Parijs: hoe kunnen we verbinden in plaats van vergelden?

Makelaar tussen verschillende culturen om de groeiende kloof te overbruggen.

hands_unionHeeft u afgelopen zaterdagochtend ook zo wezenloos naar uw beeldscherm zitten staren? Ongeloof, frustratie, woede, verdriet. De groeiende polarisatie in culturen beweegt zich naar een dieptepunt, met onafwendbare geweldsexplosies tot gevolg. Kunnen we dit nog keren?

Aangeslagen ben ik op zoek naar een alternatief antwoord, anders dan geweld. Kunnen we verbinding maken met mensen die in hun gedachten ruimte hebben voor radicaliserende gedachten? Kunnen we ze aanspreken, zodat hun intelligentie en capaciteiten op een constructieve manier benut worden?

Groeiende kloof

Één van de snelst groeiende trends van het laatste decennium is globalisering. Mensen, bedrijven en landen over de hele wereld zijn steeds meer met elkaar verbonden. Dat lijkt mooi. Uitwisseling van informatie, producten en talent biedt ongekende economische mogelijkheden voor bedrijven en consumenten. Op het gebied van cultuur, politiek en religie lijkt het democratiserende karakter van wegvallende grenzen echter een minder mooi effect te hebben. Er ontstaat een groeiende kloof in ontwikkeling, waarden en welvaart.

In het westen leven we al decennialang voor economische groei. Kapitaal. Onze toekomstvisie is er ook op gestoeld. Daartegenover staan culturen die historisch gezien hele andere normen en waarden hebben en deze economische drijfveren niet begrijpen. Zoals de Nederlandse anti-terreurexpert Peter Knoope het afgelopen zaterdag in een interview met de Belgische courant Knack treffende verwoordde: “Voor grote delen van de wereldbevolking gaat de wereld niet over morgen maar over gisteren: wat hebben we meegemaakt, wat is er in het verleden met mij en mijn cultuur, met mijn voorouders aan de hand geweest. Die honderden jaren van geschiedenis zijn de bagage op ieders rug. De toekomst is een fantasie.”

Westerse bedrijven kampen steeds meer met uitdagingen. Niet alleen in het bijhouden van snelle innovatie en het aantrekken van juist talent, maar ook in het innemen van een maatschappelijke positie. Want waar decennia lang winst een doel op zich was, breekt er nu (gelukkig) een tijd aan waarin winst als een resultante moet worden gezien. Een resultante van waardecreatie. Waarde voor de consument, de medewerker en de maatschappij. Bedrijven zullen steeds meer moeten fungeren als maatschappelijke en sociale instituten. Doen ze dat niet, dan zullen ze niet meer overleven.

Makelaar tussen verschillende culturen

In ogenschouw van de groeiende wereldproblematiek genomen een welkome beweging. Want zijn westerse bedrijven niet de ultieme afspiegeling van al datgene waar een groot deel van de wereld juist zo’n afkeer van heeft? En zou juist die verschuiving van welvaart naar geluk, welzijn en samenredzaamheid niet als instrument voor verbinding kunnen worden ingezet?

Westerse bedrijven zijn, als centrum van uitwisseling van talent, informatie en producten en de groeiende maatschappelijke rol, uitermate geschikt om de rol van makelaar tussen verschillende culturen op zich te nemen. Juist het werven en inzetten van talent uit een diversiteit aan culturen voor maatschappelijke doeleinden als antwoord op de werving van deze ‘talenten’ door terreurgroepen. Om verbinding te creëren, elkaar te leren begrijpen en verdraagzaamheid te stimuleren. Want de strijd zoals hij nu gaande is kunnen we nooit winnen. En zoals Johan Cruijff ooit al zei: als je niet kunt winnen, dan moet je zorgen dat je niet verliest.

Jeroen Moerenhout is Innovation Lead bij De Staffing Groep, marktleider in Staffing Services. Hij analyseert de arbeidsmarkt en ontwikkelt en verbetert dienstverlening die organisaties helpt uitdagingen op het gebied van instroom, doorstroom en uitstroom van talent te overwinnen. Jeroen is tevens oprichter van Leefvermaak, dat zich richt op training en coaching in persoonlijke ontwikkeling en verandering. Jeroen schrijft over de toekomst van werk. Bekijk alle berichten van Jeroen Moerenhout

4 reacties op dit bericht

  1. Een oprecht verhaal Jeroen, daar niet van, maar van een strekking waar ik mijn vraagtekens bij plaats. Het probleem ligt mijns inziens niet bij de westerse bedrijven, maar bij de mindset, waarden en normen van de moslims die in onze Westerse cultuur willen meedraaien.
    Mijn reactie op de terreur in Parijs is naast veel kwaadheid en verdriet, ook meer inzage in het gedachtegoed van moslims. Zo belandde ik vanochtend op de site moslima.nl, waar hoog opgeleide moslima’s het ‘ware geloof’ verkondigen. Ik denk echt dat deze mensen vanuit goed bedoelde intenties handelen, maar wat je leest doet me denken aan de meest orthodoxe variant van het SGP gedachtegoed van 50 jaar geleden. Het is één lang relaas van verplichtingen waar de ware gelovige aan moet voldoen, dat bol staat van idioterie (lees bijvoorbeeld het stuk over het afwenden van de blik in de zomermaanden) en sociale normen uit de tijd van mijn overgrootmoeder.
    En daar ligt precies het grote probleem: de volledige devotie aan een uitgebreid stelsel van geboden en verplichtingen, waarin elke vorm van eigen wil of liberaal denken als een ernstige zonde wordt beschouwd. Het is dan nog maar een kleine stap verder en de religieuze zonde wordt een letterlijke doodzonde, waar we helaas talrijke voorbeelden van hebben gezien en naar ik vrees nog zullen zien.
    Terug naar de strekking van ZIPconomy, want op dit forum houden we ons bezig met de vraag hoe we onze economie kunnen moderniseren en innoveren. Bedrijven kunnen daar inderdaad een voortrekkersrol in spelen. Niet door de kramp van de kritische zelfreflectie in te schieten, alsof wij zelf de oorzaak zijn van het islamitisch geweld. Maar wel door een seculiere, moderne en liberale vorm van waardecreatie uit te dragen, waarin we samen een humanistische, emancipatoire toekomst vormgeven, in plaats van ons te verlaten op een gedachtegoed dat modernisering in de weg staat. Daar ligt onze uitdaging: in het uitstralen en consequent uitdragen van het beste wat het westen heeft te bieden.

    • Beste Cees,

      Dank voor je reactie. Hieruit blijkt al hoe gevoelig dit onderwerp ligt.:) Over de oorzaak van het probleem kun je discussiëren, alleen lijkt mij dit niet het platform daarvoor. En dat was ook niet de bedoeling van mijn blog. Ik wil geen probleem toewijzen aan iets of iemand, maar denk oprecht wel dat ‘westerse’ bedrijven een bijdrage kunnen leveren aan een betere verbinding tussen culturen. Dat is de kern van mijn verhaal en volgens mij hetzelfde als dat van jou, toch? Ik kan me in ieder geval helemaal vinden in jouw laatste alinea.

      • Hallo Jeroen,

        Ik denk inderdaad dat we elkaar aardig vinden. Waar ik wel meer de nadruk op leg is dat westerse bedrijven ons sociaal-culturele gedachtegoed beduidend meer mogen etaleren. Wij hebben collectief al snel de neiging tot kritische reflectie en cultureel relativisme. Daar ben ik eerlijk gezegd een beetje klaar mee. Ik zou ervoor willen pleiten om ons liberaal- creatief -emancipatoir gedachtegoed heel duidelijk als het beste alternatief te betitelen om het doel van waardecreatie van mensen, organisaties en de samenleving te verwezenlijken.