ZZP: De hond zonder riem

In Den Haag zagen ze iets vreemds.

Een mens die werkte.
Zonder baas.

Dat soort dingen houden ze daar liever aangelijnd.

Geen manager.
Geen beoordelingsgesprek.
Geen kringetje in een zaaltje waar iemand op een gitaar drie akkoorden aanslaat en iedereen moet zingen over ‘verbinding’.
Sommige mensen noemen dat werk. Anderen noemen het dagbesteding.

Voor een ministerie is dat ongeveer hetzelfde als een hond zonder riem in een park. Dat kan alle kanten op. Voor je het weet rent hij achter een eend aan, springt in de vijver en jaagt drie ambtenaren met een notitieblok de struiken in.

En Den Haag houdt niet van honden zonder riem.

Den Haag houdt van lijnen.
Van hekjes.
Van formulieren met drie handtekeningen en een bijlage van twaalf pagina’s.

Dus werd er een woord bedacht.
Schijnzelfstandigheid.

Een woord dat klinkt alsof er in Nederland duizenden mensen rondlopen met een KvK-nummer en een nep-snor.

‘Goedemorgen, ik ben Piet. Ondernemer.’
Tenminste…. volgens de KVK.

Maar volgens de overheid kan dat dus nep zijn.

Dus kwamen er regels.

Veel regels.

Regels over vrijheid.
Regels over risico.
Regels over hoeveel opdrachtgevers je hebt.
Regels over wie bepaalt wanneer je werkt.

Het werd een bureaucratisch bouwwerk waar zelfs de bouwers af en toe naar keken alsof het door iemand anders was ontworpen.

Een soort handleiding voor ondernemerschap, geschreven door mensen die nog nooit een factuur hebben gestuurd.

Stap 1: wees zelfstandig.
Stap 2: maar niet te zelfstandig.
Stap 3: bel een commissie.
Stap 4: organiseer een overleg over stap 3.

Ondertussen gebeurde er iets buiten Den Haag.

Bedrijven werden voorzichtig.

‘Straks blijkt onze zelfstandige illegaal zelfstandig.’

Dat is ongeveer alsof je een restaurant sluit om eerst te onderzoeken of de kok wel kan koken.

Dus opdrachten verdwenen.

In de zorg.
In de bouw.
In de IT.

Roosters kregen gaten.
Projecten bleven liggen.

Niet omdat er geen werk was.

Maar omdat Den Haag eerst wilde vaststellen of de hond eigenlijk wel een hond was.

Of een ondernemer misschien gewoon een werknemer was met een eigen koffiezetapparaat.

De arbeidsmarkt begon langzaam op een dierentuin te lijken.

Iedereen kreeg een bordje omgehangen.

‘Pas op: ondernemer. Kan zelfstandig beslissingen nemen.’

De schade?

Die was niet theoretisch.

Zelfstandigen zonder opdrachten.
Bedrijven zonder mensen.
Sectoren die al tekorten hadden en er nog een probleem bij kregen.

Allemaal omdat iemand dacht dat ondernemers misschien werknemers waren met een laptop.

En toen gebeurde er iets zeldzaams.

De overheid keek naar zichzelf.

En dacht:

Misschien zijn wij hier de hond die blaffend achter de eenden aanrent.
Dus gaat een deel van die wet nu van tafel.

Eindelijk.

Want zelfstandigheid is geen wild dier.

Het is gewoon iemand die werkt.

En Den Haag staat er nu een beetje naar te kijken.

En dus wordt er nu druk nagedacht
over een andere riem.

Niet voor de hond.

Voor het idee.