Mantelzorg en ondernemerschap: cijfers tonen druk op zzp’ers

De SER vraagt aandacht voor mantelzorgers die hun zorgtaken moeilijk kunnen combineren met werk. Deze problematiek geldt ook voor zzp’ers, zoals blijkt uit recent onderzoek op initiatief van de verschillende ZZP-vertegenwoordigers binnen de SER. Het is nu van belang dat het advies verder wordt verduidelijkt.

De ZZP-geledingen in de SER – HZC/VCP ZZP, FNV Zelfstandigen, Vereniging Zelfstandigen Nederland (VZN) en de twee kroonleden voor zzp – waarderen dat in het advies een aparte paragraaf is opgenomen over de positie van mantelzorgende zzp’ers.

Stress en een verslechterde werk-privébalans

Inmiddels is bijna één op de drie werkenden mantelzorger. Het SER-advies onderstreept dat ook onder zzp’ers sprake is van een aanzienlijke, maar relatief weinig zichtbare groep mantelzorgers. Uit onderzoek onder circa duizend zzp’ers blijkt dat de helft van de mantelzorgende zzp’ers mentale stress ervaart en 22 procent financiële stress.

Daarnaast geeft 57 procent van de mantelzorgende zzp’ers aan minder tijd te hebben voor netwerken en acquisitie. Bijna 52 procent heeft minder tijd voor opleidingen en trainingen en 42 procent ervaart een verslechterde werk-privébalans als gevolg van mantelzorgtaken.

• Lees ook: Josette Dijkhuizen: ‘Zet duurzame inzetbaarheid voor zelfstandigen op de kaart’

Onvoldoende aansluiting bij realiteit

De in het SER-advies genoemde oplossingsrichtingen sluiten volgens de ZZP-geledingen nog onvoldoende aan bij de praktijk van zelfstandig ondernemers. De nadruk ligt sterk op eigen verantwoordelijkheid, zoals het benutten van flexibiliteit en het aanleggen van financiële buffers.

In de praktijk vraagt het benutten van flexibiliteit ook medewerking van opdrachtgevers. Bovendien vergt het opbouwen van extra buffers – bovenop reserveringen voor ziekte, arbeidsongeschiktheid, pensioen, investeringen, bedrijfsschade en verplichte opleidingen – aanzienlijke financiële ruimte. De vraag is in hoeverre dit voor alle zzp’ers realistisch haalbaar is.

Fiscale tegemoetkoming en vereenvoudiging van regels

Het advies biedt aanknopingspunten waar het kabinet wordt geadviseerd om voor de langere termijn te verkennen hoe mogelijke compensatie vorm kan krijgen. Mantelzorgende zzp’ers geven aan dat een gerichte fiscale tegemoetkoming of vergoeding zou kunnen bijdragen aan vermindering van financiële druk. Ook vereenvoudiging van regels kan verlichting bieden.

Nadere uitwerking en concretisering van deze voorstellen is nodig om de positie van mantelzorgende zzp’ers structureel te versterken.