Skills-based matchen: iedereen praat erover, bijna niemand doet het

Het klassieke CV zet al jarenlang de toon op de arbeidsmarkt. Diploma’s, functietitels en het aantal jaar ervaring bepalen vaak of iemand wordt uitgenodigd voor een sollicitatie. Maar het tij lijkt langzaam te keren. Steeds vaker draait het om wat iemand kan, in plaats van wat iemand gedaan heeft. Skills-based matchen biedt een eerlijker, flexibeler en toekomstbestendiger manier van matchen.

Van diploma’s naar vaardigheden

Bij skills-based matchen verschuift de focus van diploma’s naar concrete vaardigheden. In plaats van te vragen: ‘Heeft deze kandidaat het juiste papiertje?’, stellen organisaties zich de vraag: ‘Heeft deze persoon de juiste kwaliteiten om dit werk goed te doen?’

Dat gaat verder dan vakinhoudelijke kennis. Ook soft skills zoals samenwerken, aanpassen en snel kunnen leren tellen mee. “Met een modern matchingsysteem koppel je kandidaten en vacatures op basis van hun skills,” legt Sepp Haans, arbeidsmarktstrateeg bij Freshheads, uit. “Je kijkt naar professionele én persoonlijke vaardigheden. Het systeem weegt alles mee en maakt een matchscore. Die score laat zien hoe goed iemand past en waar nog ruimte is om te groeien.”

Het uitgangspunt is simpel maar krachtig: vaardigheden zijn een betere voorspeller voor baansucces dan opleidingen of functietitels.

Waarom skills-based matchen?

1. Grotere talentpool en meer inclusiviteit

Door niet langer alleen naar diploma’s of functietitels te kijken, krijgen mensen met een andere loopbaan ook een eerlijke kans. Dat vergroot diversiteit en maakt talent zichtbaar dat eerder over het hoofd werd gezien.

2. Beter voorspellen van succes

Vaardigheden laten beter zien of iemand past bij een rol. Bovendien tonen ze welke ontwikkeling nog nodig is, wat helpt bij duurzame inzetbaarheid.

3. Groei binnen organisaties stimuleren

Door te kijken naar skills zie je sneller welk talent je al in huis hebt. Medewerkers kunnen makkelijker doorgroeien naar een andere rol of project. Vaak hoeven ze alleen nog iets kleins bij te leren, zonder dat zij daarvoor terug naar de schoolbanken hoeven.

4. Sneller en slimmer matchen

AI en slimme algoritmes kunnen skills automatisch herkennen in CV’s en vacatureteksten. Daardoor kun je sneller en op grote schaal objectief matchen. Het maakt het proces eerlijker en veel efficiënter.

De verschuiving: hype of realiteit?

De beweging richting een skills-economie komt niet uit de lucht vallen. Het is een reactie op veranderingen die al jaren spelen op de arbeidsmarkt. “De krapte in veel sectoren zet werkgevers onder druk,” zegt Sepp. “Ze kunnen het zich steeds minder veroorloven om goede kandidaten te laten lopen omdat ze niet het juiste papiertje hebben.”

Tegelijkertijd verandert werk razendsnel. Functies verdwijnen, nieuwe rollen ontstaan, en vakkennis is over vijf jaar vaak achterhaald. Technologie versnelt deze ontwikkeling. Met AI en data-analyse kunnen systemen automatisch zien welke vaardigheden iemand heeft en bij welke beroepen dat past. Europese initiatieven zoals ESCO (European Skills, Competences, Qualifications and Occupations) helpen daarbij. Ze zorgen voor een gezamenlijke taal, zodat vaardigheden sector- en landoverstijgend inzichtelijk worden.

Toch is skills-based matchen nog geen dagelijkse praktijk voor iedereen. “In praktische en technische sectoren, zoals zorg, logistiek en techniek, wordt skills-based matchen al veel gebruikt,” zegt Sepp. “Maar in kennisintensieve sectoren, zoals consultancy of finance, spelen diploma’s nog vaak de hoofdrol.” De richting is echter duidelijk: de focus verschuift, en het gaat snel.

• Lees ook: Replatforming: trend onder arbeidsmarktbemiddelaars

Hoe AI en data de skills-revolutie versnellen

AI speelt een steeds grotere rol in hoe talent en werk bij elkaar komen. Skills kunnen automatisch herkend worden in CV’s en vacatureteksten, waardoor snel inzicht ontstaat in welke vaardigheden iemand heeft en wat er nodig is voor een bepaalde functie.

Wanneer deze informatie gestructureerd wordt opgeslagen, ontstaat een overzicht van vraag en aanbod op de arbeidsmarkt. Door data slim te ordenen en te verbinden, wordt zichtbaar welke skills bij welke beroepen passen. Ook als die link niet meteen logisch lijkt.

Die koppeling tussen AI en data werkt het beste in een online platform. Daar komt alles samen. Platforms verzamelen gegevens van kandidaten en werkgevers, zetten die om in duidelijke skill-profielen en gebruiken AI om matches te berekenen. Zo kunnen ze grote hoeveelheden data automatisch verwerken, opschonen en kwalificeren. Kandidaten krijgen advies over welke vaardigheden zij kunnen ontwikkelen en werkgevers zien sneller wie écht past bij een rol.

Zo ontstaan er kansen die eerder verborgen bleven. Een magazijnmedewerker met goede organisatorische vaardigheden blijkt bijvoorbeeld prima geschikt voor een rol in logistieke planning. Dankzij AI, data en slimme platforms komt dit soort potentieel nu veel sneller in beeld.

In de praktijk: flexplatform Based On Skills

Samen met Based On Skills heeft Freshheads een platform gebouwd dat matchen op vaardigheden mogelijk maakt. Werkgevers plaatsen een vacature, kandidaten vullen een profiel in met hun skills, en het systeem berekent een matchscore. Is er interesse aan beide kanten? Dan kan direct contact worden gelegd.

De kracht zit in de eenvoud: geen lange formulieren, geen traditionele sollicitatiebrieven. Kandidaten laten gewoon zien wat ze kunnen. Vooral voor mbo’ers en jonge professionals werkt dit sterk, omdat praktische vaardigheden vaak belangrijker zijn dan een formele titel.

Based On Skills laat zien dat skills-based matchen geen toekomstmuziek is. Het gebeurt nu, en het werkt. Zeker in sectoren waar snelheid, duidelijkheid en laagdrempeligheid het verschil maken.

Kansen én kanttekeningen

Skills-based matchen heeft veel potentie, maar kent ook uitdagingen. Sepp waarschuwt: “AI kan bestaande vooroordelen per ongeluk versterken, bijvoorbeeld omdat systemen leren van oude data waarin bepaalde groepen minder vaak voorkomen.” Ook het meten van vaardigheden is nog niet altijd eenduidig. Zelf invullen wat je kunt is niet altijd betrouwbaar, en brede toetsing vraagt nieuwe afspraken.

Daarnaast vraagt de overstap naar skills-based matchen niet alleen om nieuwe tools, maar vooral om een andere manier van denken en werken. Zolang diploma’s en functietitels nog de belangrijkste manier zijn om kandidaten te selecteren, blijft skills-based matchen vaak iets voor erbij in plaats van de standaard.

Wie nu investeert in het begrijpen, meten en omarmen van vaardigheden, bouwt mee aan een arbeidsmarkt die soepel, eerlijk en inclusief is. En dat is precies waar de toekomst van werk om vraagt.