Vijlbrief en Aartsen: twee ministers voor één arbeidsmarkt. Zo ziet hun taakverdeling eruit.

Met het aantreden van het kabinet-Jetten krijgt SZW twee ministers. Hans Vijlbrief (D66) wordt minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Thierry Aartsen (VVD) wordt minister van Werk en Participatie, een nieuwe functie binnen hetzelfde ministerie.

• Lees ook : Arbeidsmarktpakket nieuwe kabinet: plannen voor de toekomst, maar nog niet heel concreet

Vijlbrief: sociale zekerheid, arbeidsmarktbeleid en toezicht

Vijlbrief krijgt de klassieke SZW-portefeuille: sociaaleconomisch beleid, inkomensbeleid, bestaanszekerheid, werknemers- en volksverzekeringen en het pensioenstelsel. Voor de arbeidsmarkt is vooral relevant dat het brede arbeidsmarktbeleid — waaronder arbeidsverhoudingen, ontslagrecht en arbeidsmigratie — bij hem ligt. Ook toezichthouders en uitvoerders zoals de Nederlandse Arbeidsinspectie en UWV vallen onder zijn verantwoordelijkheid.

Het ligt voor de hand dat ook de invoering van de Wet toelating terbeschikkingstelling arbeidskrachten (Wtta) onder zijn portefeuille valt. Die moet per 1 januari 2027 ingaan, al neemt het kabinet daar naar verwachting voor de zomer een definitief besluit over. Dat hangt mede af van de uitvoerbaarheid, waaronder de capaciteit bij de toelatingsautoriteit.

Met deze portefeuille wordt Vijlbrief ook verantwoordelijk voor politiek gevoelige dossiers binnen de sociale zekerheid, zoals hervormingen van WW en pensioen.

Aartsen: participatie en het zzp-dossier

Aartsen krijgt een smallere portefeuille, die vooral gericht is op uitvoering: kinderopvang, re-integratie, participatie, arbeidsomstandigheden, inburgering en de Sociale Verzekeringsbank.

En bovenal: het zzp-beleid valt expliciet onder hem.

Aartsen is geen onbekende op het zzp-dossier. Als Kamerlid was hij de initiatiefnemer van de Zelfstandigenwet. Die wet is nu opgenomen in het coalitieakkoord. Het lijkt logisch dat Aartsen dan ook verantwoordelijk wordt voor de BAZ, de (verplichte) basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen.

• Nieuw kabinet zet in op gefaseerde nieuwe zzp wetgeving

In het coalitieakkoord staat dat het nieuwe kabinet, en dus Aartsen, als eerste aan de slag gaat met het R-deel van de Wet VBAR: het rechtsvermoeden van werknemerschap bij laag tarief.

De Zelfstandigenwet zelf is nog niet klaar: er is nog geen advies aan de Raad van State gevraagd en uit de internetconsultatie kwamen forse verbeterpunten. Politiek liggen er ook nog hobbels: een deel van de oppositie vindt dat de wet weinig bescherming biedt voor kwetsbare zzp’ers, terwijl partijen als JA21 en de BBB de verplichte pensioen- en aov-eisen juist te ver vinden gaan.

De handhaving op schijnzelfstandigheid, op basis van bestaande regels totdat er een nieuwe wet is, ligt vooral bij de Belastingdienst en daarmee staatssecretaris Eerenberg (zie hier voor kort profiel) en voor een deel bij de Arbeidsinspectie (portefeuille Vijlbrief)

Steun voor zzp-plannen

Aartsen kan zich gesteund voelen door een opiniepeiling van Ipsos. Waar een ruime meerderheid van de respondenten uitgesproken negatief is over plannen die onder de verantwoordelijkheid van Vijlbrief vallen — zoals verkorting van de WW, een hogere AOW-leeftijd en het afschaffen van de IVA — is de houding tegenover het zzp-beleid duidelijk positiever.

Slechts 5% zegt negatief te zijn over voorstellen om de regels rond zelfstandigheid te verduidelijken. Daartegenover staat 57% die (zeer) positief is. De rest van de respondenten is neutraal of heeft geen mening.