon voor gelijk werk. Juist het verschil tussen gelijk en gelijkwaardig zorgt voor gedoe, voor onduidelijkheid, voor constructies waar werknemers zelf niet meer uit komen en voor misbruik en gesjoemel.”

Ze hekelde in dat kader het feit dat de huidige uitzend-cao niet met de reguliere grote vakbonden is afgesloten maar met de kleinere LBV.

Ook wil Patijn de allocatiefunctie van de uitzender wettelijk verankeren. Het verlichte arbeidsrechtelijke regime voor uitzendwerk geldt dan alleen wanneer de uitzendwerkgever daadwerkelijk een allocatieve functie vervult — dus vraag en aanbod bij elkaar brengt. Daarmee zou payrolling, waarbij een werkgever zelf iemand werft maar het juridisch werkgeverschap uitbesteedt, niet langer onder het uitzendregime vallen.

Beperkte steun voor aanscherpingen

De aanscherpingen van Patijn kregen in het debat vooralsnog weinig steun van andere fracties. VVD-Kamerlid Michon-Derkzen verwees naar het belang van het respecteren van cao-afspraken. Het CDA steunt expliciet het uitgangspunt van gelijkwaardige — niet gelijke — beloning.

Ook minister Vijlbrief ontraadde de amendementen van Patijn. Over gelijkwaardig versus gelijk oordeelde hij dat het strikt vasthouden aan gelijke beloning wat hem te ver gaat. Over de allocatiefunctie zei hij dat hij payrolling ‘niet als een uitwas’ beschouwt en dat het voorstel van Patijn payrolling in feite onmogelijk zou maken.

• Lees ook : “Afschaffen cao-afwijking gelijke beloning: onverstandig én onwerkbaar“

Aanpassingen wet

Waar minister Vijlbrief weinig voelt voor de GroenLinks-PvdA-voorstellen om de wet verder aan te scherpen, ging hij wel mee met een Kamerwens om een aantal onderdelen wat te verruimen. Zo moet het voor AOW-gerechtigden mogelijk blijven om op oproepbasis te werken. De administratieve vervaltermijn wordt mogelijk drie jaar in plaats van vijf jaar en het urencriterium voor studenten wordt De Wet meer zekerheid flexwerkers kan rekenen op brede steun in de Tweede Kamer. Een deel van de Kamer — met GroenLinks-PvdA voorop — wil de wet rond uitzendarbeid fors aanscherpen, ook als reactie op de nieuwe uitzend-cao. Verantwoordelijk minister Vijlbrief ziet weinig in die – en veel andere – aanpassingen.gelijkgetrokken op zestien uur (zolang ze onder dat aantal uren blijven kunnen ze blijven werken met een oproepcontract).

Aanpassingen om met cao af te kunnen wijken van de afschaffing van het nulurencontract, bijvoorbeeld in de zorg, een wens van onder andere de SGP, ziet de minister dan weer niet zitten.

Hoe nu verder

Op 21 april stemt de Kamer over een reeks amendementen die bij de wet zijn ingediend. Dan wordt ook duidelijk of er een meerderheid is voor een amendement waarmee zieke uitzendkrachten in fase A recht krijgen op loondoorbetaling. Ook wil een deel van de Kamer dat er een wettelijk vastgelegde maximumvergoeding komt voor de overname van uitzendkrachten en gedetacheerden.

Drie weken na de stemmingen over de amendementen volgt dan op 12 mei de stemming over de gehele wet. Uit de toon van het debat werd wel duidelijk dat de hele wet op steun van de Kamer kan rekenen. De gevoeligheid zit hem met name in de amendementen, en dan met name het GroenLinks-PvdA-amendement over gelijke beloning.

Op 15 april neemt Minister Aartsen namens het kabinet het stokje van collega Vijlbrief over. Dat is de behandeling van een volgend wetsvoorstel: de rechtsvermoeden bij laag tarief.

• Lees ook: Minister Aartsen (Werk & Participatie) maakt tempo met nieuwe zzp-wet: rechtsvermoeden werknemerschap bij tarief onder de 38 euro